1 Α.Α.Δ. 15Οκτωβρίου,1993 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥ ΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (ΝΟΜΟΣ 33/64) ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕ ΛΕΑ ΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (ΑΡ.7) ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣΔΗΜΟ ΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΚΔΟ ΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΤΗΣΦΥΣΕΩΣ CERTIORARI ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΘΩΩΤΙΚΗ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ23 ΙΟΥΛΙΟΥ 1993,ΤΟΥ ΚΑΚΟΥΡΠΟΔΙΚΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ ΣΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ), ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 19707/92(ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Θ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ Χ. ΤΑΛΙΑΔΩΡΟΥ). (ΑίτησηΑρ. !46/93) Προνομιακά Εντάλματα— Αίτηση γιαχορτ'γηση άδειας γιακαταχώριση αίτησηςγιαέκδοσηεντάλματοςcertiorariεναντίοναπόφασηςΚακουργΐΌδνκείονμ£τηνοποίακρίθηκεότι δενείχεαποδειχθείεκπρώτηςόψε ως υπόθεση εναντίοντωνκατηγορουμένων, οι οποίοιαθωώθηκαν— Κατάπόσοείναιδυνατό ναεκδοθείένταλμαcertiorariπου να ακυρώ νειαθωωτικήαπόφασηΚακουργιοδικείου. ΣυνταγματικόΔίκαιο — Αρχή πως κανέναςδενυποβάλλεται γιαδεύτερη φοράστον κίνδυνο καταδίκηςγια τοίδιοαδίκημα(nonbisinidem)— Άρθρο 12.2 τουΣυντάγματος— Για να εφαρμόζεται ηαρχήπρέπειη πρώτηδιαδικασία να ήτανέγκυρη. Προνομιακά Εντάλματα— Η δικαιοδοσίατου Ανωτάτου Δικαστηρίου σύμφωναμετοάρθρο 155.4 τουΣυντάγματοςεξαντλείται στηνέκδοση ήμη τουαιτούμενουπρονομιακούεντάλματος, καιδενυπάρχει δικαι οδοσίαγιαέκδοσηδήλωσηςαναγνωριστικούτύπου. Ο Γενικός Εισαγγελέας ζήτησε άδειαγιακαταχώρισηαίτησηςγια 793 Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7)
(1993)έκδοση εντάλματος certiorari μετο οποίο ναακυρώνεται η απόφαση τουΚακουργοδικείου Λεμεσούημερομηνίας23.7.93,μετηνοποίακρί θηκεότι εναντίον τωνκατηγορουμένων δενείχεαποδειχθεί εκπρώτης όψεως υπόθεση για κατηγορίες βασανισμού κατάπαράβασητουάρ θρου 3
(1)
(2)(β) τουπερί της Σύμβασης κατάτων Βασανιστηρίων και 5 Αλλων Μορφών Σκληρής,Απάνθρωπης ήΕξευτελιστικής Μεταχείρι σης ήΤιμωρίας (Κυρωτικού) Νόμου 1990 (Ν.235/90) και τουάρθρου 20 του Ποινικού ΚώδικαΚεφ.154, καισαναποτέλεσμα τους αθώωσε. Ηαπόφασηείχεεκδοθεί μετάαπόπολύμηνη διαδικασίαενώπιον του Κακουργοδικείου. Ο αιτητής ισχυρίσθηκε ότι είναι κατ' αρχήν επιτρεπτή η έκδοση εντάλματος certiorari εναντίον αθωωτικήςαπόφασης Κακουργοδικεί ου για τους εξής λόγους: i) δεν υπάρχει οποιαδήποτε διάκριση στις πρόνοιες του ΚυπριακούΣυντάγματος, πουαναφέρονταιστην έκδο ση προνομιακών ενταλμάτων, μεταξύ καταδικαστικών και αθωωτι- 15 κών αποφάσεωνκατωτέρων Δικαστηρίων. ΤοΣύνταγμα αναφέρεται σε δικαιοδοσίαέκδοσης ενταλμάτων "της φύσεως" certiorari. Επομέ νως, ανατρέχομε στο αγγλικό δίκαιο για την διακρίβωση της φύσης αυτής μόνο. Το γεγονός ότι δεν επιτρέπεται έφεση κατάαθωωτικής απόφαστιςΚακουργοδικείου δεναποτελεί εμπόδιο,αλλάαντίθετασυ- 20 νηγορεί υπέρ της ανάγκηςαναθεώρησης της απόφασηςγια νομικούς λόγους, ii)ηΑγγλικήΝομολογίαστην έκτασηπουαποκλείει τηνέκδο σηcertiorari σεσχέσημεαθωωτικές αποφάσεις,δενισχύειστηΚύπρο διότι είναι απόλυτα συνυφασμένη με θεσμούς ήνομικές αρχές που ανήκουν στο Αγγλικό νομικό σύστημα και είναι ασυμβίβαστες με το 25 Κυπριακό,και ιδιαίτερατηςαρχήςδικαίουnon bis in idem ή"double jeopardy". ΣτηΚύπρο,ενόψειτουάρθρου 12.2τουΣυντάγματος,επι κρατείηαντίληψητουΗπειρωτικούΔικαίουότιηαρχήnonbisinidem προϋποθέτειτελικήαπόφασηαθώωσηςήκαταδίκηςμετάτηνεξάντλη σηόλωντωνπροσφερόμενων ένδικων μέσων έφεσης ή αναθεώρησης. 30 iii) ενπάσηπεριπτώσει ηΑγγλικήΝομολογία όπως έχειδιαμορφωθεί επιτρέπειτηνέκδοσηcertiorari εναντίοναθωωτικώναποφάσεωνκάτω από ορισμένες προϋποθέσεις πουκατάτον ισχυρισμό του συνυπάρ χουν στην παρούσα υπόθεση. Έγινε αναφορά στην υπόθεση R ν. Hendon Justices ex ρ DPP [1993] 1All E.R. 411, όπου εκδόθηκε 35 certiorari εναντίον αθωωτικής απόφασης Δικαστηρίου, που κρίθηκε ότι ήταντόσο παράλογηώστεκανέναΔικαστήριο δενθακατέληγε σ' αυτή. Οαιτητής,περαιτέρω,εισηγήθηκε ότι,σεπερίπτωσηπουτοΔι καστήριο θα έκρινε ότι δεν ήταν δυνατή η έκδοση εντάλματος certiorari, θα μπορούσε ναπροβεί σε δήλχοση ως προς το ορθό ήτο 40 λανθασμένοτηςαπόφασηςστην οποίαείχεκαταλήξειτοΚακουργοδικείο, ενόψει ιδιαιτέρως των σοβαρών θεμάτων που εγέρθηκαν στην απόφασηεκείνη. 794 10 1Α.Α.