2AJLA. 22Οκτωβρίου,1993 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ.Δ/στές] ΓΕΝΙΚΟΣΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσείων, ν. ΣΩΚΡΑΤΗ ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΑΒΡΑΑΜΙΔΗ, Εφεσίβλητου. (Ποινική ΈφεσηΑρ. 5801). 5 Πρόκληση θανάτου λόγω ελλείψεως προφυλάξεως, αλόγιστης ή απρό σεκτης πράξεως κατά την οδήγησημηχανοκινήτου οχήματος κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Επιβολή ποινής προστίμου ΛΚ400.-και στέρηση της άδειας οδηγού για έναχρόνο — Η ποινή του προστίμου κρίθηκεέκδηλαανε παρκής και αυξήθηκεσεΑΚ800-. Οδήγηση μηχανοκινήτου οχήματος υπό την επήρεια οινοπνευματω δών ποτών κατά τρόπο ώστε η ικανότητα για ασφαλή οδήγησηνα ήταν ελαττωμένη — Επιβολή προστίμου ΛΚ250 — Επικυρώθηκε 10 από το Εφετείο. Ποινή — Επιμέτρηση — Το διάστημα του χρόνου που μεσολαβεί με ταξύ της διάπραξης τον αδικήματος και της επιβολής της ποινής είναι λόγος που λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο στην επιμέ τρηση τηςποινής. Ποινή — θανατηφόρα ατυχήματα — Εφαρμοστέα κριτήρια για την επιβολή ποινής στις υποθέσεις θανατηφόρων ατυχημάτων. 20 25 Την νύκτα της 4ης Φεβρουαρίου, 1989 ο κατηγορούμενος ο οποίος ήτανεθνοφρουρόςηλικίας20 ετών και είχεκανονικήεικο σιτετράωρη άδειαεξόδου,οδήγησετο αυτοκίνητοτης μητέραςτου σε δισκοθήκηόπου κατανάλωσεοινοπνευματώδηποτά. Μετά ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητοστην οδό Προδρόμουπροςτην Λεωφόρο ΓρίβαΔιγενήκτύπησετη Μαρία Ιωσήφ,τηνοποία δενείχεαντιλη φθεί και ηοποία βρήκε ακαριαίο θάνατο. Το αυτοκίνητοκτύπησε και άλλαπρόσωπα πουβάδιζαν μαζίμετο θύμαμεαποτέλεσμανα υποστούν διάφορες σωματικές βλάβες. Η ποσότητα αλκοόλ που υπήρχε στο αίματου ήταν 104 ml,ποσότηταπου μειώνει τηνικα νότητατουοδηγού. Η ποινικήδίωξητου κατηγορουμένου άρχισε στις 22 Ιουνίου, 1993 καιηεπιβληθείσα ποινήεφεσιβλήθηκε απότον Γενικό Εισαγ- 355 Γ. Εισαγγελέαςν.Αβρααμίδη
(1993)γελέα σαν έκδηλαανεπαρκής. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε μερικώς την έφεση και απο φάνθηκεότι: 1.Το είδος και ηέκταση της ποινής είναι πρωταρχική ευθύνη τουπρωτόδικουΔικαστηρίου. 5
- Όταν το ατύχημα οφείλεται σε στιγμιαία αβλεψία και το ποινικό μητρώοτουκατηγορουμένου είναικαλόπρέπει ναεπιβάλ λεται, χρηματική ποινή και στέρηση της άδειας οδηγού, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί λόγοιγιαναμηεπιβληθεί στέρησητης άδειας.
- 'Οταντοθανατηφόροδυστύχημαπροξενείται από εγωιστική παραγνώρισητηςασφάλειαςτων άλλων προσώπων ήπεζώνηαπό 10 επικίνδυνη ή απερίσκεπτη οδήγηση, ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης καιστέρησης τηςάδειαςοδηγού. 4.Έχει νομολογηθεί ότι ηπάροδοςαρκετούχρόνου απότηδιά πραξητου αδικήματος είναι στοιχείο ουσιώδες πουπρέπει ναλαμ βάνεται υπόψηστην επιβολήποινής,ειδικάμετο είδοςτης ποινής, 15 δηλαδήανθαεπιβληθεί ποινήφυλάκισης.
