(1993)22Φεβρουαρίου, 1993 ΙΠΙΚΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στές] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑΛΤΔ., Εφεσείοντες, ν. ΜΙΧΑΗΛ ΠΟΛΥΔΩΡΙΔΗ ΚΑΙΑΛΛΩΝ, - - - Εφεσίβλητων, ν. ΜΙΧΑΗΛ ΠΟΛΥΔΩΡΙΔΗ, Εφεσίβλητου - Τριτοδιάδικου. (Πολιτικές ΕφέσειςΑρ. 7735 & 7736) Δίκαιο Επιείκιας — Εξυποσχέσεωςκώλυμα (promissoryestoppel)— Αρχές που διέπουν τηνθεμελίωση του. Δίκαιο των Συμβάσεων — Αντικατάσταση και ανανέωση σύμβασης (novation) —Δεν απαιτείται οποιοσδήποτε συγκεκριμένος τύπος, ούτε είναι απαραίτητο όπωςοι υποχρεώσειςπου αναλαμβάνονται 5 μετηννέασύμβασηναείναιοιίδιεςμεεκείνεςπουείχαναναληφθεί με τηνσύμβασηπουαντικαταστάθηκε. Παραλήπτης — Καθήκοντα παραλήπτη —Συνίστανται στην επίδειξη επιμέλειας για την προστασία της περιουσίας της εταιρείας και στην εκτίμηση τωνστοιχείων τουενεργητικού τηςκάτωαπό συν- 10 θήκεςπου θαενέκρινεέναςσυνετός επιχειρηματίας κατά τηνδιεκ περαίωση των οικονομικών του υποθέσεων — Οφείλονται τόσο στους πιστωτές τηςεταιρείας, όσοκαιστους εγγυητέςτων υποχρε ώσεωντης. Εφεση — Πρωτογενή ευρήματατουΔικαστηρίου — Ορθόεύρημαότι 15 τα γεγονότα στοιχειοθετούσαν εξ υποσχέσεως κώλυμακαι λανθα σμένο εύρημα ότι τα ίδια γεγονότα δεν στοιχειοθετούσαν αντικα τάσταση καιανανέωση τηςσύμβασης (novation)— Τολανθασμένο 68 1 Α.Α.Λ. Ελλ. Τράπεζαν. Πολνδωρίδηκ.ά. εύρημαδεν τίθεται υπό αμφισβήτηση ούτε αναιρούσε τα πρωτογενή ευρήματατουΔικαστηρίου. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΗΕλληνική Τράπεζα Λτδ (ηΤράπεζα)δανειοδότησε τηνεταιρεία OlympicBatteries Industries Ltd(Olympic) μεαρχικόποσόΛΚ165.000. Το δάνειο εξασφαλίσθηκε με διακυμαινόμενη επιβάρυνση (floating charge)των περιουσιακών στοιχείων της Olympicκαιμε προσωπικές εγγυήσεις καιυποθήκεςτωνπεριουσιακώνστοιχείων τωναρχικώνμε τόχων Α.Φυλακτούκαι Μ. Χαραλάμπους. Σε μεταγενέστερο στάδιο ο Μ. Χαραλάμπους μεταβίβασετις μετοχές τ ο υ στ° ν Χ- Γεωργιάδη, ο οποίος υπέγραψεεγγυητήριο έγγρα φοπροςόφελοςτηςΤράπεζαςπανομοιότυπομεεκείνοπουείχευπο γράψειο Μ. Χαραλάμπους,αλλάγιαποσόΛΚ180.000, που αντιπρο σώπευεαυξημένηδανειοδότησητηςΤράπεζαςπροςτην Olympic. Το αρχικό εγγυητήριο έγγραφο του Μ. Χαραλάμπους δεν ακυρώθηκε απότηνΤράπεζασύμφωναμετιςκαθιερωμένεςδιαδικασίεςτης. Λό γω αδυναμίαςτης Olympic να αποπληρώσει το δάνειο, η Τράπεζα διόρισε παραλήπτη (Receiver) και κίνησε αγωγή εναντίον της Olympic, και των αρχικών μετόχων περιλαμβανομένου του Μ. Χα ραλάμπουςκαιτουΧ. Γεωργιάδη. Οπαραλήπτηςζήτησεπροσφορές για την εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων της Olympic αλλά υποβλήθηκεμόνομιαπροσφοράαπότηνεταιρείαLandela Estates Ltd (Landela) γιαποσό ΛΚ165.000.Η προσφοράρητάανέφερε ότι ίσχυε για21 ημέρες μόνο. Κύριοι μέτοχοι της Landela ήτανοΧ. Γεωργιάδης και συγγενικά του πρόσωπα. Ο παραλήπτης ζήτησεπαράταση χρόνου για να μπορέσει να αξιολογήσει την προσφορά αλλά η Landelaαρνήθηκεκαιυπέβαλεάλληπροσφοράηοποίαόμως είχεσαν όρο ότι καιο Μ.Χαραλάμπους θαπλήρωνε ποσό ΛΚ20.000έναντι των χρεών της Olympic. Ο Μ. Χαραλάμπους δεν αποδέχθηκετην πληρωμήτουποσού αυτού. Ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού ο Μ. Χαραλά μπους ισχυρίστηκε ότι ο τοπικός διευθυντής της Τράπεζαςτου είχε υποσχεθείότιηΤράπεζαθατοναπάλλασσεαπότιςεγγυήσεις πουεί χεδώσει εάνμεταβίβαζετις μετοχές τουστηνOlympicστον Χ. Γεωρ γιάδη,υπέβαλλεπαραίτησηαπότοδιοικητικόσυμβούλιοτηςOlympic καιγενικάαναποχωρούσεαπότηνεταιρεία. ΟΧ. Γεωργιάδης ισχυ ρίσθηκεότιτοαντάλλαγμαγιατηνδικήτουεγγύησηδενήταννόμιμο, διότιήτανπαρελθόν(past consideration), καιπρόβαλεαπαίτηση ενα ντίοντουπαραλήπτηγιααμέλειαστηδιαχείριση,πουσυνίστατοστην παοάληψή του νααποδεχθείτηνπροσφοράτης Landela. Η Τράπεζα απέκρουσετουςισχυρισμούς τουΜ.Χαραλάμπους ισχυριζόμενη ότι δεν είχε ακυρωθείτο εγγυητήριο έγγραφοπουείχε υπογράψει ο Μ. Χαραλάμπους μετιςκαθιερωμένες εργασίες τηςΤράπεζας,ούτεεί- 69 Ελλ.Τράπεζαν.Πολυδωρί&ηκ.ά.
