1 Α.Α.Δ. 3Δεκεμβρίου, 1993 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Εψεσείων-Ενάγων, ν. LOIZIAS & SONS CONTRACTING & BUILDING(OVERSEAS) LTD, Εφεσίβλητοι-Εναγόμενοι. (Πολιτική Έφεση Αρ.8120) Έφεση— Αξιολόγησημαρτυρίας— ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοδενπροέ βησε εύρημασχετικάμεουσιώδεςζήτημαστηνυπόθεση—Διατάχθη κεεπανεκδίκαση. 5 10 15 20 25 Ο εφεσείων αξίωσε αποζημιώσεις γιατραύματα πουυπέστη σεεργοτάξιοτης εφεσίβλητης κατάτηνπρώτηημέραπουπροσήλθε γ^αερ γασία. Τοεπίδικοθέμαστηναγωγήήτανκατάπόσο οεφεσείων,κατά την στιγμή του τραυματισμού,ήτανεργοδοτούμενος της εφεσίβλητης. Οεφεσείων είχεπροσληφθεί απότον επιστάτητηςεφεσίβλητης Κώστα Στρατή, αφούείχεπαραπεμφθεί στον Στρατήαπότο Γραφείο Εργασίας. ΣυναντήθηκανμετονΣτρατήαυθημερόνκαι μετέβησαν μαζίστο εργοτάξιοτηςεφεσίβλητης στην Μακεδονίτισσα,όπουανεγειρότανδη μοτικόσχολείο. Επειδή η3.1.87ήτανΣάββατο,ζητήθηκεαπότονεφε σείοντα ναπαρουσιασθεί στην εργασίατηνΔευτέρα τοπρωί, πράγμα που έκαμε.Υπεύθυνη στο εργοτάξιο ήτανκάποια Μενοικέα,η οποία, αφούάκουσε απότον εφεσείοντα τις περιστάσεις υπό τις οποίες του είχεζητηθείαπότον Στρατήναπαρουσιασθεί στο εργοτάξιο γιαεργα σία,τουζήτησεναπροχωρήσει προςτοεργοτάξιογιαναεργασθείσαν ανειδίκευτος εργάτης. Ενώπερπατούσε πάνωσε ξύλινηδίοδοκατα σκευασμένη απόδύοπαράλληλαμεγάλασανίδια, γλύστρισεκαιέπεσε καιυπέστητραύμαστον αστράγαλο. ΟΣτρατήςανάφερεενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου ότι είχεπροσληφθεί απότηνεφεσίβλητη την 1.1.87, ότι τουείχεδοθεί απεριόριστη εξουσία γιατηνπρόσληψηπρο σωπικού,ότιστις2.1.87τουείχανδοθείσυγκεκριμένες οδηγίεςαπότον διευθυντή της εφεσίβλητης να αποταθείστις συντεχνίες και στο Γραφείο Εργασίας για εξασφάλιση προσωπικού, και ότι είχε συναντήσει τον εφεσείοντα στις 3.1.87και είχαν μεταβεί μαζί στο εργοτάξιο της 947 Αθανασίουv. Loizias Ltd
(1993)εφεσίβλητης στηνΜακεδονίτισσσα. Οδιευθυντήςτηςεφεσίβλητηςέδω σε μαρτυρίαότι υπήρχεσυγκεκριμένη διαδικασία πρόσληψης προσω πικού, που συνεπάγετο την παραπομπή του προσώπου σταγραφεία της εφεσίβλητης για καθορισμό των καθηκόντων και όρων εργασίας του. Περαιτέρω αρνήθηκεότι είχε δώσει απεριόριστη εξουσία στον 5 Στρατήγιαπρόσληψηπροσωπικούκαιισχυρίσθηκε ότιημόνη εντολή πουτουείχεδώσει ήτανγιαεξεύρεσηανειδίκευτουεργάτηγιαεργασία σεάλλο εργοτάξιοτης