(1993)17Σεπτεμβρίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΑΚΑΚ MARINE COMPANY LTD., Εφεσείοντες, v. . ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8065) ΔικαιοδοσίαΔικαστηρίου — ΤελωνειακήΔίωξη— Κατά πόσο εμπίπτει στηνδικαιοδοσία τον Ναυτοδικείου, εφόσοναποσκοπείστηνδήμευση πλοίου που χρησιμοποιήθηκε γιαπαράνομοσκοπό— Κρίθηκε ότι οι σχετικές πρόνοιες της Τελωνειακής Νομοθεσίαςαποτελούν ειδική ρύθμιση, που εναποθέτει την δικαιοδοσία στα κατά τόπο Επαρχιακά 5 Δικαστήρια. Ένας απότους λόγους τηςπαρούσαςέφεσης,πουστρεφότανενα ντίον απόφασηςΕπαρχιακού Δικαστηρίου μετάαπότελωνειακήδίω ξη,πουείχε ασκήσει οεφεσίβλητος, μεσκοπότηνδήμευσητουπλοίου ΑΚΑΚ STAR,πουανήκεστην εφεσείουσα, ήτανότιτοΕπαρχιακόΔι- 10 καστήριο δεν είχε δικαιοδοσίανα εκδικάσει το θέμα,διότι, σύμφωνα μετο άρθρο 1
(1)(s) του Administration of Justice Act 1956,οποιαδή ποτε απαίτησηγια την δήμευση πλοίου συνιστά πτυχήτηςδικαιοδο σίαςτουΝαυτοδικείου. Τοζήτημαείχε εγερθεί καιενώπιοντουΕπαρ χιακούΔικαστηρίου,τοοποίο είχε κρίνει ότι οι πρόνοιες τουάρθρου 15 176 του περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου 1967 και τωνΤροποποιητικών ΝόμωνΝ. 24/86καιΝ. 104/87 σε συνδυασμό με τις πρόνοιες του Δεύτερου Παραρτήματοςτου Νόμου,αποτελούσαν ειδική ρύθμιση πουκαταδείκνυετηνπρόθεσητουνομοθέτηνααναθέ σει την δικαιοδοσία γιατην εκδίκασητων τελωνειακών διώξεων στα 20 κατάτόποΕπαρχιακάΔικαστήρια. Αποφασίσθηκεότι: Οι διατάξειςτουάρθρου 176τουπερίΤελωνείων καιΦόρωνΚα ταναλώσεως Νόμου,του 1967,καιτωνΝ. 24/86καιΝ. 104/87,σεσυν δυασμόμετιςπρόνοιεςτουδεύτερουπαραρτήματοςτουΝόμου,προ- 25 664 1 ΑΑ.Δ. 5 Akak Ltd v. ΔιευθυντήΤελωνείων έβλεπαν ειδική ρύθμιση για την άσκηση της δικαιοδοσίας δήμευσης πλοίουκατάπαρέκκλισηαπότιςδιατάξειςτουάρθρου 19(a)τουπερί Δικαστηρίων Νόμου. Περαιτέρω,ηπρόνοιασταάρθρα 11και 12 του Δεύτερου Παραρτήματοςγιαδιαδικασίααναφοράςαπότο εκδικάζον Δικαστήριο (casestated) στο Ανώτατο Δικαστήριο,ως επίσης και το γεγονός ότι η νομοθεσία αναφερότανσε διάφοραμεταφορικάμέσα, καταδείκνυετην πρόθεσητου νομοθέτη να εναποθέσει την δικαιοδο σίαγιαεκδίκασητελωνειακώνδιώξεων στακατάτόποΕπαρχιακάΔι καστήρια. 10 Ολόγοςέφεσηςσχετικάμε τηνδικαιο δοσία τον Επαρχιακού Δικαστηρίου απορρίφθηκε. Η έφεση ορίσθηκε για εκδίκασητωνυπόλοιπωνλόγων. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: 15 TheSkylark[1965]3All E.R. 380 Stavrou v.Republic
