(1993)8 Οκτωβρίου, 1993 [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στές] HOLIDAY TOURSLTD., Εφεσείοντες, v. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α.-ΚΟΥΤΑ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Εφεσίβλητων. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8058) Σύμβαση — Όροι σύμβασης— Για να δεσμεύουν συμβαλλόμενοπρέπει να τον κοινοποιηθούνπριν ήκατάτηστιγμή τηςσύναψης τηςσύμβα σης — Σύμβαση μεταξύ ταξιδιωτικού γραφείον και εκδρομέων για πραγματοποίηση ταξιδιού αναψυχής στο εξωτερικό — Τυπωμένοι όροι στις τελευταίεςσελίδες τον σχετικούκαταλόγου — Κατά πόσο 5 είχανκοινοποιηθείστονςεκδρομείςπριν ήκατάτηνστιγμή τηςσύνα ψης τηςσύμβασης. Παράβασησύμβασης—Το Δικαστήριοπεριορίζεται στηνδιαπίστωσητης παράβασης και δεν εξετάζει τους λόγους αυτής,εκτός αν αυτήέχει προκληθεί από οποιοδήποτε εξωγενήπαράγοντα που ματαιώνει την 10 σύμβαση — Δεν τίθεται θέμα αμέλειας σε περιπτώσεις παράβασης συμβατικώνυποχρεώσεων. Εφετείο— Εξουσίεςτον Εφετείου—Σε περιπτώσεις όπου τοσυμφέρον τηςδικαιοσύνηςτοαπαιτεί καιείναιαπαραίτητηηεπέμβασητουΕφε τείουγια τηνεξέτασητηςέφεσης, τοΕφετείοέχειδικαίωμα ναεπέμβει 15 σεσημείο τηςπρωτόδικης απόφασηςπου δενπροσβλήθηκεείτεμετην έφεσηείτεμε αντέφεση— Δ.35, Θ.8 των ΘεσμώνΠολιτικήςΔικονο μίας. Αντιπροσωπεία — Ηύπαρξη αντιπροσωπείαςδεναποκλείει τηνπροσω πική ευθύνητον αντιπροσώπου—Εξαρτάται από τηνφύσηκαιέρμη- 20 νεία τηςσύμβασηςκαι από ταπεριστατικά της υπόθεσης. Το καλοκαίριτου 1987 οι εφεσίβλητοι αποφάσισαν να συμμετά σχουνσεεκδρομήπουοργάνωνεηεφεσείουσαστηνΑυστρία καιΟυγ γαρία. Στησελίδα 11 τουκαταλόγου εκδρομώνπεριγραφότανησυ γκεκριμένη εκδρομήκαιαναφερότανωςπρώτη ημέραημετάβαση αε- 25 766 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Holiday Tours Ltd v.Κούτα χ.ά. ροπορικώςαπότηνΛάρνακαστηνΑθήνα,όπουαπότηνδεύτερηημέρα καιμετέπειταοι εκδρομείς Θα μεταφέροντανμεπούλμαναπότηνΑθή ναστηνΑυστρία-Ουγγαρία. Στη σελίδα23τουκαταλόγουπροςτοτέ λοςτου,υπήρχαντυπωμένοιγενικοίόροισυμμετοχής. Στουςόρουςαυτους αναγραφόταν,ότι ηεφεοείουσα ενεργούσεσαν"μεσάζων" μεταξύ των εκδρομέων καιόλων εκείνων,τις υπηρεσίες των οποίων χρησιμο ποιούσεηεφεσείουσα γιατηνπραγματοποίησητωνπρογραμμάτωντης, δηλαδήεταιρείες μεταφορών,τουριστικάγραφεία,ξενοδοχείακλπ. Πε ραιτέρωαναφερόταν ότι ηεφεοείουσα δενείχεευθύνηγι&τις πράξεις τωνενλόγω προσώπων. Οιεφεσίβλητοι, αφούεξόφλησαν τιςυποχρε ώσειςτους προςτην εφεσείουσα, παρουσιάσθηκανκατά τηνορισμένη ημερομηνία στο αεροδρόμιο Λάρνακαςγιανααναχωρήσουν με πτήση τηςΟλυμπιακήςΑεροπορίας γιατηνΑθήνα.Στοαεροδρόμιοδενυπήρ χεοποιοσδήποτεεκπρόσωποςτηςεφεσείουσας.Λόγωυπερκράτησηςθέσεων τοαεροπλάνοτηςΟλυμπιακής ήτανυπερπλήρες καιδενκατέστη δυνατήηαναχώρησητωνεφεσίβλητων,οιοποίοιεπέστρεψανάπρακτοι στηΛευκωσία. Παράτιςπροσπάθειεςτηςεφεσείουσαςδενκατορθώθη κεηεξεύρεσηάλλης εκδρομής καιέτσιηεφεσείουσα επέστρεψε στους εφεσίβλητους ταχρήματαπουείχαν καταβάλει. Οι εφεσίβλητοι, θεωρώντας OTLδενείχανικανοποιηθείμετηνεπιστροφήτωνχρημάτωνκί νησαναγωγή,αξιώνονταςαποζημιώσειςγιαπαράβασησύμβασης. ΕνώπιοντουπρωτόδικουΔικαστηρίουηυπεράσπισητης εφεσείουσαςσυνίστατο στοότι,ί)μετουςόρουςσυμμετοχής τηςσελίδας 23του καταλόγουεκδρομώνηεφεσείουσαδενείχεευθύνηγιατιςπράξειςήπαραλήψεις των άλλων συντελεστώντηςεκδρομής,U)ηεφεοείουσα ενερ γούσεσαναντιπρόσωποςτωνσυντελεστώντηςεκδρομήςκαιεπομένως δενείχεπροσωπικήευθύνηκαιiii)η εκδρομήξεκινούσεαπότηνΑθήνα καιηευθύνηγιαμετάβασηστηνΑθήνα,όπουθασυγκεντρώνονταν οιεκ δρομείς,βάρυνεαποκλειστικάαυτούς. Ένααπόταευρήματα,τουπρωτόδικουΔικαστηρίου ήτανότιοι εφεσίβλητοι είχανδιαβάσει ολόκληρο τονκατάλογο εκδρομών. Τοεύρημααυτόδενστηριζόταν σεοποιαδή ποτεμαρτυρία,διότι οι εφεσίβλητοι είχανκατηγορηματικάαρνηθεί το γεγονός αυτό,ηδεεφεσείουσα δενείχεπαρουσιάσει οποιαδήποτε μαρ τυρίαγιατοθέμα. ΠαράταύτατοπρωτόδικοΔικαστήριο έκρινε ότι η εφεσείουσα είχεπαραβείτην συμφωνία της με τους εφεσίβλητους και επιδίκασευπέρτουςαποζημίωση£800. Κατ'έφεση,ηεφεσείουσαεπα νάλαβε τους ισχυρισμούς της ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Οιεφεσίβλητοι δενπρόσβαλανμεαντέφεσητοεύρηματουπρωτόδικου Δικαστηρίου ότιείχανδιαβάσειολόκληρο τονκατάλογοεκδρομών. Αποφασίσθηκεότι: (α)Σε περιπτώσεις όπου το συμφέρον της δικαιοσύνης το απαιτεί καιείναιαπαραίτητηηεπέμβασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου για 767 Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά.
