clr/1993/1993_1_961.pdf

(1993)διάταγμα συνιστά αστικήκαταφρόνηση και δικάζεται από το Επαρ­ χιακό Δικαστήριοστηνάσκηση τηςαστικής τουδικαιοδοσίαςδυνάμει τον άρθρου 42 του περί ΔικαστηρίωνΝόμονκαι τηςΔ.42Α των Θε­ σμώνΠολιτικήςΔικονομίας. Οαιτητής,Αρχιεπίσκοπος Κύπρου,είχευποβάλειαίτησηγιαέκδο- 5 σηενταλμάτωνprohibition καιcertiorari εναντίοναπόφασηςτουΕπαρ­ χιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας με την οποίακρίθηκε ότι i)τοΔικα­ στήριο είχεδικαιοδοσίαναεκδικάσει αίτησηεναντίοντουαιτητή, που είχε υποβληθεί δυνάμει του άρθρου42 του περί Δικαστηρίων Νόμου καιτηςΔ.42Ατων Θεσμών ΠολιτικήςΔικονομίας,γιατιμωρίατουαι- 10 τητήγιαπαροχήβοήθειαςκαισυνδρομής (aidingandabetting)προςτρί­ το πρόσωπο, εναντίον του οποίου είχε εκδοθεί προσωρινόδιάταγμα τουΔικαστηρίου,ναπαραβείτοδιάταγμααυτό,καιii)ναδιατάξειτην προσωπικήπαρουσίατουαιτητήκατάτηνεκδίκασητηςαίτησης. Ενα­ ντίον της απόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου είχεκαταχωρηθεί 15 και έφεση. Το Ανώτατο Δικαστήριο απόρριψεπρωτόδικα την αίτηση, διότι έκρινε ότι υπήρχεηεναλλακτικήδιαδικασία της έφεσης καιδεν συνέτρεχαν εξαιρετικέςπεριστάσειςγιατηνεπίκλησητηςδικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου για έκδοση προνομιακών ενταλμάτων. Κατ' έφεση,ο αιτητήςισχυρίσθηκε ότιη αρχή πουείχεεπικαλεσθεί το 20 πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εφαρμοζότανστην περίπτίοσητου εντάλ­ ματος prohibition. Περαιτέρω ισχυρίσθηκε ότι ηδιαδικασία δυνάμει των άρθρων42 του περί Δικαστηρίων ΝόμουκαιτηςΔ.42Α των Θε­ σμώνΠολιτικήςΔικονομίας μπορείναχρησιμοποιηθεί μόνοεναντίον τουπροσώπουπουέχειπαρακούσειτοδιάταγμα,καιόχιεναντίοντρί- 25 τουπροσώπουπουκατηγορείταιγιαπαροχήβοήθειαςκαι συνδρομής σ'αυτόγιατηνπαρακοήτουδιατάγματος. Αποφασίσθηκεότι: (α) Αναφορικά με τηναίτησηγιαέκδοση του εντάλματος prohibition, ούτεηέφεση,ούτεηδιαδικασίαπαροχήςαναστολήςδυνάμειτηςΔ. 30 48 θ.18 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας συνιστούσαν εναλλα­ κτικό ένδικο μέσο,διότιημεν έφεσηδεν είχεσαναποτέλεσματην διακοπήτηςδιαδικασίαςενώπιοντου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου,η δεδιαδικασίαδυνάμειτηςΔ.48θ.18θαοδηγούσεστηναναστολήμό­ νοτωνεκτελεστών αποτελεσμάτωντηςπροσβαλλόμενηςαπόφασης 35 και όχι τηνδιακοπήτηςδιαδικασίας ενώπιον του ΕπαρχιακούΔι­ καστηρίου. Κατά συνέπεια,ο αιτητήςδικαιωματικά μπορούσενα αξιώσει την εξέταση της ουσίας του θέματος αναφορικά με την ύπαρξηήμηδικαιοδοσίαςτουΕπαρχιακούΔικαστηρίου. (β) Ενόψειτηςσυνάφειαςμεταξύτουαντικειμένουτωνδύοθεραπειών 40 prohibition καιcertiorari,καιτουπαράδοξουτηςενδεχόμενηςέκδο962 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) σης εντάλματος prohibition αφενόςκαιτηςδιατήρησης τηςαντίθε­ της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου πάνω στο ίδιο θέμα αφετέρου,διαπιοτώνετο η ύπαρξη εξαιρετικών περιστάσεων για τηναναθεώρησημέσωcertiorariκαιτηςαπόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου. (γ) Η δικαιοδοσίατωνκατωτέρων Δικαστηρίων γιατην αντιμετώπιση θεμάτων που συνιστούνκαταφρόνησητου Δικαστηρίου αντλείται απότονδικαιοδοτικόΝόμο,πουστηνπερίπτωσητηςΚύπρουείναι οπερίΔικαστηρίων Νόμος. Τοάρθρο44 προβλέπει γιατοπλημμέλημα της καταφρόνησης του Δικαστηρίου ηεκδίκαση τουοποίου, με εξαίρεση μόνο τις περιπτώσεις καταφρονητικών πράξεων που διαπράττονταιενώπιοντουΔικαστηρίου,ανατίθεταιστο Επαρχια­ κόΔικαστήριο στηνάσκησητηςποινικήςτουδικαιοδοσίας. Το άρ­ θρο 42 του περί Δικαστηρίων Νόμου αφοράτην δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ναεξαναγκάζει υπακοήστα διατάγματαπου εκδίδει, μέσασταπλαίσιατηςάσκησης τηςπολιτικής τουδικαιοδοσίας. Η διαδικασίααυτήδυνάμειτουάρθρου42 τουπερίΔικαστηρίων Νό­ μουκαιτηςΔ.42Ατων ΘεσμώνΠολιτικής Δικονομίας,που αποτε­ λεί τον διαδικαστικόκανονισμό δυνάμει τουοποίουασκείταιηδικαιοδοσία του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου δυνάμει του άρθρου42, μπορεί να στραφεί μόνο εναντίον του προσώπου προς το οποίο απευθύνεται τοδιάταγμα, καιόχιεναντίον τρίτουπροσώπουπου κατηγορείταιγιαπαροχήσυνδρομής καιβοήθειαςσ'αυτό. (δ) Στηνπροκείμενηπερίπτωση,το Επαρχιακό Δικαστήριο είχε υπερ­ βεί την δικαιοδοσία του,διότι είχε επιχειρήσει ναχρησιμοποιήσει τηνδιαδικασίατουάρθρου42τουπερίΔικαστηρίων Νόμουκαιτης Δ.42Α των ΘεσμώνΠολιτικής Δικονομίας, δηλαδή την διαδικασία τηςαστικήςκαταφρόνησης,σεπερίπτωσηπουαφορούσετηνάσκη­ σητηςποινικής δικαιοδοσίαςτου Επαρχιακού Δικαστηρίουδυνά­ μειτουάρθρου44τουπερίΔικαστηρίων Νόμου,καιγι' αυτότααι­ τούμεναπρονομιακάεντάλματαέπρεπεναεκδοθούν. Ηέφεσηεπιτράπηκεμεέξοδα. Εκδόθηκαν εντάλματαProhibition καιCertiorari. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: 35 Ανθίμου