εφεσίβλητης. ΟπρωτόδικοςΔικαστής,μετάαπόαξιολόγησητηςμαρτυρίας,προ έβη σε ευρήματασχετικά μετοκατάπόσοο Στρατήςείχεγενικήεξου- 10 σιοδότηση για πρόσληψη προσωπικού,πράγμαπου απέρριψε, λόγω του σύντομου χρόνου (μόνο δύοημέρες) που ο ίδιος ο Στρατήςβρι σκότανστηνεργοδότησητηςεφεσίβλητης. Βρήκεεπίσηςότιο Στρατής δεν ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος του διευθυντήτης εφεσίβλητης για πρόσληψηπροσωπικού,καιέφθασεστοσυμπέρασμαότιδενείχεαπο- 15 δειχθεί ηύπαρξησχέσηςεργοδότη-εργοδοτοΰμενου μεταξύτων διαδί κων κατάτον ουσιώδηχρόνο. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο δενπροέβη σε εύρημαγιατον ισχυρισμό του Στρατήότι στις 2.1.87 ο διευθυντής τηςεφεσίβλητης τουείχεδώσεισυγκεκριμένηεντολήγιαεξεύρεσηπρο σωπικούαπό το Γραφείο Εργασίαςκαιτις συντεχνίες. Τοπρωτόδικο 20 Δικαστήριο,ανκαι απέρριψετηναγωγή,καθόρισετις αποζημιώσεις, γενικές καιειδικές,στοποσότων£4.500, Τοποσόαυτό δενπροσβλή θηκεμεέφεσηή αντέφεση. Αποφασίσθηκεότι: Η παράλειψητου πρωτόδικουΔικαστηρίου να προβεί σε εύρημα 25 σχετικά μετο ουσιώδες επίδικοθέματουκατάπόσο οδιευθυντήςτης εφεσίβλητης,στις2.1.87,είχεδώσειστον Στρατήσυγκεκριμένες οδηγίες γιατην εξεύρεση προσωπικού,είχεπροκαλέσει κενόστην όληαξιολό γηση της μαρτυρίας,που καθιστούσε τα ευρήματα του Δικαστηρίου ακροσφαλή. Εφόσον δεν ήτανδυνατό για το Εφετείο να προβεί στα 30 αναγκαίαευρήματα,έπρεπεναδιαταχθείεπανεκδίκασητηςυπόθεσης, εκτός απότο θέματουύψους των αποζημιώσεων,πουθα παρέμεναν στοποσότων£4500,πουείχεκαθορίσειτοπρωτόδικοΔικαστήριο. Η έφεση επιτράπηκε.Διατάχθηκεεπα νεκδίκαση.Ταέξοδατηςέφεσηςναει- 35 ναιέξοδαδίκηςστηνεπανεκδίκαση. Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατάτης απόφασης τουΕπαρχιακού ΔικαστηρίουΛευκακτίας (Λαούτας,Αναπλ.ILEA)πουδόθηκεστις 948 1 Α.Α.Δ. Αθανασίου v. Loizias Ltd 6 Απριλίου, 1990 (Αρ. Αγωγής 10326/87)μετηνοποίααπορρίφθη κεη αγωγήτουγιααποζημιώσεις γιαπροσωπικές βλάβες,συνεπεία εργατικού ατυχήματος που επισυνέβηκε στο εργατάξιο των εφεσί βλητων. 5 Π. Αγγελίδης, γιατον εφεσείοντα. Σ.Ρήγας, γιατους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οΔικαστήςκ.Α. Κούρρης. 10 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον τηςαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, μετηνοποίααπορρίφθηκεη αγωγή του εφεσείοντα, για αποζημιώσεις για προσωπικές βλάβες, συνεπεία εργατικού ατυχήματος που επισυνέβηκε στο εργοτάξιο των εφεσίβλητων στη Μακεδονίτισσα. 