Α. ΓενικόςΕισαγγελέας(Αρ.7) Αποφασίσθηκεότι: 5 10 15 20 25 30 (α) Τοένταλμαcertiorari ακυρώνειτηνπροσβαλλόμενη απόφασηκαιη έκδοσητου εμπεριέχει εγγενως την προοπτική επανεκδίκασης της υπόθεσης και,επομένως, αναβίωσητουζητήματοςτηςενοχής ή της αθωώτηταςτου κατηγορουμένου. (β) Τοάρθρο 12.2 τουΣυντάγματοςδενέχειεισάξειθεσμικές ρυθμίσεις ξένες προς το Αγγλικό σύστημα, αλλά αντίθετα αποβλέπει στη πρόσδοση συνταγματικής ισχύος στιςσχετικέςαρχέςτουΑγγλικού Δικαίου. Το Σύνταγμαδεν παρεμβαίνει στον καθορισμό των ένδικων μέσωνπουμπορούνναασκηθούνεναντίον ήσεσχέση μεορι σμένηαπόφαση.Στη περίπτωση των αθωωτικών αποφάσεων του Κακουργοδικείου ονομοθέτης στην Κύπροεπέλεξε ναμηνεπιτρέ ψει οποιοδήποτε δικαίωμα έφεσης. Κατάσυνέπεια, δεν είναι επι τρεπτήοποιαδήποτεδιαδικασία ηοποίαμπορεί να εκθέσειτον κατηγορούμενο στονκίνδυνοναδικασθείγιαδεύτερηφοράγιατοίδιο αδίκημα. (γ) Ηαρχή non bis in idem εφαρμόζεται μόνο στην περίπτωση που η πρώτηδίκηήτανέγκυρη. Αν ηπρώτηδίκηήτανάκυρη,δηλαδή αν θεωρείται πως ουδέποτε διεξάχθηκε, ή αν υπήρξε κακοδικία (mistrial),δενήταννομικάυπαρκτόςοκίνδυνοςκαταδίκηςκαικατά συνέπεια δεν τίθεται θέμαέκθεσηςτουκατηγορουμένου σε δεύτερο κίνδυνοκαταδίκης. Κατάσυνέπεια,θαμπορούσεναεκδοθείένταλ μαcertiorariσεπεριπτώσεις όπουυπάρχειισχυρισμόςγιαακυρότη τατηςδίκηςαλλάόχισεπεριπτώσειςόπουηδίκηήτανέγκυρηαλλά υπάρχει ισχυρισμόςγια λανθασμένη απόφασητου Κακουργοδικεί ου. Στοβαθμόπουη υπόθεσηR v. HendonJusticesex p DPP (ανω τέρω)τείνεινακαθιερώσει τηναρχή ότι μπορεί ναεκδοθεί ένταλμα certiorariεναντίοναθωωτικήςαπόφασηςκαισεπερίπτωσηπουηδί κηείναι έγκυρη, ηυπόθεσηαυτήδενυιοθετείται. (δ) Ηδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τα προνο μιακάεντάλματαεξαντλείται μετηνέκδοσηήμηαυτών,καιδενπα ρέχεται οποιαδήποτε δυνατότητα για έκδοσηαναγνωριστικών δη λώσεωνσεδιαδικασίαγιαέκδοσηπρονομιακών ενταλμάτων. Η αίτησηαπορρίφθηκε. 35 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Attorney-General v.PourisandOthers
(1979)2 C.L.R. 15ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Λαζαρίδης
(1992)2ΑΛΛ. 8· 795 Γενικός Εισαγγελέας(Αρ.7)
(1993)R. v. Simpson[1914] 1 Κ.Β. 66· R. v. MiddlesexJustices[1952]2AllE.R. 312Harrington v. Roots[1984]2AllE.R. 474R. v. SuttonJusticesexρ DPP[1992]2AllE.R. 129R. v.HendonJustices exρDPP[1993] 1 AllE.R. 4IV 5 ReKakos
(1985)1 C.L.R.250Γενικός Εισαγγελέαςv. Χριστοδούλου
(1990)2ΑΛΛ. 133· Re Vanezis 19C.LR.26Schmuel v. TheOfficer in Command Illegal Jewish Immigrants' Camp Karaolos VIIIC.L.R. 15810 Araouzos&Sonv. Police
(1980)2 C.LR. 131· Attorney-Generalv. Georghiou
(1984)2 C.L.R. 251· Georghadjiv. Republic
(1971)2 C.LR. 229Δημοκρατία v. Ερμογένους
(1990)2ΑΛΛ. 459R. v. Marsham, Ex. P. Pethick Laurence 1911-13AllE.R. Rep. 639- 15 R. v.West[1962]2AllE.R. 624Anisminic v. Foreign Compensationetc[1969] 1AllE.R. 208Δημητρίου
(1990)1 ΑΛΛ.256R.C.K. SportsLtd (Αρ.2),
(1993)1 ΑΛΛ.
- Αίτηση 20 Αίτηση από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για άδεια να καταχωρίσει αίτηση για έκδοση εντάλματος της φύσεως Certiorariαναφορικάμεαθωωτικήαπόφασητου Κακουργιοδικείου Λεμεσούστην ΠοινικήΥπόθεσηΑρ. 19707/
- 796 1 Α.Α.Δ. Γενικός Εισαγγελέας(Αρ.7) Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας με Λ. Λουκαΐδη, Βοηθό Γενικό Εισαγγελία της Δημοκρατίας, τον Σ. Μάτσα,ΑνώτεροΔικηγόρο της Δημοκρατίαςκαιτην Α. Δημητριάδου(Δ/νίς),Δικηγόρο τηςΔημοκρατίας. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΚΩΝΣΓΑΝΠΝΙΔΗΣ,Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Σύμ φωναμετοκατηγορητήριο,οιαξιωματικοίτηςΑστυνομίας Θ. Στυ λιανού,Υπεύθυνος τουΤμήματοςΑνιχνεύσεως ΕγκλημάτωνΛεμε σούκαιΧ.Ταλιαδωρος,ΒοηθόςΥπεύθυνος τουίδιουΤμήματος,βα σάνισαν τοΔημοσθένηΔημοσθένους κατά παράβασητου άρθρου 3
(1)
(2)(β) του περί της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων και ΑλλωνΜορφώνΣκληρής,Απάνθρωπηςή Εξευτελιστικής Μεταχεί ρισηςήΤιμωρίας(Κυρωτικού)Νόμουτου 1990 (Ν. 235/90)καιτου άρθρου20τουΠοινικούΚεφ. 154. Όταν συμπληρώθηκε ηυπόθεση για την Κατηγορούσα Αρχή,η υπεράσπισηεισηγήθηκε ότι δεναποδείχθηκεεκπρώτηςόψεως υπό θεσηεπαρκώςώστενακληθούν οικατηγορούμενοι ναπροβάλουν υπεράσπιση. ΤοΚακουργιοδικείοδέχθηκετηνεισήγηση. Γιαλόγους πουεξήγησε,έκρινεότιη μαρτυρίατουπαραπονουμένουκαιτουβα σικότερου, όπως θεωρήθηκε,από τους υπόλοιπους μάρτυρεςκατηγορίας,κλονίστηκε σετέτοιοβαθμόωςαποτέλεσματηςαντεξέτασης και ήταντόσο αναξιόπιστηώστεκανέναλογικό Δικαστήριο δενθα μπορούσε ναβασιστεί σ'αυτήκαινακαταδικάσειτουςκατηγορού μενους. Ταυτόχρονα,απαρίθμησεσειράλόγωνπουθεώρησεότισχε τίζονταν μετοσυμφέρον τηςδικαιοσύνης και πουαπόμόνοι τους ήταν αρκετοί για την απόρριψη, σεεκείνο τοστάδιο,της σχετικής μαρτυρίαςτηςΚατηγορούσαςΑρχής. Συνεπώς,αθώωσετουςκατη γορούμενους σύμφωνα μ£ το άρθρο74