(1993)χαν ακυρωθεί οι υποθήκες των περιουσιακών στοιχείων του Μ. Χαραλάμπους προςόφελος τηςΤράπεζαςπουαυτόςείχεεκτελέσει σαν επιπρόσθετη εγγύηση. Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού μετά απόαξιολόγηση της μαρτυρίας,αποδέχθηκετην εκδοχήτου Μ.Χαραλάμπους καιβρή- 5 κε ότι πράγματι είχε θεμελιωθεί εξ υποσχέσεως κώλυμα (promissory estoppel), πουεμπόδιζε τηνΤράπεζα απότου ναπρο χωρήσει την απαίτηση της εναντίον του Μ. Χαραλάμπους, αλλά έκρινε ότι δεν μπορούσε ναπροβεί σεεύρημαότι ηεγγύηση τουΜ. Χαραλάμπους είχε αντικατασταθείαπότην εγγύηση του Χ. Γεωρ- 10 γιάδη, δηλαδήότι είχε υπάρξει novation, ενόψει της μηακύρωσης του εγγυητηρίου του Μ.Χαραλάμπους και των υποθηκών,τουγε γονότοςότιήταναπίθανοηδιεύθυνσητηςΤράπεζαςναεγκρίνειτέ τοια ακύρωσηκαιτουότι ηεγγύηση του Χ. Γεωργιάδηήτανγιαμε γαλύτερο ποσό απόαυτήτου Μ.Χαραλάμπους. Σχετικά με τους 15 ισχυρισμούς του Χ. ΓεωργιάδητοπρωτόδικοΔικαστήριο βρήκεότι ο παραλήπτηςδεν ήτανένοχος οποιασδήποτεαμέλειας και επίσης ότι στην Κύπροτοπαρελθόναντάλλαγμα(past consideration) είναι νόμιμο. Η πρωτόδικη απόφασηπροσβλήθηκε από την Τράπεζα με την 20 Π.Ε.7735καιαπότον Χ. Γεωργιάδημετην Π.Ε.7736. Η Τράπεζα ισχυρίστηκε ότι εφόσον το Δικαστήριο είχε δεχθεί την εκδοχή του Μ.Χαραλάμπους και είχε βρει ότι είχε θεμελιωθεί εξ υποσχέσεως κώλυμα,έπρεπετο Δικαστήριο ναείχε βρει επίσης ότι είχευπάρξει αντικατάσταση και ανανέωση της σύμβασης (novation), και ότι η 25 παράλειψη αυτή καθιστούσε ακροσφαλή τα πρωτογενή ευρήματα του Δικαστηρίου. Αποφασίσθηκε ότι: (α) Εξ υποσχέσεως κώλυμα (promissory estoppel) στη διεκδί κηση συμβατικών δικαιωμάτων εγείρεται οποτεδήποτε ο 30 κάτοχος τους προβαίνει σε σαφείς παραστάσεις προς τον αντισυμβαλλόμενο ότι δεν θα τα ασκήσει και ο δεύτερος, βασιζόμενος στις παραστάσεις αυτές, μεταβάλλει τη θέση του με τρόπο που θαήτανάδικο(λόγω δυσμενούς επηρεα σμού τηςθέσης του)νακληθεί ναεπιστρέψει στηνπρογενέ- 35 στερη θέσητουκαιναεκπληρώσει τις υποχρεώσεις απότις οποίες ο ενάγων τον είχε απαλλάξει. Στηνπροκειμένηπε ρίπτωση ηδιάθεσητων μετοχών του στην Olympic, ηαπο χώρησητουαπότοδιοικητικόσυμβούλιο καιγενικάηαπο ξένωση τουαπότηνOlympicσυνιστούσαν τέτοιαμεταβολή 40 70 1 Α.Α.Δ. Ελλ. Τράπεζα ν.Πολυδωρί&η κ.ά. θέσης και ορθάτοπρωτόδικο Δικαστήριο είχεβρεί ότι είχε θεμελιωθεί εξ υποσχέσεως κώλυμα. 5 10 15 20 (β) ΤοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίου ότι δεν είχευπάρ ξει αντικατάσταση των συμβάσεων εγγυήσεων (novation) ήταν λανθασμένο, διότι δεν απαιτεί ο νόμος οποιοδήποτε τύπο για τέτοια αντικατάσταση,ούτε είναι απαραίτητοη νέα σύμβαση να έχει ακριβώς τους ίδιους όρους με την αντικατασταθείσα. Επίσης το ότι ηδιεύθυνση τηςΤράπε ζας ήταν απίθανονα αποδεχθεί την ακύρωση της υφιστάμενης σύμβασης ήταν άσχετο απότην στιγμή που είχε, ορ θά,κριθεί ότι οι ενέργειεςτουτοπικούδιευθυντή δέσμευαν τηνΤράπεζα. (Y) Το καθήκον του παραλήπτη(Receiver)συνίσταται στην επί δειξηεπιμέλειας γιατηνπροστασία τηςπεριουσίας τηςΕται ρείας και την εκτίμηση, εφόσον κρίνεται απαραίτητο,των στοιχείων ενεργητικού κάτω από συνθήκες που θα ενέκρινε ένας συνεπής επιχειρηματίαςκατάτην διεκπεραίωση των οι κονομικών του υποθέσεων. Το καθήκον αυτό οφείλεται όχι μόνο στους πιστωτές της Εταιρείαςαλλάκαι στους εγγυητές των υποχρεώσεων της. Στηνπροκειμένη περίπτωση η ενέρ γεια του παραλήπτη να ζητήσει περισσότερο χρόνο για να μπορέσει να αξιολογήσει την μοναδική προσφορά που είχε ενώπιοντουήτανεύλογη. Ηνέαπροσφορά,εφόσονεξαρτιό ταν από την αποδοχή πληρωμής επιπρόσθετου ποσού από τρίτοπρόσωποπουτελικάδενείχεαποδεχθεί,ουσιαστικάδεν αποτελούσε προσφορά. ΓιαυτόορθάτοπρωτόδικοΔικαστή ριοείχεκρίνει ότι οπαραλήπτηςδενήτανένοχος αμέλειας. Οι εφέσεις απορρίφθηκανμεέξοδα. Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: 30 James Graham & Co. v.Southgate Sands[1985]2 All E.R. 344ScholefieldGoodman &Sonsv. Zyngier[1985] 3 All E.R. 105Hadjiyiannis v.Attorney-General
(1970)1C.L.R. 32Xenopoulos v. Constantinidou
(1979)1C.L.R. 519 Stylianou v.Papacleovoulou
(1982)1C.L.R. 542- 35 Markidou v. Kiliaris
(1983)1C.L.R. 392· 71 Ελλ. Τράπεζα ν. Πολνδωρίδηκ.ά.
(1993)Boustani v.LinmareShipping CoLtd
(1984)1 C.L.R. 354Maharaj v.Chand[1986]3All E.R. 107Goldsworthy v. Brickell[1987] 1 All E.R. 853Attorney-General v.Humphreys Estates Ltd[1987]2All E.R.387StandardCharteredBank v. Walker[1982] 3All E.R. 938- 5 Tse Kwong Lam v. Wong ChitSen [1983] 3All E.R. 54American Expressv. Hurley[1985]3All E.R.