(1993)τηνεξέτασημιαςέφεσης,το Εφετείο έχειεξουσία ναεπέμβει σεμέ ρος της πρωτόδικηςαπόφασηςπουδεν προσβάλλεται ούτε μετην έφεση ούτε μεαντέφεση,όπως ρητάπρονοείται στην Δ.35, Θ.8των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Στην προκειμένη περίπτωση, το εύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίου ότιοιεφεσίβλητοιείχανδια- 5 βάσει ολόκληρο τον κατάλογο εκδρομών, και κατά συνέπεια και τους όρους συμμετοχής στησελίδα 23 αυτού, ήτανεντελώς αυθαί ρετο,καιηπερίπτωσηήταντέτοιαπουδικαιολογούσε τηνεπέμβα σητου Εφετείουγιατην ανατροπή,τουέστωκαιαντοεύρημααυ τό δεν προσβαλλόταν μετην έφεση, ούτε είχευποβληθεί αντέφεση 10 εναντίοναυτού. (β) Για να θεωρηθεί ότι κάποιος αποδέχεται κάποιους όρους σε μια συμφωνίαπρέπεινατουςπληροφορηθείπρινήκατάτηνστιγμήτης σύναψης της συμφωνίας. Όροι που εισάγονται μετάτην σύναψη τηςσυμφωνίαςδενισχύουνγιατίκανείςδενμπορείνασυμφωνήσει 15 σεκάτιπουδενγνωρίζει. Στηνπροκειμένηπερίπτωση δενυπήρχε μαρτυρία ότι οι όροι συμμετοχής είχανπεριέλθει στην γνώσητων εφεσίβλητων πρινήκατάτηνσύναψητηςσυμφωνίας,ούτεότιείχε δοθεί σ' αυτούςεπαρκήςειδοποίησηγιατηνύπαρξητωνόρων αυ τώνκαικατάσυνέπειαοιεφεσίβλητοιδενδεσμεύονταν απόαυτούς. 20 (γ) Από τοπρόγραμματης εκδρομής διαφαινότανκαθαράότι η μετά βαση από την Λάρνακα στην Αθήνα αποτελούσε μέρος του προσφερθέντος πακέτουκαικατάσυνέπεια οισχυρισμόςτης εφεσείου σαςότιηεκδρομήάρχιζεαπότηνΑθήναδεν ευσταθούσε. (δ) Ηύπαρξηαντιπροσωπείαςδεναποκλείειτηνανάληψηπροσωπικής 25 ευθύνης τουαντιπροσώπουσεπεριπτώσεις όπουηφύσηήη ερμη νεία της σύμβασης ήοι περιστάσεις της σύμβασης καταδεικνύουν από κοινού ανάληψηευθύνης του αντιπροσώπου με τοναντιπροσωπευόμενο προςτοάλλοσυμβαλλόμενομέρος. Ηκάθεπερίπτω σηεξαρτάταιαπόταδικάτηςπεριστατικά. Στηνπροκειμένηπερί- 30 πτώση, και αν ακόμαγινόταν αποδεκτήηθέσηότι η εφεσείουσα ενεργούσε σαν μεσάζων, είχε και παράλληλη ευθύνη με τον αντιπροσωπευόμενο έναντι των εφεσίβλητων για ενέργειες των ανηπροσωπευομένων. (ε) Εφόσον ηβάσητης αγωγήςήτανπαράβασησυμφωνίας, το Δικά- 35 στήριο περιοριζότανστηνδιαπίστωσητηςπαράβασης,καιόχιστην εξέτασητωνλόγωνγιατουςοποίουςτοέναμέρος είχεπαραβείτις υποχρεώσεις του,εκτόςβίβαιαεάνηπαράβασηείχεπροκληθείαπό οποιοδήποτε εξωγενή παράγοντα που ματαίωνε την σύμβαση, πράγμαπουθααπάλλαττετασυμβαλλόμενα μέρηαπόοποιαδήπο- 40 τε ευθύνη. Στην προκειμένη περίπτωση ηεφεσείουσα ευθυνόταν 768 1Α.Α.Δ. HolidayToursLtdv.Κούταχ.ά. γιατηνμηπραγματοποίησητηςσυγκεκριμένηςεκδρομήςαπότους εφεσίβλητουςκαιορθάείχεκαταδικασθείνακαταβάλειαποζημιώ σεις. Η έφεσηαπορρίφθηκε. Η εφεσείονσα νακαταβάλειτο 1/2 τωνεξόδων των 5 εφεσίβλητων. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Thornton v.Shoe LaneParkingLtd[1971]2 Q.B. 163Burnett v. WestminsterBank[1966] 1Q.B. 74210 Rutherfordv. Rutherford[1922] Ch. 144Attorney-Generalv. Simpson[1901]2 Ch. 67V LBS. Ltdv. ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου
(1993)1AAA. 331· White v.Blackmore[1972]2 Q.B.651· Birch v.Thomas[1972] 1W.LR. 294· 15 Hollingworth v.SouthernFerriesLtd[1977]2Lloyd'sRep. 70TeheranEurope Co.Ltd v.S.T. Belton (Tractors)Ltd[1968]2 Q.B.53. Έφεση. 20 Έφεσηαπότους εφεσείοντες κατά της απόφασης του Επαρχια κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Μιχαηλίδης, Ανώτ, ΕΛ.)που δόθηκε18Ιανουαρίου, 1990 (Αρ. Αγαιγής 10348/87)μετην οποία διατά χθηκαν να πληρώσουν στους ενάγοντες το ποσό τα>ν£800,-σαν αποζημιώσεις. Χρ. Κληρίδης, για τους εφεσείοντες. Α. Τιμόθη (χα) για κ.Λ. Παπαφιλίππου, για τους εφεσίβλητους. 25 Cur. adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο αδελφός Δικαστήςκ. Γ.Παπαδόπουλος. 769 Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά.