(1)(β)τουπερί Ποινικής Δι κονομίαςΝόμουΚεφ. 155. ΟΝόμοςδεναναγνωρίζειδικαίωμαέφεσηςκατάαθωωτικήςαπόφάσης τουΚακουργιοδικείου. Οι αθωωτικές αποφάσεις του Κακουργιοδικείου είναι ανέκκλητες. [Βλ. Attorney-General v. Pouris andOthers
(1919)2C.L.K. \5,ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστάκη;Μι χαήλΛαξβοίόηςκαιΆλλοι,
(1992)2Α.Α.Δ. 8]. Υποστηρίζει,εντούτοις,οΓενικός Εισαγγελέας ότι η αθωωτική απόφασητου Κακουργιοδικείου είναι αναθεωρήσιμη και ότι υπό κειται σε ακύρωση. Επικαλείταιτις εξουσίεςτου Ανωτάτου Δικα στηρίουδυνάμειτουΑρθρου 155.4 τουΣυντάγματοςκαιζητά άδεια γιατηνκαταχώρισηαίτησηςγιατηνέκδοσηεντάλματοςτηςφύσεως certiorari γιαπαραπομπήστοΑνώτατοΔικαστήριοκαιακύρωσητης αθωωτικήςαπόφασηςπουεκδόθηκε. 797 Κωνσταντινίδης,Α. Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7) (Χ993) ΣτηνυπόθεσηR. v.Simpson [1914]1 Κ.Β.66ηαίτησηγιαέκδο ση εντάλματος certiorari προς ακύρωση αθωωτικής απόφασης απορρίφθηκε. ΟδικαστήςScrutton σημείωσεπωςουδέποτεακυρώ θηκεαθωωτικήαπόφασηΔικαστηρίουμεένταλμαcertiorari. Ηδή λωσηεπαναλήφθηκε38 χρόνιααργότερααπότους πέντε δικαστές 5 που απάρτιζαν τοQueen's Bench Division κατάτηνεκδίκαση της υπόθεσης R. v.MiddlesexJustices [1952] 2All E.R.312. Αποφα σίστηκεπως τοΔικαστήριο δενείχεεξουσίαγιατηνέκδοση εντάλ ματοςτης φύσεως certiorari προςακύρωσηαθωωτικής απόφασης. (Βλ. επίσης Harrington v.Roots[1984] 2All E.R.474,R.νSutton 10 Justices, exρ DPP[1992] 2AllE.R. 129,J?,νHendonJustices ex ρ DPP [1993] 1AllE.R.411). Toαιτιολογικό στήριγμα αυτής της προσέγγισης υπήρξε,σταθερά,οθεμελιώδης κανόναςπωςκανένας δεν υποβάλλεται γιαδεύτερη φοράστο κίνδυνο καταδίκηςγια το ίδιοαδίκημα.(Nemodebetbisvexaripro unaet eadem causaή,δια- 15 φορετικά,nonbisin idem). Ενόψει αυτής τηςνομολογίας, ορθάτοβάροςτωνεπιχειρημά των πουαναπτύχθηκαν αναφερόταν στηνκαθόλουδυνατότητα έκ δοσης εντάλματοςcertiorari στηνπαρούσαυπόθεση. Γιατηνπαρο χήάδειαςπροςκαταχώρισητηςανάλογηςαίτησηςαρκείηθεμελίω- 20 σηεκπρώτηςόψεωςυπόθεσηςήσυζητήσιμουθέματος. Όταν,όμως, πάνωστηβάσητων ισχυρισμών τουαιτητήωςπροςτηνουσία,προ βάλλει ζήτημαορθότηταςτης νομικής στήριξης τηςθέσης ωςπρος τοαναθεωρήσιμοτηςπροσβαλλόμενης απόφασης,εξετάζεταιτοβά σιμοαυτήςτηςθέσηςκαιηαίτησηγιαάδειααπορρίπτεταιαν, κατά 25 τηνκρίσητουΔικαστηρίου,δενείναιορθή. (Βλ. InReKakos
(1985)1C.L.R. 250,στις σελ. 256και258). Πολύπερισσότερο όταντονο μικό ζήτημα αναφέρεται στην ίδια τηνεξουσία προς έκδοσητου εντάλματος. Είναι ηεισήγησητουΓενικού Εισαγγελέα πωςηαπάντησηστο 30 ερώτημαανμπορεί ναεκδοθεί ένταλματηςφύσηςcertiorari σεσχέ σημεαθωωτικήαπόφασηΚακουργιοδικείουπρέπειναείναικατα φατική. Συνοψίζωτουςλόγους όπωςτουςανέπτυξεοΒοηθόςΓε νικός Εισαγγελέας.
- Οι πρόνοιες τουΚυπριακού Συντάγματος σε σχέση μετο 35 ένταλμα certiorari δενεπιτρέπουν οποιαδήποτεδιάκριση με ταξύ καταδικαστικών ή αθωωτικών αποφάσεων πουμπο ρούνναγίνουν αντικείμενο τουΔιατάγματος,ούτεοποιοδή ποτεπεριορισμό πουνααποκλείειτηνέκδοσητουΔιατάγμα τος όσον αφορά αθωωτικές αποφάσεις Κακουργιοδικείου. 40 ΤοΣύνταγμααναφέρεταιμόνοσεεξουσία έκδοσης ενταλμά των, μεταξύ άλλων, 'της φύσεως certiorari". Ανατρέχουμε, 798 1 Α.Α.Δ. Γενικός Εισαγγελέας (AQ.7) Κωνσταντινίδης,Δ. επομένως, στο αγγλικό νομικό σύστημα μόνο για νακατα νοήσουμε αυτήτη φύση. 5 10 15 20 25 30 35 40 Μετο ένταλμα certiorari ασκείται έλεγχος επί τωνκατώτε ρων Δικαστηρίων για να διαπιστώνεται ότι ενεργούν μέσα σταόριατηςδικαιοδοσίαςτουςκαιότιτηρούντοΝόμο. Αυ τή είναι ηφύση του εντάλματος. Αντικείμενο του είναιOL αποφάσεις όλων των κατώτερων Δικαστηρίων ανεξαίρετα. Η αγγλική νομολογία ως προς το ανεπίτρεπτοτης έκδοσης του σε σχέσημεαθωωτικές αποφάσειςδεν είναι "μέρος του καθορισμούτηςφύσεωςτουεντάλματοςαυτού". Επομένως, τοΑνώτατο Δικαστήριο δενδεσμεύεται απότηναγγλικήνο μολογία ως προςτοπότε μπορεί ή δεν μπορεί ναεκδοθεί το ένταλμα. Τογεγονός ότι τοκυπριακόνομικό σύστημα δεν επιτρέπει έφεση κατά αθωωτικής απόφασης Κακουργιοδικείου αποτελεί, ενόψει της διάκρισης των δυο ένδικων μέ σων, όχι εμπόδιοαλλάπαράγονταπουενισχύειτηνανάγκη αναθεώρησης της απόφασηςγια νομικούς λόγους. Ήδη το Ανώτατο Δικαστήριο στην Αίτηση71/90 της 31 Αυγούστου 1990 έδωσεάδειαγιααίτησηcertiorari σεσχέση μεαθωωτική απόφασηΚακουργιοδικείου και αφού,όπως είναι γνωστό, τοθέματηςδικαιοδοσίαςεξετάζεταιαπόταΔικαστήριακαι αυτεπαγγέλτως, θαπρέπει να θεωρηθεί ότι επιβεβαίωσε τη δικαιοδοσίατουγιαέκδοσητου εντάλματος σεσχέσημετέ τοιααπόφαση.
