clr/1993/1993_1_817.pdf

(1)(β) του περί Εκδόσεως Φυγόδικων Νόμου, 1970 (Ν.97/90), ενόψει έναρξης διαδικασίαςγια έκδοση του στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερι­ κής,όπουκαταζητείτογιαδιάφορααδικήματαπουκατ' ισχυρισμόν εί­ χεδιαπράξει. Μετάτηνσύλληψητουπαρουσιάσθηκεστο Δικαστήριο, τοοποίοδιάταξετηναπόλυσητουμεεγγύησηκαιυπόόρους,πουπερι­ λάμβαναντηνπαράδοσητουδιαβατηρίουτουστην Αστυνομία καιτην παρουσίασητου στον Αστυνομικό ΣταθμόΛάρνακας τρεις φορέςτην ημέρα. Οαιτητήςυπόβαλεαίτησηγιαέκδοσηεντάλματοςhabeascorpus για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν, ισχυρι­ σμός ότι ταισχυριζόμενα αδικήματαδενήσανεξ εκείνων γιαταοποία μπορούσε ναδιαταχθείηέκδοση τουαιτητήδυνάμει της υφιστάμενης συμφωνίας μεταξύτων Η.Π.Α.καιτης Κύπρου. ΤοΔικαστήριο, προ­ τούδιατάξειτηνεπίδοσητηςαίτησηςστονΑστυνομικό ΔιευθυντήΛάρνακοςπροςτονοποίοαπευθυνόταν,διερεύνησετοθέμακατάπόσοηαί­ τηση είχε αντικείμενο,ενόψει τουγεγονότος ότιοαιτητής δενβρισκό817 Jeffrey Kershaw

(1993)ταν υπόκράτησηαλλάήταν ελεύθερος μεεγγύηση. Οαιτητήςισχυρί­ σθηκεότιοεπιβληθείς όρος για παράδοσητου διαβατηρίου τουστην Αστυνομίακαιπαρουσίαση τουσεαυτήνκαθημερινάισοδυναμούσε με περιορισμότηςελευθερίαςτου,καιιδιαίτερασήμαινεότιδενμπορούσε νααναχωρήσειαπότηνΚύπροόπωςεπιθυμούσε,καιγι' αυτόείχεπε- 5 ριορισθεί ηπλήρης ελευθερίακινήσεωςτου,πράγμαπουμπορούσε να καταστείαντικείμενοδιαδικασίαςγιαέκδοσηεντάλματοςhabeascorpus. Αποφασίσθηκεότι: Η πραγματικήκράτησητουαιτητήαποτελείαπαράβατηπροϋπόθε­ σηγιατηνενεργοποίησητηςδιαδικασίαςγιαέκδοσηεντάλματοςhabeas 10 corpus. Ηενάσκησητηςδιακριτικήςεξουσίαςτου Επαρχιακού Δικα­ στηρίουσχετικάμετηναπόλυσητουαιτητήμεεγγύησηκαιόρουςδεν μπορείνααναθεωρηθείμεhabeascorpus,ούτεκαιταυπόλοιπαθέματα πουέθιξεοαιτητήςστηνπαρούσαδιαδικασία. Κατάσυνέπεια,ηαίτη­ σηστερείτοαντικειμένουκαιδενήτανδυνατόναδιαταχθείηεπίδοση 15 της στον ΑστυνομικόΔιευθυντήΛάρνακαςεφόσονοαιτητήςδεν βρι­ σκότανυπότηνκράτησητου. Ηαίτησηαπορρίφθηκε. Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: 20 ReAmand [1941]2 KB.239,[1943]A.C.147Mitchell v. Mitchinham[1823]2D&R722 ExparteHinks[1972]3Q.R. 182· Χ'Ίάββας

