(1993)16Ιουλίου, 1993 [Α. ΛΟΙΖΟΥ,Π..ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στές] ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣΠΑΝΤΕΛΗΣΑΒΒΑ, Εφεσείων, ν. ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσίβλητης, (Ποινική ΈφεσηΑρ.5736). Είσοδος εις κατοικία ενκαιρώ νυκτός επί σκοπώ τελέσεωςκακουργή ματος κατά παράβαση του άρθρου 293 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Αρχές πον διέπουν την απόδειξη του ουσιαστικού στοιχείου του σκοπού στην διάπραξη του αδικήματος. Άσεμνος επίθεσηκατά θήλεωςκατάπαράβαση τωνάρθρων 151 και 35 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154και Νόμος 166/
- 5 Απόπειρα βιασμού κατάπαράβαση του άρθρου 146 τουΠοινικού Κώ δικα, Κεφ. 154 — Προπαρασκευαστικές πράξεις δεν στοιχειοθε τούν το αδίκημα. Απόδειξη — Ενισχυτική μαρτυρία — Σεξουαλικά αδικήματα — Αρχές που διέπουν τοθέμα. ^ Απόδειξη — Δακτυλικά αποτυπώματα — Αναγνώριση μέσω δακτυλι κών αποτυπωμάτων από εμπειρογνώμονες — Διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να συμφωνήσει ήνα διαφωνήσει με την μαρτυρία αυτή. Απόδειξη — Οπτική αναγνώριση υπόπτου με επίδειξη φωτογραφιών από τηναστυνομία — Ποια ηνομική πτυχή τουθέματος. Στις 8 Απριλίου 1992, το βράδυ, ενώ η παραπονούμενη που διέμενεμόνητηςσεδιαμέρισμαστηΛάρνακα,ήτανξαπλωμένηκαι παρακολουθούσε τηλεόρασηάκουσεθορύβους καιπήγεστην κου- 20 ζίνα όπουείδε τον δράστηνακάθεται πάνω στη "βούρνα". Η πα ραπονούμενη είχε αφήσειπροηγουμένωςτο παράθυρο τηςκουζί νας ανοικτό για εξαερισμό. Ο κατηγορούμενος άρπαξε την παραπονούμενηηοποία προσπάθησεναξεφύγει.Όταν αυτή άρχι σε ναφωνάζειο δράστης την τράβησεκαιτην παρέσυρεστο μπά- **ε νιο καιέκλειοε τηνπόρτα πίσωτουόπουτηναπείλησεότι θα την σκοτώσει,τηνκτύπησεστο στομάχικαιπροσπάθησενατην βιάσει. Ο κατηγορούμενος απομακρύνθηκεμε αυτοκίνητο όταν τυχαία 258 1 5 2 ΑΛΛ. Σάββαν.Δημοκρατίας κτύπησε το κουδούνι της εισόδου απόκάποιοάγνωστο πρόσωπο. 5 10 Ο εφεσείων τέθηκευπόκράτησηκαιγιαδιευκόλυνση τωναστυ νομικών ανακρίσεων λήφθηκαν τα δακτυλικά και παλαμικά του αποτυπώματα τα οποία όταν συγκρίθηκαν απότον ειδικό σ'αυτά τα Οέ^υατα υπαστυνόμο με δακτυλικά αποτυπώματα τα οποία λή φθηκαναπό το σπίτι της παραπονούμενηςβρέθηκε ότι ήτανκαιτα δύο στο όνοματουκατηγορουμένου.Αρχικά τααποτυπώματα του κατηγορουμένου συγκρίθηκαν με αποτυπώματα που κρατούσαν νόμιμα στο αρχηγείο της αστυνομίας στο όνομα του μεταξύ των οποίωνδιαπιστώθηκεπλήρηςταύτιση. Ο κατηγορούμενος υπεδείχθη χωρίς κανέναδισταγμό από την παραπονούμίνη σε αναγνωριστική παράταξη. Το γεγονός αυτό ενισχύετο από την μαρτυρία του υπαστυνόμου που εξέταζε την υπόθεση. 15 20 Πριν την κατάθεση της παραπονουμένης στην Αστυνομία και πριν την αναγνώριση του κατηγορουμένου στην αναγνωριστική παράταξη έγινε επίδειξη φωτογραφιών του κατηγορουμένου προς αυτή. Αναφορικά με το θέμα αυτότο Κακουργιοδικείο τόνισε ότι δεν ήτανορθό ναγίνει απόαστυνομικό που ασχολείται μεμάρτυθ ε 5 0 L οποίοι μετάθακληθούν σε αναγνωριστική παράταξη. Η οπτικήαναγνώριση τηςπαραπονούμενηςδεν έγινεαποδεκτή από το Κακουργιοδικείο το οποίο έκρινε ότι δεν θαήταν ασφαλές να βασιστεί στη μαρτυρία αυτή χωρίς άλλη ενισχυτική μαρτυρία που νατείνει ναενισχύσει τηνορθότητατηςαναγνώρισης της. 25 30 35 Ο κατηγορούμενος έδωσε θεληματική κατάθεση στην αστυνοM-fo QW οποία αν και αρνείτο ότι εισήλθε ποτέ στο διαμέρισμα της παραπονουμένης δεν ήταν σε θέσηνα δώσει οποιαδήποτε εξή γησηαναφορικάμε την ύπαρξητων δακτυλικών τουαποτυπωμά των σεαυτό. Το Κακουργιοδικείο κατάληξε στο εύρημα ότι ο δράστης του επεισοδίου ήτανυπό τις συνθήκες ο κατηγορούμενος καιτον έκρινε ένοχο στις δυο πρώτες κατηγορίες. Ητρίτηκατηγορίαδεν μπο ρούσε να στηριχθεί μόνο από πράξεις προπαρασκευαστικές του βιασμού που σύμφωνα μετην μαρτυρία ήτανοι πράξεις του κατη γορουμένου κατάτο επεισόδιο. Ταδακτυλικάαποτυπώματακαιηορθότητατης ταύτισης τους αποτέλεσε κύριο λόγο έφεσης κατάτης καταδίκης. ότι: 40 Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεσηκαιαποφάνθηκε
- Το Κακουργιοδικείο ορθάκαθοδηγήθηκε ως προς τις νομι*έζ αρχές και ορθά εκτίμησε την αποδεικτική αξία των δακτυλι κών αποτυπωμάτων που βρέθηκαν στη σκηνή με εκείνα τα οποία 259 Σάββαν.Δημοκρατίας
(1993)ελήφθηκαναπότονεφεσείοντα μετάαπό πολύ προσεκτική εξέταση καισύγκριση μεταξύ τους.
