1Α.Α.Δ. 16Αυγούστου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΣΕΟΤΙΑΦΟΡΑ ΤΗΝΑΓΓΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΑΝΔΡΟΥ ΧΡΕΤΟΦΙΔΗ (ΑΡ.1)ΚΑΘ' ΟΥ ΗΑΓΓΗΣΗ ΣΤΗΝΑΓΓΗΣΗ 107/92ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕ ΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ,ΓΙΑ ΝΑΧΟΡΗΓΗΘΕΙ ΣΕΑΥΤΟΝ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΠΉΣΗΣΓΙΑ ΤΗΝΕΚΔΟΣΗΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ CERTIORARI ΚΑΙ ΣΕΟΤΙΑΦΟΡΑ ΤΗΝΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑ ΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ) ΗΜΕΡ.29/7/93ΜΕΤΗΝΟΠΟΙΑ ΤΟ ΕΝΛΟΓΩ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΕΚΡΙΝΕΑΓΓΗΣΗ ΤΗΣΕΛΙΖΑΣ ΧΡΙΣΓΟΦΙΔΟΥ, ΑΓΓΗΤΡΙΑΣ, ΓΙΑ ΤΗΝΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΤΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗ ΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 7/7/92 ΣΤΗΝ ΑΓΓΗΣΗ ΓΟΝΙΚΗΣΜΕΡΙΜΝΑΣ ΜΕ ΑΡ. 78/91 ΩΣΤΕΟ ΚΑΘΟΥ ΗΑΓΓΗΣΗ ΝΑ ΜΗΝΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩ ΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΟΠΩΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟ ΤΑΝ ΣΓΟΕΝΛΟΓΩΔΙΑΤΑΓΜΑ,ΤΗΣ ΕΝΛΟΓΩ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΕΚΔΟΘΕΙΣΗΣ ΕΡΗΜΗΝΤΟΥ ΑΓΠΠΉΛΕΑΝΔΡΟΥ ΧΡΙΣΓΟΦΙΔΗ ΚΑΘΟΥ ΗΑΓΓΗΣΗ ΣΤΗΝΑΓΓΗΣΗ ΜΕΑΡ.107/92 (Αρ. Αίτησης 148/93) Προνομιακά Εντάλματα — Αίτησηγιαχορήγηση άδειας για καταχώριση αίτησηςγιαέκδοσηεντάλματοςcertiorariεναντίονδιατάγματοςτονΟι κογενειακούΔικαστηρίου που αφορούσε τα τέκνατον αιτητή και που είχεεκδοθείσεμονομερήαίτησηχ(ορίς νατον δοθεί ηευκαιρία να παρονσιάσει τις θέσειςτον—Κρίθηκε ότι νπήρχεεκπρώτηςόψεωςυπό θεσηήσυζητήσιμο θέμαγια ναχορηγηθεί ηαιτούμενηάδεια. Ο αιτητήςζήτησε άδειαγιακαταχώρισηαίτησης γιαέκδοση εντάλ ματος certiorari για ακύρωση διατάγματος του Οικογενειακού Δικα στηρίουΛεμεσούμετοοποίοείχε τροποποιηθείυφιστάμενοδιάταγμα τουιδίουΔικαστηρίου σχετικάμετοδικαίωμαεπικοινωνίαςτουαιτη τήμετατέκνατουπουήσανυπότηνφύλαξητηςπρώηνσυζύγουτου, ούτωςώστεναεπιτραπείηαναχώρησητουςαπότηνΚύπρογιατηνπε ρίοδο21.8.93μέχρι31.8.93καιναανασταλείτοδικαίωμαεπικοινωνίας τουαιτητήκατάτηνπερίοδο αυτή. Τοδιάταγμαείχε εκδοθεί μετάαπό μονομερή αίτησητηςπρώην συζύγου του αιτητή,και είχε ορισθεί επι στρεπτέο μόνο τομέροςτηςυπόθεσης αναφορικά μετηναντικατάστα613 Χριστοφί&ης(Αρ.1)