- Εφέσεις. Εφέσεις απότους ενάγοντεςκαιτον εναγόμενο αρ.5κατάτης απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Χατζή- 10 τσαγγάρης,Π.Ε.Δ. και Αρτεμης,Προσ. Π.Ε.Δ.)πουδόθηκε στις 30 Αυγούστου, 1988 (Αρ. Αγωγής 1470/81)με την οποίαο ενα γόμενος Αρ. 5 διατάχθηκενα πληρώσει στους ενάγοντες τοπο σό των £162.427,31 σεντ ενώ ηανταπαίτησήτουαπορρίφθηκε. Γ. Αγαπίου, για τον Εφεσείοντα στην
- 15 Α. Νεοκλέονς,για τον Εφεσίβλητο (εναγόμενο 4) στην
- Χρ. Χατζηαναστασίον, γιατον εφεσείοντα (εναγόμενο 5) στην
- Γ. Αγαπίου, για τους εφεσίβλητους (ενάγοντες) στην
- Σ. Κωνστανηνίόης, γιατον εφεσίβλητο(Τριτοδιάδικο). 20 Cur.adv.vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Μ.Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Οιδυοεφέσειςπουαποτελούντοαντικείμενοτης παρούσας διαδικασίαςστρέφονται εναντίον της ίδιας απόφασης 25 του Πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού και γι* αυτό ακούστηκαν μαζί. Ηαπόφαση έχει ενιαίο βάθροκαιπολλές δια κλαδώσεις. Κάθεμιααπότιςδυοεφέσειςθίγειδιαφορετικέςπτυ72 1 Α.Λ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ελλ. Τράπεζα ν. Πολυδωρίδη κ.ά. Πικής, Δ. χέςτηςαπόφασης. Γιαναγίνουνκατανοητάταεπίδικαθέματαεί ναι απαραίτητη ηεξιστόρησητων γεγονότων που οδήγησαν στις διαφορές πουστοιχειοθέτησαν το βάθροτης αγωγής της Ελληνι κής ΤράπεζαςΛτδ (θααναφέρεται ως ηΤράπεζα), των εφεσειόντων στηνΠ.Ε.7735, κατάτων εναγομένων,τιςυπερασπίσειςπου πρόβαλανοιεναγόμενοι πουαμφισβήτησαντηναπαίτησητηςτρά πεζας, καθώς και τις ανταπαιτήσεις που ήγειραν εναντίον της Τράπεζας και του παραλήπτη - διαχειριστή (θα αναφέρεται ως διαχειριστής) τηςOlympicBatteries Industries Ltd (θα αναφέρεται ως Olympic),τηςπρωτοφειλέτιδας εταιρείαςτις υποχρεώσεις της οποίαςπροςτηνΤράπεζαεγγυήθηκανοι εναγόμενοι. ΗOlympicσυνιστούσεβιομηχανικήμονάδακατασκευήςξηρών μπαταριών. Τα περιουσιακά της στοιχεία περιλάμβαναν κτίρια καιτονεξοπλισμότους,μηχανήματακαθώςκαιπρώτεςύλες. Κύριοι μέτοχοι καιδιευθυντές τηςεταιρείαςήτανοΑ. Φυλακτούκαι Μ. Χαραλάμπους,οι εναγόμενοι 3και4 αντίστοιχα. Η λειτουρ γία της Olympic χρηματοδοτήθηκε από την Τράπεζα με αρχικό όριοχρηματοδότησης£165.000,-. Ηδανειοδότηση εξασφαλίστηκε, (α) με την υποθήκευση των κτιρίων της Olympicκαι τη σύσταση διακυμαινόμενηςεπιβάρυνσης(floatingcharge)υπέρτηςΤράπεζας επί των στοιχείων ενεργητικού και (β) μετην εγγύησητωνεναγο μένων 3 και 4 συνεπικουρούμενης από την υποθήκευση περιου σιακώντους στοιχείων. Ησυμφωνία βάσει της οποίαςσυνομολογήθηκε ηεγγύησητων υποχρεώσεων τηςOlympicαπότους εναγομένους 3και4 κατατέ θηκεενώπιον τουπρωτόδικουδικαστηρίουωςΤεκμ.
- Σεσύντο μοχρόνο μετάτη σύστασητηςOlympicσημειώθηκε σημαντικήμε ταβολή στην ιδιοκτησία του μετοχικού κεφαλαίου και της διεύ θυνσης της εταιρείας. Ο Μ. Χαραλάμπους, ο εναγόμενος 4,πώλησετις μετοχές τουστον Χ. Γεωργιάδη, τον εναγόμενο 5,οοποί ος επίσης τον αντικατέστησε στο διοικητικό συμβούλιο της εται ρείας. Μετάτην εξέλιξηαυτήσυνομολογήθηκε νέα σύμβαση για την εγγύηση των υποχρεώσεων τηςOlympicπροςτηνΤράπεζα με εγγυητές τους νέους μετόχους, τους εναγομένους 3 και
- Το έγγράφοτηςνέαςεγγύησης κατατέθηκεωςΤεκμ.
- Ταδυοεγγυητήριαέγγραφαείναιόμοιασεπεριεχόμενο μεμόνηδιαφοράτην αύ ξησητου ποσού της εγγύησης από£165.000,-σε £180.000,-,και βέβαια την υποκατάστασητου εναγομένου 5 στη θέση του ενα γομένου 4 ως εγγυητή. Σεμεταγενέστερο στάδιοηOlympicαύξησετομετοχικό τηςκε φάλαιο,μέρος τουοποίουδιατέθηκεσενέους μετόχους OLοποίοι πήραν και θέσηστο διοικητικό της συμβούλιο. Η Olympicπα73 Πικής, Δ. Ελλ. Τράπεζα ν.Πολυδωρίδηκ.ά.