(1993)ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Ο εφεσίβλητος 1καιησύζυγοςτου εφεσίβλητη υπ' αριθμό2,έναηλικιωμένο ζευγάριαπότηΛευκωσία, απεφάσισαντοκαλοκαίριτου 1987νασυμμετάσχουν σεμιάομαδι κή εκδρομήστοεξωτερικό. Γιατο σκοπό αυτόαποτάθηκαν στους εφεσείοντες, πουδιατηρούσανταξιδιωτικόγραφείοστηΛευκωσία, 5 οι οποίοι τους προμήθευσαν μεένακατάλογοδιακοπών,που ανα φερόταν σεδιάφορες οργανωμένες εκδρομές στοεξωτερικό. Από αυτές επέλεξαν τηνεκδρομήγια Ουγγαρία-Αυστρία, ηοποίαανα φερότανστησελίδα 11τουκαταλόγου. Εφοδιάστηκανεπίσηςμελε πτομέρειες του προγράμματος της εκδρομής, το οποίο εξηγούσε 10 αναλυτικά τις δραστηριότητες πουήταν προγραμματισμένες για κάθεμέρα. Ηεκδρομήήτανδεκαήμερη. Στις7Αυγούστου 1987οι εφεσίβλητοι,αφούεξόφλησαντιςυπο χρεώσειςτουςπροςτουςεφεσείοντες, ανεχώρησανγιατοαεροδρό μιο Λάρνακας μεσκοπό να επιβιβαστούν σεαεροπλάνο τηςΟλυ- 15 μπιακής Αεροπορίας, τοοποίο θατους μετέφερε στην Αθήνααπ' όπου στησυνέχεια θααναχωρούσαν μεπούλμαν γιατα Σκόπια, Βουδαπέστη,Βιέννηκαιταλοιπά. Στο αεροδρόμιο Λάρνακος δεν υπήρχε κανένας εκπρόσωπος των εφεσειόντων. Δυστυχώς τοαεροπλάνο τηςΟλυμπιακής ήταν 20 υπερπλήρες (λόγω υπερκράτησης)καιγιακακή τουςτύχηοι εφεσί βλητοι έμειναν πίσω. Προσπάθειες τους ναεπιβιβαστούν σε αερο πλάνοάλλης αερογραμμήςαπέβηκανάκαρπεςκαιέτσιεπέστρεψαν πίσωστηΛευκωσίααπογοητευμένοι καιταλαιπωρημένοι. Οιελπί δεςγιχχέναωραίοταξίδιχάθηκαν. 25 Απευθύνθηκαν στους εφεσείοντες αγανακτισμένοι, οι οποίοι, παρόλες τις φιλότιμες προσπάθειες τους, δεν κατάφεραν να προ σφέρουνλογικήεναλλακτικήδιευθέτησηστουςεφεσίβλητους γιανα μπορέσουντελικάνασυμμετάσχουν στησυγκεκριμένηεκδρομή. Π' αυτό οι εφεσείοντες επέστρεψαν ταεισπραχθέντα χρήματα στους 30 εφεσίβλητους. Οιεφεσίβλητοι,οιοποίοι ένοιωθανέντονααπογοη τευμένοικαιταλαιπωρημένοι,θεώρησανότιηεπιστροφήτουκατα βληθέντος ποσού δενμπορούσε να τους αποζημιώσει σε οποιοδή ποτε ικανοποιητικό βαθμό. Σαν αποτέλεσμα κίνησαν αγωγήενα ντίον τωνεφεσειόντων αξιώνοντας αποζημιώσεις γιαπαράβαση 35 συμφωνίας. Ταγεγονόταόπωςέχουνσκιαγραφιηθείπιοπάνω,ήτανκατάτην ο^ίροαματικήδιχώικασίασεμεγό^βοώμόπαραδεν^ά^ Κανένααπό τα ευρήματατου ΠρωτόδικουΔικαστηρίου δεν αμφισβητήθηκεμε την έφεση. Εντούτοιςαμφισβητήθηκανέντονατανομικάσυμπερα- 40 σματα στα οποίαπροέβηκε τοΠρωτόδικο Δικαστήριο μεβάση τα 770 1 Α.Α.Δ. HolidayTours Ltd v. Κούτα κ.ά. Παπαδόπουλος,Δ. ευρήματατου. 5 Οιεφεσείοντεςισχυρίστηκαν τόσονπρωτόδικαόσοκαικατάτην έφεση,ότι,αντίθεταμετοτι αποφάσισετοΠρωτόδικο Δικαστήριο, δενυπέχουνοιανδήποτεευθύνηγιατημησυμμετοχή των εφεσιβλήτων στην εκδρομή που τους υποσχέθηκαν, επιρρίπτοντας ευθύνη για τις υπερκρατήσεις στην Ολυμπιακή Αεροπορία. Επικαλέστη καντονκατάλογο διακοπώνκαιειδικότερα τηντελευταία σελίδα η οποία ανέφερε, μεταξύ άλλα>ν, κάτωαπότον τίτλο"ΓενικοίΌροι Συμμετοχής" ταεξής: 10 "
(1)Ευθύνες Γραφείου. Τογραφείομαςενεργείσανμεσάζωνμε ταξύτωνεκδρομέωνκαιόλωνεκείνωνπουχρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τους για την πραγματοποίηση των προγραμμά των του. Δηλαδή: εταιρείες μεταφορών, τουριστικά γρα φεία, ξενοδοχεία κλπ. 15 Παράτογεγονόςότιτογραφείομαςκαταβάλλεικάθεδυνα τή προσπάθεια για την συνεπήτήρηση του προγράμματος κάθεεκδρομής,δενφέρει ευθύνηστιςπεριπτώσεις πουπα ρουσιάζονταικαθυστερήσεις δρομολογίων, απώλειεςήκλο πές αποσκευών, διαβατηρίων και προσωπικών αντικειμένων, ατυχήματα καιτραυματισμοί καικάθεάλληαπρόβλε πτηδυσχέρεια οφειλόμενη σεέκτακτεςκαταστάσειςπουσυ νιστούν ανώτερη βία. 20 25 30 35
(2)Εκτέλεση Προγράμματος. Τογραφείο μαςόπωςήδη αναφέ ραμε καταβάλλει κάθεδυνατή προσπάθεια για την συνεπή τήρησητουπρογράμματος. Όμωςδιατηρείτοδικαίωμααλ λαγής των προγραμμάτων του σεπεριπτώσεις που απρό βλεπτεςδυσχέρειεςτηνκαθιστούνεπιβεβλημένητηναλλαγή. Σεπερίπτωση πουηαλλαγήαυτήείναι σημαντικήκαιανα κοινωθεί πριν απότην έναρξητουπρογράμματος, οεκδρομεαςμπορείναακυρώσειτηνσυμμετοχήτουκαινατουεπι στραφούν όλα τακαταβληθένταχρήματα. Ανηαλλαγή γί νει κατάτηνδιάρκειατηςεκδρομής,κάτιπουσυμβαίνει πο λύσπάνια,τότεοσυμμετέχωνθαπρέπεινααναλάβειτηνοι κονομική επιβάρυνσηπουίσωςπροκύψει.