(1993)σητης ημερομηνίας επικοινωνίας πουείχεχάσει ο αιτητής. Ωςπρος τις υπόλοιπες θεραπείεςτοδιάταγμαδενορίσθηκεεπιστρεπτέο, αλλά δόθηκανοδηγίεςναεπιδοθείστον αιτητήμέσασεδεκατέσσεριςημέρες απλώςκαιμόνογιατηνενημέρωσητου. Τηςμονομερούς αίτησηςείχε προηγηθεί άλλη παρόμοια αίτησημεκλήση,στην οποίαοαιτητήςείχε 5 εμφανισθείκαιυποβάλειένσταση,καιστηνοποίατοΟικογενειακόΔι καστήριο είχεαπορρίψειτο αίτηματηςπρώηνσυζύγουτουαιτητήμε το δικαιολογητικό ότι δεν εζητείτο ητροποποίηση του υφιστάμενου διατάγματος επικοινωνίας και κατάσυνέπεια η έκδοση διατάγματος ωςηαίτησηθαερχότανσε αντίθεσημετουφιστάμενοδιάταγμα. Οαι- 10 τητής ισχυρίσθηκε ότι μετηνδιαδικασίαπουακολουθήθηκεστην μο νομερήαίτησηείχεστερηθείτουδικαιώματοςναεμφανισθείστοΔικα στήριοκαιναακουσθείσεθέμαπουτοναφορούσεάμεσα. Αποφασίσθηκεότι: Από ταενώπιοντουΔικαστηρίουστοιχείαείχεθεμελιωθείεκποίύ- 15 της όψεωςυπόθεσηπαράβασης των συνταγματικώνδικαιωμάτωντου αιτητήδυνάμειτουάρθρου30.3τουΣυντάγματοςκαιτωναρχώνφυσι κήςδικαιοσύνης,καιγι' αυτόηαιτούμενηάδειαέπρεπεναχορηγηθεί. Ηαίτησηεπιτράπηκε. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 20 Attorney-General&Another(Νο.2) v.Savvides
(1979)1C.LR.349 Re Georghiou
(1986)1C.LR. 413Re Loucaides
(1986)1 C.LR. 458RePhilippou
(1986)1 C.LR.568. Αίτηση. 25 ΑίτησημετηνοποίαοαιτητήςζητάάδειααπότοΔικαστήριογια να καταχα)ρίσει αίτηση για έκδοσηεντάλματος Certiorari για σκο πούς ακυρώσεως της απόφασης του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσούημερομηνίας 29 Ιουλίου, 1993, μετηνοποία τροποποιήθη κεπροηγούμενο διάταγμα τουιδίουΔικασϊηρίου στην αίτησηΓονι- 30 κής Μέριμνας με αρ. 78/91,ώστεο αιτητής-καθ'ού ηαίτησηνα μην έχει δικαίωμα επικοινωνίας με τα παιδιά του όπως προβλεπόταν στο εν λόγω διάταγμα. Ε. Ευσταθίου, για'τοναιτητή. 614 ] ΑΛΛ. Χριστοφίδης (Αρ.1) 5 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ανάγνωσετηνακόλουθη απόφαση. Στηνπροκεί μενηπερίπτωσηκαλούμαιναδώσωάδειαστοναιτητή νακαταθέσει κανονικήαίτησηγιατηνέκδοση εντάλματοςcertiorari. Μεστόχο,τε λικά,την ακύρωση απόφασηςτου Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερ.29/7/93 (συνημμένοΑστηνκρινόμενη αίτηση). 10 Οι συνθήκες και ταπεριστατικά που υπαγόρευσαν τοδιάβημα αυτότουαιτητή,όπωςπροκύπτουναπότηνένορκητουδήλωσηκαι το υλικόπου ενσωματώθηκε σε αυτή, μπορούν να εκτεθούν συνο πτικά χωρίς η πυκνότητατηςκαταγραφής τουςναπαραλείπει οτιδήποτεσημαντικόγιατηδιαμόρφωσητηςκρίσης του δικαστηρίου. 15 20 25 30 35 40 Ηπρώηνσύζυγος τουαιτητήΕλίζαΧρίστοφιδουμεσχετική αί τηση τηςστο ίδιοδικαστήριο (αρ. 107/92 μεκαθ'ούηαίτησητοναι τητή στην παρούσαδιαδικασία)ζήτησε να επιτραπεί ηέξοδος από τηχώρατωνδύοαγοριώνπουαπέκτησεαπότογάμοτηςμετοναιτητή,ηλικίας 11 και 8 χρόνων, για την περίοδο από 15/8/93μέχρι 5/9/93 γιασκοπούς βασικάαναψυχής. Παρενθέτωστο σημείο αυτό ότι στην αίτησηγονικής μέριμνας αρ.78/91 υπήρχεαπό7/7/92 διά ταγμα, πουφαίνεταιπως εκδόθηκε εκσυμφώνου, τοοποίο ρύθμιζε ταδικαιώματαεπικοινωνίας τουαιτητήμεταπαιδιά του. Συνεχίζονταςτο ιστορικό πρέπειναπώότι