(1992)1Α.ΑΛ. 1134Re Kray, ReKray, ReSmith[1965] 1AllE.R. 710 ExparteCorke[1954]2AllE.R.440 25 ExparteHinds[1961] 1AllE.R. 707. Αίτηση. Αίτηση απότον Jeffrey Kershaw για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus Ad Subjiciendum που να απευθύνεται προς τον ΑστυνομικόΔιευθυντήΛάρνακαςκαινατονκαλεί ναπαρουσιάσει 30 τον αιτητήενώπιοντουΑνώτατου Δικαστηρίουγιανααρθούνόλοι οι περιορισμοί πουτουέχουν επιβληθεί καιπουάπτονται τηςπρο- 818 1 Α.Λ.Δ. Jeffrey Kershaw σωπικής του ελευθερίας. Ν. Κληρίόης, γιατον αιτητή. 5 10 15 20 25 30 35 : ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Μπροστά μου έχωτηναίτησητουJeffrey Kershawαπότο Ηνωμένο Βασίλειο γιατηνέκδοση εντάλματος Habeas Corpus AdSubjiciendum που να απευθύνεταιπροςτονΑστυνομικόΔιευθυντήΛάρνακαςκαινατον καλεί ναπαρουσιάσει τοναιτητήενώπιον τουΑνωτάτου Δικαστη­ ρίου "γιανααρθούνόλοιοιπεριορισμοί πουτου έχουν επιβληθεί καιπουάπτονταιτηςπροσωπικής του ελευθερίας". Προέχει η εξοικείωσημετο ιστορικό. Ταστοιχεία σταοποία θα αναφερθώπροκύπτουναπότην ένορκηδήλωσητουαιτητήπουσυ•νοδεύουν τοδιάβημα του. Όταν οαιτητήςέφτασε στο αεροδρόμιο τηςΛάρνακαςστις2/9/93 είχεσυλληφθεί απότηνΑστυνομία μεβά­ σηπροσωρινό ένταλμασύλληψης. Τοένταλμαείχεεκδώσει ο Πρόεδρος του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας κάτωαπότιςδια­ τάξεις του άρθρου 8

(1)(β)του περί Εκδόσεως Φυγόδικων Νόμου του 1970 (αρ.97/90), πουενεργοποιεί το μηχανισμό έκδοσης. Μετη διαδικασία που ακολούθησε τη σύλληψητου αιτητή επιζητείταιη παράδοσητου στις Η.Π.Α., όπουκαταζητείταιγια την τέλεσητων αξιόποινων πράξεωνπουτουαποδίδονται. Περιγραφήτων ενλό­ γω ποινικών αδικημάτωνυπάρχει στο ένταλμασύλληψης, πουεξέ­ δωσεδικαστήριοτηςΝέαςΥόρκης,τοοποίοεπισυνάφθηκεστηναί­ τησησανμέρος τουτεκμ.5. Αφούκρατήθηκεστον Κεντρικό ΑστυνομικόΣταθμόΛάρνακας, οαιτητήςπαρουσιάστηκετηνίδιαμέραστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο τηςπόληςαυτής. ΤοΔικαστήριοδέχθηκεαίτημαπουυποβλήθηκεεκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και ανέβαλε την υπόθεσηγιατίδενείχεληφθείακόμηη εξουσιοδότηση γιατηνέναρ­ ξητηςδιαδικασίαςέκδοσης. Παράλληλαοαιτητήςαφέθηκεελεύθεροςμεεγγύηση. ΠεραιτέρωτοδικαστήριοτονδιέταξεναπαραδώσειστηνΑστυ­ νομία το διαβατήριοτουκαιναπαρουσιάζεται 3φορές την ημέρα στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Στις7/9/93, πουήτανορι­ σμένη ηυπόθεση,ζητήθηκεη κράτησητουαιτητή,εκκρεμούσης της διαδικασίαςέκδοσης. ΑλλάτοΔικαστήριο μετηναπόφαση τουτης ίδιαςημερομηνίας,τεκμ.2,απέρριψε τοαίτημααφήνονταςσε ισχύ, μετους ίδιουςόρους,τοπροηγούμενο διάταγματου. Έκτοτε δόθηκαναναβολές σχετιζόμενες μετην προσκόμιση της εξουσιοδότησης. Στο μεταξύ με την έναρξητου νέου δικαστικού 819 Νικήτας,Δ. Jeffrey Kershaw