(1991)1 Α.ΑΑ. 41 R v.EppingandHarlowGeneralCommissioners[1983]3All E.R.257R. v.ChiefConstableMerseyside[1986] 1 AS E.R.257- 963 Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4)

(1993)R.v. SecretaryofState[1986] 1AllE.R. 717Christofi v. lacovidou

(1986)1 C.L.R. 236· Fotiou v.Petrolina Ltd

(1984)1 CLR. 708ReE.S. (an Infant)

(1986)1CLR.119· 5 AftomataEleourgiav. MonasteryofMahera

(1986)1 C.L.R.524· Mouzouris v.XytophaghouPlantationsLtd

(1977)1C.L.R.287KrashiasShoeFactoryLtdv. Addidas

(1989)1 Α.Α.Δ. (E) 750Ioannides v. Republic

(1971)3 CLR. 8Seawardv. Paierson[1897] 1Ch545Leev.Walker[1985] 1AllE.R.78V 10 Pooleyv.Wheatham[1880] 15ChD435 · Constandinides v.Vima Ltd

(1983)1 CLR. 348Jennison v. Baker

(1972)1AllE.R. 997Attorney-General v.NewspaperPublishingpic[1987] 3AllE.R. 276· 15 Attorney-Generalv.TimesNewspapersLtd[1991]2AllE.R. 398. Έφεση. Έφεση από τον αιτητήκατάτης απόφασης Δικαστήτου Ανωτά­ του Δικαστηρίου Κύπρου (Χρυσοστομή,Δ.)που δόθηκε τις 23 Φε­ βρουαρίου, 1993,(Αρ. Αίτησης 163/92)με την οποία ηαίτηση του για την έκδοση προνομιακού εντάλματος τύπου prohibition και 20 Certiorari απορρίφθηκε. Π.Ιαχχννίόης,για τον εφεσείοντα. Χρ. Κληρίδης, για τον εφεσίβλητο. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.:. Η απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από το Δικαστή Πική. 964 25 1 Α.Α.Δ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) ΠΙΚΗΣ,Δ.: Οεφεσείων είναιοΑρχιεπίσκοπος Κύπρου. Ηέφε­ σηεγείρεται από απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου στηνάσκη­ σητηςπρωτοβάθμιαςδικαιοδοσίαςτου,μετηνοποίααπορρίφθηκε αίτηματουεφεσείονταγια 5 (α) την έκδοση προνομιακού εντάλματος τύπου "Prohibition", με το οποίο να εμποδίζεται το ΕπαρχιακόΔικαστήριο να επιληφθεί αίτησηςτουεφεσίβλητου γιατιμωρίατουεφεσεί­ ονταγιακαταφρόνησητου δικαστηρίου λόγω έλλειψηςδι­ καιοδοσίας,και, 10 (β) την έκδοση προνομιακού εντάλματος "Certiorari", με το οποίοναακυρώνεταιαπόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρί­ ουΛευκωσίας, όπουαποφασίστηκεότιτοΕπαρχιακόΔικα­ στήριο είχε δικαιοδοσία να επιληφθεί του αιτήματος του εφεσίβλητου καιμάλισταναδιατάξειτηνπαρουσίατουεφεσείοντα ως επιβεβλημένης γιατηδιεξαγωγήτηςδίκης. 15 20 25 30 35 40 Τοιστορικό τωνδιαδικασιώνπουοδήγησανστην έφεση, έχειως εξής: Οεφεσίβλητος Χριστάκης Χριστόφορου ήτανέναςαπότους ενάγοντες σε αγωγή εναντίον αριθμού εναγομένων, μεταξύ των οποίωνκαιοΑκηςΓρηγορίου. Μετάαπόαίτησητωνεναγόντωνεκδόθηκεαπαγορευτικό διάταγμαεναντίοντου Γρηγορίου,βάσειτου οποίουαπαγορευότανο' αυτόνηδιενέργεια σειράς πράξεων. Με αίτησητου εφεσίβλητου, εδραζομενη στο Αρθρο42 τουπερίΔικα­ στηρίωνΝόμου,1960(Ν.14/60,ονόμος)καιτηςΔ.42ΑτωνΘεσμών Πολιτικής Δικονομίας,ζητήθηκεητιμωρίατου εφεσείοντα γιατην παροχήβοήθειαςκαισυνδρομής (aidingandabetting)στο Γρηγορίου ναπαρακούσειτοδιάταγματοοποίοόντως παρήκουσε. OLεφεσί­ βλητοι ζήτησανόπωςδιαταχθείηπροσωπικήπροσέλευσητουεφε­ σείοντα κατά τηνακρόασητης αίτησης. Ο