15 Ταγεγονότα, όπως αναφέρονται στην πρωτόδικη απόφαση, εί ναιταεξής: 20 25 30 35 Ο ενάγων "είναι μηχανοδηγός το επάγγελμα και απόφοιτος τηςΣιβιτανιδείουΣχολής Αθηνών. Στις3.1.87δήλωσεστο Γρα φείο Εργασίας σαν άεργος. Η υπεύθυνη του Γραφείουτου είπε να επικοινωνήσει μεκάποιο Στρατή. Πράγματι συναντήθηκαν και μαζί μετέβηκανστη Μακεδονίτισσα, σε έναεργοτάξιο,όπου αναγείρετο το οικείο Δημοτικό Σχολείο. Ο Στρατής πουήταν επιστάτης τηςεναγόμενης, σε άλλο όμως εργοτάξιο, τουείπενα αρχίσει εργασίατηΔευτέρα,καθότιη ημέραεκείνη ήταν Σάββατο. Πράγματι τη Δευτέρα, 5.1.87,μετέβηκε στο χώρο που του • υπόδειξε. Ήταν γύρω στις 7.15 το πρωί. Συναντήθηκε καισυ νομίλησε με την υπεύθυνη μηχανικό του έργου, κάποια Μενοικέα. Της εξήγησεμε ποίουτην εντολήπαρουσιάστηκε στην ερ γασία. Στησυνέχειαη μηχανικόςτουζήτησενααρχίσειεργασία. Πήγεσανανειδίκευτος εργάτης.Ήτανγύρωστις 7.25 ότανξεκί νησε από ταΓραφείατηςΕταιρείας. Επειδή υπήρχε υψομετρική διαφοράαπό τα Γραφεία προς το χώροπουθααπασχολείτο,πηγαίνονταςεκεί,χρησιμοποίησε μια ξύλινηδίοδο,όπο)ςτηχαρακτήρισε. Ήτανκατασκευασμένηαπό δύο παράλληλα μεγάλα σανίδια (πόντους). Ενώ εβάδιζε,γλί στρησεκαι έπεσε. Τοαριστερό τουπόδι παγιδεύτηκε στο χώρο που άφηναντασανίδια μεταξύ τους. Τότε ανακάθησεστοέδα949 Κούρρης, Α. Αθανασίου v. Loizias Ltd
(1993)φοςκαιβοηθούμενος απότο δεξί τουπόδι κατόρθωσε ναελευ θερώσειτοαριστερότου. Σανσυνέπειααυτήςτηςπτώσηςτραυ ματίστηκε στον αστράγαλο. Ακολούθως μεταφέρθηκεστοΓενι κό Νοσοκομείοαπότουςάλλους εργάτεςκαιτηΜενοικέα.". ΤοεπίμαχοθέμαενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστήκαι ενώπιον 5 του Εφετείου,είναικατάπόσοοεφεσείοντας ήταν εργοδοτούμενος των εφεσίβλητων, καθότιοι εφεσίβλητοι αρνήθηκαν ότι υπήρξε με ταξύ τους και τουεφεσείοντα ησχέσηεργοδότη με εργοδοτούμενο. Ισχυρίστηκαν ότιοεπιστάτηςτους,ΚώσταςΣτρατήςδενήτανεξου σιοδοτημένος απόαυτούςναπροσλάβει τον εφεσείοντα α>ςεργάτη 10 τους. Ο μάρτυραςτουεφεσείοντα Κώστας Στρατήςπουκατέθεσε στο πρωτόδικο Δικαστήριο, τώρα είναι δεσμοφύλακας,διετέλεσε επι στάτης των εφεσίβλητων στο εργοτάξιο όπουανεγειρόταν οΑστυ νομικός Οικισμός στοΠλατύΑγλαντζιάς. Προσλήφθηκετην 1/1/87 15 καιάρχισε εργασίαστις2/1/87. Ισχυρίστηκε ότιύστερααπόοδηγίες του Διευθυντή