(1993)έτουςστις 10/9/93τηνυπόθεσησυνέχισεάλλομέλοςτουΔικαστηρί­ ουΛάρνακας. Καιφαίνεται τέθηκεεκνέουτοθέμαπροσωποκράτησης του αιτητήστη διάρκειατης εκκρεμότητας τηςδιαδικασίας. Γιατοαποτέλεσμαμιλάοίδιοςοαιτητήςστηνπαράγραφο7(ζ)της ένορκηςδήλωσης του: 5 "Στις 8/10/93ηΑνώτερη ΕπαρχιακήΔικαστής εξέδωσετην εν­ διάμεση απόφαση τηςκαι απέρριψετοαίτηματης Γενικής Εισαγγελείας δια την προφυλάκιση μου μέχρι την επομένησυνε­ δρίατουΔικαστηρίου,διέταξεδεόπωςπαραμείνωελεύθεροςμε την ίδια εγγύησηκαιτους ίδιους όρους πουείχεθέσειοπροη- 10 γούμενοςδικαστής." Μεγάλομέροςτηςένορκηςδήλωσηςαναλίσκεταιστηνδιατύπω­ σηνομικώνισχυρισμών αναφορικάμετην(α)εγκυρότητατουπρο­ σωρινού εντάλματος(β)τηφύσητωναδικημάτωνμετηνέννοιαότι δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο αδικημάτωνγια τα οποίαη 15 σχετική συνθήκη Κύπρουκαι Η.Π.Α. επιτρέπει την έκδοσηκαι (γ) παραβίασηαρχήςότιηδιαδικασίαδιεξάγεταιαπαρχήςμέχριτέλους απότον ίδιοδικαστή. Συνεπώςηδικαστήςστηνπροκείμενηπερί­ πτωσηενήργησε αναρμόδια. Προτούδώσωοδηγίεςγιαεπίδοσητηςαίτησηςθεώρησασκόπι- 20 μο,ενόψειτουιστορικούπουπαρέθεσακαιτουγεγονότοςότιοαιτητήςείναιελεύθερος, ναζητήσωαπότοδικηγόροτουναμε ικανο­ ποιήσεικατάπόσονηαίτησηέχειαντικείμενο. Ο δικηγόροςτουαιτητή,επικαλούμενοςαποσπάσματααπότοβιβλίoτoυR.J.ShaΓpeί7ϊιeLaH'o//JΓaftea5CoΓpusί,στιςσελ. 161,162, 25 163,164και 165 καθώςκαικάποιεςαποφάσειςστις υποσημειώσεις, υπέβαλεότιδενείναιαπαραίτητηηπραγματικήκράτησηγιατηνπρο­ σφυγήστομέτροαυτό. Αρκείότιεπιβλήθηκανπεριορισμοί,όπωςσυ­ νέβηκεεδώ,στην ελεύθερηδιακίνησητουαιτητήσεβαθμόπου είναι αναγκασμένοςναπαραμένειστηνΚύπροπαράτηθέλησητου. Έτσι, 30 ηαπόλυσητουυπόόρουςνομιμοποιείτηναίτησηγιαHabeasCorpus γιατίηκατάστασητουδεδιαφέρειουσιαστικάαπότηνκράτηση. Θαπαρατηρούσαευθύςαμέσωςότι τηνπαραπάνωαπόλυτη θέ­ ση αντιμάχεταισεμεγάλοβαθμόηεξήςπαρατήρησηαπότοίδιοβι­ βλίο στησελ. 161 πουέχεισανουσιαστιχό έρεισματηνυπόθεσηIn 35 «eA/nand[1941]2Κ.Β.239 {[1943] A.C. 147}. "Itisnotclearontheauthorities whetherthecourtwillentertainan application forthewritby someonewhoremainsfreeonbail." 820 1ΑΑ.Δ. 5 Jeffrey Kershaw Νικήτας, Δ. Ουσιαστικά φαίνεται ότι το μόνο δικαστικό προηγούμενο που υποστηρίζειτηνπαρατήρησητουσυγγραφέαστησελ. 162ότι"Where thedefendant was bailedandnotincustody,habeascorpus couldstillbe used to remove the cause" είναι η παλιά υπόθεση Mitchell v. Mitchinham[1823] 2D &R