- Στην παρούσα περίπτωση η επιβολή ποινής φυλάκισης αντενδείκνυται, γιατί πέντε σχεδόν χρόνια μετά τη διάπραξητου αδικήματος η αποτρεπτικότητατης ποινής έχει μειωθεί ουσιαστι κά όπως και ο αναμορφωτικός της ρόλος. Επίσης οι προσωπικές 20 συνθήκες του κατηγορουμένου έχουν αλλάξει ριζικά σ' αυτό το διάστημα με αποτέλεσμα ο εικοσάχρονος εθνοφρουρός να γίνει ένας επιστήμονας υποψήφιος για εργοδότηση στο Πανεπιστήμιο τηςΚύπρου. Γιατους πιοπάνωλόγους το ποσότουπροστίμου στην πρώτη 25 κατηγορία αυξάνεται σε ΛΚ800.- μόνο, χωρίς καμμιά άλλη επέμ βασηστην ποινήπουεπιβλήθηκε. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: R v. John KennethGuilfoyie57 Cr. App. R. 549Attorney Generalof the Republic v. Alkis I. lacovides
(1973)2 30 C.L.R. 344· Attorney General of theRepublic v. Kouppis, 2 loannides, 3 Hallas
(1961)C.L.R. 188· Afxenti "iroas"v. Republic
(1966)2 C.L.R. 116' Γενικός Εισαγγελέας v. BISCOLTD
(1991)2AAA. 16Γενικός Εισαγγελέας v. Νεοφύτου
(1991)2AAA. 5; 356 35 2 ΑΛΛ, Γ. Εισαγγελέαςν.ΑβραάμίΛη ΓενικόςΕισαγγελέας ν. Τέλλα(ΐ991)2ΑΑΑ.
- 'Εφεση. Έφεση από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κατά της ανεπάρκειαςτης ποινής που επέβαλε το Επαρ5 χιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (Ιωαννίδης, Α.Ε.Δ.) στην ΠοινικήΥπόθεση 15985/93 στον κατηγορούμενο, κατόπιν παραδοχής του, στην κατηγορία ότι, ενώ οδηγούσε το όχημα UZ908, λόγω ελλείψεως προφυλάξεως, αλόγιστης ήαπρόσεκτης πράξεωςπουδεν ανάγεταισε υπαίτια αμέ10 λεία,χωρίς πρόθεση, επέφερε τον θάνατοτης ΜαρίαςΜ. Ιωσήφκατάπαράβασητουάρθρου 210 τουΠοινικούΚώδικα,Κεφ.
- Λ. Κονρσονμπά (χα),Ανώτερος Δικηγόροςτης Δημο κρατίας,γιατονεφεσείοντα. Μ. Κυπριανού,γιατον εφεσίβλητο. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ. ανάγνωσε την απόφασητουΔικα στηρίου. Η παρούσαέφεση,πουασκήθηκεαπό το Γενικό Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας, στρέφεται εναντίοντηςποι νής που επέβαλε Δικαστής του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου 20 Λευκωσίας στον εφεσίβλητο -κατηγορούμενο (ο"κατηγο ρούμενος"). Οκατηγορούμενος, μεδική τουπαραδοχή,στηνΠοινι κήΥπόθεσηΑρ. 15985/93,βρέθηκεένοχος ότι:25 30
- Στις 5 Φεβρουαρίου, 1989, στη Λευκωσία, ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα UZ 908, στην οδό Προδρόμου, λόγω ελλείψεως προφυλάξεως, αλόγιστης ή απρόσεκτης πράξεως, που δεν ανάγεται σευπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση, επέφερε το θάνατο της Μα ρίαςΜ.Ιωσήφ, τέως απότο Λυθροδόντα.