- Αναγνώριση μέσωδακτυλικών αποτυπωμάτωναπό εμπειρο γνώμονες σ' αυτά είναι επιτρεπτήκαι δυνατό ναείναι αρκετή για να θεμελιώσει καταδίκη παρόλο ότι αποτελεί τη μόνη μαρτυρία 5 αναγνώρισης.
- Ηκαταδίκη τουεφεσείοντα μεβάσητην ταύτισητωνδακτυ λικών αποτυπωμάτωνσε 16κοινά χαρακτηριστικά σημεία καιτην ολότητα τηςπροσαχθείσας μαρτυρίας ήταν ορθή. Ησύγκριση με τα αποτυπώματα που βρίσκονταν στο αρχείο της Αστυνομίας JQ έγινεγια σκοπούς προώθησης της ανάκρισης τηςυπόθεσης καιόχι γιασκοπούς απόδειξηςτηςενώπιον του Δικαστηρίου.
- Το Κακουργιοδικείο δεν είχε επηρεαστεί με οποιοδήποτε τρόπο απότο γεγονός ότι επιδείχθηκαν φωτογραφίες του κατηγο ρουμένου ήαπό οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία που έτεινε να δείξει όχι ο κατηγορούμενος είχε προηγούμενες καταδίκες,όπως τόνισε 15 καθαρά στην απόφασητου. Η έφεση απορρίπτεται. Υποθέσεις πουαναφέρθηκαν: Kyprianouv. Reynolds[1969]Crim, LJi.σελ.656· Katelaris v. Police
(1980)2 C.L.R. σελ.230- 20 R v. Geoighiades (QO.2)
(1922)C.LJi. σελ. 128· Pefkos v. ThePolice
(1961)C.L.R. σελ. 340· Eracleous v. ThePolice
(1972)2C.L.R. σελ.102· R v.Turnbuil[1976]63Cr. App. R. 132- 25 Λίε*ταντίς ν, Δημοκρατίας
(1967)2AAA. σελ. 31* Γενικός Εισαγγελέας v. Πέτρου
(1972)AAA. σελ. 81· Πετεινός v. Αστυνομίας
(1961)AAA. σελ. 330Θεοδώρουν. Αστυνομίας
(1971)2AAA. σελ.245R v. Henry& Manning[1969]Cr. App. R.(C.A.)150R v. Castleton[1909]3Cr. App.R.p.74R v. Bacon [1915] 11Cr. App. R.p.
- 260 30 2 ΑΛΛ. Σάββα ν.Δημοκρατίας Έφεση εναντίον Καταδίκηςκαι Ποινής. Έφεσηεναντίον τηςκαταδίκης καιτηςποινήςαπό τον ΑριστοφάνηΠαντελήΣάββαοοποίοςβρέθηκεένοχος στις 4/2/93απότο Κακουργιοδικείο Λάρνακας (Αριθμός Ποι5 νικής Υπόθεσης 10498/92) στην κατηγορία 1)της εισόδου εις κατοικίαενκαι^ώνυκτόςκαι2)τηςάσεμνης επίθεσης κατά θήλεως κατάπαράβασητου άρθρου293, 151 και35 του Ποινικού Κώδικα,Κεφ. 154,καικαταδικάστηκε από Καλλή, Π.Ε.Δ., Κραμβή,Α.ΕΑ και Πασχαλίδη, Ε.Δ. σε l 10 φυλάκιση 2 h ετών στην πρώτηκατηγορίακαι ενός έτους στη δεύτερη. Α. Μαθηκολώνης,γιατονεφεσείοντα. 15 Γ. Παπαϊαιάννον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους εφεσίβλητους. Cur. adv. vuit. Α. ΛΟΙΖΟΥ, Π. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ύστερα από ακροαματικήδιαδικασίακατάτην οποία ο εφεσείων αντιμετώπιζε τρεις κατηγορίες, βρέθηκε ένοχος στις δύοαπόαυτέςκαιαπηλλάγηστην τρίτη.Οιτρειςκα20 τηγορίες αυτέςείναιοιακόλουθες: "
- Είσοδος εις κατοικίαενκαιρώνυκτός επίσκοπώ τελέσεωςκακουργήματοςκατά παράβασητου άρ θρου293τουΠοινικούΚωδικός,Κεφ.