(3)ΑποδοχήΌρωνΣυμμετοχής.Συμμετοχήσεοποιοδήποτετα ξίδι του προγράμματος, σημαίνει και την ταυτόχρονη και χωρίς επιφύλαξη αποδοχή τωνπροαναφερομένων όρων συμμετοχής." 771 Παπαδόπουλος,Δ. HolidayTours Ltd v.Κούτακ.ά.
(1993)Η θέσητουευπαιδεύτου δικηγόρου των εφεσειόντων, η οποία απορρίφθηκε πρωτόδικα, είναι ότιενόψει των προαναφερόμενων όρων συμμετοχής οιεφεσείοντες δενθαέπρεπεναθεωρηθούνπρο σωπικά υπεύθυνοι για την μησυμμετοχή των εναγόντων στηνεκ δρομή, εφόσον αυτοί,όπως αναφέρεταιστους όρους συμμετοχής, 5 ενεργούσαν σαν "μεσάζοντες" (agents) μεταξύ των εκδρομέων και όλωναυτώνπουχρησιμοποιούσαντιςυπηρεσίεςτουςγιατηνπραγ ματοποίησητηςεκδρομής. Στησυγκεκριμένηπερίπτωση,όπωςανέ φερεοσυνήγορος των εφεσειόντων, OL εφεσείοντες ενήργησανσαν μεσάζοντες για την Ολυμπιακή Αεροπορία. Περαιτέρω και προς 10 υποστήριξη αυτήςτηςθέσης,ανέφερεότιηόληεκδρομήήτανοργα νωμένη απότηνΑθήνακαιόχιαπότηνΚύπροκαιέτσιημετάβαση απόΚύπρομέχριτηνΑθήνα,πουήταντοσημείοσυγκέντρωσης των εκδρομέων,ήτανξεκάθαραευθύνητουκαθενόςξεχωριστά πουεπι θυμούσε νασυμμετάσχει. 15 Κατ'αρχήνθαθέλαμεναξεκαθαρίσουμεότιηυπόθεσηαυτήδεν αφορά μεμονωμένο αεροπορικό ταξίδι κάποιου ιδιώτη,ο οποίος χρησιμοποιεί τιςυπηρεσίες ενόςταξιδιωτικούγραφείουγιαναεξα σφαλίσειθέση μεσυγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία. Σετέτοιεςπε ριπτώσεις είναι ξεκάθαροότιτοταξιοιωτικό γραφείο ενεργεί σαν 20 μεσάζων του ιδιώτηκαιτηςαεροπορικής εταιρείαςκαιδενυπέχει καμιάπροσωπική ευθύνη. Στησυγκεκριμένη όμωςπερίπτωσηταπράγματαείναιπολύπιο . πολύπλοκα. Οι εφεσείοντες πρόσφεραν στους εφεσίβλητους ένα πακέτοεκδρομών (packagetour). Μπορείγιατηνπραγματοποίηση 25 τηςεκδρομήςοιεφεσίβλητοι νασυνεργάστηκανμεταξιδιωτικάγρα φεία της Ελλάδας,όπως είναι καιτοεύρηματου Πρωτόδικου Δι καστηρίου,όμως ηεκδρομήόσον αφορούσε τουςκύπριους συμμε τέχοντες, όπως αυτή παρουσιάστηκε από τους εφεσείοντες, ξεκι νούσεαπότηνΚύπρο. Αυτόυποστηρίζεταιτόσοαπόταευρήματα 30 τουΔικαστηρίου σεσχέσημετην ευθύνη,πουτην επέρριψε στους εφεσείοντες, αλλάκαιαπότονκατάλογοδιακοπώνκαιτοαναλυτι κόπρόγραμματηςεκδρομήςόπουαναφέρονταιταεξής: "1η ΜΕΡΑ. ΛΑΡΝΑΚΑ - ΑΘΗΝΑ Αναχώρηση απόΛάρνακακαιάφιξηστηνΑθήνα." 35 Κατάσυνέπεια τοταξίδιαπόΚύπροπροςΑθήναδεν μπορείνα διαχωριστεί απότοόλο πακέτοεκδρομής,τοοποίο πρόσφερανοι εφεσείοντες. Εάνεπιθυμούσανναδιαχωρίσουντηνευθύνητους,θα έπρεπεαυτόνααναφέρεταιρητάτόσοστουςκατάλογουςεκδρομών, όσο καιστο αναλυτικόπρόγραμματηςεκδρομής. Αντίθετα παρου- 40 σιάζουν την εκδρομήσανσύνολο, περιλαμβάνονταςσανπρώτη μέ772 1 Α.Α.Δ. Holiday Tours Ltd v. Κοντά κ.ά. Παπαδόπουλος, Δ. ρατηςεκδρομήςτηναναχώρηση απόΛάρνακαπροςΑθήνα. 5 10 15 20 25 30 35 Το επόμενο ερώτημα το οποίο τίθεται και αποτελεί το βασικό κορμό των λόγων εφέσεως, είναι κατά πόσο οι εφεσίβλητοι υπέ χουν προσωπική ευθύνη ήόχι, ενόψει των όρων συμμετοχής που αναφέρονταιστησελίδα 23 τουκατάλογουδιακοπών,όπου χαρα κτηρίζονταιοι εφεσείοντες σαν"μεσάζοντες". Το πρωταρχικόερώτημα,πριν προχωρήσει κανείς με τηνερμη νείααυτούτουόρου,είναικατάπόσον αυτόςοόροςκαθώςκαι OL άλλοι όροι πουαναφέρονταιστον κατάλογοδιακοπών,αποτελούν όρους της συμφωνίας μεταξύ των εφεσειόντων και των εφεσίβλη των. Ουσιαστικά η συμφωνίαπουαποτελεί και τηβάσητηςαγωγής είναι προφορική,τους όρους όμως αυτήςτηςσυμφωνίαςμπορού μενατους διαπιστώσουμε έχονταςυπόψηκαιταγραπτάκείμενα. Ηνομολογημένη αρχήτου δικαίου μας είναι ότι για να θεωρηθεί κάποιος ότι αποδέχεταικάποιουςόρους,θαπρέπει να τουςπλη ροφορηθείπριντησύναψητηςσυμφωνίας.