- Ηαγγλικήνομολογία, στην έκτασηπουαποκλείει τηνέκδο σηcertiorari στηνΑγγλίασεσχέση μεαθωωτικέςαποφάσεις, δενισχύειστην Κύπροδιότιείναι απόλυτασυνυφασμένη με θεσμούς ήνομικές αρχές πουανήκουν στο αγγλικό νομικό σύστημακαιείναιασυμβίβαστες μετοκυπριακό. Ηαγγλική νομολογία είναιαπόρροιατης ιστορικάεμπεδωμένης αγγλικ ήζ αοχήςδικαίουnonbis inidemή"doublejeopardy". Στην Αγγλία, αποκλείεται η έφεση κατά αθωωτικής απόφασης οποιουδήποτεΔικαστηρίου. Στην Κύπρο,τοάρθρο 137του περίΠοινικήςΔικονομίαςΝόμουΚεφ. 155,παρέχειδικαίωμα έφεσης για ορισμένους λόγους κατά αθωωτικήςαπόφα σηςΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Επομένως,στην Κύπροαντι λαμβανόμαστε τηναρχή διαφορετικά. Τοδικό μας σύστημα ενόψει του άρθρου 12.
- του Συντάγματος,είναι ευθυγραμ μισμένο, ωςπροςαυτήτηνπτυχήτου,μετοηπειρωτικό στο οποίο επικρατείηαντίληψηότι ηαρχήnon bis inidemπρο ϋποθέτει τελική απόφασηαθώωσης ή καταδίκης μετά την εξάντληση όλωντωνπροσφερόμενων ενδίκωνμέσωνέφεσης ή αναθεώρησης. Στην Αγγλία ο κανόνας κατά του διπλού 799 ΚωνοτανπνίδιςΑ Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7)
(1993)κινδύνου καταδίκης είναι περιορισμένης εφαρμογήςκαι ισχύει μόνο σε σχέση με αθωωτικές αποφάσεις. Αντίθετη προσέγγιση θακατέληγε σεκατάργησηδικαιώματος εφέσεως κατάαθωωτικώναποφύσεωνσεσυνοπτικές δίκεςενόψειτου άρθρου 12.2τουΣυντάγματος. 5 3. Ενπάση περιπτώσει, ηαγγλική νομολογία, όπως έχει δια μορφωθεί, επιτρέπει την έκδοση certiorari εναντίοναθωωτι κών αποφάσεων κάτω απόορισμένες προϋποθέσειςπου, όπωςέχειυποστηριχθεί,συνυπάρχουνστηνπαρούσαυπόθε ση. ΜετονCriminalJusticeAct του 1972 θεσμοθετήθηκεηδυ- 10 νατότηταπαραπομπήςνομικούθέματοςσεσχέση μεαθωωτι κήαπόφασηγιαγνωμάτευσηαπότοΕφετείο. Μεαφορμήαυ τήτηνκαινοτομία,στην υπόθεσηR.v.SuttonJusticesexρ DPP (ανωτέρω) ενώ επιβεβαιώθηκεωςισχύουσα ηαρχή ως προςτομήαναθεωρήσιμοαθωωτικώναποφάσεων,διατυπώ- 15 θηκε ερώτημα αναφορικάμε την επάρκειατης αιτιολογικής της βάσης. ΣτηνυπόθεσηR. v.Hendon Justicesex ρDPP (ανωτέρω)τοΔικαστήριοπροχώρησεπερισσότερο. Θεώρησε ότι αθωωτική απόφασηυπόκειται σεακύρωση με certiorari όταν είναιτοαποτέλεσμαπαράβασηςκαθήκοντοςεκτουνό- 20 μουήότανείναιτόσοπαράλογη πουκανέναΔικαστήριο,κά τωαπότις ίδιεςσυνθήκες,δενθακατέληγεσ'αυτή. Υποστη ρίχτηκε ότι στην παρούσα υπόθεση, γιασειρά λόγωνπου απαριθμούνταιστηναίτησηωςνομικάσημείαΑ- ΣΤκαιπου αναπτύχθηκαν απότον ΓενικόΕισαγγελέα,το Κακουργιοδι- 25 κείο παρέβηήάσκησε κατά τρόπο παράλογοτονομικότου καθήκον νακαλέσει τους κατηγορούμενους σε υπεράσπιση. Βρίσκεται στοεπίκεντρο τηςεισήγησης ηθέσηπωςτο Κακουργιοδικείοενήργησεαντίθεταπροςτιςνομικέςπροϋποθέ σεις κλήσεως κατηγορουμένων νακάμουν τηνυπεράσπιση 30 τουςόπωςπροβλέπονταιαπότοάρθρο74
(1)(γ)τουΚεφ. 155 και όπως ερμηνεύθηκαν απότοΑνώτατο Δικαστήριοει-δικά στηνυπόθεσηΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστοδονλον
(1990)2 Α.ΑΑ 133. ΣτηνυπόθεσηΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστοδονλον(ανωτέρω) 35 το Ανώτατο Δικαστήριο, επεξηγώντας την ΟδηγίαΠρακτικής του 1962 πουεκδόθηκε απότο Divisional Court του Queen's Bench Division τουΑνωτάτου Δικαστηρίου τηςΑγγλίας (Βλ. [1962] 1 All E.R.448),τόνισεπωςτοΔικαστήριο,στοστάδιοτης συμπλήρωσης τηςυπόθεσης γιατηνΚατηγορούσαΑρχή,δενπροβαίνειστην υπο- 40 κειμενικήαξιολόγησητηςμαρτυρίαςαλλάκρίνει αναποδείχθηκεεκ πρώτηςόψεωςυπόθεσημεαντικειμενικήθεώρησητηςυπόθεσηςπά νω στη βάσητων εξωτερικών τηςγνωρισμάτων. Σύμφωναμε την 800 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7) Κωνστανηνίδης,Α αίτηση,το Κακουργιοδικείοεξέτασεσεβάθοςκαιόχιπροκαταρκτι κά τη μαρτυρία,την αξιολόγησε υποκειμενικά, και ενπάσηπερι πτώσει εμφανώςλανθασμένααφούπρόσδωσε σημασίασε στοιχεία άσχετα ενώ αγνόησε σχετικά. Δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι το Κακουργιοδικείοκατέληξε σε εκπρώτηςόψεως εύρημαπωςο παραπονούμενος έφερε κατά τοχρόνο τηςαπόλυσης τουαπό την αστυνομικήκράτησησημάδιακακώσεωνταοποίαείχανπροκληθεί κατά τηδιάρκειατηςκράτησηςτουκαιακόμαστασυμπεράσματα τουΚακουργιοδικείουωςπροςτην"αλλοίωση","μόλυνση"και"διάβρώση" της μαρτυρίας εξαιτίας, μεταξύ άλλων, συναντήσεων του Βοηθού ΓενικούΕισαγγελέα μεμάρτυρεςκατηγορίαςόταν,τηνίδια