των εφεσίβλητων Λο'ιζιά, πουτουδόθηκαντηνΠα ρασκευή,2/1/87, αποτάθηκεσας Συντεχνίες ΠΕΟκαιΣΕΚκαιστο ΓραφείοΕργασίαςγιαεξασφάλισηπροσωπικού,ήτοικτίστες,εργά τεςκαιτεχνίτες κατασκευήςκαλουπιών. Τονεφεσείοντατονσυνά- 20 ντησεστις 3/1/87 έξω απότο ΓενικόΝοσοκομείο, μετάπουτοΓρα φείο Εργασίας επικοινώνησε μαζίτου στην οικίατου. Βρισκόταν εκεί γιατί πήρε τη γυναίκα του στο Νοσοκομείο για ναγεννήσει. Ήτανηπρώτηφοράπουέβλεπετονεφεσείοντακαιπήγανμαζίστο εργοτάξιο Μακεδονίτισσας καιτουέδειξετοχώρο πουθαεργαζό- 25 ταν. Διευκρίνησεότι δενέστειλετον εφεσείοντα στα Γραφείατης εφεσίβλητης,γιατίήτανΣάββατοκαιήτανκλειστά. Επίσης, ισχυρί στηκε ότι είχεαπεριόριστη εξουσία πρόσληψης προσωπικού, αρκεί ναενημέρωνεαπόπριντοΔιευθυντή των εφεσίβλητων. Ο Διευθυντής των εφεσίβλητων Λο'ΐζιάς και μοναδικός μάρτυ- 30 ρας,είπε ότι κατάτον ουσιώδηχρόνο άρχισανοι εργασίες στο Οι κισμό των Αστυνομικών στο Πλατύκαι υπήρχανκαι οικοδομικές εργασίες στη Μακεδονίτισσα και ότι το εργατικό προσωπικό στη Μακεδονίτισσα είχεσυμπληρωθεί. Ο Στρατήςήταν επιστάτηςγια τις εργασίες στο Πλατύ,ενώγιατηΜακεδονίτισσαήτανοΒασίλης 35 Παστός,μευπεύθυνητηΜενοικέα. Οι προσλήψεις του προσωπικού γίνονται βάσει μιας προκαθο ρισμένης διαδικασίας,τηςπιοκάτω: Οι υπεύθυνοι δηλώνουν στο Γραφείο τις ανάγκεςτων εργοταξίων και στη συνέχεια τουςδίνο νται οδηγίες να αποταθούνστις Συντεχνίες ή και στα χωριά για 40 ανεύρεσηπροσωπικού. Ότανβρουν,τότεουπεύθυνοςαποτείνεται 950 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 Αθανασίου v. Loizias Ltd Κούρρης, Δ. στον ίδιοήστον Προσωπάρχητης Εταιρείας, γιαναδιευθετηθούν οι μισθοί καιτα καθήκοντατουπροσωπικού. Η πρόσληψη γίνεται μετάπουοιυπεύθυνοιπεράσουναπόταγραφείατης Εταιρείαςκαι τακαθήκοντατουςκαθορίζονταισεσυναίνεση μετουςυπεύθυνους των εργοταξίων. Ο μάρτυρας αυτός, αρνήθηκε ότι ο επιστάτης Στρατήςείχεεξουσία ναπροσλάβει προσωπικό,είτεστο εργοτάξιο στο Πλατύ,είτεστο εργοτάξιο στη Μακεδονίτισσα. Είχε εξουσιο δοτήσει τοΣτρατήαποκλειστικάγιαναβρειανειδίκευτοεργάτηγια νατονβοηθάστο εργοτάξιοστο Πλατύ. Αναφορικάμετηναξιολόγησητηςμαρτυρίας,οπρωτόδικοςΔι καστήςαναφέρειταεξής: "Έκρινα με τηδέουσασχολαστικότητα την ολότητα τηςμαρτυ ρίας. Αποδέχομαι σανπιολογική καιπιθανήτηνεκδοχήτουΔι ευθυντήτηςεταιρείας. Ήτανπιοπειστικήστοεπίμαχοθέματης πρόσληψης,απότηνεταιρεία,υπαλλήλωνή