- 25
- Άσεμνος επίθεση κατά θήλεως, κατά παράβαση των άρθρων 151 και 35 του Ποινικού Κωδικός, Κεφ. 154καιΝόμος166/
- Απόπειρα βιασμού κατάπαράβαση του άρθρου 146τουΠοινικούΚωδικός,Κεφ. 154." Έχοντας βρει τον εφεσείοντα ένοχο στις δύο πρώτες 30 κατηγορίες,το Κακουργιοδικείο εξέτασε τημαρτυρία που παρουσιάσθηενώπιον του μεπρόθεσηνα στοιχειοθετηθεί 261 Α. Λοΐζον, Πρ. Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1995)ητρίτη κατηγορία,αλλά βρήκε ότι ηπεριγραφήτου επει σοδίου όπως δόθηκε συνήδε με πράξεις του εφεσείοντα προπαρασκευαστικές της διάπραξης του αδικήματος του βιασμού.Καιτούτογιατίγιανασυντελεσθείτο actusreus της απόπειραςβιασμού,ο εφεσείων έπρεπε ναείχεπροβεί 5 σε πράξηηοποίανααποτελεί βήμαπρος την κατεύθυνση διάπραξης του βιασμού και ηοποία είναι άμεσα και όχι απλώς απομεμακρυσμένα συνδεδεμένη με τη διάπραξη τουκαιτηςοποίαςηδιάπραξη δενμπορεί λογικά να θεω ρηθεί ότι έχει άλλο σκοπό απότο σκοπό της διάπραξης ίο του βιασμού. Και πράξεις προπαρασκευαστικές του αδι κήματοςδεν μπορούν ναστηρίξουν κατηγορία απόπειρας βιασμού (βλ.Kyprianou v.Reynolds[1969] Crim.L.R., σελ. 656). Αναφορικά μετηνπρώτηκατηγορία,το Κακουργιοδι- 15 κείο εξέτασε την προσαχθείσα μαρτυρία σε σχέση με τα τρίασυστατικά τουαδικήματος,δηλαδή,(α) τηνείσοδο σε κατοικία, (β) εν καιρώνυκτός και (γ) με σκοπό να βιάσει την παραπονούμενη. θα πρέπει ναλεχθεί εδώότι αναφο ρικάμετοσυστατικόστοιχείο τουσκοπού, έγινεεκτεταμέ νηανάλυση της νομολογίας μαςόπωςαυτήεκτίθεται στις 20 υποθέσεις Katelaris v.ThePolice
(1980)2 C.L.R. σελ. 230, R. v. Georghiades (No. 2)
(1922)C.L.R. σελ. 128, Pefkos v. The Police
(1961)C.L.R.σελ. 340, Eracleous v. The Police
(1972)2 C.L.R. σελ. 102 καιστο Penal Law of Indian by Dr HarriSinghGour,9ηέκδοση,τόμος3,1972, στησελ. 2541. 25 Οι αρχές που διέπουν το θέμα μπορούν να συνοψι σθούν στο ότιη πρόθεσηκαιη γνώσηείναι μιακατάσταση της σκέψης. Δεν μπορεί να υπάρχει κατευθείαν μαρτυρία εκτός μέσααπόομολογίες καιεκτός απόαυτέςη απόδειξη του σκοπού γίνεται με περιστατική μαρτυρία σαν ένα 30 θέμαπου εξάγεται ωςσυμπέρασμα απόόλαταπεριστατι κά της υπόθεσης όπως, το ελατήριο, τις προπαρασκευές πουέγιναν,τις δηλώσεις τουκατηγορούμενου,καισευπο θέσεις ανθρωποκτονίας, το όπλο που χρησιμοποιήθηκε, τηνεπιμονήστηνεπίθεσηκαιτηφύσητωντραυμάτωνπου 35 στην πραγματικότητα προεκλήθησαν, όπως και σε ποιο 262 2 ΑΛΛ. 5 Σάββα ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζον,Πρ. μέρος του σώματος. Και αναμφίβολα, όταν ηπαρουσία τουσκοπούείναι ένααπαραίτητοσυστατικό του αδικήμα τος δεν είναι αρκετό ναλεχθεί ότανδιερευνάται το γεγο νός αν ένας συγκεκριμένος σκοπός αποδειχθεί ή όχι ότι αυτόήταντολογικό συμπέρασμα ναεξαχθεί απόταγεγο νότα,αλλά έναςπρέπει ναπροχωρήσει περαιτέρω καινα πει ότι αυτόήταν το μόνο λογικό συμπέρασμα το οποίο μπορούσε ναεξαχθεί. Τα γεγονότα όπως έγιναν αποδεκτά από το Κακουρ10 γιοδικείο είναιαυτά: Στις 8 Απριλίου 1992 ηπαραπονούμενηδιέμενε μόνη της στο διαμέρισμα αρ. 5 της πολυκατοικίας 'Τσέλου" στην οδό Μεχμέτ ΝιαζήστηΛάρνακα.Το διαμέρισμα της αποτελείτο από"καθιστικό,κουζίνα,μπάνιοκαιτουαλέττα,έναυπνοδωμάτιοκαιβεράντα".Ηκουζίναήταν συνε15 χόμενη με το καθιστικό. Στις 8 Απριλίου 1992 σχόλασε από τηδουλειά της η ώρα 10.15 το βράδυ.