1. To θέμα έχει απασχολήσει τα Καναδικά Δικαστήρια που έχουν διαφορετικήπροσέγγισηκαιηοποίαεπίσηςβρίσκεταισεδιάστασημε την εισήγηση. Ηστάσητους συνοψίζεται στο εξής απόσπασμαστη σελ. 162: 10 15 'TrieissuehasbeendiscussedinseveralCanadiancaseswhereithas been conclusivelyresolvedthatthewritisonlyavailablewhere the applicant is inactual physicalcustody,andnotwhenheis onbail." Υπάρχει ηδυνατότηταναεπιληφθείσχετικήςαίτησηςτοΔικαστή­ ριο,αφούόμως οαιτητήςπροηγουμένως τεθεί υπότηνκράτησητων αρμοδίων αρχών. Στην ίδιασελίδα ηδιαδικασίαπεριγράφεταιως εξής: "Inthecaseof anapplicant freeonbail,thepractice isto surrender the applicant into thecustody of theappropriate gaoler orsheriff ontheday thatapplication istobe heard." 20 25 30 35 Ταστοιχεία αυτάφανερώνουνπόσο θεμελιακό είναι ο αιτητής νατελείυπόφυσικήκράτηση. Περαιτέρωο κ. Κληρίδης αναφέρθηκεστους προβληματισμούς τουσυγγραφέααναφορικάμετηχρήσητουHabeas Corpus σεπερι­ πτώσεις που έχει επιβληθεί ηποινήτης φυλάκισης με αναστολή ή πουεκδόθηκεδιάταγμακηδεμονίαςκατηγορουμένου,πουσυνεπά­ γονταιπεριορισμούς τηςπροσωπικήςελευθερίαςκαιτηςδυνατότη­ ταςπουυπάρχειγιατηνάρσητους μετοδιάταγμαHabeas Corpus. Όμως αποτελούν,ουσιαστικά,τις προσωπικές θέσεις τουσυγγρα­ φέα πουδεν βρίσκουν έρεισμα στο νομολογιακό δίκαιο. Το μόνο προηγούμενο που υπάρχει είναι ΚαναδικούΔικαστηρίου, αλλά η σχετική αίτηση για έκδοση του διατάγματοςαπερρίφθη:ex parte Hinks[\971]3Q.RA$l. Έχω τη γνώμη ότι ηδικαιοδοσία για την έκδοση του Habeas Corpus ασκείταιήπρέπειναασκείται μόνο στην περίπτωση πουο αιτητήςτελείυπόπραγματική παράνομηκράτησηή φυλάκιση. Δεν μπορείναέχειάλλο νόημαηπαρακάτωπερικοπήαπότηναπόφα­ ση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στηνΑίτησηΔημ. Χ'Σάββα(\991)1 Α.ΑΑ
2. 821 Νικήτας, Δ. Jeffrey Kershaw

(1993)'Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει, μεβάση την παράγραφο 4 του Αρθρου 155τουΣυντάγματος,αποκλειστικήδικαιοδοσίαναεκ­ δίδει προνομιακά εντάλματα, μεταξύ των οποίων της φύσεως Habeas Corpus. ToHabeasCorpusadsubjiciendum είναιπρονομιακή διαδικασία γιατηδιασφάλισητηςελευθερίαςτουπολίτη. Παρέχειαποτελε­ σματικό μέσοάμεσηςαπελευθέρωσης απόπαράνομηή αδικαιο­ λόγητηκράτηση,είτεστηφυλακή,είτεσειδιωτικόχώρο,απόαρ- χήή ιδιώτη. Μετοένταλμααυτόδιατάσσεταιηπροσαγωγήτου 10 κρατουμένουστοΔικαστήριοκαιηέρευνααναφορικάμετηναι­ τίατης φυλακίσεως ήκρατήσεως του. Εάνδενυπάρχεινόμιμη δικαιολογία για την κράτηση,διατάσσεταιηαπόλυση του κρα­ τουμένου. Ο κρατούμενος, ή,σε αδυναμία τούτου,πρόσωπο άλλογιαλο­ γαριασμότου,μπορείνααποταθείστοΑνώτατο Δικαστήριογια τηνέκδοσητουεντάλματος αυτού." Τομέτρο, πουπεριφρουρεί μετονπιοάμεσοκαιαποτελεσματικό τρόπο την προσωπική ελευθερία, έλκει την προέλευσητου απότην 20 Αγγλία. Αποτελεί δεμίααπότις σημαντικότερες κατακτήσεις του Αγγλικού δικαίου με οικουμενικές διαστάσεις. Χρησιμοποιήθηκε όμωςπάντοτεσαντοπρόσφορομέσογιατονέλεγχοτηςνομιμότητας τηςφυσικήςκράτησης ήφυλάκισηςπροσώπου:ΒλέπεΚρ. Τορναρίτη "The PrerogativeWritsunderthe Constitutionand the Lawof 25 the Republicof Cyprus"