Όροιοι οποίοιεισάγο νται μετάτησύναψητηςσυμφωνίας,δεν ισχύουν γιατίαπλούστα ταδεν έχουν συμφωνηθεί. Κανέναςδεν μπορείνασυμφωνήσει σε κάτιπουδενγνωρίζει. Όπωςαναφέρεταιχαρακτηριστικάστοσύγ γραμμα Chitty on Contracts, 25η Εκδοση, 1ος Τόμος, στη σελίδα 406,παράγραφος739, 'The conditions must be brought to the notice of the party to be boundbeforeoratthetimewhenthecontract is made. Ifthey are not communicated to him until after the contract is concluded, theywillbeofnoeffect. Otteyv.MarlboroughCourtLtd[1949] 1 K.B. 532." Είναιφανερόότιθαπρέπειναπληροφορηθείο συμβαλλόμενος για τους όρους της συμφωνίας γιανα μπορεί ναθεωρηθεί ότιδεσμεύεται απόαυτούςπροτούσυνάψει τησυμφωνία. Η πληροφό ρησηήηειδοποίηση,σύμφωναμετηνομολογία,θαπρέπειναείναι λογικά ικανοποιητικήώστε να δώσει τη δυνατότηταστο συμβαλ λόμενο ναγνωρίζει σετι συμφωνεί. ΣτοσύγγραμμαChittyonContracts,25ηΕκδοση,1οςΤόμος,στη σελίδα407,παράγραφος742,αναφέρονταιταεξής: 'The question whether theparty tendering thedocument hasdone all that was reasonably sufficient to give the other notice of the conditions, isaquestion of fact ineach caseinansweringwhich 773 Παπαδόπουλος, Λ. HolidayTours Ltd v. Κούτακ.ά
(1993)thetribunal must look atall circumstances andthesituation ofthe parties Cases in which the notice has been held to be insufficient havebeen thosewheretheconditions wereprintedon theback of thedocument without any reference or any adequate reference onits face, suchas,"Forconditions,seeback,"..." 5 Ησελίδα 11τουκαταλόγουεκδρομώνδεναναφέρεταιπουθενά στους όρους της συγκεκριμένης εκδρομής που διαφημίζεται.Η αναφοράστο τέλος τηςσελίδας "Ζητήστεαναλυτικόπρόγραμμα", δεναλλάζειτοσκηνικόκαθόλουδιότιούτεαυτόπαραπέμπειστους όρους συμμετοχής οι οποίοι μπορούν να ανευρεθούν στις τελευ- 10 ταίεςσελίδες τουκαταλόγουεκδρομώνστησελίδα23. Είναινομολογημένη αρχήότιτοσυμβαλλόμενο μέροςδεσμεύε ται απότους όρους της συμφωνίας εάντους διάβασεπριν τησύ ναψητηςσυμφωνίας,έστωκαιανη ειδοποίησηπουτουδόθηκεγια την ύπαρξητουςδενήτανικανοποιητική. 15 Στο σύγραμμα Chitty on Contracts (ανωτέρω), σελίδα 407, πα ράγραφος 741,αναφέρεται χαρακτηριστικά: "
(2)If heknew that thewritingor printing containedor referred toconditions,heis bound." (Βλέπε επίσης Thornton v. Shoe Lane Parking tfd [1971]2 20 Q.B. 163,Burnett v. Westminster Bank
(1966)1 Q.B. 742). To εύρηματου Δικαστηρίου,πουδεν έχει αμφισβητηθεί μετην έφεσηούτε μεαντέφεση,στοσημείο αυτόείναιξεκάθαρο. Αναφέ ρονταιστησελίδα 16τηςαπόφασηςταεξής: "Μεβάσηταπιοπάνω,ταευρήματατουΔικαστηρίουμπορούν 25 εύκολανασυνοψισθούνσταεξής: Μετάπουδιά βασεολόκληρο τοπεριεχόμενο τουτεκμηρίου6(κατάλογος εκ δρομών) και του τεκμηρίου 2 (αναλυτικό πρόγραμμαεκδρο μών), στη συνέχεια αποφάσισε να συμμετάσχει στην εκδρομή Κρίνουμε ότι το εύρημα τούτο είναι εντελώς αυθαίρετοδιότι πουθενά σταπρακτικά δενυπάρχειμαρτυρία πουναυποστηρίζει ότι ο εφεσίβλητος υπ' αριθμό 1διάβασεολόκληρο τονκατάλογο εκδρομών. Ο εφεσίβλητος υπ'αριθμό 1 τοαρνήθηκε κατηγορημα τικά και κανένας μάρτυρας των εφεσειόντων δεν υποστήριξε το 35 αντίθετο. ΘαήτανπολύδιαφορετικόεάντοΔικαστήριοανέφερε ότι ο ςφεσίβλητος θεωρείται νομικά ότι γνώριζε το περιεχόμενο 774 1 Α Α-Δ. Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά. Παπαδόπουλος, Δ. του καταλόγου,διότι του είχε δοθεί ικανοποιητική πληροφόρηση καιέπρεπενατοείχεπροσέξει,καιάλλοείναινακαταλήγειστοαυ θαίρετο εύρημα ότι διάβασεολόκληρο τον κατάλογο,που ουσια στικάαλλάζει εντελώς τιςνομικές συνέπειες. 5 10 Περαιτέρω σε κάποιο βαθμό το Πρωτόδικο Δικαστήριο αντι κρούει ταίδιαταευρήματα του. Στησελίδα 7τηςαπόφασης ανα φέρεται: "Στηπαρούσαπερίπτωση ημαρτυρίαπουτέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου πουθενάδενφανερώνει πως σεοποιοδήποτεστάδιοτωνσυνομιλιών τουενάγονταμετουςεναγομένους,είτετης κας Αλεξάνδρου με τους εναγομένους, αναφέρθηκε από τους εναγομένους ότι ενεργούσαν ως αντιπρόσωποι οποιουδήποτε άλλουπροσώπου." Στη σελίδα 9τηςαπόφασηςαναφέρεται: 15 20 25 30 35 "Είναιφανερόαπόταγεγονότατηςπαρούσαςυπόθεσηςκαιαπό τιςνομικές αυθεντίεςπουπαρατέθηκανπιοπάνωπωςοιεναγό μενοι στην παρούσαυπόθεση συμβλήθηκαν