εφεσείων, μέσωτουδι­ κηγόρου του,όχι μόνο αντέστη στο αίτημααλλάζήτησε όπως παραμερισθεί ηαίτηση λόγωέλλειψηςδικαιοδοσίαςτου Επαρχιακού Δικαστηρίουναεπιληφθείτουαντικειμένουτης. ΤοΕπαρχιακόΔι­ καστήριοαποφάσισεότιείχεδικαιοδοσίαναεπιληφθεί τηςαίτησης και ότι ενδεικνυόταν η προσωπική παρουσία του εφεσείοντα την οποία καιδιέταξε. Ο εφεσείων αποτάθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο,επικαλούμενος τηνπρωτογενή δικαιοδοσίαβάσει τουΑρθρου 155.4 του Συντάγματος,καιαξίωσε την έκδοση (α)εντάλματοςτύ­ που'Prohibition" μετοοποίοναεμποδίζεταιησυνέχισητηςδιαδι­ κασίας ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου και (β)ένταλματύ­ που"Certiorari" μετοοποίοναακυρώνεταιηαπόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρίου. ΤοΑνώτατο Δικαστήριοαπέρριψεκαιταδυοαιτήματαενόψει 965 Πικής,Α. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4)

(1993)(ι) Τηςύπαρξηςδιαζευκτικήςθεραπείαςγιατηνανατροπή και τον παραμερισμό της απόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστη­ ρίου,εκείνης τηςέφεσης,δυνατότηταμάλισταηοποία αξιο­ ποιήθηκε απότον εφεσείοντα (αιτητή) μετά τηνπαροχή άδειας για τηνυποβολή αίτησης για την έκδοση προνομία- 5 κού εντάλματος, και, (ιι) τηςαπουσίαςτωνεξαιρετικών εκείνων περιστάσεων πουθα εδικαιολογούσαν τηνεπίκληση τηςδικαιοδοσίαςπουκαθιε­ ρώνει τοΑρθρο 155.4 παράτηδυνατότηταάσκησης έφεσης. Ηθέση ότι εφόσοπαρέχεταιη δυνατότητααναθεώρησης απόφα- 10 σης του Επαρχιακού Δικαστηρίου απότο Εφετείο,δεν επιχειρείται η εκτέλεση τουίδιου έργου βάσει τουΑρθρου 155.4εκτός αν συ­ ντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις, ευρίσκει έρεισμα στη νομολογία [βλ.ΑίτησηΓ.Ανθίμου

(1991)1 Α.Α.Δ. 41. Βλ.επίσηςΛ. v.Epping andHarlowGeneral Commissioners [1983]3All E.R. 257, R. v. 15 Chief Constable Merseyside [1986] 1 All E.R.257 καιR. v. Secretaryof State[1986]1 AllE.R. 717 ]. Εφόσοδεσυνέτρεχανοι απαραίτητεςπροϋποθέσεις,τοΑνώτατο Δικαστήριο απέρριψετην αίτησηγιατηνπαροχήθεραπείαςβάσειτουΑρθρου 155.4, μεέξοδα, χωρίς ναδιερευνήσει οποιαδήποτεαπόταουσιαστικά θέματαπου 20 τέθηκαν ενώπιον του- συγκεκριμένα, τοδικαιοδοτικό πλαίσιοτου Αρθρου 42τουνόμου καιτηδυνατότηταεπίκλησης τουγιατην τι­ μωρία προσώπου το οποίο κατηγορείται για πράξεις υπονομευτι­ κές του κύρους τουδικαστηρίου καιτης αποτελεσματικότηταςτης δικαστικήςλειτουργίας,καιτηςΔ.42Αγιασκοπόάλλοαπότονπει- 25 θαναγκασμό τουπροσώπου προς το οποίο απευθύνεται να συμ­ μορφωθεί με διάταγματουδικαστηρίου. Ο εφεσείων υπέβαλεότιη διακριτικήευχέρειατουΑνωτάτου Δι­ καστηρίου νααπορρίψει αίτηση γιατηνπαροχή θεραπείας βάσει του Αρθρου 155.4εφόσο παρέχεται ηδυνατότηταδιαζευκτικής θε- 30 ραπείας, δεν υφίσταται στην περίπτωση εντάλματος τύπου "Prohibition" τοοποίο αποσκοπεί στον περιορισμό κατώτερου δι­ καστηρίου σταπλαίσια της δικαιοδοσίας τουκαι παρεμπόδιση υπέρβασης τωνορίων της. Η θέση αυτήευρίσκειέρεισμα στηναγ­ γλική νομολογία καιαντανακλάται στην απόφαση Christofiand 35 Othersv.Iacovidou