- Στον ίδιο τόποκαιχρόνο, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητοόχημαστοδρόμο,τελούσεκάτωαπότην επήρεια οινοπνευματωδών ποτών,κατάτρόπο ώστε η 357 ΣτυλιανΙΑης Δ. Γ. Εισαγγελέαςν.Αβρααμίδη
(1993)ικανότητα του για ασφαλήοδήγηση να ήταν ελαττωμέ νη. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε τις ακόλουθες ποινές:ΠρώτηΚατηγορία:£400,-πρόστιμο καιστέρηση της άδειαςοδηγούγιαέναχρόνο. Δεύτερη Κατηγορία:£250,-. Οιλόγοιτηςέφεσης είναι:"Ηποινή μόνο τουπρόστιμου των £400.- καιστέρη σηάδειαςοδηγούγιαέναχρόνογιατηνπρώτη κατηγο ρία και πρόστιμου £250.- για τη δεύτερη κατηγορία είναιπαντελώς ανεπαρκήςγιατίδενείναιεπαρκήςούτε για τηντιμωρία τουεφεσίβλητου, ούτεγιατηναναμόρ- 15 φωση του,ούτε και για την αποτροπή παρομοίωναδι κημάτωναπό άλλους." Στις 4 Φεβρουαρίου, 1989, οκατηγορούμενος, εικοσά χρονος νέος, ορφανόςαπόπατέρα,εθνοφρουρός, βρισκό- 20 ταν σε κανονική εικοσιτετράωρη άδεια εξόδου. Το ίδιο βράδυτελέστηκαν οιαρραβώνεςτηςαδελφήςτουκαι ακο λούθησεσυμπόσιο στοσπίτιτου. Στις 10.30 μ.μ. οδήγησε το αυτοκίνητο της μητέρας του,UZ908,στηδισκοθήκη "ΑΦΡΙΚΑΝΑ", όπουσυνάντη- 2 5 σε φίλους καιφίλες του.Εκείκατανάλωσε οινοπνευματώ δηποτά. Στις 1.10 π.μ. της 5ης Φεβρουαρίου, 1989, έφυγε από τη δισκοθήκη με σκοπό να μεταφέρει με το αυτοκίνητο δυο φίλους του στον τόπο της διαμονής τους. Ενώ οδη- __ γούσετο αυτοκίνητο στην οδόΠροδρόμου προς τηΓρίβα Διγενή,κτύπησετηΜαρία ΙωσήφαπότοΛυθροοόντα, την οποία δεν είχεαντιληφθεί.Τοθύμαεκτινάχθηκε στοκαπό καιστον ανεμοθώρακατουαυτοκινήτου,παρασύρθηκεσε 35 απόσταση περίπου 5.50 μέτρων, έπεσε στην άσφαλτο, 358 10 2ΑΛΛ. Γ.Εισαγγελέας ν. ΛβφααμίΑη ΣτνλιανΙ*ΐ|ς, Δ. τραυματίστηκε και ως αποτέλεσμα βρήκε το θάνατο.Με ταφέρθηκε στο Νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνα τος της. 'Αλλαπρόσωπαπουβάδιζανμαζίμετοθύμακτυ πήθηκαναπό το αυτοκίνητοτουκατηγορουμένου,έπεσαν 5 στην άσφαλτοκαι υπέστησαν διαφόρουβαθμούσωματι κέςβλάβες. Στις 3.00 π.μ.,την ίδιαημέρα,λήφθηκε απότον κατη γορούμενο αίμα για ανάλυση. Μετά από εξέταση διαπι στώθηκε ότι υπήρχεστοαίμα τουαλκοόλ 104 ml, ποσότη10 τα που μειώνειτηνικανότητατου οδηγού. Ο κατηγορούμενος μετά τη συμπλήρωση της θητείας του στην Εθνική Φρουρά, πρόδηλα το καλοκαίρι του 1989, μετέβη στην Αμερικήκαι ακολούθησε σπουδές στον κλάδο της Πληροφορικής και International Business.Συ15 μπλήρωσε τις σπουδέςτουτο Μάιοτου 1993καιεπέστρε ψε στην Κύπρο.