προσωπικά με τον ενάγονταέστωκαιανχρησιμοποιούν τονόρο"μεσάζοντες" στο Τεκμήριο 1το οποίο,πρέπει να λεχθεί, ήτανκαι ανυπόγραφο. Τόσο ταδικαιώματα όσο καιοι υποχρεώσεις, βάσει τουΤεκμη ρίου 1 ήτανπροσωπικάδικέςτωνεναγομένων. Αυτοίδιαφήμι σαντην εκδρομή, αυτοίτηνοργάνωσαν,αυτοίκράτησαντιςθέ σειςμετηνΟλυμπιακήΑεροπορία, αυτοίπληρώθηκανκαι έδω σαν απόδειξηδικήτους καιόχι εξ ονόματος οποιουδήποτεάλλουαντιπροσωπευομένουκαιενόψει όλων τωνανωτέρωοιενα γόμενοι πιστεύω πως είναι προσωπικάυπεύθυνοι γιαοποιαδή ποτεπαράβασητωνσυμβατικώντους υποχρεώσεων." Τοεύρημακατάπόσον οεφεσίβλητος διάβασετουςόρους συμ μετοχήςή όχι,δεναποτέλεσε θέμααντέφεσης. Εντούτοις είναιένα εύρηματόσο καθοριστικόγιατην εξέταση τόσο των λόγων έφεσης όσο και ολόκληρης της υπόθεσης,σε βαθμόπου μαςέχειπροβλη ματίσεικατάπόσοτοΑνώτατο Δικαστήριοστηδευτεροβάθμιατου δικαιοδοσίαέχειεξουσίαναεπέμβει μεοποιοδήποτετρόπο, παρό λο που επί του σημείου αυτούδεν εκκρεμεί οποιαδήποτεέφεση ή αντέφεση. ΗΔιαταγή35,θεσμός 8 των Θεσμών Πολιτικής Δικο νομίας,αναφέρει: 'The Court of Appealshallhavepowerto drawinferences of fact andtogiveanyjudgmentandmakeanyorderwhichoughttohave been made, andto make such further or other order as thecase 775 Παπαδόπουλος,Δ Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά. (1993} may require. Thepowers aforesaid maybe exercised by the said Courtnotwithstandingthatthenoticeofappealmaybethatapart only of thedecision maybe reversed or varied, andsuch powers mayalsobeexercised infavour of alloranyoftherespondentsor parties, although such respondents or parties may not have appealedfrom orcomplainedof the decision...." 5 Η εξουσία τουΑνωτάτουΔικαστηρίουόπωςκαθορίζεται από τους θεσμούς είναι ξεκάθαρη, έστωκαι εάνδεν εκκρεμεί έφεσηή αντέφεσηγιαοιονδήποτεσυγκεκριμένοσημείοτηςαπόφασης. Το Ανώτατο Δικαστήριοέχει εξουσία,μεσκοπότηνεξυπηρέτησητης 10 δικαιοσύνης, να επέμβειακόμη καιπροςόφελος του μέρουςπου δενέχεικάμει έφεση. ΣτηνυπόθεσηRutherford v.Rutherford
(1922)Ch.,σελ. 144,ο ΔικαστήςAtkin είπεστησελίδα 160αναφερόμενοςσεπανομοιότυ πο Αγγλικό Θεσμό: "Now,theonlyotherquestionthataroseormighthavearisen was this. Theappealwasanappealbytheintervener,andthenoticeof appeal asked thatthedecreeshouldbeset aside. Trierespondent, thehusband,gavenonoticeofappeal,andthenoticeofappeal,so far as Icansee,was notserveduponhim. Thequestion therefore 20 arisesastoourpowers,underthosecircumstances; butitappears tomethatourpowers areampletomaketheproperorder. At thepresent moment,subject to anything thatmay have been decided, it seems to methatOrder LXVIII., r. I,which saysthat "Subject totheprovisions ofthisOrdernothingintheserules,save 25 asexpresslyprovided,shallaffect theprocedureorpracticeinany of the following causes or matters (d) Proceedings for Divorce or other Matrimonial Causes," has no reference to proceedings in the Court of Appeal. By Order LV1IL, r. 4,the powers of theCourtofAppeal arepowers "todraw inferences of 30 fact andtogiveanyjudgment andmakeany orderwhichoughtto have been made,andto make such further or otherorder asthe case may require. Thepowers aforesaid maybeexercised bythe saidCourt,notwithstandingthatthenoticeof appeal maybethat part only of the decision may be reversed or varied, and such 35 powers may also be exercised in favour of all or any of the respondents orparties,although such respondents orparties may nothave appealedfrom orcomplainedof thedecision. TheCourt of Appeal shall have power tomakesuchorderastothewholeor anypartof thecosts oftheappealasmaybejust." 40 776 15 1 ΑΑ.Δ. 5 Holiday Tours Ltd v. Κοντά κ.