(1982),βλέπεεπίσηςΧρ. Σγονρίτσα "Συ­ νταγματικόΑίκαιον"τόμοςΒ, τεύχοςΒ, σελ. 22επ.και29επ. Είναι φανερόαπότασυγγράμματαπουασχολούνται μεταπρο­ νομιακά διατάγματαότι η παράνομηκράτησηήφυλάκισηαποτελεί προϋπόθεση για την επίκλησητης διαδικασίαςτου Habeas Corpus. 30 Βλέπε 11Halsburyfs Lawsof England, 4ηέκδοση, παράγραφος 1452 με την επικεφαλίδα i(GeneralNatureof Writ ofHabeas Corpus"και τοντίτλο "Extradition"παράγραφο

1. Είναι άξιο μνείας το παρακάτω απόσπασμα απότον. Basu "Commentary on the Constitution of India"5η έκδοση, τόμος 3, 35 σελ. 438που σκιαγραφεί ταβασικά χαρακτηριστικά τουHabeas Corpusκαιπου,πιστεύω,ισχυροποιείτηνάποψηπουέχωεκφράσει: "Thewritofhabeascorpusadsubjiciendumisaprerogativewritby 822 1 ΧΛΛ. 5 10 15 Νικήτας, Δ. which the cause and validity of detention (civil or criminal) of a subject are investigated by the High Court,at the instance of the prisoner orof somebody onhisbehalf. Itisissuedintheform of an ordercalling upontheperson,whohasdetainedanother,whetherin prison orinprivate custody, to"have thebody" of thatother before theCourt,in orderto let theCourt know on what ground thelatter has been confined, and thus to give the Court an opportunity of dealing with him as thelaw may require. "Habeas Corpus" literally means"have hisbody". By thewrit of habeas corpus theCourtcan cause any person who isimprisoned tobebrought before theCourt andobtain knowledge of thereason why heis imprisoned: and then eitherset him free then andthereif thereis nolegaljustification for the imprisonment,orsee thatheis brought speedily to trial." Toότι ηπραγματικήκράτησηαποτελεί απαράβατηπροϋπόθεση ' για την ενεργοποίηση της διαδικασίας για έκδοση Habeas Corpus προκύπτει και από το εξής απόσπασμα στον ίδιο τόμο του ^^^γπαρ. 20 Jeffrey Kershaw 1468στη σελ.
2. 'The remedy at commonlaw for theimproper refusal of bail was by writ of habeas corpus. Theremedy has in practice been superseded in criminal proceedings by the statutory procedure for securing release on bail." Κατά λογική συνέπεια η απόλυση κρατούμενου με εγγύηση, όπως στηνκρινόμενηπερίπτωση,δεστοιχειοθετεί την προϋπόθεση: Re Kray, Re Kray, Re Smith [1965] 1All E.R.
3. 25 30 Ηενάσκησητηςδιακριτικής εξουσίαςτουΕπαρχιακούΔικαστη­ ρίου, αφήνονταςελεύθερο τον αιτητή με όρους, δεν είναι κατά τη γνώμη μου αναθεωρήσιμη με Habeas Corpus. Δεν αντικαθιστά την έφεση που αποτελεί το κατεξοχήν δικονομικό μέσο αναθεώρησης απόφασης: Ex parte Corke [1954]2 All E.R.440; Ex parte Hinds [1961] 1 A11E.R.
4. Ούτεταάλλαθέματαπουθίγειοαιτητήςστην ένορκη δήλωση του μπορούν να επιλυθούν με την προσφυγή στη διαδικασίαδιατάγματος Habeas Corpus. Υπό τις συνθήκεςπουπροεκτέθηκαν δεν είναιδυνατόναδιατά­ ξω επίδοσητης αίτησηςστον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας. 35 Δεν έχει τον αιτητήυπό την κράτηση του. Η αίτηση στερείται αντικειμένου. Απορρίπτεται. Η αίτηση απορρίπτεται. 823