(1986)1 C.L.R. 236. Η έκδοσητου εντάλματος 'Prohibition" δεσυνιστά διαζευκτικήθεραπεία προς οποιοδήποτε θεραπείαπουμπορεί ναχορηγηθεί κατάτηνέφεσηή συναφώςπρος την έφεση. Ηάσκηση έφεσης και μόνο δεν αναιρεί την πρωτόδικη διαδικασία,ούτεηθεραπείατηςαναστολήςπουπροβλέπεταιαπότη 40 Δ.48Θ.18 μπορεί να αποτελέσει υποκατάστατο εντάλματος 966 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) Πιχής,Δ. "Prohibition" [βλ. Fotiou and Another v.Petrolina Ltd.

(1984)1 C.L.R.708,InreE.S. (an infant)

(1986)1 CLR. 119καιAftomata Eleourgiav.MonasteryofMachera

(1986)1 C.L.R.524]. Toαντι­ κείμενο της Δ.48 θ.18είναι ηαναστολή των εκτελεστών αποτελεσμάτωντηςεφεσιβαλλόμενηςαπόφασηςκαιόχιηανακοπήτηςυπό­ θεσηςλόγωέλλειψης δικαιοδοσίας. Ηαίτησηγια "Prohibition" είχεως έρεισμα την έλλειψη δικαιο­ δοσίας εκμέρους του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου να επιληφθεί της αίτησης των εφεσίβλητων. Το αίτημααπορρίφθηκε χωρίς να διερευνηθεί ηδικαιοδοσία τουΔικαστηρίου. Η απόρριψητουαφήνει ανοικτό τοενδεχόμενονα συνεχιστεί ηδιαδικασίακαι ναασκηθεί δικαιοδοσία έξω απόταδικαιοδοτικάόριατου Επαρχιακού Δικα­ στηρίου. ΗδιερεύνησητηςδικαιοδοσίαςτουΕπαρχιακούΔικαστη­ ρίου για ναδιαπιστωθεί κατάπόσο καταφανώςτο Επαρχιακό Δικαστήριο υπερέβη τη δικαιοδοσία του, άπτεται των θεμάτων που πραγματεύεταιη απόφασητουΕπαρχιακού Δικαστηρίου τηςοποί­ ας επιδιώκεται οπαραμερισμός μεαίτημα"Certiorari". Εφόσο δι­ καιωματικάοεφεσείων μπορεί νααξιώσει την έκδοσηεντάλματος "Prohibition" γιανασταματήσει τοΕπαρχιακόΔικαστήριο ναυπερβαίνει τη δικαιοδοσία του,θαήτανπαράδοξοανδεν αναθεωρείτο παράλληλακαι ηαπόφαση του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου ωςπρος τη δικαιοδοσία του. Παράλειψη ταυτόχρονης αναθεώρησηςτης απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου θ'άφηνεανοικτό τοενδε­ χόμενοέκδοσης εντάλματος "Prohibition", αφενός,καιτηςύπαρξης αντίθετηςαπόφασηςτουΕπαρχιακούΔικαστηρίου επίτουίδιουθέ­ ματος,αφετέρου. Ενόψει της συνάφειας μεταξύ του αντικειμένου των δυοθεραπειών,διαπιστώνεται η ύπαρξηεξαιρετικών περιστά­ σεωνγιατηναναθεώρηση μέσω"Certiorari" καιτηςαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. 30 Οιλόγοιγια τους οποίους το ΕπαρχιακόΔικαστήριο κατέληξε ότι παρέχεταιδικαιοδοσίαγιατην εκδίκασητηςαίτησης τωνεφεσί­ βλητωνγιακαταδίκη τουεφεσείοντα,μηδιαδίκου,γιακαταφρόνηση τουδικαστηρίου,γιατην ενθάρρυνσητουπροσώπουπροςτοοποίο απευθυνότανναπαρακούσειδιαταγή τουΔικαστηρίου, είναι: 35 (Α) Η δικαιοδοσία πουπαρέχειτοΑρθρο42 τουνόμου δενπε­ ριορίζεται μόνο σετιμωρία για απείθειαπρος διατάγματα του δικαστηρίου ωςμέσο για συμμόρφωση μεαυτά, αλλά επεκτείνεται καιστηντιμωρίατρίτωνπουβοηθούνή ενθαρ­ ρύνουν τηνανυπακοή και, 40 (Β) Η διαδικασίαη οποίαπροβλέπεται από τηΔ.42Α, παράτην ταύτιση της μετην ανυπακοήδιατάγματοςκαιτην τιμωρία 967 Πικής, Δ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου {Αρ.4)