ά. Παπαδόπουλος Δ. Underthosecircumstances, itappears tomethattherightorder for thisCourttomake istheorderthattheCourtbelowought tohave made if it hadtaken thesameviewof thefacts as this Court took at thehearingof theappeal, andtheresult,as it appears to me,is that as we have already dismissed the intervener with costs here and below, the proper order to make is that the petition be dismissed." (Βλέπε επίσηςAttorney-General v. Simpson[1901]2Ch.,σελί δα 671.) 10 15 20 25 30 35 40 Ηεξουσίααυτήπεριορίζεταιόμωςσεπεριπτώσειςόπουτοσυμ φέρον τηςδικαιοσύνης τοαπαιτείκαιείναι απαραίτητηη επέμβα σητουΑνωτάτουΔικαστηρίουγιατηνεξέτασητηςέφεσης. Αυτήη αρχήδιαφέρει απότις περιπτώσεις όπου λόγοι έφεσηςεκφράζο νταιμεγενικότητακαιασάφειαστοβαθμόπουουσιαστικάθεωρείταιότι σύμφωνα μετους θεσμούς δεν εκκρεμεί ενώπιον τουΑνω τάτουΔικαστηρίου καμιάέγκυρηέφεση. [ΒλέπεI.B.S.Ltd v. Αρ χής ΑιμένωνΚύπρου
(1993)1 Α.Α.Δ.331]. Στηνπροκείμενηπερί πτωση ενώπιον μαςυπάρχει έγκυρηέφεσηαλλάγιατηνκρίσητης είναι απαραίτητοτοΔικαστήριο,κατάτηνεξέταση των γεγονότων πουσυνδέονται άμεσαμετηνέφεση,ναεπέμβει εφόσονδιαπιστώ νει ότι τοΠρωτόδικοΔικαστήριο κατέληξε σεσυμπεράσματαπου είναιαυθαίρετα,έστωκαιαντασυμπεράσματααυτάδενπροσβάλ λονται μεέφεση. Πιστεύουμε πωςότιτοσυμπέρασμαότι οεφεσίβλητος 1 διάβασε τους όρους συμμετοχής, οι οποίοι αναφέροντοστον κατάλογο εκδρομών,είναιαυθαίρετοκαιδενδικαιολογείταιαπότημαρτυρία αλλάκαιαπόταάλλαευρήματατουΠρωτόδικουΔικαστηρίουπου τοαντικρούουν. Το ερώτημαπουπαραμένει σαν συνέχεια είναι κατάπόσο είχε δοθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση ικανοποιητικήειδοποίησηκαι πληροφόρηση στους εφεσίβλητους, έστω και αναυτοί δεν το διά βασαν. Τοσυμπέρασμαστοοποίοκαταλήγουμεείναιότι δενείχεδοθεί στουςεφεσίβλητους ικανοποιητικήειδοποίησηγιατουςόρουςσυμμετοχής. Οιόροιαναφέροντανστηντελευταίασελίδα τουκαταλό γου εκδρομήςκαικαμιάαναφοράδενέγινεσ' αυτούςούτεστησε λίδα 11πουαναφερότανστησυγκεκριμένη εκδρομήγιατηνοποία δήλωσαν συμμετοχή οι εφεσίβλητοι, ούτε στις πρώτεςσελίδεςτου καταλόγου. (Βλέπε White v.Blackmore [1972]2 Q.B. 651, 664.) Περαιτέρω,δενφαίνεταιαπότημαρτυρίαναέχειεπιστηθεί ηπρο777 Παπαδόπουλος,Δ Holiday Tours Ltd v. Κούτακ.ά.
(1993)σοχή των εφεσίβλητων απότους ενάγοντες στους όρους συμμετο χής (βλέπε Birch v. Thomas [1972] 1W.L.R.294), όπως θαήταν απαραίτητοενόψει κυρίωςτηςευρείαςεφαρμογήςτωνόρωνσεσυ σχετισμό με την προσπάθειατων εφεσειόντων νααποποιηθούνμε την εισαγωγή τέτοιων όρων στη συμφωνία σχεδόν εξ ολοκλήρου 5 ευθύνης γιαοτιδήποτεδενθαπήγαινεκαλάστην εκδρομή. (Βλέπε Hollingworth v.Southern FerriesLtd [1977] 2 Lloyd'sRep. 70.) Κατά συνέπεια ευρίσκουμε ότι οι Γενικοί Οροι Συμμετοχής, όπωςαυτοίαναφέρονταιστονκατάλογοεκδρομών,δεναποτελούν τουςόρουςσυμφωνίαςμεταξύτων εφεσειόντων καιτωνεφεσιβλη- 10 των,καθότιαυτοίδεν είχαντεθεί υπόψητων εφεσίβλητων σεβαθ μό,ώστεαυτοίνατουςδιαβάσουνήνατουςπροσέξουν ήακόμανα πληροφορηθούν τηνύπαρξητουςπριντησύναψητηςσυμφωνίας. Η ευθύνη των εφεσειόντων κατά συνέπεια είναι πρωτογενής. Έχουν παραβείτις συμβατικές τους υποχρεώσεις για να προσφέ- 15 ρουν το πακέτο εκδρομής που είχαν υποσχεθεί στους εφεσίβλη τους. Δεν εγείρεται θέμαστοποιοςτρίτοςφταίειγι' αυτόήεκείνος και σίγουρα ούτε τίθεται θέμα "αμέλειας", όπως λανθασμένα το Πρωτόδικο Δικαστήριο ανέφερε. Ηβάσητης αγωγής είναι παρά βασησυμφωνίαςκαιτοΔικαστήριο δεν εξετάζει τους λόγους που 20 ένα μέρος έχει παραβείτις υποχρεώσεις του. Περιορίζεται μόνο στη διαπίστωση της παράβασης, εκτός βέβαιαεάν αυτήέχειπρο κληθεί από οιονδήποτεεξωγενή παράγονταπουματαιώνειτησύμ βαση,όπουσε τέτοιαπερίπτωσηκανένααπότασυμβαλλόμενα μέ ρηδενθαείχεευθύνη. Ίσωςεκτουπερισσού θαέπρεπενααναφέ- 25 ρουμε ότι οι εφεσίβλητοι και αν εθεωρούντο σαν "μεσάζοντες", όπως ήθελαν να θεωρούνται με τους όρους συμμετοχής, δεν θα απαλλάσσοντο εντελώς ευθύνης. Πότεαπεκάλυψανοιεφεσίβλητοι τοναντιπροσωπευόμενοτους (disclosedtheir principal); Πρινήμετάτησύναψητηςσυμφωνίας; 30 Υπήρχεαναφοράστουςόρουςότιενεργούσαν σανμεσάζοντες,αλ λά δεν αναφέροντανονομαστικά για ποιους ενεργούσαν. Η ανα φορά στην Ολυμπιακή Αεροπορία έγινε σε μεταγενέστερο στάδιο καιπολύπιθανόνμετάτησύναψητηςσυμφωνίας. Στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, 25η Εκδοση, 2ος Τόμος, 35 σελ. 54,παρ.2279,αναφέρονταιταεξής: "Inwritten contracts itseemsthatnondisclosureof theprincipal's name makes it more probablethat thecontract willbe construed so as to impose personal liability on the agent.... But it is a question of fact.... ineachparticular case " 778 40 1 Α.