στιγμή,τονίστηκεεμφαντικάότιτακίνητρατουΒοηθούΓενικούΕι σαγγελέα δενήταναλλότρια. Έχωμελετήσειπροσεκτικάτιςεισηγήσειςόπωςκαιτηνομολογία πουσυσχετίστηκεμετηνκάθεμιααπόαυτές. Έχωκαταλήξειπωςδεν μπορείναεκδοθεί ένταλματηςφύσεως certiorari σεσχέσημε αθωω τικήαπόφασηΚακουργιοδικείου. Θαεξηγήσωτουςλόγουςακολου θώνταςτη σειράτωνεπιχειρημάτωνπουαναπτύχθηκαν. Πρινόμως απόοτιδήποτεάλλο είναι ορθόνααναφερθώστην Αίτηση τουΓενικού Εισαγγελέα στην υπόθεση 71/90 της 31 Αυγούστου 1990 στην οποία,όπως ήτανηεισήγηση, το Ανώτατο Δικαστήριο έδωσε άδεια γιατηνκαταχώρισηαίτησηςcertiorari σεσχέση μεαθωωτική απόφα σηΚακουργιοδικείου. Δεννομίζωότιεξετάστηκεήμπορούσεναεξε ταστεί τέτοιο ζήτημαστην υπόθεσηεκείνη. Ηαίτησηδεν σκοπούσε στηναναθεώρησητηςαθωωτικήςαπόφασηςαλλάτηςλανθασμένης, σύμφωναμετοΓενικόΕισαγγελέα,άσκησηςτηςδιακριτικήςεξουσίας τουΚακουργιοδικείουναμηντροποποιήσει τοκατττ/ο»ρητήριο. Η έκδοση ενταλμάτων της φύσεως certiorari, και,γενικά, όσων ενταλμάτων χαρακτηρίζονται ως προνομιακά, αποτελεί ιδιαίτερη εξουσίαΤμήματος(Queen's Bench Division)τουΑνωτάτουΔικαστη ρίουτηςΑγγλίας. Πηγήτηςδικαιοδοσίαςείναιτοαγγλικό Κοινοδίκαιο. ΤοΑνώτατοΔικαστήριοτηςΚύπρουείχετηνίδιαεξουσίαανέ καθεν. Πριναπότηνανεξαρτησία,ενόψειτηςδιάτουπερίΔικαστη ρίων Νόμουσυμπερίληψης του Κοινοδικαίουστο εφαρμοστέο στην ΚύπροΔίκαιο(Βλ.ApplicationbyYannisVanezis19C.LR.26και συναφώς Rudolf Schmuelv. The Officerin Command Illegal JewishImmigrants'CampKaraoIosVUlC.LR. 158). Μετάτηνανε ξαρτησία, ρητάδιατουάρθρου 155
(4)τουΣυντάγματος. Δενπροσ διορίζει το Σύνταγματηφύση ήτο περιεχόμενο τωνπρονομιακών ενταλμάτωνήακόματιςαρχέςπουδιέπουντηνέκδοσητους. Η εν σωμάτωση τους στο Κυπριακόνομικό σύστημα, παραπέμπει,όπως έχεισταθεράνομολογηθεί, στηναγγλικήθεώρησητουθέματος. 801 KiovmavnviiiifcA Γενικός Εισαγγελέας (Αβ.7)
(1993)Συμφωνώπωςδεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι τοένταλμα certiorari είναι οτιδήποτε άλλο απόμέσο άσκησης ελέγχουεπί των αποφάσε ων κατωτέρων Δικαστηρίων καιπωςδεν είναι στοιχείο της φύσης του ηαδυναμία έκδοσης του σεσχέση μεαθωωτικές αποφάσεις. Συμφωνώ ακόμαπως ηδικαιοδοσίαγιατην έκδοση τουπρέπει να 5 οριοθετείται μεγνώμονα όσαχαρακτηριστικά διακρίνουν το νομι κόσύστημα πουισχύει στην Κύπρο. Τοπαράδειγμαπου χρησιμο ποίησε ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας ως προς το επιτρεπτό έκδο σης τέτοιου εντάλματος στην Κύπρο σεσχέση μεζητήματα που εμπίπτουν στηναποκλειστική δικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικαστή- 10 ρίουδυνάμειτουάρθρου146τουΣυντάγματος,κατάαντίθεσηπρος ό,τι ισχύειστηνΑγγλία,είναιεύστοχο. Αλλάτοανεπίτρεπτοτηςέκ δοσηςτέτοιου εντάλματος σεσχέσημεαθωωτικήαπόφαση αιτιολο γείται,ακριβώς,μεκατ'ευθείαναναφοράστηφύσητουκαισταεπα κόλουθα της έκδοσης του. Είναι ακυρωτικό της προσβαλλόμενης 15 απόφασηςκαιη έκδοσητουεμπεριέχει εγγενώς τηνπροοπτική επανεκδίκασης της υπόθεσης και, επομένως, αναβίωση του ζητήματος της ενοχής ήτης αθωώτηταςτουκατηγορούμενου. Στοβαθμόπου αυτό είναι απαράδεκτοκάτωαπότοπρίσμα των ισχυουσών νομο θετικών προνοιών, δενθαμπορεί ναεκδοθεί ούτε στην Κύπρο. 20 Αυτόμαςφέρνει στοκύριοαπόταεπιχειρήματαπουαναπτύχθη καν. Αναφέρεται σεό,τι έχειχαρακτηριστεί ωςδιαφοράμεταξύτου αγγλικού καιτουκυπριακούνομικού συστήματος. Όπωςαντιλαμ βάνομαι το θέμα,δεν είναι ορθό ότι στην Αγγλίαημή αναγνώριση εξουσίαςγιαέκδοσηcertiorari σεσχέσημεαθωωτικέςαποφάσειςπε- 25 ριορίζει μόνο σ' αυτές την εφαρμογήτουκανόνακατάτου διπλού κινδύνουκαταδίκης. Ήτανπάντοτεμέροςτουαγγλικούνομικούσυ στήματος ηδυνατότηταπροβολής των ειδικών απαντήσεων(special pleas) τουautrefois acquitκαιautrefois convict, ακριβώςγιαναδια σφαλιστεί πως οαθωωθείς ή οκαταδικασθείς δεν θαδικαστεί για 30 δεύτερη φοράγιατο ίδιοαδίκημα. ΣτηΚύπροηδυνατότητα προ βολής αυτών των ειδικών απαντήσεων κατοχυρώθηκε νομοθετικά ήδημετηθέσπιση τουπερί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ. 155. (Βλ. άρθρο 69
