2ΧΛΛ. 18 Νοεμβρίου,1993 [ΤΠΚΗΣ,ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕ ΜΗΣ,Δ/οτές] ΓΕΝΙΚΟΣΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσείων, ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (Νομικό Ερώτημα Αρ.284). Συνταγματικό Δίκαιο —Σύνταγμα άρθρο 113.2 —Εξουσία τον Γενι κού Εισαγγελέα για λήψη μέτρων αναφορικά με αδικήματα κατά παράβαση οποιουδήποτε νομοθετήματος εναντίον οιουδήποτε προσώπου. 5 Ανακρίσεις ποινικών υποθέσεων — Διεξαγωγή ανακρίσεων από οποιοδήποτε άλλο εξουσιοδοτημένο όργανο ή αρχή ή μερικώς ή ολικώς από τηνΑστυνομία — Δεν επηρέαζα τις εξουσίες τον Γενι κού Εισαγγελέα yiorτηδίωξηπροσώπωνyiorοποιοδήποτε αδίκημα που κατοχυρώνεται με το άρθρο 113.2 του Συντάγματος. 10 Ποινική Δικονομία — Επιφύλαξη από το Επαρχιακό Δικαστήριο για γνωμοδότηση από το Ανώτατο Δικαστήριο νομικού ζητήματος — Ο περί ΠοινικήςΔικονομίας Νόμος Κεφ. 155, άρθρο
- ic 20 25 30 Το ερώτημα το οποίο επιφυλάχθηκε για τη γνωμοδότηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι κατάπόσο ηδιεξαγωγήανακρίσεων από λειτουργούς του Τμήματος Τελωνείων για την διάπραξη αδι κημάτωνκατάπαράβασητου περί Τελωνείων Νόμου82/67κωλύει τον Γενικό Εισαγγελέα νακαταχώρησαταεπίδικακατηγορητήρια εναντίον των κατηγορουμένων βάσει του Ποινικού Κώδικα Κεφ.
- Οι κατηγορούμενοι δεν αμφισβήτησαν το δικαίωμα του Γενι κού Εισαγγελέα που κατοχυρώνεται με το άρθρο 113.2 του Συ ντάγματος, αλλά εισηγήθηκαν ότι στην παρούσαυπόθεση η ανά κριση που διεξήχθηκε απότελωνειακούς λειτουργούς και όχικαθ' ολοκληρίαν από την αστυνομία για τα διαπραχθέντα αδικήματα, ταοποίασύμφωνα μετο άρθρο 178
(1)τουπερί Τελωνείων Νόμου μπορούσαν να συμβιβαστούν απότον Διευθυντή Τελωνείων, άφη σαν την εντύπωση στα ανακρινόμενα πρόσωπα ότι θα κατηγορη θούν για αδικήματακατά παράβασητου περί Τελωνείων Νόμου καιόχι γιατααντίστοιχααδικήματατουΠοινικούΚώδικαπουτι- 377 Γ. Εισαγγελέαςν. Ιωαννίδη&άλλων
(1993)μωρούνται με πολύ σοβαρότερες ποινές. Εισηγήθηκαν επίσης ότι θα ενεργούσαν διαφορετικά οι κατηγορούμενοι αν ανακρίνονταν από την αστυνομία γνωρίζοντας τις σοβαρότερες συνέπειες που προβλέπονται στον Ποινικό Κώδικα. Το Ανώτατο Δικαστήριο γνωμοδότησε ομόφωνα ότι ο Γενικός 5 Εισαγγελέας έχει ασκήσει την εξουσία που του παρέχει το άρθρο 113.2 του Συντάγματος να διάτασσα την δίωξη καθ' οιουδήποτε προσώπου για οποιοδήποτε αδίκημα.Ηεξουσία αυτήδεν επηρεά ζεται από το γεγονός ότι οι ανακρίσεις αναφορικά με τα διαπρα- JQ χθέντααδικήματα διεξήχθηκαν μερικώς ήολικώς από την Αστυνο μίαήοποιοδήποτεάλλο εξουσιοδοτημένο όργανοήαρχή. Η υπόθεση επιστρέφεται στο Επαρχιακό Δικαστήριο μαζί με την παρούσα γνωμοδότηση. 15 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Louca &Another v. TheRepublic
(1984)2 CLU. 386YollnessandOthers v.TheRepublic
(1982)2 CUR.