(1993)ρουσιασε προβλήματαστηλειτουργία τηςκαιαδυναμία στηνεκ πλήρωση τωνυποχρεώσεων τηςπροςτηνΤράπεζα.Ταγεγονότα αυτά οδήγησαντηνΤράπεζαστην άσκησητουδικαιώματος που τηςπαρείχεηδιακυμαινόμενηεπιβάρυνσηναδιορίσει διαχειρι στή για τη διεκπεραίωσητων εργασιών και την εκκαθάρισητης 5 Olympic. Ηπροκήρυξη απότο Διαχειριστή πλειοδοτικού δια γωνισμού για εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων της Olympic προς εξόφληση των υποχρεώσεων της απέβηάκαρπη. Ηοφειλήτης Olympicπαρέμεινεανεκπλήρωτηοπότανη τράπε ζα ήγειρε την αγωγήπου αποτέλεσε το αντικείμενο της πρωτό- 10 δίκης διαδικασίας εναντίον, (α) τουδιαχειριστήως εκπροσώπουτηςOlympic(εναγόμενος 1) και της Olympic μέσω τουδιαχειριστή (εναγόμενος 2) γιατην οφειλή της Olympic ανερχομένη σε £165.000,- (περίπου)και (β) των εγγυητών της Olympicβάσει τωνδυοεγγυητηρίων συμβολαί- 15 ο>ντων εναγομένων 3,4 και
- Εναντίον τηςOlympicκαιτουεγγυητήΑ. Φυλακτού(εναγομέ νου3),εκδόθηκεαπόφασηεκσυμφώνουόπωςηαπαίτηση. Οιενα γόμενοι Μ. Χαραλάμπους(εναγόμενος4)καιΧ. Γεωργιάδης (ενα γόμενος 5),αμφισβήτησαντηναπαίτησηκαιήγειραν ανταξιώσεις 20 εναντίον της τράπεζας. Ο 5ος εναγόμενος ήγειρε επίσης αξίωση εναντίοντουδιαχειριστήμέσωτηςδιαδικασίαςτριτοδιαοίκουγια ζημία την οποία υπέστη λόγω αποδιδόμενων σ'αυτόν αμελών πράξεων για τις οποίες καθίσταταιυπόλογηκαιηΤράπεζα. Με τηνυπεράσπισητουοεναγόμενος4 ισχυρίστηκε καιμετημαρτυ- 25 ρία τουυποστήριξε ότι ηεγγύηση τηνοποίαπαρείχεστηνΤράπε ζα (Τεκμ. 3)ακυρώθηκεκοινήσυναινέσει καιαντικαταστάθηκε μ£ τηνέασύμβασηεγγύησης(Τεκμ.4)τηνοποίαεκτέλεσαν, (α) οσυνεγγυητής του στο Τεκμ. 3 (οεναγόμενος 3) και(β)ονέος μέτο χος τηςεταιρείαςστονοποίοδιέθεσετομετοχικότουκεφάλαιο,ο 30 εναγόμενος
- Βάσει τηςμαρτυρίαςτουπριντηνπώλησητωνμε τοχώντουκαιτηναπόσυρσητουαπότηδιεύθυνσητηςOlympic η Τράπεζα συμφώνησε νατον απαλλάξειαπότις υποχρεώσεις του βάσει τουΤεκμ. 3καισεαντιστάθμισμαοι εναγόμενοι 3και5,οι κύριοι μέτοχοι καιδιευθυντές της Olympic,συμφώνησαν ναδώ- 35 σουν νέαεγγύηση, πράγμαπουέπραξαν μετηνεκτέλεση τουνέου εγγυητηρίου, του Τεκμ.
- Είναι ως αποτέλεσμα αυτήςτης συμ φωνίας καιδιαβεβαιώσεωντηςΤράπεζας πουδόθηκαν μέσω του Διευθυντή της στο υποκατάστημα Λεμεσού, του κ. Αγιομαμίτη, που ο εναγόμενος 4 προέβη στην πώληση των μετοχών του και 40 αποξενώθηκε από την Olympic. Την εκδοχή του εναγομένου 4 υποστήριξανμετημαρτυρίατουςκαιοιεναγόμενοι 3και
- Οδι κηγόροςτουεναγομένου4επιχειρηματολόγησε ενώπιοντουπρω- 74 1 Λ.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ελλ. Τράπεζα ν.Πολυδωρίδηκ.ά. Πικής, Δ. τόδικου δικαστηρίου ότι με την προσαχθείσα μαρτυρία αποδεί χθηκεηακύρωσητουΤεκμ. 3 καιηαντικατάστασητουμενέασυμ φωνία (novation) καιθεμελιώθηκε δικαιϊκόκώλυμαστηνεπίκλη ση των συμβατικών δικαιωμάτων που παρείχε το Τεκμ. 3 στην Τράπεζα. Τοκώλυμαεκπηγάζειαπότοδίκαιοτης επιείκειας και είναιγνωστό ως"promissoryestoppel" (εξυποσχέσεωςκώλυμα). Η Τράπεζααπέκρουσετους ισχυρισμούς τουεναγομένου
- Ο Διευθυντής του υποκαταστήματοςτης Τράπεζαςστη Λεμεσό αρ νήθηκεότι συμφώνησε ήδεσμεύτηκε νααπαλλάξειτον εναγόμενο 4απότιςυποχρεώσειςτουβάσειτουεγγυητήριουσυμβολαίουήνα τον απαλλάξει ως εγγυητή και επικαλέστηκε τη μη ακύρωσητου Τεκμ. 3προς επίρρωση των θέσεων τουκαθώςκαι τη μη αποδέ σμευση των κτημάτων που υποθήκευσε. Ο εσωτερικός νομικός σύμβουλος της Τράπεζας, ο κ. Θεοδώρου, εξήγησε στημαρτυρία του τις διαδικασίες που ισχύουν για την απαλλαγήπελάτηαπό συμβατικές υποχρεώσεις προς την Τράπεζα που προϋποθέτουν την έγκριση τηςδιεύθυνσης καιέγγραφεςδιαδικασίες,καμιά από τις οποίεςδεντηρήθηκεστην προκείμενη περίπτωση. Και ο εναγόμενος 5 ενέστηστην αξίωση της τράπεζας γιατην καταβολή της εγγύησης προβάλλονταςως υπεράσπισητην απου σία νομικά αποδεκτού ανταλλάγματος εκ μέρους τηςΤράπεζας γιατηθεμελίωσητηςεγγύησης. Ηαντιπαροχήπουδόθηκεαπότην Τράπεζα αφορούσε προϋπάρχονδάνειο στην Olympic και συνε πώς αντάλλαγμα του παρελθόντος (past consideration). Επικαλούμενος όμως τοκαθήκοντουδιαχειριστήπροςαυτό,ωςεγγυη τήτης Olympic,ήγειρε αξίωση εναντίον τουγια, (α) ζημία προκληθείσα λόγω αμέλειας του στη συντήρηση των μηχανημάτων και (β) ζημία προκληθείσα λόγω αμέλειας στη μη αποδοχήτης προσφοράςτρίτων,της Landela Estates Ltd.,γιατηνεκποίησητων περιουσιακών στοιχείων της Olympic. Παράλληλαήγειρε ανταξίωσηεναντίοντηςΤράπεζαςγιατηνίδιαζημίακαθιστώνταςτους απόκοινούή εκπροστήσεως υπεύθυνουςγιατιςπράξειςτου δια χειριστή. Μετάαπόαξιολόγησητηςμαρτυρίαςτοπρωτόδικοδικαστήριο ανεύρεότι οκ.Αγιομαμίτης, οΔιευθυντής τουυποκαταστήματος τηςΤράπεζας στη Λεμεσό,πράγματιυποσχέθηκε στον εναγόμενο 4 νατον απαλλάξειαπότην εγγύηση εάνδιέθετε το μετοχικό του κεφάλαιο στον εναγόμενο 5, υπόσχεση στην οποία βασίστηκε ο εναγόμενος4καιως αποτέλεσμα μετέβαλε τηθέσητου προβαίνονταςστηδιάθεσητωνμετοχώντουκαιτηναπαγκίστρωσητουαπό την εταιρεία. Μετάτηδιάθεσητων μετοχών του τηθέση τουστο διοικητικό συμβούλιο της Olympicκατέλαβε ο εναγόμενος
- Σε 75 Πικής, Δ. Ελλ. Τράπεζαν. Πολυδωρίδη κ.ά.