(1986)3C.LR. 361. Αίτηση. 20 Αίτηση από τους εναγόμενους για ακύρωση του κλητηρίου εντάλματος για έλλειψηκαθ'ύλην αρμοδιότηταςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου να επιληφθεί του αντικειμένου της αγωγής. Α. Χαβιαράς και Λ. Παπαφιλίππου, για τους εφεσείοντες. Στ. Θεοδούλου και Μ. Χριστοδονλον (Δνις), για τους εφεσί βλητους. 25 30 35 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Γ. Μ.Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Με την έφεση τίθεται υπό αμφισβήτηση ηδικαιο δοσία του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου να επιληφθεί της "τελωνεια κής δίωξης" που ήγειρε ο Διευθυντής του Τμήματος Τελωνείων εναντίον των εναγομένων (εφεσειόντων) για τηδήμευση του πλοίου "ΑΚΑΚ STAR" στο οποίο ανευρέθηκαν, όπως διατυπώνεται ισχυρισμός στην έκθεση απαιτήσεως,ψυχότροπες ουσίες (ναρκωτι κά φάρμακα) η κατοχή,χρήση και διακίνηση των οποίων συνιστά ποινικό αδίκημα. Το Πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έκρινε ότι ήταναρμόδιο να επιληφθεί της "τελωνειακής δίωξης" η οποίαπαρά το χαρακτηρισμότης συνιστά αστικήδιαδικασία προς 665 Πικής, Δ. Akak Ltd ν.ΔιευθυντήΤελωνείων
(1993)το σκοπό δήμευσης μεταφορικού μέσου (πλοίου,αεροσκάφους, οχήματοςή ζώου)τοοποίοχρησιμοποιείταιγιατηνπαράνομη με ταφοράήαπόκρυψηεμπορευμάτωνή άλλωναντικειμένων. Νωρίτερα,οιεναγόμενοιυπέβαλαναίτησηγιατηνακύρωσητου κλητηρίου εντάλματος για έλλειψη καθ' ύλην αρμοδιότητας του 5 ΕπαρχιακούΔικαστηρίουναεπιληφθείτουαντικειμένουτης αγω γής. ΗαίτησηστηρίχθηκεστιςδιατάξειςτουΑρθρου 19(a)τουπε ρί Δικαστηρίων Νόμου, 1960 (Ν. 14/60), βάσειτων οποίων εναπο τίθεται αποκλειστική δικαιοδοσία στο Ανώτατο Δικαστήριο να ασκεί τη δικαιοδοσία ναυτοδικείου όπως αυτή προσδιορίζεται 10 στον αγγλικόνόμο Administration of JusticeAct 1956 (οπερίΑπο νομήςτηςΔικαιοσύνης Νόμοςτου1956). Ηκατάσχεσηήδήμευσηπλοίουσυνιστά πτυχήτης δικαιοδοσίας ναυτοδικείου,όπίοςπροκύπτειαπότοΑρθρο 1(1Xs)τουAdministration ofJusticeAct 1956: 15 "l(s): Any claimfor theforfeiture orcondemnation ofashiporof goods which are being or have been carried, or have been attempted to be carried,in a ship,orfor therestoration of aship orany suchgoodsafter seizure, orfor droits ofadmiralty." [BX.mior\c,TheSkylark[\965]3A\\E.R.3W,x.ai HALSBURY'S 20 LAWSOFENGLAND,4thed.,Vol. 1