Α.Δ. Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά. Παπαδόπουλος Δ. Περαιτέρωθαπρέπει νααναφερθείότιο"μεσάζοντας" (agent) μπορείπαράλληλαμετον"αντιπροσωπευόμενο"(principal)ναέχει προσωπικήευθύνηστοβαθμόπουοίδιος αναλαμβάνεικάτω από τις συνθήκες καιταγεγονότατηςυπόθεσης. 5 10 Στο σύγγραμμα Chitty onContracts, 25ηΕκδοση,2οςΤόμος, σελ. 51,παρ.2274, αναφέρονταιταεξής: "Thefactthataperson isanagentandisknowntobesodoesnot, however, of itself necessarily prevent him incurring personal liability Whether this is so to be determined by the construction ofthe contract,if written, andbyitsnature and the surrounding circumstances .'. hemay undertake jointliabilityon themaincontract together withhis principal." (Βλέπε TeheranEurope Co.Ltd. v.S.T.Belton (Tractors) Ltd [1968] 2Q.B.53. 15 20 25 30 35 Κατάσυνέπεια είναι θέμαερμηνείας τουόρουπου χαρακτηρί ζειτους εφεσείοντες σαν"μεσάζοντες"κατάπόσοαυτοίυπέχουνή όχι οιαδήποτεπροσωπικήευθύνη. Ομολογούμε ότιπολύδύσκολα θα αποφασίζαμεαρνητικάστην κρινόμενη υπόθεση. Πιστεύουμε ότι τέτοιος όρος δεν μπορεί παράναερμηνευθεί μέσαστοσυνολικό πλαίσιο και το σκοπό της συμφωνίας και τείνουμε ναπιστεύ ουμε ότι,.αυτός δεν'αποκλείει την παράλληλη ευθύνη σεκάποιο βαθμό των εφεσίβλητων σαν μεσάζοντες με τουςαντιπροσωπευομένουςτουςσεκάθεπερίπτωση. Οιαδήποτεάλληερμηνείαθαοδη γούσε σεπαράλογαεπακόλουθα.· Γιαπαράδειγμα,εάνηεταιρεία μεταφορώνστην οποίαανήκανταπούλμαν απόαμέλειατηςέφερ νεέναπολύμικρόπούλμανπουδενχωρούσε όλουςτουςεκδρομείς καιέτσιπολλοί απόαυτούςέμενανσταμέσατουδρόμου,ποιοςθα ευθυνόταν; Εάνδώσουμε την ερμηνεία πουοι εφεσίβλητοι ειση γούνται θαπρέπει ναευθυνόταναποκλειστικάηεταιρεία μεταφορώνστηνοποίαανήκανταπούλμαν. Καιέτσιμετηνίδιαλογικήο κάθεπαραπονούμενος θαπρέπειναπροσφεύγει στοεξωτερικόγια ναβρει τοδίκαιοτου. Τέτοιαερμηνείασίγουραδενμπορείναδο θεί. Θάτανπαράλογη. Ομεσάζων σεκάποιοβαθμόυπέχει προ σωπική ευθύνηκαιαναλαμβάνειπροσωπικήυποχρέωση. Ηπερίπτώσηθαήτανδιαφορετική εάνγιαπαράδειγματοαεροπλάνοέπε φτε. Σίγουραοι "μεσάζοντες" δενθαμπορούσανναυπέχουνπρο σωπική ευθύνη στην περίπτωση αυτή. Δεν θακαλύπτετο από το βαθμό τηςπαράλληλης ευθύνης που ανάλαβαν σανμεσάζοντες. Κατάσυνέπειακάθεπερίπτωσηθαπρέπεινακριθεί ξεχωριστά. 779 Παπαδόπουλος,Δ Holiday Tours Ltd v. Κούτα κ.ά.
(1993)Ησυγκεκριμένη εκδρομή αφοράπακέτοεκδρομής καιηεκδρο μή,όπως αυτήπαρουσιάστηκε στους εφεσίβλητους, ξεκινούσε από την Κύπρο. Οι εφεσίβλητοι ανέλαβανκαι είχαν υποχρέωση,ανε ξάρτητα από λάθος ήαμέλεια από οιοδήποτε τρίτο, να εκπληρώ σουν τις υποχρεώσεις τους και να προσφέρουν την εκδρομή που 5 ανέλαβανναπροσφέρουν. Η παράλειψητους ναπροσφέρουναυ τό πουανέλαβαν,συνιστά παράβασησυμφωνίας. Υπό το φως των ανωτέρω η έφεση απορρίπτεται. Επειδή η πρωτόδικηαπόφαση περιέχει λάθη, ταοποίαη απόφασηαυτή έχει ανατρέψει,χωρίς όμωςναανατραπεί τοαποτέλεσμα τηςπρωτόδι- 10 κης απόφασηςκαι ενόψει του γεγονότος και της παράλειψης των εφεσίβλητων να καταχωρήσουν αντέφεση, ενώ αυτή επιβάλλετο, υπό τις περιστάσεις αποφασίσαμε όπως καταδικάσουμετους εφε σείοντεςστηνπληρωμήμόνοτουμισούποσούτων εξόδων τηςέφε σης. 15 Ηέφεση απορρίπτεται. Οι εφεσείοντες ναπληρώσουν τοήμισυ των εξόδων. Η έφεσηαπορρίπτεται. Οι εφεσεί οντες να πληρώσουν το 1/2 των εξόδων τωνεφεσίβλητων. 20 780