Αφού μαγείρε ψε άφησε το παράθυροτης κουζίνας λίγο ανοικτό (γύρω στα 20 εκ.) για να εξαεριστεί ο χώρος. Στησυνέχεια δείπνησε και πήγε στο υπνοδωμάτιο της. Αφαίρεσε τηφού στατηςκαιτηζακέττατηςκαι "έμεινεμετην μπλούζα, τα 20 εσώρουχα και το καλσόν". Ξάπλωσε καιάρχισε ναπαρα κολουθεί τηλεόραση. Γύρω στις 11.00 μ.μ. με 11.15 μ.μ. "άκουσε έναθόρυβοτηςκουρτίνας".Δεν τον έλαβε υπόψη της γιατί "υπολόγισε ότι ήταν αέρας ή κανένας γάτος". Μετάαπόλίγο άκουσε ένανπιο δυνατόθόρυβο. Σηκώθη25 κεπάνωγιαναδει τίήταν.Πρόσεξε έναάτομο(τον"δρά στη") να κάθεται πάνω στη "βούρνα" της κουζίνας.Αμέ σως μετά που τον είχε προσέξει το άτομο εκείνο, πήδησε απότην "βούρνα"τηςκουζίνας "άρπαξε"τηνπαραπονού μενηκαι της έλεγε "θέλω σε, αρέσκεις μου". Προσπάθησε 30 να του ξεφύγει αλλά την κρατούσε. Η παραπονούμενη είπε ότι θα εφώναζε την αστυνομία αν δεν έφευγε ήθα έβαλε τις φωνές. Οδράστης όμως δεν έφευγε. Ηπαραπο νούμενη προσπάθησε να ανοίξει την πόρτα για να τον βγάλει έξω αλλά δεντακατάφερε. Μετάάρχισε ναφωνά35 ζει. Όταν άρχισε να φωνάζει,ο δράστης την τράβησεκαι 263 Α. Λοΐζου, Πρ. Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1993)την παρέσυρε προς το "μπάνιο",και έκλεισε την πόρτα πίσωτου.Τηνέπιασεαπότολαιμό καιτηναπειλούσε ότι θατηνσκοτώσει καιπράγματιτηνχτύπησεστοστομάχι. Κάποιαν άλλη στιγμή την έπιασε από το λαιμό και ήτανέτοιμος νατηχτυπήσει,τηνετραβούσεπροςταπάνω 5 του, την έσφιγκε πάνω του, της ξεκούμπωσε το σουτιέν και της κατέβασε τοσλιπ και τοκαλσόν καιπροσπάθησε να την βιάσει, ενώ ήτανόρθια. Εν τω μεταξύ σεκάποια φάσηβρέθηκε χαμέ στο πάτωμα και μετάσηκώθηκε. Εξέ θεσε τα γεννητικά του όργανα εστεκόταν και ο εφεσείων 10 ήταναπόπίσω.Επίσηςη παραπονούμενη είπεστη μαρτυ ρία της ότι για να του ξεφύγει του έλεγε να την αφήσει λίγο ναηρεμήσει καιθαέκαμνανότι ήθελε αφού ηρεμού σε,αλλάοεφεσείων τηνετραβούσεσυνέχεια πάνωτου. Ενώ εβρίσκοντο και οι δύο μέσα στο μπάνιοχτύπησε 15 το κουδούνι και η παραπονούμενη του είπε: "Κάποιος χτυπά, πρέπει να ανοίξω". Η παραπονούμενη κατάλαβε ότι ο δράστης είχε συγχιστεί προχώρησε και άνοιξε την εξώπορτα, είδε κάποιον άγνωστο της τον οποίο εξέλαβε για ξένο και του είπε στα Αγγλικά "κάποιοςπροσπάθησε 20 να μεβιάσει". Προχώρησανκαιοι δυο (οάγνωστος και η παραπονούμενη) προς το πίσω μέρος του διαμερίσματος και εκεί αντιλήφθηκε ότι ήταν Κύπριος γιατί της μίλησε στα Κυπριακά. Στησυνέχεια μπήκανκαι οι δύο μέσαστο διαμέρισμα και εκείνη τη στιγμή πρόσεξε ένα "διπλοκά- 25 μπινο" αυτοκίνητο να απομακρύνεται.Δεν πρόλαβαννα πάρουν όμως τον αριθμό του. Ακολούθως εξήγησε στον άγνωστο τί είχε συμβεί και του ζήτησε να την πάρει σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο για να τηλεφωνήσει στους γο νείς της στη Λευκωσία. Τηλεφώνησε στον πατέρατηςκαι 30 τον πληροφόρησε για τα διατρέξαντα. Η διάρκεια του επεισοδίου μέσα στην κουζίνα ήταν5 με 10 λεπτά.Μέσα στο μπάνιοδεν υπήρχε αναμμένο φως αλλά έμπαινεφως από το ξενοδοχείο που ήτανπίσω απότο παράθυρο του μπάνιου. 35 Στις 13Απριλίου 1990 στον αστυνομικό σταθμόΛάρ264 2 ΑΛΛ. Σάββαν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου,Πρ. νάκας,ουπαστυνόμος Αντρέας Κρόκος,ειδικευμένος φω τογράφοςκαιειδικός στην εξέτασηδαχτυλικών αποτυπω μάτων,πήρεπάνωστανενομισμένα έντυπαταδαχτυλικά καιπαλαμικάαποτυπώματατουεφεσείοντα οοποίοςβρι5 σκόταν υπόκράτησηκαιστις 14Απριλίου 1990 τα παρέ δωσε στο μάρτυραΥπαστυνόμο Χαραλάμπους, ο οποίος είναι προϊστάμενος του δαχτυλοσκοπικού κλάδου της εγ κληματολογικής υπηρεσίας στο Αρχηγείο Αστυνομίας. Έχει παρακολουθήσει σειρά μαθημάτωνπάνω σε θέματα 10 δαχτυλικών αποτυπωμάτων και φωτογραφιών στην Αγ γλία. Το 1976 κατόπιναποφάσεωςτου Υπουργικού Συμ βουλίου ανακηρύχθηκεειδικόςγιαταπιοπάνωθέματα. Στις 10 Απριλίου 1992 παρέλαβε από το μάρτυρα Κρόκο 16 αποτυπώματατα οποία απέσπασε απόκάποιο σπίτι στη Λάρνακα. Ήταν αριθμημένα απότο 1μέχρι το 15 16.