Υπέβαλε αίτησηγια εργοδότηση στο Πα νεπιστήμιοΚύπρου. Στις22 Ιουνίου, 1993, άρχισε ηποινικήτουδίωξηγια τα πιοπάνωαδικήματα,μετην καταχώρισητηςΠοινικής 2 0 ΥπόθεσηςΑρ.15985/93. ΗδικηγόροςτηςΔημοκρατίαςυπέβαλεότι το αδίκημα βρίσκεται σεέξαρση,είναισοβαρό,μιαζωήχάθηκε.Ο κα τηγορούμενος ούτε καν πρόσεξε το θύμα. Οδήγησε κάτω από την επήρεια υπερβολικής ποσότητας οινοπνεύματος. 25 Ηποινήείναιπρόδηλαανεπαρκής,γιατίδενείναιαποτρε πτική για τον κατηγορούμενο, ούτε για άλλους, βοηθά στην αύξηση της παρανομίας και δεν προστατεύει το κοινό. Σε παρατήρηση του Δικαστηρίου δέχτηκε ότι το διάστημα του χρόνου που μεσολαβεί μεταξύ της διάπρα30 ξης του αδικήματος και της επιβολής της ποινής είναι λόγος που λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο στην επιμέτρησητηςποινής. Είναι γεγονός, που έχει τονιστεί από το Δικαστήριο τούτοεπανειλημμένα,ότι τα θανατηφόραατυχήματα απο35 τελούν μάστιγα.Οισυνέπειες είναι ολέθριες. Μια ζωή χά359 ΣτυλιανΙβης, Α. Γ. Εισαγγελέαςν.Αβφααμίδη
(1993)νεται. Στην υπόθεση R. v.John Kenneth GuUfoyle 57 Cr. App. R. 549, το Αγγλικό Εφετείο έδωσε κατευθυντήριες γραμ μές αναφορικάμετακριτήριαγιατην επιβολήποινής στις υποθέσεις θανατηφόρων ατυχημάτων, οι οποίες υιοθετή- 5 θηκαν από το Δικαστήριο τούτο, αρχικά στην υπόθεση TheAttorney- General of the Republicv.Alkis I. lacovides
(1973)2C.L.R.
- Στις περιπτώσεις που το ατύχημα οφείλεται σε στιγ μιαία αβλεψία ή απροσεξία και ο κατηγορούμενος έχει καλό ποινικό μητρώο, η ποινή πρέπει να περιορίζεται σε χρηματική και στέρηση της άδειας οδηγού, η έκταση της οποίας να είναι ανάλογη με τις ειδικές συνθήκες τηςκάθε υπόθεσης, εκτός εάν υπάρχουν ειδικοί λόγοι για να μην επιβληθεί στέρηση τηςάδειας. Σεπεριπτώσεις που το θανατηφόρο ατύχημα προξενείται από εγωιστική παραγνώριση της ασφάλειας των άλλων προσώπων ήπεζών, ήαπό επικίνδυνη ή απερίσκε πτη οδήγηση του κατηγορουμένου, ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης καιστέρησης της άδειαςοδηγού. 20 Το είδος και ηέκτασητηςποινής στην κάθε περίπτωση είναι πρωταρχικήευθύνητουΠρωτόδικου Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο επεμβαίνει αν η ποινή είναι πρόδηλα ανεπαρκής τιμωρία για τον κατηγορούμενο, δεν ικανοποιεί το σκοπό του Νόμου, δεν ενεργεί ως αποτρε- 2 5 πτική και δεν προστατεύει το κοινό -(βλ., μεταξύ άλλων, TheAttorney-General v. 1.KyriacosN. Kouppis,2.Melios A. Ioannides,
- Ioannis G. Hallas
(1961)C.L.R. 188MichaelAntoni Afxenti "Iroas" v. The Republic
(1966)2 C.L.R. 116· Γενικός Εισαγγελέας v. BISCO LTD.