(1993)προσώπουπροςτοοποίοαπευθύνεταιτοδιάταγμα,παρέχει τα δικονομικά μέσα για την αναφοράστο δικαστήριο και τηντιμωρίατρίτωνπουβαρύνονταιμεπράξεις περιφρονητικέςγιατοδικαστήριο. Στηνκατάληξη αυτήτο Επαρχιακό Δικαστήριο άχθηκε,όπωςαναφέρειστηναπόφασητου,"μετάαπόπολλήκαιβασανιστικήσκέψη ..." 5 ΣεδυοπροηγούμενεςαποφάσειςτουΑνωτάτουΔικαστηρίουτις οποίες σημειώνειο Επαρχιακός Δικαστής στην απόφασητου,στην Antonis Mouzouris and Another v. XylophaghouPlantations Ltd.0977) 1 CLR.281,miKrashasShoe FactoryLtd. v.Addidas 10

(1989)1Α.Α.Δ.(E)750,αποφασίστηκεότι (α)προσωπική επίδοση τουοπισθογραφημένουδιατάγματοςαποτελεί προϋπόθεσηγιατην επίκλησητης δικαιοδοσίας πουθεσμοθετείται με τηΔ.42Α και(β) ότι "οι πρόνοιες της Δ.42Α συνιστούν τις δικονομικές διατάξεις πουδιέπουνκαιρυθμίζουντηνάσκησητηςπολιτικήςδικαιοδοσίας 15 που παρέχει το Αρθρο 42 του Ν. 14/60." (Απόσπασμα από την Krashas). Ηθέσητου εφεσείοντα είναι on ηδικαιοδοσίαπουπροέρχεται από το Αρθρο 42 περιορίζεται στην αντιμετώπιση ανυπακοής δια­ τάγματοςδικαστηρίουαπόταπρόσωπαπροςταοποίατοδιάταγμα 20 απευθύνεταικαιότι πράξειςτρίτων υπονομευτικές τουκύρουςτης δικαστικήςλειτουργίας καιτωνσκοπών της,συνιστούντο αδίκημα τηςκαταφρόνησηςτουδικαστηρίουτο οποίο διέπεταιαπότις δια­ τάξεις τουΑρθρου44 τουΝ. 14/60. Ανεξάρτητα από τηθέση αυτή, υπέβαλανότι OL διατάξειςτηςΔ.42Ασκοπούναποκλειστικάστηθε- 25 σμοθέτησηκανόνωνγιατηναντιμετώπισηανυπακοής διαταγμάτων από τους υποκειμένους σ' αυτά. Τέλος, έγινεεισήγησηότι η Δ.42Α δεν επιβάλλει τηνπροσωπική παρουσίατουκαθ' ουη αίτηση. Οιεφεσίβλητοιυποστήριξαντηνπρωτόδικηαπόφασησ' όλατης τασημεία. Παρόλοότι αναγνώρισανότιηΔ.42Αείναιδικονομικά 30 προσαρμοσμένη στηνανυπακοή διατάγματος,ηδιαδικασίαηοποία καθιερώνεται μπορείναπροσαρμοστεί καιγιατηνπροσαγωγήστο πολιτικόδικαστήριοκαιτρίτωνπουσυνεργούνστηνανυπακοήτου διατάγματος του δικαστηρίου από το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται. Το δικαιοδοτικόπλαίσιο τουΑρθρου42 τουνόμου, 35 υπέβαλαν,επεκτείνεται σεκάθεμορφή καταφρόνησης,ενώτοαντι­ κείμενοτηςδιαδικασίαςγιακαταφρόνηση,καθιστάαπαραίτητητην παρουσίατουκαθ' ουη αίτηση. Γιαναολοκληρωθείτοιστορικό,μαςαναφέρθηκεότιοΓρηγορί­ ου προς τον οποίο απευθυνόταντο διάταγμα,προσήχθη ενώπιον 40 τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου σεξεχωριστήδιαδικασίακαικαταδι968 1Α.Α.Λ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) Πικής, Δ. κάστηκε γιαανυπακοήτουδιατάγματοςπουκατ' ισχυρισμό παρέ­ βη μετησυνεργεία του εφεσείοντα. 5 10 15 20 25 30 35 40 Οι δικηγόροι και των δυο μερών έκαμαν εκτεταμένη αναφορά στηνομολογία καιπροσπάθησανστιςαγορεύσεις τουςναφωτίσουν κάθεπτυχήτωνθεμάτωνπουαντιμετωπίζονται σ' αυτήτηνέφεση. Γι' αυτήτουςτηβοήθειαεκφράζουμετηνευαρέσκεια μας. Γιατηναντιμετώπιση τηςανυπακοήςσεδιάταγματου δικαστη­ ρίου,το Αρθρο 162 του Συντάγματος αναγνωρίζει δικαιοδοσία σε κατώτεραΔικαστήρια της Πολιτείας πουσυγκροτούνται βάσεινόμου,γιατηχρήσητωντιμωρητικών μέσωντουποινικούδικαίουγια τονπειθαναγκασμότουπαραβάτη σε συμμόρφωση. Η δικαιοδοσία των ΕπαρχιακώνΔικαστηρίων γιατην αντιμετώπιση πράξεωνκαταφρονητικών των διαταγμάτων τους, στο βαθμό που εκπηγάζει από το Σύνταγμα,περιορίζεται στη χρήσητων καθοριζόμενων μέσωνγιατησυμμόρφωσημετιςαποφάσειςτους. Ηδικαιοδοσίατων δυοανώτατωνΔικαστηρίων πουπροβλέπει τοΣύνταγμα,τουΑνω­ τάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου και του Ανωτάτου Δικαστηρί­ ου,ηοποίαμεταβιβάστηκεστοΑνώτατοΔικαστήριο (Ν.33/64)αφο­ ρά σε κάθε πράξηηοποία συνιστά περιφρόνηση του δικαστηρίου [βλ.Αρθρα 150και 162 τουΣυντάγματος]. Αποφάσεις τουΑνωτά­ τουΔικαστηρίου,όπωςηIoannidesv.RepublicandDemosZenios and Others