(1),para.345]. Η πραγματικότητα αυτή αναγνωρίζεται στην απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου- κρίθηκε όμως ότι οι διατάξεις του Αρθρου 176 του περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νό μουτου 1967 (βλ.επίσηςΤροποποιητικούςΝόμουςΝ.24/86καιΝ. 25 104/87), σεσυνδυασμό μετις πρόνοιεςτουΔεύτερουΠαραρτήμα τος τουνόμου,προβλέπουνειδικήρύθμισηγιατηνάσκησητηςδι καιοδοσίας δήμευσης πλοίου κατά παρέκκλιση απότιςδιατάξεις τουΑρθρου 19(
- a)τουΝ. 14/60. Η νέαρύθμισηεξυπακούειπρόθε σητροποποίησηςτουΑρθρου 19(
- a)σ' ό,τι αφορά τηδικαιοδοσία 30 γιατιςτελωνειακέςδιώξεις. Ηαπόδοσηδικαιοδοσίαςστακατάτό ποαρμόδιαδικαστήριαναεπιλαμβάνονταιτελωνειακών διώξεων, κρίθηκεκαθοριστικήγιατους σκοπούςτουνομοθέτηκαιτονανα πόφευκτοπεριορισμό τωνπρονοιώντουΑρθρου 19(a). Οδικηγόροςτωνεφεσειόντων υπέβαλεότιπαρόλοπουηδικαι- 35 οδοσία ναυτοδικείουτου Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν έχειτοπικό χαρακτήρα,ο συσχετισμός τηςδικαιοδοσίας γιατελωνειακέςδιώ ξεις με τον τόπο πουδιαπράχθηκε το αδίκημα,δεν αποκλείειτην άσκηση της δικαιοδοσίαςναυτοδικείουπου παρέχεται στο Ανώ666 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Akak Ltd v. ΔιευθυντήΤελωνείων Πικής, Δ. τατοΔικαστήριο εφόσον αυτήεπεκτείνεται σεκάθεσημείοτηςεπι κράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξάλλου, οι διώξεις δεν αφορούν μόνο τηδήμευσηπλοίων αλλά και άλλων μεταφορικών μέσων εκτός της δικαιοδοσίας ναυτοδικείου, οπόταν μπορεί να προβληθεί το επιχείρημα ότι η αρμοδιότηταδικαστηρίου ναεπιλη φθείτελωνειακών διώξεων ποικίλει ανάλογαμετηφύσητουμετα φορικού μέσου τουοποίου επιδιώκεται ηδήμευση. Οιεφεσίβλητοιυπεστήριξαν τηναπόφασηωςορθή· υπέβαλανότι η συνάρτηση της δικαιοδοσίας με τον τόπο όπου διαπράχθηκε το αδίκημα,ήόπουκατοικείοιδιοκτήτηςτουμεταφορικούμέσου,υπο δηλώνεισαφή πρόθεσητουνομοθέτηνακαταστήσει τατοπικάπολι τικάδικαστήριααρμόδιαγιατηνεκδίκασητελωνειακών διώξεων. Δικαιοδοσία παρέχεται στακατάτόπο αρμόδιαδικαστήριανα επιλαμβάνονται διαφορών συναφών προς τη διάπραξηαδικήματος. Η αστικήδικαιοδοσίαη οποίαεναποτίθεταισεαρμόδιο δικα στήριο μετις διατάξειςτουΑρθρου 176τουΝ. 82/67, είναιεπικου ρικήπροςτηνποινικήδικαιοδοσίατουκατάτόποαρμόδιουποινι κούδικαστηρίου,γεγονόςπουυποδηλώνει τηνπρόθεση τουνομο θέτηναεναποθέσει τη δικαιοδοσίαγιατελωνειακέςδιώξεις στατοπικαδικαστήριατηςπεριοχήςόπουδιαπράττεταιτοαδίκημαήέχει τηνκατοικίατουο ιδιοκτήτης τουπαρανόμως χρησιμοποιηθέντος μεταφορικού μέσου. Τακατάτόπο αρμόδιαπολιτικά δικαστήρια είναι