(1991)2 ™ Α.Α.Δ. 16). Ο νομοθέτης πρόβλεψε ως ανώτατη ποινή φυλάκιση δύο χρόνια ή χρηματική ποινή που να μην υπερβαίνει τις £1.000,- - (βλ. Άρθρο 3 του περί Ποινικού Κώδικα (Τρο ποποιητικός)Νόμουτου 1989, (Αρ. 111/89)). ~5 360 2 ΑΛΛ. Γ. Εισαγγελέαςν.ΑβρααμίΑη ΣτυλιανίΑης,Δ. Ταπεριστατικά του αδικήματος,στην παρούσαυπόθε ση,είναι τέτοια πουηαρμόζουσα ποινή,στην πρώτη κα τηγορία,έπρεπεναήτανάμεσηφυλάκιση. Έχει νομολογηθεί ότι ηπάροδοςαρκετού χρόνουαπό 5 τηδιάπραξητουαδικήματοςείναι στοιχείο ουσιώδες που λαμβάνεται υπόψη στην επιβολή της ποινής, ειδικά ανα φορικά με το είδος της ποινής, δηλαδή αν θα επιβληθεί ποινή φυλάκισης. Εκτός στις περιπτώσεις που θεωρείται απόλυτα αναγκαίο, είναι ανεπιθύμητη η επιβολή ποινής 10 φυλάκισης μετά απόπερέλευση μακρού χρόνου απότην ημέρα της διάπραξης του αδικήματος - (βλ., μεταξύ άλλων, ΓενικόςΕισαγγελέας ν.Νεοφύτου
(1991)2Α.Α.Δ. 5, σελ. 10* και ΓενικόςΕισαγγελέας ν. Τέλλα
(1991)2 Α.Α.Δ.71,σελ.77). 15 Ηπάροδοςμακρούχρόνου απότο χρόνο της διάπρα ξηςτου αδικήματοςμειώνειουο,,αστικάτηναποτρεπτικότητα της ποινής και δεν ασκεί αναμορφωτικό ρόλο για τον κατηγορούμενο. Περαιτέρω οι προσωπικές συνθήκες ενός κατηγορουμένου στο διάστημααυτόμπορεί νααλλά ξουν ριζικά,όπωςσυνέβηστην παρούσαπερίπτωση.Οει20 κοσάχρονος εθνοφρουρός του Φεβρουαρίου του 1989 είναι σήμερα επιστήμονας,υποψήφιοςγιαεργοδότηση στο Πανεπιστήμιο τηςΚύπρου. Κρίνουμε ότι στην παρούσαπερίπτωσηη επιβολήποι νής φυλάκισης αντενδείκνυται,γιατίπέντε σχεδόν χρόνια 25 μετάτηδιάπραξητουαδικήματοςδενθαεξυπηρετήσει κα νένα χρήσιμο σκοπό.Αυτόέγινεδεκτόκαιαπότηδικηγό ρο του εφεσείοντα. Η ποινή,όμως, των £400,- προστίμου στην πρώτη κατηγορία, εν όψει των περιστατικών της υπόθεσης,κρίνεται έκδηλαανεπαρκής. 30 Αυξάνουμε τοποσό τουπροστίμου στην πρώτηκατη γορία σε £800,-. Δεν επεμβαίνουμε στην περίοδο στέρησης της άδειας,ούτε στην ποινή που επιβλήθηκε στη δεύτερη κατηγορία. ι' Έφεσηεπιτρέπεται. Ποινήστη 1η κατηγορίααυξάνεταισε£800.-. 361