(1993)μεταγενέστερο στάδιο εκδόθηκε νέο κεφάλαιο και το διοικητικό συμβούλιο της Olympic αναμορφώθηκε με την είσοδο των νέων μετόχων ήεκπροσώπων τους στοδιοικητικό συμβούλιο. Υπό τοφωςτωνπιοπάνωευρημάτωντοδικαστήριοέκρινεότι είχανθεμελιωθείοιπροϋποθέσεις γιαεπιτυχήεπίκληση εκμέρους 5 τουεναγομένου4τηςαρχήςτηςεπιείκειας,γνωστήςως"promissory estoppel" (εξ υποσχέσεως κώλυμα). Εγείρεται κώλυμα στη διεκ δίκηση συμβατικών δικαιωμάτων ο,ποτεδήποτε ο κάτοχος τους προβαίνεισεσαφείςπαραστάσειςπροςτοναντισυμβαλλόμενο ότιδεθαταασκήσεικαιοδεύτεροςβασιζόμενοςστιςπαραστάσειςαυ- 10 τές μεταβάλλει τηθέσητουμετρόποπουθαήτανάδικο(λόγωδυ σμενούς επηρεασμού τηςθέσης του)νακληθεί ναεπιστρέψει στην προγενέστερη θέση του και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις από τις οποίες ο ενάγων τον είχεαπαλλάξει. Παράλληλατοδικαστή ριο έκρινε ότι θα ήταν επικίνδυνο να καταλήξει ότι τα προανα- 15 φερθέντα ευρήματα στοιχειοθετούσαν και την υπεράσπιση της αντικατάστασης και ανανέωσης σύμβασης (novation) ενόψει,(α) των διαδικασιών της Τράπεζας για ακύρωση και ανανέωσησύμ βασης, (β)της αύξησης του ορίου της εγγύησης που προβλέπεται στοΤεκμ.4,σε σύγκρισημετοΤεκμ. 3καιγενικότερα,(γ) των αρ- 20 χών πουδιέπουντην ανανέωσησύμβασης (novation). (Halsbury's Laws of England, 4th Ed.,Vol. 9,para. 584). Συνεπώςαποδεσμεύ τηκε ο εναγόμενος 4 απότις υποχρεώσεις πουανάλαβεβάσειτου Τεκμ. 3 αποκλειστικά μεαναφορά στην αρχήτου εξ υποσχέσεως κωλύματος. 25 Τοδικαστήριο απέρριψε την υπεράσπιση του εναγομένου 5 ως προςτηνέλλειψη αντιπαροχής,επισημαίνονταςότιηπροηγηθείσα της σύμβασης αντιπαροχή (past consideration) συνιστά στην Κύ προ,σεαντίθεση μετηνΑγγλία,νόμιμο αντάλλαγμα. Ωςπροςτις ανταπαιτήσεις του τοδικαστήριο έκρινε μεν ότι ηΤράπεζαέφερε 30 ευθύνη για τις πράξεις του διαχειριστή ο οποίος ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της, απέρριψε όμως τις αξιώσεις του υπό τοπρί σμα,(α) του ευρήματος μετάτη συνεκτίμηση της μαρτυρίαςδυο εμπειρογνωμόνων πουκατέθεσανσχετικά μεταμηχανήματαότι οδιαχειριστής δενπροκάλεσε μεπράξειςήπαραλείψειςτουοποί- 35 αδήποτεζημίασ' αυτά και(β) τουευρήματοςότι ο διαχειριστής δεν επέδειξε ολιγωρία στην αξιολόγηση της προσφοράς της Landelaούτεβαρυνότανμεευθύνηγιατημη αποδοχήτηςμέσαστα περιορισμέναχρονικάόριαπουέθεσανοιπροσφοροδότες,21ημέ ρες,γιατηναποδοχήτης. Εξάλλου ηυπαλλακτικήπροσφοράτης 40 ίδιας εταιρείας που υποβλήθηκε μετά το αίτηματου διαχειριστή για παράτασητης αρχικής προσφοράς,προσέκρουσε στην απρο θυμία του εναγομένου 4 να συμφωνήσει να συνεισφέρει ποσό 76 1 Α.Α.Δ. Ελλ. Τράπεζαν. Πολυδωρίδη κ.ά. Πικής, Δ. £20.000,-πουτέθηκεωςπροϋπόθεσηαπότηLandela. 5 10 15 20 25 30 35 ΤόσοηΤράπεζαόσο και ο εναγόμενος 5 εφεσίβαλαν μεξεχω ριστές εφέσεις το μέρος της απόφασης με την οποία απορρίφθη καν οι διεκδικήσεις τους. (Στηνπερίπτωσητου εναγομένου 5και ηυπεράσπιση του στην αγωγήτης Τράπεζας). ΗέφεσητηςΤρά πεζας αποτελεί το αντικείμενο της Πολιτικής Έφεσης 7735 και εκείνητουεναγομένου 5 τηςΠολιτικής Έφεσης 7736. θα επιλη φθούμετων δυοεφέσεων διαδοχικά,αρχίζονταςαπότην Πολιτι κήΈφεση 7735. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ 7735. OLεφεσείοντες (η Τράπεζα)δεναμφισβήτησαν(α) τηνκαθοδή γηση τουδικαστηρίουωςπροςτις αρχέςπουδιέπουν τηθεμελίω σηκωλύματοςστηδιεκδίκησησυμβατικώνδικαιωμάτων,(β) τηδι καστικήκρίσηγιατηναξιοπιστίατων μαρτύρων και(γ) τηδυνατότητα που παρεχότανστο δικαστήριο ενόψει της μαρτυρίαςνα προβεί σταπρωτογενήευρήματασταοποίακατέληξε. Το δικαστήριο έκρινεαξιόπιστη τη μαρτυρίατου εφεσίβλητου καιτων μαρτύρωντουκαιαναξιόπιστηεκείνητουμάρτυραΑγιομαμίτη. Οιεφεσείοντες δεναμφισβήτησανότιήτανδυνατόυπότο φωςτηςμαρτυρίαςπουείχεκατατεθείστοδικαστήριοναπροβούν στα επίμαχαευρήματακαι βασιζόμενο σ' αυτά να αποδεχθεί την εκδοχή του εφεσίβλητου για όσα προηγήθηκαν της πώλησης των μετοχών τουστον εναγόμενο Γεωργιάδηκαιτης αποχώρησηςτου από το διοικητικό συμβούλιο της Olympic. Ούτε αμφισβήτησαν ότι ταπρωτογενή ευρήματατουδικαστηρίου ήτανδυνατόναπα ρεμβάλουν δικαιϊκό κώλυμα στους εφεσείοντες να επικαλεστούν τασυμβατικάδικαιώματαπουτουςπαρείχεησυμφωνία εγγύησης, τοΤεκμ.3. Τα ευρήματα του δικαστηρίου προσβάλλονται ως επισφαλή ενόψει και μόνο της κατάληξης του δικαστηρίου ότι δε συνετελέσθηηαντικατάστασητου Τεκμ. 3 με τη νέα συμφωνία Τεκμ. 4 (novation θααναφέρεταιωςαντικατάσταση). Οι εφεσείοντες υπέ βαλανότιοιλόγοιγιατουςοποίουςτοδικαστήριοκατέληξεσ' αυ τότοσυμπέρασμαείναιασυμβίβαστοι μεταπρωτογενήευρήματα, γεγονός πουδημιουργεί ρήγμαστη συνοχή τους καιερωτηματικά γιατησταθερότητατους. Πράγματι το συμπέρασμα τουδικαστηρίου ότι δεσυνετελέσθη ηαντικατάστασητουΤεκμ. 3,δεσυμβιβάζεταιμεταευρήματατου δικαστηρίου. Το εύρημαότι ο Διευθυντής τουυποκαταστήματος 77 Πικής, Δ. Ελλ. Τράπεζαν.Πολυδωρίδη κ.ά.