ταΕπαρχιακάΔικαστήρια πουεδρεύουν στην κάθεδιοικητι κήπεριφέρεια της Κύπρου. Ηαστική δικαιοδοσία τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου συναρτάταικατάκύριολόγομετοντόποέγερσης της διαφοράςήτον τόπο κατοικίας του εναγομένου. Οι σχετικές διατάξεις του Ν. 82/67 τεκμηριώνουν πρόθεση του νομοθέτη να εναποθέσει την άσκηση της δικαιοδοσίας για τελωνειακές διώξεις στα κατάτόπον αρμόδια ΕπαρχιακάΔικαστήρια. Πρόκειται για ειδική ρύθμιση(Ν.82/67) πουυπερακοντίζει τηνπρογενέστερη γε νικήρύθμιση(Ν.14/60)γιατηνάσκησηδικαιοδοσίας ναυτοδικείου καιυπερισχύει αυτής. Το γνώρισμα της τοπικής αρμοδιότητας του δικαστηρίου στο οποίοπαρέχεταιδικαιοδοσίαδενείναιτομόνοτοοποίο αποκαλύπτει τηνπρόθεσητουνομοθέτη νακαταστήσει τοΕπαρχιακόΔικα στήριο αρμόδιο να επιλαμβάνεται τελωνειακών διώξεων. Τα Αρθρα 11 και 12 του Παραρτήματος,προβλέπουν το ενδεχόμενο αναφοράςαπό το εκδίκαζανδικαστήριο (casestated)στοΑνώτατο Δικαστήριο, διαδικασίαπροσαρμοσμένη στην παραπομπήθέματος προς επίλυσηαπό κατώτερο δικαστήριο στο Ανώτατο Δικαστή ριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της πρωτογενούς πρωτοβάθμιας δικαιοδοσίας του, δε χάνει ούτε αποβάλλει τα 667 Πικής,Α. Akak Ltd ν. ΔιευθυντήΤελωνείων
(1993)χαρακτηριστικά του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ούτε μετριάζεται η αυτοτέλειατηςδικαιοδοσίαςτου. ΜετιςπρόνοιεςτωνΑρθρων 11 και 12του Παραρτήματος εκδηλώνεται σαφώςηπρόθεση τουνο μοθέτη να εναποθέσει τη σχετική δικαιοδοσία σε κατώτεροδικα στήριο κατάτόποαρμόδιοναεπιληφθεί τηςδιαφοράςηοποίαθε- 5 μελιώνειτηντελωνειακήδίωξη. Μπορείακόμηναλεχθείότιη αναφοράχωρίς διάκρισησταμε ταφορικά μέσαταοποίαυπόκεινταισεδήμευση,υποδηλώνειπρό θεση εγκαθίδρυσης ομοιόμορφης δικαιοδοσίας για την εκδίκαση κάθε μορφήςτελωνειακής δίωξης. 10 Καταλήγουμε ότι οι πρόνοιες του Αρθρου 19(a) του Ν. 14/60 και του Αρθρου 176 τουΝ.82/67,μπορεί νασυμβιβαστούν καινα συνυπάρξουν μονό μετη διαπίστωσητης εξυπακουόμενηςτροπο ποίησηςτωνπρονοιώντουπρώτουαπότιςδιατάξειςτουδευτέρου ως προς τη δικαιοδοσία αναφορικά με τελωνειακές διώξεις [βλ. 15 Stavrou &Others v. Republic
(1986)3C.L.R.361]. Ενόψει της σημασίαςτουλόγου της έφεσης πουαφορούσε στη δικαιοδοσία,κρίθηκεορθόόπωςεπιλυθεί πρώτοτοθέμααυτόπριν προχωρήσουμε στηνεξέτασητωνάλλωνλόγωντηςέφεσηςωςπρος τηνουσίατηςδιαφοράς. Επομένως, θαδώσουμε νέα ημερομηνία για την ακρόασητων υπόλοιπων λόγων της έφεσης. Απόφασηωςανωτέρω. 668 20