Ταδαχτυλικάαποτυπώματα με αριθμό 1 μέχρι 5 είναι το Τεκμ. 6. Εκείνα με αριθμό 6 μέχρι 10είναι το Τεκμ. 8, τα φέροντα τους αριθμούς 11 μέχρι 13 το Τεκμ. 9 καιτα φέροντα τους αριθμούς 14 με 16 το Τεκμ. 10. Στις 14 Απριλίου 1992 παρέλαβεαπότολοχία Κρόκο συμπληρω μένο έντυπο δαχτυλικών καιπαλαμικώναποτυπωμάτων. 20 Τα μεν δαχτυλικά αποτυπώματα εληφθηκαν πάνω στο έντυπο Αστυνομίας 59Α (Τεκμ. 4) τα δε παλαμικάπάνω στο έντυπο Αστυνομίας 59Β (Τεκμ. 5). Ήταν και ταδυο στο όνομα κάποιουΑριστοφάνη Παντελή Σάββα "Κάθαρ μα"καιέφερανμιαυπογραφήστοπίσωμέρος. 25 Ο μάρτυρας αυτός συνέκρινε ένα από τα δαχτυλικά αποτυπώματα που έφερε τον αριθμό5 (Τεκμ. 7),αφούτο φωτογράφισε, (βλ.Τεκμ. 11) μετο αποτύπωμα της δεξιάς παλάμης από το έντυπο 59Β (Τεκμ. 5) και διαπίστωσε πλήρη ταύτισηστα χαρακτηριστικά του σημεία. Σαν απο30 τέλεσμα της σύγκρισης ήταν "πεπεισμένος πέραν πάσης αμφιβολίας ότι και τα δύο αποτυπώματα δηλαδή του Τεκμ. 11 και του Τεκμ. 5 έγιναν απότη μια και την ιδία παλάμη δηλαδή τη δεξιά παλάμη του προσώπου του οποίου το παλαμικό αποτύπωμααναγράφεταιστο Τεκμ. 35 5". Αργότερα ο μάρτυραςτύπωσε φωτογραφικές μεγενθύ265 Α. Αοΐζον,Πρ. Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1993)σεις και των δύο αποτυπωμάτωνκαι τις τοποθέτησε σε συγκριτικό πίνακα (βλ. Τεκμ. 12) πάνω στον οποίο ση μείωσε 16 κοινά χαρακτηριστικά τα οποία συμφωνούν απόλυταωςπροςτηνφυσικήτουςδιάταξη. Αρχικά σύγκρινε τααποτυπώματαπουτουπαρέδωσεο 5 μάρτυρας Κρόκος στις 10Απριλίου 1992 με αποτυπώμα ταπουκρατούννόμιμα στοαρχηγείο τηςαστυνομίαςστο όνοματου εφεσείοντα καιαφούδιαπίστωσεπλήρη ταύτι ση πληροφόρησε τον Κουλέντη για το αποτέλεσμα την επομένη στις 11 Απριλίου 1992. Του τηλεφώνησε γύρω 10 στις 11.00 με 11.30 π.μ.. Τησύγκριση γιατην οποία έδωσε την πιο πάνω μαρτυρία του την έκαμε με ταδαχτυλικά αποτυπώματα που φαίνονται στα έντυπα Τεκμ. 4 και Τεκμ. 5 και ταοποίατου παραδόθηκαν στις 14 Απριλίου 1992.Δηλαδήαυτάπουπήρεομάρτυρας Κρόκοςαπότον 15 εφεσείοντα ότανήτανυπόκράτηση. Στις 12Απριλίου 1992 ολοχίαςΑντρέας Γεωργίουδιε ξήγαγε αναγνωριστική παράταξηστην οποίαέλαβε μέρος και ο εφεσείων. 'Οτανκλήθηκεη παραπονούμενηναανα γνωρίσει τονδράστητου επεισοδίου της8Απριλίου 1992, 20 υπέδειξε "τον κατηγορούμενο χωρίς κανένα δισταγμό, κατ'ευθείανπήγεπάνωτου". Σχετικά με την αναγνώρισητου εφεσείοντα στην ανα γνωριστική παράταξη από την παραπονούμενη υπήρχε και ημαρτυρίατου εξεταστή της υπόθεσης,υπαστυνόμου 25 Ονησίφορου Ιωάννου σύμφωνα με την οποία ηπαραπο νούμενη "αμέσωςχωρίςδισταγμόαναγνώρισετονκατηγο ρούμενο". θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι το Κακουργιοδικείο εξέτασε τη νομική πτυχή του θέματος σε ότι αφοράτην 30 επίδειξηφωτογραφιώντουυπόπτουπρινηπαραπονούμε νη δώσει κατάθεσηστην Αστυνομία καιπρινπροβεί στην αναγνώριση του στην αναγνωριστική παράταξη. Όπως και επίσης ότι είχεπληροφορηθεί απότην Αστυνομία ότι τα δαχτυλικά αποτυπώματαπου βρέθηκαν στο διαμέρι- 35 266 2ΑΛΛ. Σάββαν.Δημοκρατίας Α.