(1993)των εφεσειόντων στηΛεμεσόκ. Αγιομαμίτης, οαντιπρόσωποςτης Τράπεζας,συμφώνησε νααπαλλάξει τον εφεσίβλητο απότιςυπο χρεώσειςτουαπότηνεγγύησηκαιόσαεπακολούθησαν,έτειναννα θεμελιώσουν όχι μόνο τη δημιουργία εξυποσχέσεως κωλύματος αλλάκαιτην αντικατάστασητουΤεκμ. 3μετην έννοια πουενέχει 5 ο όρος στο δίκαιο των συμβάσεων (novation). Το άρθρο 62του περί Συμβάσεων Νόμου - Κεφ. 149, πουκα θιερώνει καιρυθμίζει τηναντικατάσταση (novation) στοδίκαιο των συμβάσεων, προβλέπει ότι κάθεσυμφωνία συνεπαγόμενηόχι - μόνο την υποκατάσταση υφιστάμενης σύμβασης με νέα αλλά και 10 την ακύρωση ήτημετατροπή της, απαλλάττει τους συμβαλλόμε νους από τηνυποχρέωση εκτέλεσης της. (Βλ.Pollock &Mulla, Indian Lawof Contract and Specific Relief Acts, 10th Ed., σελ.434 κ.επ.). Ταευρήματατου δικαστηρίου έτειναν νατεκμηριώσουν καιτην αντικατάσταση(novation) μετηνέννοιαπουενέχειοόροςβάσειτου άρθρου 62 εφόσον στην απαλλαγή του εφεσίβλητου απότις υπο χρεώσεις του ως εγγυητή βάσει τουΤεκμ. 3είχεσυμφωνήσει καιο συνεγγυητής του,ο εναγόμενος Φυλακτού, του οποίου ησυγκατά θεσηήταναναγκαίαγιατηναπαλλαγήτουεφεσίβλητου απότιςσυμ βατικέςτουυποχρεώσεις. (Βλ.JamesGraham & Co. v.Southgate Sands).Η Αρχήτηςσυνεισφοράς μεταξύτωνσυνεγγυητών ηοποία εκπηγάζει απότοδίκαιοτης επιείκειας, (Scholefield Goodman & Sonsν,Zyngier[1985] 3All E.R. 105)ευρίσκειέρεισμα στην Κύπρο στις διατάξειςτουάρθρου 104 τουΚεφ.
- Εξέταση των λόγων γιατους οποίους τοδικαστήριο έκρινεότι δε συνομολογήθηκε ηαντικατάσταση (novation) τουΤεκμ. 3,απο καλύπτει εσφαλμένη εκτίμηση τωναρχών του δικαίου βάσειτων οποίων στοιχειοθετείται (ηαντικατάσταση),καθώς και των συνε πειών των ευρημάτων του δικαστηρίου. Τα συμπεράσματα όμως 30 του δικαστηρίου δεναποκαλύπτουν οποιαδήποτε αντινομία ούτε στοιχειοθετούν αντίθεσηπροςταπρωτογενή ευρήματατουπρωτό δικουδικαστηρίου. Τοπρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι δεντεκμηριώθηκε αντικα τάσταση επειδή, 35 (α) Τέτοιο συμπέρασμα θαήταν επικίνδυνο ενόψειτωνδιαδι κασιών της τράπεζαςγια την απαλλαγήπελατών από τις υποχρεώσεις τους. Το δικαστήριο παραγνώρισε ότι ονό μοςδενπροβλέπει οποιοδήποτεσυγκεκριμένο τύπογιατην απαλλαγή από υφιστάμενες υποχρεώσεις και την υποκα- 40 78 1 Α.Α.Δ. Ελλ. Τράπεζαν. Πολυδωρίδη κ.ά. Πικής,Δ. τάστασηυφιστάμενηςσύμβασης μενέα. 5 10 15 20 25 30 35 40 (β) Ηαπουσίαοποιασδήποτεαναφοράς στο Τεκμ.4 ότιυπο καθιστάτοΤεκμ. 3δεσυνάδει μετηναντικατάσταση. Σύ γκρισητωνδυοεγγυητήριωνσυμβολαίωναποκαλύπτειότι τοπεριεχόμενοτουςείναιπανομοιότυποκαιότικαιοιδυο συμφωνίες αποβλέπουνστον ίδιοακριβώςσκοπό, δηλαδή την εξασφάλιση τηςπροσωπικήςεγγύησης τωνκυρίωςμε τόχων τηςOlympicγια την εκπλήρωση των υποχρεώσεων τηςστηνΤράπεζα. (γ) Ήταν απίθανο ηδιεύθυνση τηςΤράπεζας ναδώσει τησυ γκατάθεσητης στην απαλλαγήτου εφεσίβλητου. Η ορθό τητα της διαπίστωσης αυτής δε μεταβάλλει τις υποχρεώ σεις που ανάλαβανοι εφεσείοντες, μέσω του Διευθυντή τους του υποκαταστήματοςΛεμεσού,του κ. Αγιομαμίτη, για την απαλλαγήτου εφεσίβλητου απότις υποχρεώσεις τουβάσειτουΤεκμ.
- Εφόσονκρίθηκεότι οκ. Αγιομαμίτης υπείχε θέσηαντιπροσώπουτης Τράπεζας στις συναλ λαγέςμετονεφεσίβλητο,οιπράξειςτουαντιπροσώπουδέ σμευαν τους εφεσείοντες ανεξάρτητααπόποιαθαήτανη αντίδρασητουςεάνεκαλούντοαπότοναντιπρόσωποτους να επικυρώσουν την απαλλαγήτου εναγομένου 4 απότο Τεκμ.
- (δ) Το ποσό της εγγύησης αυξήθηκεβάσει της νέας σύμβασης εγγύησηςκατά£15.000,-σεσύγκρισημετοΤεκμ.
- Ηαντικατάστασησυμβολαίου (novation) μέσω της υποκατάστα σης υφιστάμενης συμφωνίας με νέα, δεν αποκλείει κατά νόμο την αύξηση του ποσού της εγγύησης εφόσον οι συναλλαττόμενοι συμφωνούν προςτούτο. Γιατη θεμελίωση τηςαντικατάστασης(novation)δενείναιαπαραίτητοόπως οι υποχρεώσεις οι οποίες αναλαμβάνονται με τηνέασύμ βασηναείναιοι ίδιεςμεεκείνεςπουείχαναναληφθείμετη σύμβασηη οποία αντικαθίσταται. Κανένας απότους λόγους για τους οποίους κρίθηκε ότι δεν επήλθεαντικατάσταση(novation) τουΤεκμ.3δεναναιρείούτεθέτει υπόαμφισβήτησηταπρωτογενήευρήματα τουδικαστηρίουτα οποία ορθάκρίθηκε ότι συνιστούσαν εμπόδιο για τους εφεσείο ντεςναεπικαλεστούντασυμβατικάδικαιώματαπουτουςπαρείχε ησύμβαση εγγύησης πουστοιχειοθετείται μετοΤεκμ.