(1)(β)και την ανάλυση του θέματος στο σύγγραμμα Criminal Proceedure in Cyprusτων Λοΐζου και Πικήστη σελίδα 91 35 κ.επ.καιάρθρο 19τουΠοινικού ΚώδικαΚεφ. 154). Τοάρθρο 12.2 τουΣυντάγματοςορίζει πωςο"απαλλαγείςή κα ταδικασθείς δεν δικάζεταιεκ δευτέρου για το αυτόαδίκημα".Δεν μπορώ, επομένως, να συμμεριστώ την άποψηπως το άρθρο12.2. τουΣυντάγματοςέχειεισάξει θεσμικές ρυθμίσεις ξένεςπρος τοαγ- 40 γλικό σύστημα ούτε καινασυμφωνήσω ότι δικαιολογείται ναθεω ρηθείότι OLπρόνοιες τουμπορούνναέχουνεπίδρασηπάνωστησυ ζητούμενη πτυχή του θέματος. Στηνυπόθεση Araouzos & Son v. 802 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7) Κωνσταντινίδης,Α Police
(1980)2C.L.R.131,στησελ. 147,τονίστηκεακριβώςότιτοάρ θρο 12.2. τουΣυντάγματοςαποβλέπειστηπρόσδοση συνταγματικής ισχύοςστιςσχετικέςαρχέςτουΑγγλικούδικαίου. Είναιδιαφορετι κό τοζήτηματης εξάντλησηςτου δικαιώματος της Πολιτείας προς περαιτέρωποινικήδίωξηγιατην ίδιααιτίαμετάτην περάτωσητης νομίμου διαδικασίας διά της τελεσιδίκουκαταδίκηςήαπαλλαγής τουκατηγορουμένου (Βλ.Α.Ι.Σβώλον-Γ.Κ. Βλάχον- ΤοΣύνταγμα τηςΕλλάδοςσελ. 104)καιδιαφορετικότοζήτηματηςπρόβλεψης εν δίκων μέσωνκατάτης καταδικαστικήςήτης αθωωτικήςαπόφασης καιγενικότερα της αναγνώρισης δικαιοδοσίας ελέγχουείτετηςορ θότηταςείτετηςνομιμότητας της. Ούτετοάρθρο 12ούτε οποιοδή ποτε άλλοάρθρο του Συντάγματος (το Αρθρο 156 αποτελεί ειδική περίπτωση) παρεμβαίνει στοκαθορισμό τωνενδίκων μέσων που μπορούν να ασκηθούν εναντίον ήσεσχέσημεορισμένη απόφαση. ΌπωςαναφέρθηκεστηνυπόθεσηΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστάκης ΜιχαήλΑαζαρίδηςκαιάλλοι (ανωτέρω)τοΣύνταγμαδενκαθιερώ νει δικαίωμαέφεσηςστο ΑνώτατοΔικαστήριο απόαποφάσειςτων Πρωτοδικών Δικαστηρίων. [Βλ. επίσης Attorney-Generalν. Georghiou(\9$A)2C.L.R.251]. ΣχετικήείναικαιηυπόθεσηPhotini Polycarpou Georghadji and Anotherv.Republic
(1971)2 C.L.R. 229 στηνοποίατοπαρεμφερέςζήτημαπουεξετάστηκεεκεί, προσεγ γίστηκεκαιαπότην σκοπιάτουάρθρου6
(1)της ΕυρωπαϊκήςΣύμ βασης γιατην Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των ΘεμελιωδώνΕλευθεριών. [Βλ.επίσηςΔημοκρατίαν.ΣτέφανοςΕρμογένονςκαιΑλλοι
(1990)2Α.Α.Δ.459]. Ο Νομοθέτης στην Κύπρο,έκαμετην επιλογήτου. Αναγνώρισε δικαίωμαέφεσηςμόνοκατάαποφάσεωνΕπαρχιακών Δικαστηρίων που είναι μονομελή και αυτό περιορισμένο. Θέλησεοιαποφάσεις τουΚακουργιοδικείου πουαπαρτίζεταιαπότρειςΔικαστές ναείναι ανέκκλητες. Επομένως,ωςπροςαυτέςτιςαποφάσειςδεν μπορείνα τίθεται ζήτημα διαφοροποίησης τηςαγγλικής καιτηςκυπριακής αντίληψης αναφορικάμετονκανόνακατάτουδιπλούκινδύνουκα ταδίκης. Τοηπειρωτικό σύστημα στοοποίο,όπωςαναφέρειο Βοη θός ΓενικόςΕισαγγελέας αναγνωρίζεταιαπεριόριστοδικαίωμαέφεσης,δεν είναισυγκρίσιμοαπόαυτή τηνάποψη. Έρχεται,συνεπώς,στοπροσκήνιοη διαζευκτικήθέσηπωςενπά' σηπεριπτώσειηαγγλικήνομολογία,όπωςέχεισήμεραδιαμορφωθεί, επιτρέπειτηνέκδοσηcertiorari εναντίοναθωωτικώναποφάσεωνκά τωαπόορισμένεςπροϋποθέσεις που,όπωςείναιηεισήγηση, ισχύουν 40 καιστην παρούσαυπόθεση. ΉτανπάνταοΝόμοςπωςγιανατίθεταιζήτημακινδύνουκατα δίκηςεκδευτέρου θαπρέπειη πρώτηδίκηναήτανέγκυρη. Ανήταν 803 Κωνστανηνίαης,Α Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7)
(1993)άκυρη, ανδηλαδήθεωρείταιπωςουδέποτεδιεξάχθηκεή,όπωςτέθη κε διαφορετικά,αν υπήρξε κακοδικία (mistrial), δεν ήταν νομικά υπαρκτός ο κίνδυνος καταδίκης. Αυτό ισχύει ότανο εκ δευτέρου κίνδυνοςκαταδίκηςγιατοίδιοαδίκημασυζητείταιστοπλαίσιοείτε τηςθεμελίωσης τωνειδικών απαντήσεωνautrefois acquit ήautrefois 5 convictείτετηςδικαιοδοσίαςγιαέκδοσηεντάλματοςcertiorari. (Βλ. μεταξύάλλων R. v.Marsham, Ex. P.PethickLaurence1911-13 All ERRep.639,R. v. West[1962] 2 All E.R.624,R. v. Middlesex Justices, Ex.p. DPP,(ανωτέρω)Harrington v.Roots(ανωτέρω). ΗυπόθεσηR. ν,HendonJusticesex. p.DPP(ανωτέρω)κινήθη- 10 -κε πάνω στις ίδιες ακριβώς γραμμές. Ηδιαφοράβρίσκεται στην αντίληψη ως προς το τί συνιστά "ακυρότητα". Κρίθηκε ότικατά την ενάσκηση της εποπτικήςτουδικαιοδοσίαςτοΔικαστήριοθεω ρεί συνήθως άκυρητηναπόφασηκατώτερουΔικαστηρίου αναυτή είναιτόσοπαράλογηώστεκανέναλογικόΔικαστήριοκάτωαπόπα- 15 ρόμοιεςσυνθήκεςδενθακατέληγεσ' αυτή. Ηυπόθεσηαφορούσεσε απόφαση για απόρριψηκατηγορητηρίου λόγω μή προώθησης του από την Κατηγορούσα Αρχή. Όμως,ο εκπρόσωπος τηςΚατηγορούσαςΑρχήςδενείχεεμφανιστεί κατάτηνορισθείσα ώραεξαιτίας λανθασμένων πληροφοριώνπουδόθηκαναπό την ίδιατηγράμμα- 20 τείατουΔικαστηρίουωςπροςτοανθαεκδικαζότανηυπόθεσηεκεί νητην ημέρα.