εργατών. Αντίθετα, ο τρόπος και η διαδικασία για την πρόσληψη του ενάγοντα, όπωςεξιστορήθηκε απότον ίδιοκαιτομάρτυρα του,είναιτολι γότερο που μπορεί ναλεχθεί,περίεργη. Δεν αποδέχομαιότι ο Στρατήςείχεοδηγίεςή/καιτησυναίνεση τουΔιευθυντήτηςεταιρείαςγιατηνπρόσληψη προσωπικού,εκτόςαπότην περίπτωση τουεργάτηστοΣυνοικισμόΠλατύ. Τούτοόμωςδενίσχυεγιατο εργοτάξιο στη Μακεδονίτισσαούτεδέχομαι on τουδόθηκε απε ριόριστη εξουσία γιαπρόσληψηπροσωπικούστο ελάχιστο χρο νικό διάστημα που μεσολάβησε από την πρόσληψη του ιδίου, σαν επιστάτη. Ούτε προέκυψε απότη μαρτυρία ότι οΣτρατής ενεργούσεσαναντιπρόσωποςτουΔιευθυντή μετησιωπηράτου συναίνεση. Σ' αυτήτηνπερίπτωσηθαυπήρχεηδυνατότητανα βρεθεί ότι οΔιευθυντής υπέχει ευθύνηέστωκαιανο επιστάτης δεν ενεργούσε με τις ρητές εντολέςτου εργοδότη του. Ημικρή χρονική περίοδος που μεσολάβησεαπότην πρόσληψη του σαν επιστάτημέχρι τοδυστύχημα,ήταντόσο σύντομη,πουδενμπο ρεί ναλεχθείότι λόγωτηςπρακτικήςπουακολουθείται σ' αυτό τον τομέα των εργασιών, συνάγεται ότι ο επιστάτης είχετέτοιο δικαίωμαπρόσληψης. 35 Δεν είμαι ικανοποιημένος ότι ο ενάγονταςκατόρθωσε νααπο δείξει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο του δυστυχήματος ήταν υπάλληλος στην υπηρεσία της εναγόμενης και κατ' ακολουθία δενδημιουργήθηκεησχέσηεργοδότηκαιεργοδοτούμενου μετις νομικές προεκτάσειςπουεμπεριέχει οορισμόςαυτός.". 40 Στησυνέχεια,οπρωτόδικοςΔικαστής εξέτασετοθέμαυπόποία ιδιότηταοεφεσείονταςβρισκότανστοχώροτωνεργασιώντωνεφε951 Κούρρης, Δ. Αθαναοίου v. Loizias Ltd
(1993)σιβλήτων καικατέληξε ότιδενβρισκότανεκεί,κατόπινπροσκλήσε ως τουκατόχου,ρητήςήεξυπακουόμενης,ή μετηνάδειατουκατό χου,αλλά σαν παρεμβασίας καικατά συνέπεια ο κάτοχος δενείχε καμιά υποχρέωση ή καθήκονναλάβει λογικά μέτραγιατηνασφά λεια του,γιατί ένας παρεμβασίαςεισέρχεται σε έναυποστατικό με 5 δικότουκίνδυνο καικατάσυνέπεια οι εφεσίβλητοι δεν ήταν υπεύ θυνοιγιατιςπροσωπικέςβλάβεςπουυπέστηοεφεσείοντας στοερ γοτάξιο. Πρέπει να τονίσουμε σε αυτότο σημείο, ότι το θέμα αυτόδεν εγέρθηκε απόταδικόγραφακαιδενήτανεπίδικοθέμαενώπιον του 10 πρωτόδικουΔικαστήκαιεσφαλμέναοπρωτόδικοςΔικαστήςεξέτα σετοθέματούτο. Είναιέκδηλοαπότοαπόσπασματηςαπόφασηςτουπρωτόδικου Δικαστή που αναφέρεταιστην αξιολόγηση της μαρτυρίας,ότι στο επίμαχο θέμα της πρόσληψης, έλαβευπόψητουκατάπόσο οι επι- 15 