- Ως απο τέλεσματηςσυμφωνίας τηςΤράπεζαςγια την απαλλαγήτουεφεσίβλητου απότιςυποχρεώσεις τουβάσειτουΤεκμ.3,οτελευταίος μετέβαλεουσιωδώς τηθέση τουμε, 79 Πικης.Δ. Ελλ.Τράπεζα ν.Πολυδωρίδηκ.ά.
(1993)(α) τηδιάθεσητων μετοχώντουστηνOlympic, (β) τηναποχώρησητουαπότοδιοικητικόσυμβούλιο τηςεται ρείαςκαιγενικά, (γ) τηναποξένωση τουαπότηνOlympic. Υπό τοφως αυτών των ευρημάτων ορθά κρίθηκε ότιθαήταν 5 άδικοκαιεξαιρετικάζημιογόνογιατονεφεσίβλητο νακληθείναεκ πληρώσει τις υποχρεώσεις τουβάσει τουΤεκμ. 3απότις οποίεςοι -αντισυμβαλλόμενοι τουτονείχαναπαλλάξει. Οιαρχέςπουδιέπουν τηντεκμηρίωση εξυποσχέσεως κωλύματος αποτέλεσαν τοαντικεί μενοπολλών δικαστικών αποφάσεωνμερικές απότις οποίες μνη- 10 μονεύονται στην πρωτόδικη απόφαση. Περιοριζόμεθα στονα επα ναλάβουμεότι τοπρωτόδικοδικαστήριοορθάέκρινεότιοι εφεσεί οντεςκωλύοντανναεπικαλεσθούντιςσυμβατικέςυποχρεώσεις του εφεσίβλητου βάσει τουΤεκμ.3λόγωτωνυποχρεώσεων καιδεσμεύ σεωνπου ανέλαβεοαντιπρόσωπος τους καινααξιώσουν την εκ- 15 πλήρωσητουςαπότονεφεσίβλητο. (Βλ.HadjiYiaiwisv. TheAttorney -General
(1970)1 CLR. 32,Xenopoulosv.Constantinidou
(1979)1 ^Κ.519, StyUanouv.Papacleovoulou(\982) 1 CLR.542,Markidou v.Kiliarisand Another
(1983)1CLR. 392, Boustani v. Linmare ShippingCompanyLimited
(1984)1 C.L.R. 354,Maharaj v.Chand 20 [1986] 3AllE.R. 107,Goldsworthy v.Brickell[198η 1 All E.R. 853 (C.A.), Attorney -General v.Humphreys Estates Ltd[198η 2 All E.R.387(P.C.)). Τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου καθιστούσαν ανα πόφευκτητηναπόρριψητηςαπαίτησηςτωνεφεσειόντων εναντίον 25 του εφεσίβλητου. Εξίσου αναπόφευκτη είναι καιηαπόρριψη της έφεσης στην απουσία οποιουδήποτε λόγου που νακαθιστά τρωτά ταπρωτογενή ευρήματατουδικαστηρίου. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ 7736. Ο εφεσείων απέσυρε την έφεση του εναντίον του ευρήματος 30 του πρωτόδικου δικαστηρίου ότιη εγγύηση που παρείχε στην Τράπεζα δόθηκεβάσει νομίμου ανταλλάγματος καικατακολουθίαν ολόγος αυτόςτης έφεσηςαπορρίπτεται. Ηέφεσηπεριορίστηκε στηνπροσβολήτουμέρουςτηςπρωτό δικης απόφασηςβάσει του οποίου απορρίφθηκεηανταπαιτηση 35 του εφεσείοντα εναντίον τηςΤράπεζαςκαιτουδιαχειριστή,των εφεσίβλητων, για ζημίαπροκληθείσα λόγωτης μηαποδοχήςτης 80 1 Α.Α.Δ. Ελλ.Τράπεζα ν.Πολυδωρίδηκ.ά. Πικής,Δ. προσφοράς της Landela γιατηνεκποίηση τηςπεριουσίαςτης Olympic. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τοδικαστήριοέκρινε,όπωςέχουμεαναφέρει,ότιοδιαχειριστής δεν ενήργησε αμελώς και πιο συγκεκριμένα ότιδεβαρυνότανμε οποιαδήποτε παράλειψη εκπλήρωσης οφειλόμενου καθήκοντος προςτον εφεσείοντα. Δεν αμφισβητήθηκεη ορθότητατης καθοδή γησης τουδικαστηρίουως προςτακαθήκοντατουδιαχειριστή κα τά τηνεκκαθάριση επιχείρησης καιταπρόσωπα προς τα οποία οφείλεται. Τοκαθήκοντουδιαχειριστή-εκκαθαριστή(receiver)συνίσταται στην επίδειξη επιμέλειας για την προστασία της περιου σίαςτηςεταιρείαςκαιτηνεκποίηση, εφόσον κρίνεταιαπαραίτητο, τωνστοιχείων ενεργητικούκάτωαπόσυνθήκεςπουθαενέκρινεσυ νετός επιχειρηματίας κατά τηδιεκπεραίωση των οικονομικών του υποθέσεων. Αδιαμφισβήτητο είναι επίσης ότι τοκαθήκοντου διαχειριστή για την επίδειξη επιμέλειας οφείλεται όχι μόνο στους πι στωτές της εταιρείας αλλά και στους εγγυητές τωνυποχρεώσεων της. (Βλ.Standard Chartered Bankv. Walker [198213All E.R. 938, TseKwong Lam v. Wong ChitSen [1983]3All E.R. 54,και AmericanExpressv.Hurley[1985] 3AllE.R.564). Βέβαιο είναι επίσης ότιοδιαχειριστής ενήργησε σεστενή συ νεργασία και υπό την καθοδήγηση τηςτράπεζαςστη διαχείρηση των υποθέσεων καιτην εκκαθάρισητηςOlympic. Οδιαχειριστής υπείχεθέσηαντιπροσώπουτηςΤράπεζας,όπωςορθάκρίθηκεαπό το πρωτόδικο δικαστήριο,αναφορικάμετιςπράξεις του γιατην εκκαθάρισητης Olympic. Το εύρημα ότι ηΤράπεζα θαήταν υπόλογη προς τονεφεσείοντα για οποιαδήποτε αμελή ενέργειατου διαχειριστή στηδιεκπεραίωσητωνυποθέσεων τηςOlympicκαιει δικά στηφύλαξηκαιπροστασίατων μηχανημάτωντης,δεν εφεσιβάλλεται. Συνιστά κοινό έδαφοςότιηαδράνειατης Olympicκαι ηαδυ ναμίαγιατηνεπαναδραστηριοποίησητηςδικαιολογούσαντηνεκ ποίηση τωνπεριουσιακών της στοιχείων προς εκπλήρωσητων υποχρεώσεων της προς τους πιστωτές. Έπεταιότιορθά προκη ρύχθηκε πλειοδοτικός διαγωνισμός μεδημοσιεύσεις στον ημερήσιοτύπο για την υποβολή προσφορών για τηδιάθεση τωνκεφα λαιουχικών τηςστοιχείων συνισταμένων από(α) κτίριακαιεξο πλισμό,(β) μηχανήματακαι(γ) πρώτεςύλες. Οι όροι τουδιαγω νισμού πρόβλεπαν ότιοιπροσφορές μπορούσαν ναυποβληθούν γιατο σύνολο ήμέρος τωνπεριουσιακών στοιχείων της Olympic. Βάσει τηςπρόσκλησης οιπιθανοίπροσφοροδότες είχανκληθείνα υποβάλουντις προσφορές τους μέσα σε τακτήπροθεσμία. Κανέ ναπαράπονοδεδιατυπώθηκε αναφορικά μετηνπροκήρυξηπλει81 Πικής, Δ. Ελλ. Τράπεζα ν. Πολυδωρίδηκ.ά.