Λοΐζου, Πρ. σμάτηςανήκανστοπρόσωποτουοποίουτη φωτογραφία είχευποδείξει καιότι τοπρόσωπο εκείνο είχεστοπαρελ θόν διαπράξειπαρόμοιααδικήματα.Το Κακουργιοδικείο αφούαναφέρθη στην υπόθεσηR. v. Turnbuil[1976]63Cr. App. R., 132, όπως και στον Archbold,41η Έκδοση,στις παραγράφους 1403, στις οποίες γίνεται εκτεταμένη ανα φοράωςπροςτην επίδειξηαπό τηνΑστυνομία φωτογρα φιών ότι δεν είναι απρεπέςγια την Αστυνομία ότανβρί σκεται σε αμφιβολία ως προς το πρόσωπο πουδιέπραξε 10 ένασυγκεκριμένο έγκλημαναδείξει αριθμό φωτογραφιών σε πρόσωπα που μετέπειτα γίνονται μάρτυρες στη δίκη ενός από εκείνους στους οποίουςανήκανοιφωτογραφίες για ναβοηθηθούν στις προσπάθειες τους ναβρουν ποιος ήτανοδράστης.Δεν είναι όμως ορθόγιαένααστυνομικό ο οποίος ασχολείται με μάρτυρες οι οποίοι μετέπειταθα κληθούνσεαναγνωριστικήπαράταξη νατουςδείξουν φω τογραφίες των προσώπων πουθακληθούν νααναγνωρί σουν. Δεν θα ασχοληθούμε περισσότερο με το θέμα αυτό, γιατίτοΚακουργιοδικείοτόνισεότι θα ήτανδιατεθειμένο έχοντας ήδη προειδοποιήσει κατάλληλα τους εαυτούς τους να δεχθούν την χωρίς ενίσχυση οπτικήαναγνώριση τηςπαραπονούμενηςαν δενσυνέτρεχαν τα πιο κάτω: "(α) 'Οτι πριν η παραπονούμενη δώσει κατάθεση στην αστυνομίακαι (β)πρινπροβείστην αναγνώρισητουστην αναγνω ριστικήπαράταξη είχε πληροφορηθεί απότην αστυνομία ότι ταδαχτυλικά 30 αποτυπώματαπου βρέθηκαν στο διαμέρισμα τηςανήκαν στο πρόσωπο του οποίου την φωτογραφίαείχε υποδείξει και ότι το πρόσωπο εκείνο είχε στο παρελθόνδιαπράξει παρόμοιοαδίκημα.Ενόψει τωνανωτέρωκρίνουμεότιδεν θα ήτανασφαλέςναβασιστούμε πάνωστην μαρτυρία ανα γνώρισης από τηνπαραπονούμενηχωρίς άλλη ενισχυτική 35 μαρτυρία που να τείνει να ενισχύσει την ορθότητα της αναγνώρισης της (βλ. Turnbuil πιο πάνω). Υιοθετούμε 267 Α. Λοΐζου, Πρ. Σάββα ν.Αιτιοκρατίας
(1993)αυτήτην πορεία γιατί οι πιο πάνωενέργειες της αστυνο μίαςδυνατόνα βοήθησαν στην άρσηοποιασδήποτε τυχόν αμφιβολίας ή αβεβαιότητας που είχε η παραπονούμενη σχετικά με την αναγνώριση και δυνατόνα ενίσχυσαν την πίστητηςότιοδράστηςήτανοκατηγορούμενος." 5 Στις 13Απριλίου 1992 ομάρτυραςαυτόςπήρεθελημα τικήκατάθεσηαπότον εφεσείοντα μετάπου ο τελευταίος εξέφρασε επιθυμία να δώσει κατάθεση. Η κατάθεση του (Τεκμ. 14) έχειως πιοκάτω: 'ΤηΔευτέρα της περασμένης εβδομάδας τη νύκτα επήα στον καφενέ του Κόκου του 10 Ψωμάστο Τερσεφάνου κατάτες 6 μ.μ., το δείλις. Κατάη ώρα 9-10 μ.μ. επήγαστο σπίτι μουκαι έμεινα έσσωμου. Την άλλην ημέρανδηλαδή τηνΤρίτητηνύκταεπήα πάλαι στο ίδω καφενείο τζιαί έφυαγύρω στες0930- 1000 μ.μ., καιεπήγαολόισια στοσπίτι μουμέχρι τοπρωίτηςΤετάρ της που επήαδουλειάν.Την άλλην ημέραν δηλαδήτηνΤε- 15 τάρτη εσχόλασα που τηδουλειά μου λίγο πιο ενωρίς για να πάω μαζί με τον συνέταιρο μου σε κάποιο φίλο μου ονόματι Κόκος Μουλλά, γιανακάμουμεν κάτικουγκριά. Ήταν γύρω στες 6 μ.μ., όταναρχίσαμεν νακάμνουμεν το κουγκρί. Ηώρα0830-0900μ.μ., περίπουετελειώσαμεν το κουγκρί ήπιαμεν τζιαίκαμιάνδκιό μπύρεςτζιαί επήαστο 20 σπίτι του συνέταιρου μουτζιαίεπήρατην γεναίκα μουμε τα μωράμουτζιαίεπήα στο σπίτι μουπουτοδρόμοπίσω μεταξύ καμάρες τζιαί Δρομολαξιάς. Επήαστο σπίτι μου, έσασατον γιό μουγιανατον βάλωστοκρεβάτικαικάθησα στην τηλεόραση για το φαγητό. Κατά η ώρα 0930 - 25 1000 μ.μ., περίπουπήγαγιαύπνο μαζί μετηγεναίκαμου. Δεν έφυγα που το σπίτι μου μέχρι το πρωί της Πέμπτης πουπήγαδουλειά πάλαι.