(1971)3CLR, 8,διαφωτίζουνωςπρος τοπλαίσιοτης δικαιοδοσίαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου γιατηντιμωρίαπράξεων καταφρονητικών τουδικαστηρίου. Ηδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου,βάσειτουΣυντάγματος,γιατηντιμωρίαπράξεωνπου συνιστούν καταφρόνηση του δικαστηρίου, μπορεί να παραλληλι­ στείμετη συμφυήδικαιοδοσίατωνανώτερωνδικαστηρίων της Αγ­ γλίας [βλ.Halsbury'sLawsof England,4thed.,Vol. 37,para. 14]. Πού τελειώνει ο παραλληλισμός, δεν είναι επίδικο θέμα στην παρούσα διαδικασία, όπως δεν είναι επίδικο θέμαο καθορισμός των ορίων τηςδικαιοδοσίαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου σ' αυτότοντομέακαι ταδικονομικά μέσαγιατηνάσκησητης. Όπως στην Αγγλία,έτσι και στην Κύπρο,ηδικαιοδοσία κατώ­ τερων δικαστηρίων για την αντιμετώπιση πράξεων καταφρονητικώνγιατοκύρος,τηνυπόστασηκαιαποτελεσματικότητα τωναπο­ φάσεωντους,αντλείται από τοδικαιοδοτικό νόμο. Στην Κύπροο νόμος αυτός εντοπίζεται στον περί Δικαστηρίων Νόμο 1960 (Ν. 14/60), οοποίος προσδιορίζει καιοριοθετεί τηναστικήκαι ποινική δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου, καθώς και του Κακουργιοδικείου. ΤοΑρθρο44τουΝ.14/60προσδιορίζει σειράπρά­ ξεων που συνιστούν το πλημμέλημα της καταφρόνησης τουδικα­ στηρίου,επισύροντηνποινήτηςφυλάκισης μέχρι6μηνών,καιεκεί969 Πικής,Δ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρον (Αρ.4)

(1993)νης τουπροστίμου. Η εκδίκασητουπλημμελήματος της καταφρό­ νησης του δικαστηρίου, ανάγεται στην ποινική δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου, όπως αυτό καθορίζεται στο Αρθρο 24 του Ν. 14/60, καιασκείταισύμφωνα μετηνκατάτόποαρμοδιότητα τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου σεποινικές υποθέσεις,όπωςορίζεται 5 στο Αρθρο23 του ίδιου νόμου. Ορισμένες μορφές του πλημμελή­ ματοςτηςκαταφρόνησηςτουδικαστηρίου,οιοποίεςδιαπράττονται στην παρουσίατουδικαστηρίου,ποινικούή αστικού,μπορείναεκ­ δικαστούν συνοπτικά σύμφωνα μετις διατάξεις του Αρθρου 44