(1993)οδοτικού διαγωνισμού,τους όρους ήταχρονικά πλαίσιαπουτέ θηκανγιατην υποβολή των προσφορών. Ημόνη προσφοράπου υποβλήθηκεήτανεκείνητης Landela Estates Ltd.,εταιρείαη οποία συστάθηκεαπό τον εφεσείοντακαισυγγενικά καιφιλικάτουπρό σωπα,προςτο σκοπό απόκτησηςτης Olympicήμέρους τωνπερί- 5 ουσιακών τηςστοιχείων. Η προσφοράτης Landela ήτανγιαποσό £160.000,-,δηλαδήγια ποσό ίσο περίπου με τις υποχρεώσεις της OlympicπροςτηνΤράπεζατοοποίο σύμφωνα μετις επεξηγήσεις της προσφοράς κατανεμόταν ως εξής μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων τηςOlympic, (α) £60.000,-για τακτίρια, (β) £80.000,- 10 για ταμηχανήματακαι (γ) £20.000,-γιατις πρώτεςύλες. Η προ σφοράτης Landela υπόκειτο στο ρητόόρο ότι θαίσχυε για21μό νο μέρες. Τοπρωτόδικοδικαστήριοέκρινε ότιήταν εξαντικειμένουαδύ νατηηαξιολόγηση της προσφοράςτης Landela μέσασταπεριορι- 15 σμέναχρονικάπλαίσιαπουτέθηκαναπότουςπροσφοροδότεςκαι ότι ηενέργεια τουδιαχειριστή ναζητήσει παράταση7ημερώνγια την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της προσφοράς ήταν εύλογη. Ένας από τους λόγους που προβλήθηκαν προς υποστήριξη της έφεσης είναι ότι ο διαχειριστής δεν προέβη στην πρόσληψη των 20 υπηρεσιώνπραγματογνώμοναήπραγματογνωμόνωνγιατηνεκτί μησητηςαξίαςτωνπεριουσιακώνστοιχείων τηςOlympic. Εάνεί χεαναζητηθείηγνώμη πραγματογνωμόνων,ειδικών γιατηναξία των περιουσιακών στοιχείων της Olympic μετά την υποβολήτης προσφοράς της Landela, αναμφιβόλως οι χρονικοί περιορισμοί 25 πουτέθηκαναπότουςπροσφοροδότες γιατην αποδοχήτηςπρο σφοράς τους θα καθιστούσαν το εγχείρημα αυτό εκ προοιμίου αδύνατο. Εξάλλου σύμφωνα μεταευρήματατουδικαστηρίου,τα οποία στηρίχθηκαν στη μαρτυρίατουπραγματογνώμοναGarnett, τα μηχανήματατης Olympic είχαν περιορισμένη χρήση και αντί- 30 στοιχα περιορισμένο κύκλο πιθανώναγοραστών. Το εύρημα του δικαστηρίουότιοδιαχειριστήςκατέβαλεκάθεδυνατήπροσπάθεια για τηδιάθεσητους στηρίζεται στη μαρτυρίακαιδεν έχει στοιχει οθετηθεί κανέναςλόγος πουνατο κλονίζει. Το εύρημα του δικαστηρίου ότι δεν ήτανλογικά δυνατήησυ- 35 μπερασματική αξιολόγηση της προσφοράς της Landela μέσα στα περιορισμένα χρονικά πλαίσια που έθεσαν οι προσφοροδότες ήταν εύλογο υπό το φως της μαρτυρίας ηοποία είχεπροσαχθεί. Ενόψει αυτής της διαπίστωσης ηπρόσκληση προς τους προσφο ροδότεςναπαρατείνουντηνπροσφοράτουςγια7μέρεςήτανπρά- 40 ξη λελογισμένη ηοποία όμως αποκρούστηκε από τη Landela. Η Landelaουσιαστικάαπέσυρετηνπροσφοράτηςκαιυπέβαλενέα,η αποδοχήτηςοποίαςδεν εξαρτάτο μόνο απότην έγκριση του δια82 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 Ελλ. Τράπεζα ν.Πολυδωρίδηκ.ά. Πικής, Δ. χειριστή αλλάκαιαπότησυγκατάθεση τρίτουπροσώπου,τουΜ. Χαραλάμπους, η οποία όπως έκρινε το δικαστήριο δε δόθηκε. Διαφαίνεται όμως ότι καιηδεύτερη προσφορά διερευνήθηκε από το διαχειριστή χωρίς οποιαδήποτε αποτελέσματα ενόψει της απροθυμίας του Μ. Χαραλάμπους να καταβάλει το ποσό των £20.000,- καινασυμφωνήσει στηδιευθέτηση εκκρεμούσας αγωγής μεταξύτουεφεσείοντα καιτου ιδίουπουσυνιστούσαν προϋποθέ σειςγια την ισχύ τηςπροσφοράς. Δεδιαπιστώνεται οποιαδήποτεαμέλεια του διαχειριστή γιατη μηαποδοχήτης πρώτης προσφοράς της Landela μέσα σταπεριο ρισμένα χρονικά πλαίσια πουείχαν τεθεί, ενώ ηδεύτερηπροσφο ρά,όπως ορθάκρίθηκε,είχετεθεί εκποδών λόγωτης ασυμφωνίας τρίτου προσώπου νακάμει τησημαντική προσφορά που εζητείτο από αυτόν για τηθεμελίωση της προσφοράς. Και αυτήηέφεση πρέπει νααπορριφθεί. ΗΠολιτικήΈφεση7735απορρίπτεταιμε έξοδα. ΗΠολιτική Έφεση7736απορρίπτεταιμεέξοδα. ΟιΠολιτικέςΕφέσεις 7735και 7736 απορρίπτονται μεέξοδα. 83