στάτες,συμπεριλαμβανομένουβεβαίωςτουΣτρατή,είχαναπεριόρι στη εξουσία για πρόσληψη προσωπικού ή κατά πόσο ο Στρατής ενεργούσεσαναντιπρόσωποςτουΔιευθυντήμετησιωπηράτουσυ ναίνεση και έκρινεότι ημικρήχρονική περίοδος πουμεσολάβησε από την πρόσληψη του Στρατήσαν επιστάτη μέχρι το δυστύχημα, 20 ήταν τόσο σύντομη, πουδεν μπορεί να λεχθεί "ότι λόγω της πρα κτικής πουακολουθείται σε αυτότοντομέατων εργασιών συνάγε ται ότιο επιστάτηςείχετέτοιοδικαίωμαπρόσληψης.". Τοεπίδικοθέμαενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστηρίουδενήταν οτρόποςκαιη διαδικασίαγιατηνπρόσληψηυπαλλήλωνήεργατών 25 απότουςεφεσίβλητους καιγενικάοιεξουσίεςπουείχανοιεπιστά τεςγιατηνπρόσληψη εργατώντων εφεσίβλητων. Στην προκείμενη περίπτωση,εκείνο το οποίοόφειλενααποφα σίσει ο πρωτόδικος Δικαστής ήταν κατά πόσο ο Διευθυντής των εφεσίβλητων Λοϊζιάς είχεδώσει οδηγίες στον επιστάτηΣτρατήτην 30 Παρασκευή,2/1/87, να αποταθείστις Συντεχνίες και στο Γραφείο Εργασίας,γιαεξασφάλισηπροσωπικού. Τοεπίδικοαυτόθέμα,δεν τοέχειαποφασίσει. Εντοπίζεταικενόστηναξιολόγηση εκείνου του μέρους της μαρ τυρίας που αφορούσε τους ισχυρισμούς του επιστάτη Στρατήως 35 προς την ύπαρξηρητών οδηγιώνκαι εξουσιοδότησης απότοΔιευ θυντήτηςΕταιρείαςΛοϊζιά,σης 2/1/87,γιατηνπρόσληψηεργατών και τεχνικών καιγιαταδύοεργοτάξιατηςΕταιρείας. Ενόψει τωνπιοπάνω,κρίνεταιότιταευρήματατουπρωτόδικου 952 1 Α.Α.Δ. Αθανασίου v. Loizias Ltd Κούρρης, Δ. 5 Δικαστηρίου είναιακροσφαλήκαιτοαναπόφευκτοαποτέλεσμαεί ναι ηέκδοση διαταγήςγια επανεκδίκαση,εφόσον δεν παρέχεταιη δυνατότητααξιολόγησης τηςμαρτυρίαςη οποίαείχετεθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, που συνιστά έργο του πρωτόδικου Δικαστή. 10 ΟπρωτόδικοςΔικαστήςαποφάσισε,σεπερίπτωσηπουοι εφεσί βλητοι βρίσκονταν ένοχοι αμέλειας,ότι ο ενάγονταςθα δικαιούτο το συνολικό ποσό των £4.500-,σανγενικές και ειδικέςαποζημιώ σεις. Δεν υπήρξεέφεση,ούτεαντέφεσηαναφορικά μετοποσότων αποζημιώσεωνκαιαυτόπαραμένεισεισχύ. 15 Γιαόλουςτουςπιοπάνωλόγους,ηέφεσηεπιτυγχάνεικαιηπρω τόδικη απόφασηπαραμερίζεταικαι ακυρώνεται,εκτός του ποσού τωνγενικών καιειδικών αποζημιώσεων. Διατάσσεται η επανεκδί κασητηςυπόθεσης απόάλλο Δικαστή. Ταέξοδατόσο της έφεσης όσοκαιτηςπρωτόδικηςδιαδικασίας, θααποτελέσουν έξοδατηςδί κης, ταοποίαθαακολουθήσουν τοαποτέλεσματηςεπανεκδίκασης. Η έφεσηεπιτρέπεται.Διατάσσεται επανεκδίκαση. 953