οαιτητήςέλαβεγνώσητηςαί τησης,διόρισεδικηγόροκαιδιατύπωσετιςαντιρρήσεις τουσεγρα πτή ένσταση που καταχωρήθηκε εκ μέρους του. Το δικαστήριο, αφού άκουσε την υπόθεση, εξέδωσετην απόφασητου στις 22/7/93 (βλέπεσυνημμένοΒ). Τοαίτημαγιαναεπιτραπείη μετάβασητωνπαιδιώνμετημητέ ρα στην Ελλάδα για την παραπάνω περίοδο απορρίφθηκε. Ο δι καιολογητικός λόγοςγιαυτό ήταν ότι ημητέρα δεν περιέλαβε στις θεραπείες που ζητούσε και την τροποποίηση του προϋφιστάμενου διατάγματοςεπικοινωνίας-καιυπήρχεοκίνδυνοςαντοδικαστήριο παραχωρούσε τοαιτούμενοδιάταγμαναθεωρηθεί αντιθετικό μετο προηγούμενο σεσημείοπουθαεπηρέαζετηνεγκυρότητατου. Στη συνέχεια στις29/7/93, μεβάση ex parteαίτησηαυτή τη φορά που δεν επιδόθηκε, το ίδιο δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση του (τεκ. Α) της οποίας την αναθεώρηση επιζητεί τώραο αιτητής. Με αυτήεπέτρεψε
(1)ταξίδιτωνπαιδιώνστην Ελλάδααπό21/8^3μέ χρι 31/8/93μετησυνοδεία της μητέρας τους
(2)ναυπογράψει από μόνη της ημητέρακάθεαναγκαίοέγγραφοεκ μέρους τωνπαιδιών γιατηνέκδοσηεπίσημων ταξιδιωτικών εγγράφωνγια την πραγμα τοποίηση της εξόδου τους απότην Κύπρο και
(3)τροποποίησε το διάταγματης7/7/92 μετρόπονώστεοαιτητήςναμηνασκήσειτοδι615 Νικήτας, Δ. Χριστοφίδης(Αρ.1)
(1993)καίωμαεπικοινωνίαςκατάτηδιάρκειατηςαπουσίαςτουςστοεξω τερικό,πουτου εξασφάλιζανοι όροι τουενλόγωδιατάγματος επι κοινωνίας. Περαιτέρω για να διασφαλισθεί η επάνοδος των παι διών ηαιτήτριαδιατάχθηκεναπαράσχει εγγύησησυνολικού ύψος £15.000υπότους όρους πουκαθορίζει η απόφαση. 5 Το διάταγμαπου εμπεριέχει ηεπίμαχη απόφασηείναι επιστρε πτέο στις 16/9/93. Αλλάμόνον αναφορικάμε"την αντικατάσταση της ημερομηνίας επικοινωνίας που έχασε ο αιτητής".Ως προς τις λοιπές θεραπείες "το παρόνδιάταγμαδεν ορίζεται επίστρεπτέον". Το δικαστήριο έδωσε οδηγίες για την επίδοση του σε 14 ημέρες 10 απλώςκαι μόνο γιαναενημερωθεί οαιτητής. Το δικαστήριο είχεσυναίσθηση της αναγκαιότηταςγια επίδοση της μονομερούς αίτησης με βάσητην οποία έδρασε. Έκρινε όμως ότι η καθυστέρηση πουθαπροκαλούσε τέτοια ενέργεια καιη συνα κόλουθη διαδικασίαθακαθιστούσε αδύνατητην έγκαιρη εκδίκαση 15 της αίτησης "γκ* να εκδοθούν ταταξιδιωτικά έγγραφααπότις αρ μόδιες αρχέςμέχρι 21/8/93." Καιότιστηνπροηγούμενηπαρεμφερή αίτησηπουεκδίκασεβρήκεπωςτοαίτημαγιατοταξίδιτωνπαιδιών ήτανδικαιολογημένο, αλλάτο απέρριψεγια"κάποιοτυπικόκώλυ μα"υπονοώντας προφανώςτοναντινομικόχαρακτήραπουθαείχε 20 το διάταγμα σε περίπτωση πουτο εξέδιδε. Ο δικηγόρος του αιτητήυποστήριξε ότι μεβάσηόλαταδεδομέ να προκύπτει εκπρώτης όψεως συζητήσιμη υπόθεση για χορήγηση άδειχαςγιαπαραβίαση τωναρχώντηςφυσικήςδικαιοσύνης καιτου συνταγματικού δικαιώματος του αιτητή να προβάλει τους ισχυρι- 25 