(2)τουΝ. 14/

1. 10 Ημόνηάλλη πρόνοιατουΝ. 14/60 η οποίαπαρέχειδικαιοδοσία γιατηναντιμετώπιση πράξεωνκαταφρονητικώνγιατοδικαστήριο, είναι το Αρθρο42 το οποίο προβλέπει: "
2. Τηρουμένου οιουδήποτε διαδικαστικού κανονισμού έκαστον δικαστηρίον θαέχη εξουσίαν να εξαναγκάζη εις υπακοήν προς οιονδήποτε διάταγμαεκδοθένυπ'αυτού, διατάττονή απαγορεύον την εκτέλεσιν οιασδήποτε πράξεως, διά προστίμου ή φυλακίσεως ή μεσεγγυήσεως πραγμάτων. Και το δικαστηρίον δύναται επιπροσθέτως να επιδίκαση εις το πρόσωπον προς το συμφέρον του οποίου εξεδόθητο διάταγματοιούτο ποσόν υπό μορφήν αποζημιώσεως, ως τοδικαστηρίον δύναταιναθεώρηση πρέπον." Τοαντικείμενο τουΑρθρου42 είναιη παροχή δικαιοδοσίας στο Επαρχιακό Δικαστήριο για εξαναγκασμό προς υπακοήσεδιατάγ­ ματατου. Οπλαγιότιτλος τουάρθρουαυτού"Εξαναγκασμός υπο- 25 ταγής εις Διατάγματα"είναι απόλυταακριβής. Ταμέσα ταοποία παρέχονται για το σκοπό αυτό,είναι κατάκύριο λόγο εκείνα του ποινικού δικαίου για την τιμωρία των αδικοπραγούντων. Το Αρθρο42 αναπαράγει ουσιαστικά τηνεξουσία πουπαρέχεται μετο Αρθρο 162 του Συντάγματοςγιατον πειθαναγκασμό σευπακοήσε 30 διατάγματατουΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Και τα δικονομικά μέσα που θεσμοθετεί ηΔ.42Α των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, υπότηναίρεση τωνοποίων τίθεταιη άσκη­ σητηςδικαιοδοσίαςπουπροβλέπεται από τοΑρθρο42 τουνόμου, συναρτώνται άμεσα και αποκλειστικά με το αντικείμενο του 35 Αρθρου 42, δηλαδή τον πειθαναγκασμό του προσώπου προς το οποίο απευθύνεται να συμμορφωθεί με διαταγή του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Οι πρόνοιες τηςΔ.42Αέχουν ως αποκλειστικό αντι­ κείμενοτον καθορισμό τωνδικονομικών μέσωνγια τονεξαναγκα­ σμότουπροσώπου προςτοοποίοαπευθύνεταιδιάταγματουδικά- 40 στηρίου σε συμμόρφωση με τα μέσα τα οποία προβλέπονται στο 970 1 Α.ΑΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) Πικής,Δ. Αρθρο
3. Η διάκρισημεταξύτωναντικειμένων τουΑρθρου 42και του Αρθρου 44 του Ν. 14/60, έχειως ιστορικό υπόβαθροτη διάκρι­ σημεταξύαστικήςκαιποινικήςκαταφρόνησηςτουδικαστηρίουκα­ τάτοαγγλικό δίκαιο[βλ.Seawardv.Paterson[1897] 1 Ch545]. Η ανυπακοήδιατάγματοςαπότοπρόσωποπροςτο οποίοαπευθύνε­ ται, συνιστά αστικήκαταφρόνηση,ενώ πράξεις τρίτων, υπονομευ­ τικές τουκύρους τηςΔικαιοσύνης, συνιστούν ποινική καταφρόνη­ σητου δικαστηρίου [βλ. Lee v. Walker [1985] 1All E.R. 781]. To Αρθρο44

(1)(ια) τουΝ. 14/60 καθιερώνει τη σκόπιμη ανευλάβεια σε οποιαδήποτε διαδικαστική διαδικασίαως διαγωγή συνιστώσα κα­ ταφρόνησητουδικαστηρίου. ΌπωςυποδείχθηκεστηPooleyv. Wheatham[1880] 15 ChD435, τατιμωρηηκά μέσαστηδιάθεσητουπολιτικού δικαστηρίουγιαπει­ θαναγκασμό σε υπακοή σε διατάγματα του, δε μεταβάλλουν τον αστικό χαρακτήρατης διαδικασίαςήτο στόχο στον οποίο σκοπεί, τηνεξασφάλιση συμμόρφωσης προςτηδιαταγή τουδικαστηρίου. Ηδιάκριση μεταξύαστικής καιποινικής καταφρόνησης τουδι­ καστηρίου αναγνωρίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Constantinides v. Vima Ltd

(1983)1C.L.R.348. Στησελίδα 354 επισημαίνεται: "Civil contempt is committed, as the authorities establish,whenevera party disobeysan order of the Court. It is an extraordinaryprocessdesignedtoequipacivilCourtwiththe armoury of a criminal Court in the interests of the efficacy of the civil jurisdiction of theCourts ". Και σε ελληνικήμετάφραση,"Αστικήκαταφρόνηση διαπράττε­ ται, όπως καθιερώνει η νομολογία, οποτεδήποτε διάδικος παρα­ κούσειδιαταγήτουΔικαστηρίου. Πρόκειται για εξαιρετικήδιαδι­ κασίαηοποίααποσκοπεί να εξοπλίσειτοπολιτικό Δικαστήριο με την πανοπλίατου ποινικού Δικαστηρίου χάριν της εδραίωσης της αστικήςδικαιοδοσίαςτωνΔικαστηρίων ". Οι πράξεις που συνιστούν το πλημμέλημα της καταφρόνησης τουδικαστηρίου,συνιστούν ποινικό αδίκημαηεκδίκασητουοποί­ ουανάγεταιστηνποινικήδικαιοδοσίατουΕπαρχιακούΔικαστηρί­ ου. Αντίθετα, η δικαιοδοσίαγιαπειθαναγκασμότου παρακούοντα διάταγματου δικαστηρίου σε συμμόρφωση, ανάγεται στην αστική δικαιοδοσίατου Επαρχιακού Δικαστηρίου,γεγονός που προσδίδει στις πράξεις ανυπακοήςτοχαρακτηρισμό αστικής ήπολιτικής κα­ ταφρόνησης τουδικαστηρίου.. Αυτήείναι ημόνημορφή καταφρό­ νησηςτουδικαστηρίου πουυπόκειταιστηναστικήδικαιοδοσίατου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. 971 Πικής,Α. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4)