Γιατααποτυπώματα που είπετε ότι βρέθηκαν στο διαμέρισμα της κοπέλλας μεινίσκω πε ρίεργος είναι ανεξήγητο γιατί εγώ δεν εμπήκα ποτέ μου 30 στο διαμέρισμα εκείνο. 'Οταν μου εξήγησες πάνω στο χαρτί πουείναι το διαμέρισμα σου λέωξανά ότι ποτέμου δεν εμπήκα μέσα τζιεί σε εκείνη τηπεριοχή που είναι στο ξενοδοχείο ΑΑΡΚΟέσιει ένα μήνα τζιαί,να πάω. Για το ότι η κοπέλλα εκείνη με έδειξε εψές στη παράταξη δεν 35 μπορώ να το εξηγήσω διότι τη κοπέλλα εκείνην πρώτη 268 2ΑΛΛ. Σάββαν. Δημοκρατίας Α.Αοΐζον, Πρ. φοράτηνείδαστη ζωή μου." Πρινπροχωρήσουμε στους λόγους εφέσεως θαθέλαμε να παρατηρήσουμε ότιτοΚακουργιοδικείο ορθά καθοδη γήθηκεωςπροςτις αρχέςπου διέπουντοθέματηςαπόδει5 ξης σεξουαλικών αδικημάτων. Σε τέτοιες περιπτώσεις η μαρτυρία της παραπονούμενης χρειάζεται ενίσχυση σαν θέμα πρακτικής (βλ. Μεϊτανής ν. Δημοκρατίας
(1967)2 Α.Α.Δ. σελ. 31, Γενικός Εισαγγελέας ν. Πέτρου
(1972)Α.Α.Δ.σελ. 81,Πετεινός ν.Αστυνομίας
(1961)Α.Α.Δ.σελ. 10 330). Ωστόσο παρά τηνύπαρξητουπιοπάνωκανόναπρα κτικής ηκαταδίκησεπρέπουσα υπόθεση μπορεί ναθεμελειωθεί με βάση μόνο τη μαρτυρία της παραπονούμενης (βλ. Θεοδώρου ν.Αστυνομίας
(1971)2 Α.Α.Δ. σελ.245), 15 αφού προηγουμένως το Δικαστήριο προειδοποιήσει κα τάλληλα τον εαυτό του για τον κίνδυνο που ενυπάρχει ότανβασίζεται μόνο πάνωστην χωρίς ενίσχυση μαρτυρία της παραπονούμενης (βλ. R.v.Henry and Manning [1969] Cr. App. R.(C.A.) 150). 20 ο κύριος λόγος εφέσεως εναντίον τηςκαταδίκης που υποστηρίχθηκε από τον ευπαίδευτοδικηγόρο του εφεσείο ντα ήτανταδαχτυλικά αποτυπώματακαιηορθότητατης ταύτισης τους. Αναμφίβολα, αναγνώριση μέσω δακτυλι κών αποτυπωμάτωναπόπρόσωπα εξειδικευμένα σε αυτά 25 είναι επιτρεπτή καιδυνατό ναείναι αρκετή γιαναθεμε λιώσει καταδίκηπαρόλο ότι αποτελεί τη μόνη μαρτυρία αναγνώρισης (R. v.Castleton[1909] 3Cr.App.R.p.74; R. v.Bacon[1915]11Cr. App. R.p. 90). ToΚακουργιοδικείο παρέθεσε ένασχετικόαπόσπασμα 30 από τοWills'Principles of Circumstantial Evidence, 7th ed., p. 216,στοοποίοαναφέρεταιότι: 35 "Η γνώμητου εμπειρογνώμονα πάνωσταδαχτυλικά αποτυπώματα πρέπει να έχει την ίδια αξία όπως η γνώμη οποιουδήποτε άλλου εμπειρογνώμονα όπως ενός γιατρούκλπ.Στηνκάθεπερίπτωση ησχετικήμαρ269 Α. Λοϊζου,Πρ. Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1993)τυρίααποτελεί μόνοκαθοδήγησηγιατοΔικαστήριογια νακατευθύνει την προσοχήτουκαινακρίνει τηναξία της. Το Δικαστήριο είναι ελεύθερο να χρησιμοποιήσει τηδικήτουδιακριτικήευχέρειακαινακαταλήξεισεσυ μπέρασμα είτε με το να επιβεβαιώσει ήδιαφωνήσει με 5 τηνάποψητου εμπειρογνώμονα." ΤοΚακουργιοδικείο,αναφορικά μεταδαχτυλικάαπο τυπώματα,είπεταπιοκάτω: "Αφού ελάβαμε υπόψη τη μαρτυρία που σχετίζεται με τα δαχτυλικά αποτυπώματα και αφού εξετάσαμε 10 πολύ προσεκτικά ταδαχτυλικά αποτυπώματα (Τεκμή ριο 12) και το αποτύπωμα με αριθμό 5 (Τεκμήριο 7) που βρέθηκαν στο εξωτερικό γυαλί του δεξιού φύλλου του παραθύρουτηςκουζίνας της παραπονουμένης,εί μαστε πεπεισμένοι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι το αποτύπωμα μεαριθμό5έγινεαπότον κατηγορούμενο. 