Όταν διευκρινίστηκε ότι θαεκδικαζότανηυπόθεση, το Δικαστήριο ενημερώθηκε πωςθαπαρουσιαζόταν σε λίγηώραο εκπρόσωπος της ΚατηγορούσαςΑρχής. Ότανέφθασε οεκπρόσω πος της Κατηγορούσας Αρχής πληροφορήθηκε ότι το Δικαστήριο 25 είχεαπορρίψειτοκατηγορητήριο15λεπτάπροηγουμένως. Ηαπόρ ριψητουκατηγορητηρίουθεωρήθηκεάκυρημετηνπιοπάνωέννοια καιηαίτησηγιαδικαστικήαναθεώρησηεγκρίθηκε. Τοσφάλμα, ανθαμπορούσεναχαρακτηριστείέτσι,τουκατώτε ρου Δικαστηρίου στην R. v.Sutton Justicesex p DPP(ανωτέρω) 30 ήταντης ίδιαςφύσηςκαιοδήγησεκαιεκεί στην απόρριψητουκα τηγορητηρίου. Ηκατάληξηόμως ήτανδιαφορετική. Ηαίτησηγια certiorari απορρίφθηκεμεβάσητηναρχήnonbis inidem. ΣτηνR. v. Hendonεκείνη ηκατάληξηθεωρήθηκεότι ήτανλανθασμένη. Απο δόθηκε στο γεγονός ότι δεν είχεσυζητηθεί τότε το ζήτημααπότην 35 άποψη του καθόλου κύρους της απόφασηςτου κατώτερου Δικα στηρίου. Ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας δενδίστασε ναχαρακτη ρίσειτηναπόφασηστηνR. v.Hendonπαρατραβηγμένη. Πρόσθεσε, μάλιστα, πως στην ουσία αναγάγει σε λόγο "ακυρότητας"εκείνα που κατ' εξοχήν συνιστούν λόγο για παραμερισμό της απόφασης 40 στο πλαίσιο έφεσης. Δεν παρέλειψε ακόμα,δίκαιαθα έλεγα, να αναγνωρίσει τηδιαφοράμεταξύτωνγεγονότων τηςυπόθεσηςεκεί νηςκαιτηςπαρούσας. Τελικά,όμως,εισηγήθηκεπωςεφόσοθαεθε804 1 Α.Α.Δ. Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7) Κωνσταντινίδης,Δ. ωρείτοότι οιαρχές,όπωςδιαμορφώθϊΐκανστηνΑγγλίαείναιεφαρ μόσιμες, θαπρέπει να εφαρμοστεί και ηR. v.Hendon(ανωτέρω) πουαποτελείτη τελευταίαλέξη πάνωστοθέμα. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χρειάζεται ναδούμε τηνR. v.Hendon(ανωτέρω)απόπιοκοντά. Αντίθετα προςτηνομολογία πουπροηγήθηκε,καιστηνοποία θαεπανέλθω,δεναναφέρεταιστη"δίκη"πουδιεξάχθηκεήστη"δια δικασία"πουοδήγησεστηναπόφαση. Δενστηρίχτηκε σεεύρημαγια δίκηπουήτανάκυρη ήγια"κακοδικία". Αναφέρεται στην ίδια την απόφασηγια απόρριψητουκατηγορητηρίου. Είναι τηναπόφαση που χαρακτηρίζει ως άκυρη για τους λόγους πουαναφέρθηκαν. Δεν μπορώ,μεόλοτοσεβασμό,ναυιοθετήσωαυτήτηνπροσέγγιση. Θαπροσπαθήσωναεξηγήσωγιατί. Το ζητούμενο είναι αν ο κατηγορούμενος είχε, κατά τηδίκη, αντιμετωπίσει τονκίνδυνοκαταδίκης. Αν η δίκηήτανέγκυρηή αν δεν εντοπίζεταιπαρατυπίαπουθαήτανδυνατόναοδηγήσει σεσυ μπέρασμαγια "κακοδικία", ο κίνδυνος καταδίκης ήτανήδη υπαρ κτός. ΤοΔικαστήριο θαμπορούσε να είχεκαταλήξει σεαπόφαση καταδικαστική. Τογεγονόςότιηαπόφασηήταναθωωτική,ανεξάρ τητααπότοανθαμπορούσαν,ενδεχομένως, ναεντοπισθούνλόγοι γιατουςοποίουςθαήτανδυνατόναθεωρηθεί λανθασμένηήακόμα παράλογη,δεναλλάζειαυτήτηνπραγματικότητα. ΣτηνυπόθεσηΛ. v.MiddlesexJusticesex. p.DPP(ανωτέρω)το νίστηκε πωςγιαναυπάρξει"κακοδικία"θαπρέπειη διαδικασίανα ήταν ανενεργός από την αρχή μέχρι το τέλος. Τα γεγονότα ήταν ακραία. ΟΠρόεδρος τουΔικαστηρίου δήλωσεενώπιον των ενόρ κων πωςαπότηνανάγνωσητων καταθέσεωντων μαρτύρωνκατη γορίαςσχημάτισε τηνάποψηπωςδενήταν δυνατόνακαταδικαστεί οκατηγορούμενος. Ρώτησετουςενόρκουςανεπιθυμούσανναακού σουνμαρτυρία,οιένορκοιαπάντησαναρνητικάενόψειτωνόσωνείχανλεχθείαπό τον Πρόεδροκαικαταχωρίστηκεαθωωτική απόφα ση. Ηδιαδικασίαχαρακτηρίστηκε ως αξιοθρήνητα αντικανονική. Δεν θεωρήθηκε όμως ότι συνιστούσε"κακοδικία" και ηαίτησηγια δικαστικήαναθεώρησηαπορρίφθηκε. ΣτηνυπόθεσηHarringtonν. Roots (ανωτέρω) ηΔικαστική Επιτροπήτης Βουλής των Λόρδων επιβεβαιώνοντας την ορθότητα εκείνης της απόφασηςαπαρίθμησε όσαστοιχεία συνέθεταν τηνεικόναμιαςδίκηςπουδενήταν άκυρη. Η δίκη είχε αρχίσει, ο κατηγορούμενος είχε κατηγορηθεί και είχε απαντήσει στην κατηγορίακαι το Δικαστήριο είχεδικαιοδοσίανα εκδικάσειτηνυπόθεση. ΤαγεγονότατηςHarrington v.Roots(ανωτέρω) είναι χαρακτηριστικάτης διαφοροποίησης που επιβάλλεται. Μεδυολόγια,τοΔικαστήριο μετάαπόόσαθαμπορούσανναπερι γραφούν ως παλινδρομήσεις, αποφάσισενα μήεγκρίνει τοαίτημα 805 Κωνστανηνίΰι&Δ. Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7)