σμούς του. Στηπραγματικότηταηυπόθεσηεκδικάστηκε ερήμηντου αιτητήκαικανέναςαπότουςλόγους τηςαπόφασηςδεν δικαιολογεί τηναποστέρηση των δικαιωμάτωντου. Η παροχήθεραπείαςυπό μορφή προσωρινού μέτρου είναιδυ νατήμεex parteαίτησηυπόορισμένεςπροϋποθέσειςκαιπρωτίστως 30 όταν παρέχεται ευχέρεια στον επηρεαζόμενο ναενστείκαιναεκθέ σει τιςαπόψειςτου. Τοερώτημακατάπόσονηαίτησηγιατέτοιαθε ραπεία μπορεί ναγίνει μονομερώς ήδιαφορετικά,είναι θέμαανα γόμενο στη διακριτικήεξουσία τουδικαστηρίου χωρίς να εμπλέκε ταιη δικαιοδοσίατου. Η άσκησηδιακριτικήςευχέρειας δενελέγχε- 35 ται μετο ένδικο μέσοτουcertiorari: Attorney-General &Another (Νο.2) v.Savvides
(1979)1 C.L.R.349. Πρέπει όμως νατονισθεί ότι στις περιπτώσεις που διαφαίνεται παραβίασητων αρχών της φυσικής δικαιοσύνης ή συνταγματικών δικαιωμάτων του διάδικουμέρους, όπως ταδικαιώματαπουπρο- 40 616 1ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Χβίστοφίδης(Αρ.1) Νικήτας, Δ. στατεύονται απότο άρθρο30.3 του συντάγματος γιαπαρουσίαση τηςυπόθεσης τουστο δικαστήριο,χωρεί επέμβασημε certiorari: In re Georghiou(\m) IC.L.R.413, Inre Loucaides
(1986)1C.LR. 458 και In re Philippou
(1986)1C.LR.
- Βλέπε επίσης Basil's Commentary on the Constitution of India,5η έκδοση,σελ. 584 και 609 και Halsbury's Lawsof England, 3ηέκδοση, 11ος τόμος,παρά γραφος 122,σελ. 64-
- ΣτηνΙνδίαηπαραβίασησυνταγματικήςαρ χήςθεωρείται σαν μίαμορφήέλλειψης δικαιοδοσίας. Διαβάζουμε ταεξήςστις σελ. 608και609: "Constitution, enforcement of Ithas been stated earlier (pp. 499, 530n,ante)thatinIndia,certiorari orprohibition isavailableonthe additional ground that the decision of a quasi-judicial authority offends the Constitution. It is, in fact, a species of absence of jurisdiction, for, if the Constitution constitutes the supreme law of theland,any action which transgressestheConstitution cannot be saidtobe within thejurisdiction or"legalauthority" of the person orbodyof persons empowered tomake such decision." Η λυδία λίθος της δίκαιης δίκης είναι το δικαίωμαακρόασης. Φαίνεταιπως εδώόλες οι θεραπείεςπουπαρασχέθηκανμετο διάτάγματης29/7/93είναι οριστικού χαρακτήρακαιπαραχωρήθηκαν κατόπιναίτησηςex parte. Έχωτηνάποψηότι θεμελιώθηκε εκπρώτηςόψεως υπόθεσηκαι παρέχωάδειαγιακατάθεσηαίτησηςγιαδιάταγμα certiorari. Η αί τησηνακαταχωρηθείσε 8 μέρες απόσήμερα καινα επιδοθεί στον ΠρωτοκολλητήτουΟικογενειακούΔικαστηρίουΛεμεσούκαιτη μη τέραΕλίζαΧριστοφίδου. Ένστασημπορείνακαταχωρηθείσε8 μέ ρες απότην επίδοση. Ηαίτηση θαακουσθεί στις 8/9/93σας 9.30 π.μ. Μέχρι την αποπεράτωσητης εκδίκασης της αίτησης και της ανακοίνωσης τηςετυμηγορίαςτουδικαστηρίουη εφαρμογήτηςεκδοθείσαςαπόφασηςαναστέλλεται. Η αίτησηεπιτρέπεται. 617