(1993)Ανάλογοι περιορισμοί ισχύουν και στην Αγγλία σε σχέσημε τη δικαιοδοσία των κατώτερων πολιτικών δικαστηρίων,των κομιτειακών δικαστηρίων (county courts). Όπως επισημαίνεται στη Jennison v.Baker[1972]1 ΑΠ E.R.997,όπουOL πράξειςκαταφρό­ νησης τουδικαστηρίου διαπράττονται από τρίτο μετηνπαροχή 5 βοήθειαςστηνανυπακοήδιαταγήςτουδικαστηρίου,ηκαταφρόνηση έχει ποινικό χαρακτήρακαι επομένως τοκομιτειακό δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίαςναεπιληφθεί τηςκατηγορίαςαυτής. Όπως καιστην περίπτωσητουΕπαρχιακούΔικαστηρίου στηνάσκησητης αστικής τουδικαιοδοσίας,ηδικαιοδοσίατουκομιτειακού δικαστή- 10 ρίου να επιληφθεί πράξεων που συνιστούν ποινικήκαταφρόνηση, περιορίζεται σε πράξεις καταφρόνησης που διαπράττονται στην παρουσίατουδικαστηρίου. Οκ. Κληρίδης κάλεσετοΔικαστήριο ναδιακρίνει την Constant· inides(ανωτέρω), υποστηρίζονταςότιολόγοςτηςσυναρτάταιμετα 15 ιδιαίτερα γεγονότα της υπόθεσης που είχε το Δικαστήριο ενώπιον του. Υπέβαλε ότι ολόγοςτης δεδικαιολογεί τογενικό περιορισμό της δικαιοδοσίας πουπαρέχειτοΑρθρο42 τουΝ. 14/60 σεπράξεις ανυπακοής προς διατάγματατου δικαστηρίου. Προς υποστήριξη των θέσεων του,έκαμε ιδιαίτερηαναφοράσεδυοπρόσφατεςαγγλι- 20 κές αποφάσειςκαι εισηγήθηκε ότι αυτέςυποστηρίζουν ότι η δικαιο­ δοσία πολιτικού δικαστηρίου για την τιμωρία της καταφρόνησης, επεκτείνεται σεπράξειςπουσυνιστούν πατροπαράδοτατόσοαστική όσο και ποινική καταφρόνηση του δικαστηρίου [βλ.AttorneyGeneralv.NewspaperPublishingpicand Others [1987] 3AllE.R. 25 276 και Attorney-General v.Ήmes Newspapers Ltd&Another [19913 2AUE.R. 398]. Διαφωνούμε ότιοιπιοπάνωαποφάσειςαμβλύνουντοδιαχωρι­ σμό μεταξύπολιτικής καιποινικήςκαταφρόνησηςτου δικαστηρίου ή ότι μεταβάλλουν τοπλαίσιοδικαιοδοσίαςγιατηντιμωρίαπράξε- 30 ων καταφρόνησης του δικαστηρίου από κατώτερα πολιτικά δικα­ στήρια στην Αγγλία (county courts). Εξάλλου,οι μηχανισμοί γιατηνενεργοποίηση τηςδικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίαςγιατην τιμωρία πράξεων πουσυνιστούν καταφρόνηση,ρυθμίζονται θεσμικάαπότηνOrd.52 35 r.l The Supreme Court Practice 1982, Vol. 1 και,παλαιότερα, από τηνOrd. 59 r.26 - TheAnnualPractice1960. Δε διαπιστώνεται ο,τιδήποτε τοοποίοναδικαιολογεί απόκλιση από τολόγο της Constandinides (ανωτέρω) ως προς τη διάκριση μεταξύπράξεωναστικήςκαιποινικής καταφρόνησης τουδικαστή- 40 ρίου, ήτη Mouzourisκαι την Krashas (ανωτέρω) ως προς το δι972 1 Α.Α.Δ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ.4) Πικής, Δ. καιοδοτικό βάθροτου Αρθρου42του Ν. 14/60 καιτοδικονομικό πλαίσιοτηςΔ.42Α. 5 10 ί5 Ηκατάληξηστην οποίααγόμεθα,είναιότι το ΕπαρχιακόΔικα­ στήριο,στηνάσκησητηςαστικήςτουδικαιοδοσίας,στερείταιδικαιοδοσίας να επιληφθεί του αντικειμένου της αίτησης πουοεφεσί­ βλητος υπέβαλε ενώπιον τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Η εκδίκα­ σητηςαίτησηςθαέθετετηλειτουργία του ΕπαρχιακούΔικαστηρί­ ουέξωαπόταδικαιοδοτικάτουόρια. Επομένως δικαιολογείταιη έκδοση εντάλματος "Prohibition" το οποίο να απαγορεύει στο ΕπαρχιακόΔικαστήριοναεπιληφθείτηςυπόθεσηςκαι,παράλληλα, ηέκδοση εντάλματος"Certiorari" μετοοποίοναπαραμερίζεταικαι ν' ακυρώνεταιηαπόφασητου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου γιακατα­ φανέςνομικόσφάλμα. Ενόψειτουαποτελέσματοςτηςέφεσης,δενείναιανάγκηναοπο­ φασίσουμεκατάπόσοσεαίτησηγιααστικήκαταφρόνησητου δικα­ στηρίου πουυποβάλλεται βάσειτηςΔ.42Α, είναι απαραίτητηκατά τηδίκηη προσωπικήπαρουσίατουκαθ'ουη αίτηση. Ηέφεση επιτρέπεταιμεέξοδα. Ηπρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. 20 Η αίτηση τουεφεσείοντα γιατηνέκδοση τωνπρονομιακών ενταλμάτων"Prohibition" και"Certiorari" επιτυγχάνει μεέξοδα. Διατάσσεται ηέκδοσητωναντίστοιχων προνομιακώνενταλμά­ των. 25 Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα Εκδίδονται εντάλματα Prohibition και Certiorari. 973