(1993)τουκατηγόρουγιααναβολήτηςδίκηςλόγωτηςαπουσίαςτουπαραπονούμενου. Αντίόμωςναεξακριβώσει ανοκατήγορος,παράτην απουσίατουπαραπονούμενου,ήτανσεθέσηναπροχωρήσει μετην κλήση άλλων μαρτύρων,απέρριψετιςκατηγορίες. Κρίθηκεπωςτο Δικαστήριο δενείχεδικαιοδοσίανααπορρίψειτιςκατηγορίες. Κά- 5 τω απότιςπεριστάσεις αυτόσυνιστούσε άρνηση τουνα εκδικάσει τηνυπόθεσηόπωςείχεκαθήκοννακάμεικαι,επομένως,στηνπραγ ματικότηταδενείχεδιεξαχθείδίκη. Επανέρχομαιστην R. v.HendonJusticesex pDPP (ανωτέρω). Ο πυρήναςτουσκεπτικούτηςβρίσκεταιστηναντίληψηπουσχήμα- 10 τίστηκεωςπροςτηνέννοιαμετηνοποίαοόρος"δικαιοδοσία"χρη σιμοποιήθηκε στην υπόθεσηHarrington v.Roots(ανωτέρω). Θεω ρήθηκεότιχρησιμοποιήθηκεμετηνέννοιαπουδόθηκεστηνυπόθεση Anisminicv.Foreign Compensation etc[1969] 1ΑΙ! E.R. 208. Η υπόθεσηAnisminicv.ForeignCompensationetc(ανωτέρω)αποτέ- 15 λεσεσταθμόστην Αγγλίασεότι θα μπορούσε ναχαρακτηριστεί ως διοικητικόδίκαιο. (Βλ. GrahameAldous-JonhAlderApplications for JudicialReview2η έκδοση σελ. 13κ.επ.) Αποφασίστηκε πως απόφαση, στην περίπτωση εκείνη Επιτροπής Αποζημιώσεων, είναι άκυρηόχι μόνοόταντο όργανοπουτηνεξέδωσεδενείχεεξουσίανα 20 επιληφθεί τουθέματος,οπότεδενείχεδικαιοδοσίαμε τηστενή έν νοιατουόρουαλλάκαιότανενώείχεεξουσία ναεπιληφθείτουθέ ματος,η απόφασηέπασχεγιασειράάλλωνλόγων πουωςεκτηςφύ σεως τους τηνκαθιστούσαν άκυρη. Στην υπόθεση Anisminic ν, ForeignCompensation etc (ανωτέρω) ηαπόφασηκρίθηκε άκυρη 25 γιατίη Επιτροπήεπηρεάσθηκεαπόπαράγοντεςπουδενείχεεξουσία ναλάβειυπόψη. Δενομίζωότιχρειάζεταιναεπεκταθώσεάλλεςλε πτομέρειες ούτε ναπαραπέμψωστις θεμελιωμένες στην Κύπρο αρ χές που διέπουν την ακυρωτικήδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικα στηρίου σύμφωνα μετοΆρθρο 146 τουΣυντάγματος. Πιστεύωότι 30 η διαφοράμεταξύτηςάκυρηςδίκηςήτηςκακοδικίαςαπότη μιακαι τηςάκυρηςαπόφασηςμετηνπιοπάνωέννοιααπότηνάλληείναιευ κρινήςκαιπωςείναι φανερόότι μόνο στηνπρώτηπερίπτωσημπο ρείνατίθεταιζήτημαανύπαρκτουκινδύνουκαταδίκης. Είναισαφές νομίζω ότιστην υπόθεση Harrington v.Roots (ανωτέρω) οόρος 35 "δικαιοδοσία"χρησιμοποιήθηκε μετη στενήέννοιακαι δεν μπορώ να συμφωνήσω ότι ηαπόφασηεκείνη παρέπεμψεστοτρόπο μετον οποίο προσεγγίστηκε το θέμα στην υπόθεσηAnisminic v. Foreign Compensation etc (ανωτέρω). Αυτή,ακριβώς,ηστενήέννοιαδόθη κεστονόρο"δικαιοδοσία"ή "αρμοδιότητα"στις υποθέσειςΑανρέ- 40 ντηςΑ.Αημητρίον
(1990)1 A.AA.256WLR.C.K. SportsLtd (Αρ.2), '
(1993)1 ΑΛΛ
- .ΗδίκηενώπιοντουΚακουργιοδικείουήταναπόλυταέγκυρη.Οι 806 1 A.A.A. 5 10 15 20 25 30 Γενικός Εισαγγελέας (Αρ.7) Kamrarnivtotg, Δ. λόγοιπουπροβλήθηκανπροςυποστήριξη τηςαίτησηςδεναναφέρο νταισεοτιδήποτεπουθαμπορούσε νασυναρτηθείπροςτηδίκη που διεξάχθηκε. Μετάαπόπολύμηνη διαδικασία,το Κακουργιοδικείο εξέτασετηνεισήγησητηςυπεράσπισηςπωςδεναπεδείχθη εκπρώτης όψεως υπόθεση,όπωςείχεκαθήκοννακάμει. Η απόφαση εκδόθηκε στοπλαίσιο τηςδικαιοδοσίαςτουσυμφωνά μετοάρθρο74 του πε ρί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ.
- Κατέληξε σε αθωωτική απόφαση γιατουςλόγους πουέχουν αναφερθείαπότηναρχή. Δεν είναι επιτρεπτήη αναθεώρησητηςαθωωτικήςτουαπόφασηςμε σημείο αναφοράς την αιτιολογία της. Αυτόθαμπορούσε ναήταντο αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο έφεσης. ΟΝόμοςδεναναγνω ρίζει δικαίωμαέφεσης κατάαθωωτικών αποφάσεων του Κακουρ γιοδικείουκαιδιαφορετικήκατάληξηθαοδηγούσε σε εξουδετέρωση τουΝόμου. Υπάρχει έναακόμαζήτημα. Υποβλήθηκεη εισήγηση πως,στην περίπτωση που θαφαινότανότι δεν είναι δυνατήηέκδοση εντάλ ματοςτηςφύσεωςcertiorari, τοΔικαστήριο θαμπορούσε ναπροβεί σε δήλωση ως προς το ορθό ήτο λανθασμένο της απόφασης στην οποίακατέληξε το Κακουργιοδικείο ιδίωςαφούη απόφαση εκείνη εγείρει σοβαράθέματαως προς το τί είναι επιτρεπτό καιτι ανεπί τρεπτοκυρίως σεσχέση μετορόλοτωνδικηγόρων και,ακόμα, του ίδιουτουΒοηθού Γενικού Εισαγγελέα. Τέτοιας μορφήςδήλωση εί χεγίνειστην υπόθεσηR. v.SuttonJustices ex p DPP (ανωτέρω). Η δικαιοδοσίατουΆνωτάτου Δικαστηρίου οριοθετείται απότις πρόνοιες τουάρθρου 155.4 του"Συντάγματος. Εξαντλείται στη δυ νατότηταέκδοσηςπρονομιακώνενταλμάτων. Ηαναγνωριστικήδή λωσηαποτελεί ξεχωριστή μορφήθεραπείας εντελώςδιαφορετικής φύσης. Ανεξάρτητα απόταισχύοντα στηνΑγγλία (Βλ.Halsbury's Lawsof England4ηέκδοση,Τόμος 1 σελ. 171,παραγρ. 185,Annual Practice
(1973)σελ. 212), δεν είναι δυνατόναγίνει τέτοια δήλωση κατ' επίκληση της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δι καστηρίου δυνάμειτουάρθρου 155.4 του Συντάγματος. Γιατουςπιοπάνωλόγους η αίτηση απορρίπτεται. Η αίτησηαπορρίπτεται. 807