15 Αυτό το εύρημα μαςμαςοδηγεί στο ασφαλέςσυμπέρα σμα ότι ο δράστης του επεισοδίου της 8/4/92το οποίο περιέγραψε η παραπονούμενη ήταν ο κατηγορούμενος γιατί δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε εξήγησηγια τηνπα ρουσία των αποτυπωμάτων του πάνω στο παράθυρο 20 τηςκουζίναςτηςπαραπονουμένης." Είναι φανερόότι το Κακουργιοδικείο ορθά καθοδηγή θηκε ως προς τις νομικές αρχές και ορθά εκτίμησε την αποδεικτική αξία των δαχτυλικών αποτυπωμάτων που βρέθηκαν στη σκηνή με εκείνα τα οποία ελήφθησαν από 25 τον εφεσείοντα, αφούταεξέτασε πολύ προσεκτικά καιτα σύγκρινε μεταξύτους. Δεν είμαστε διατεθειμένοι να δεχθούμε την εισήγηση του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσείοντα ότι δεν υπάρ χει πλήρης ταύτιση σε 16 χαρακτηριστικά σημεία των δύο ^0 αποτυπωμάτων. Ημέθοδοςπουχρησιμοποιήθηκε απότον ειδικό αστυνομικό μάρτυρα ήταν η ενδεδειγμένη και δεν αφήνει οποιαδήποτεαμφιβολία.Όσον αφοράτην εισήγη ση ότι η σύγκριση έγινε με τα αποτυπώματα τα οποία 270 2 ΑΛΛ. Σάββα ν.Δημοκρατίας Α. Λοΐζου, Πρ. εβρίσκοντο στο αρχείο της Αστυνομίας, αυτό έγινε για σκοπούς αρχικής αναγνωρίσεως των αποτυπωμάτων και δεν αποτελούσε τη μαρτυρία με βάση την οποίααποδεί χθηκε η ταυτότητα των δαχτυλικών αποτυπωμάτωντου 5 εφεσείοντα πουβρέθηκανστησκηνήτου εγκλήματοςμετά απόσύγκριση μεταδαχτυλικάαποτυπώματαπου λήφθη καν απόαυτόν μετά τησύλληψητου. Εξ ού καιουδεμία αναφοράέγινεκατάτηνκύριαεξέτασητου μάρτυρα υπα στυνόμου Χαραλάμπουςγιααυτήτησύγκριση. ΙΟ Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσείοντα επέμενε στη θέση ότι δεν υπήρχαν 16 κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των δαχτυλικών αποτυπωμάτωνκαιότι εφόσον αυτά δεν ήταν και το Δικαστήριο στηρίχθηκε πάνω στη μαρτυρία τηςπαραπονούμενηςόπως ενισχύετο αυτήαπότα δαχτυ λικά αποτυπώματα,η ετυμηγορία του Δικαστηρίου ως π 15 £°ζ τιςκατηγορίεςθαέπρεπεναείχε απορριφθεί. Έχοντας υπόψητην ολότητα της μαρτυρίας,τηνορθή νομική προσέγγιση του Κακουργιοδικείου καιτο γεγονός ότι το ίδιοτο Κακουργιοδικείο εξέτασε με μεγάλη προσο χήτοθέματωνδαχτυλικώναποτυπωμάτωνκαιτηςταύτι σηςαυτώνσε 16κοινάχαρακτηριστικάσημεία,βρίσκουμε 20 ότι ορθά κατέληξε στην αναγνώριση του εφεσείοντα και στην καταδίκη του με βάσητο σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας όπως αυτήεγίνετο δεκτήαπόαυτό.Ο ισχυρι σμός του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσείοντα ότι δεν υπήρχαν 16κοινάχαρακτηριστικάσημεία σταδύοδενευ25 σταθεί, δεν υποστηρίζεται απόοποιαδήποτεμαρτυρίαει δικούκαιούτε καιαπότησύγκριση των τεκμηρίων. Η δε αναφορά στον Πίνακα των δαχτυλικώναποτυπωμάτων ταοποίαβρίσκοντανστοαρχείοτηςΑστυνομίας έγινεγια σκοπούς προώθησης της ανάκρισηςτης υπόθεσης και όχι 30 γιασκοπούςαποδείξεωςαυτήςενώπιον τουΔικαστηρίου. Εξ ούκαιουδεμίααναφορά έγινεκατάτηνκύρια εξέταση του μάρτυρα υπαστυνόμου Χαραλάμπους για αυτή τη σύγκριση. Χαρακτηριστικά δε πόσο προσεκτικό υπήρξε το Κα271 Α. Αοΐζον, Πρ. Σάββα ν.Δημοκρατίας
(1993)κουργιοδικείο, φαίνεται από την τελευταίαπαράγραφο της απόφασης τουστην οποίατόνισε ότι δενείχεεπηρεα στεί με οποιοδήποτε τρόποαπό τογεγονός ότιεπιδείχθη καν φωτογραφίες τουκατηγορουμένου και από οποιαδή ποτε άλλη μαρτυρία που έτεινε να δείξει ότι ο 5 κατηγορούμενος είχε προηγούμενες καταδίκες γιατί είχε αντικρύσει τοόλο ζήτημα τηςενοχήςή μητου κατηγορου μένου με βάσημόνο τημαρτυρίααυτή. Όταν δε μιλάγια οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ασφαλώς αναφέρεται στην αναφοράπου έγινε στην ύπαρξη των δαχτυλικών αποτυ- ίο πωμάτων στο αρχείοτης Αστυνομίας που αποτελεί στοι χείο ενδεικτικό προηγούμενης εγκληματικής συμπεριφο ράς. Για όλους τους πιοπάνωλόγους, ηέφεση απορρίπτε ται. Ηέφεσηαπορρίπτεται 272 15