- Νομικό Ερώτημα. Νομικό ερώτημα που επεφύλαξε ο Ιωαννίδης Α.Ε.Δ. στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, δυνάμει του Αρ- 20 θρου 148 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ. 155 κατά πόσο η ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Αρ. 28688/92ημερ.28 Μαΐου, 1993 μετηνοποία απέρριψε τηνπροδικαστικήένστασητων κατηγορουμένων ότι ο Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας εκωλύετο νο- ^5 μικάκαι/ήδεν είχε δικαίωμακαι/ή τηδιακριτικήευχέρεια να καταχωρήσει κατηγορητήριον εναντίον των κατηγο ρουμένων βάσει του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 αντί βάσειτουΠερίΤελωνείων Νόμου82/
- 30 Ε.Βραχίμη(κα), γιατονκατηγορούμενο
- Καμίαεμφάνισηγιατονκατηγορούμενο
- Α. Καοντζάνη (κα),Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τηνκατηγορούσααρχή. 378 2ΑΛΛ* Γ. Εισαγγελέαςν. Ιωαννίόη &άλλων ΠΙΚΗΣ,Δ:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Ι. Πογιατζής. ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ: Στις5 Ιουλίου, 1993, κατόπιναιτήσεως των κατηγορουμένων στις ποινικές υποθέσεις αρ. 28410/ 5 92και28688/92τουΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, το εν λόγω Δικαστήριο επεφύλαξε για γνωμοδότησηαπό τοΑνώτατο Δικαστήριο,δυνάμειτουάρθρου 148τουπερί ΠοινικήςΔικονομίαςΝόμου,τοακόλουθονομικόζήτημα: 10 15 20 "ΚατάπόσονηενδιάμεσηαπόφασητουΔικαστηρίου ημ.28.5.93 με την οποία το Δικαστήριο απέρριψε την προδικαστική ένστασητωνκατηγορουμένων ότιοΓενι κός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εκωλύετο νομικά και/ή δενείχετοδικαίωμακαι/ή τηδιακριτικήευχέρεια να καταχώρησηκατηγορητήριον εναντίον τωνκατηγο ρουμένων βάσει του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154 αντί βάσειτουπερίΤελωνείων Νόμου82/67 εφ'όσον η ανά κριση της υποθέσεως έγινεαπότις Τελωνειακές Αρχές με βάσητον Νόμο82/67 καιόχι απότηνΑστυνομία με βάση τον περί Ποινικής Δικονομίας Νόμο Κεφ.155, είναινομικάορθήή όχι." Τα περιστατικάκάτωαπόταοποίαηγέρθη το ωςάνω νομικόζήτημαεκτίθενται στην έκθεσηπου ετοίμασε ο Δι καστήςπουτοεπεφύλαξε,είναιδεσεσυντομίαταεξής: 25 Οι έρευνες προς διακρίβωσητων γεγονότων πουανα φέρονται στις λεπτομέρειες των κατηγοριών των δυο κα τηγορητηρίων εναντίον των κατηγορουμένων διεξήχθηκαν,σε πρώτοστάδιο,απότοΤμήμαΤελωνείων, δυνάμει του περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1967 (Νόμοςαρ.82/67).Οφάκελοςπου σχηματίστηκε 30 με το προϊόν των ερευνών εκείνων, περιλαμβανομένων καταθέσεωνπουείχανληφθεί,υποβλήθηκεστο Γενικό Ει σαγγελέα για μελέτη. Ο Γενικός Εισαγγελέας έδωσεοδη γίες για περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης από την 35 Αστυνομία. Μεβάσηταπορίσματαόλων των ερευνών, ο Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε να κατηγορηθούν γρα379 Πογιατζής, Δ. Γ. Εισαγγελέαςν. Ιωαννίόη &άλλων
(1993)πτώς οι κατηγορούμενοι. Ακολούθως, καταχώρησε ενα ντίοντουςταεπίδικακατηγορητήριαπουπεριέχουνμεγά λο αριθμό κατηγοριών για σοβαρά αδικήματαπλαστο γραφίας, κυκλοφορίας πλαστών εγγράφων και δεκασμού δημοσίου λειτουργού, κατάπαράβασηάρθρωντουΠοινι- 5 κού Κώδικα,με εξαίρεση τααδικήματαπου αναφέρονται στις κατηγορίες με αριθμό 23 και 26, τα οποίααφορούν δόλιααποφυγή πληρωμήςδασμούκατάπαράβαση τουάρ θρου 191
(1)(β) των περί Τελωνείων και Φόρων Κατανα λώσεως Νόμων 1967-1991,των άρθρων4 και 5 των περί Εκτάκτου Προσφυγής Επιβάρυνσης (Εισαγόμενα Εμπο ρεύματα) Νόμων 1977-1992, και των άρθρων 20 και 21 τουΠοινικούΚώδικα,Κεφ. 154. 'Οταν οι κατηγορούμενοι κατηγορήθηκανενώπιοντου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, σύμφωνα με τα εν λόγω κατηγορητήρια, καιπριν απαντήσουνστις εναντίον τους κατηγορίες, υποβλήθηκε από τους δικηγόρους τους ένσταση εναντίον τωνκατηγορητηρίων,γιατο λόγοότι ο Γενικός Εισαγγελέας δεν είχε, σύμφωνα με τουςκατηγο ρούμενους,δικαίωμανακαταχωρήσειταενλόγωκατηγο ρητήρια επειδή,όπωςέχειήδη αναφερθεί,γιατηνεξιχνία ση τους είχαν διεξαχθεί έρευνες από λειτουργούς του ΤμήματοςΤελωνείου. Με την ενδιάμεση απόφαση του, ημερομηνίας 28/5/ 25 1993, το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας απέρριψετην ένστασητων κατηγορουμένων. Μεαίτησητους,ημερομηνίας 9/6/1993,οικατηγορού μενοι ζήτησαναπότοΕπαρχιακόΔικαστήριονα επιφυλά ξει γκχ γνωμοδότηση απότοΑνώτατο Δικαστήριο το επί- 30 δικό νομικό ζήτημα. Παρά την ένσταση της Κατηγορούσας Αρχής, το Επαρχιακό Δικαστήριο, ασκώντας την επί του προκειμένου διακριτικήτου ευχέρεια, έκρινε ότι το επίδικο νομικό ζήτημα ήτανκατάλληλο ναεπιφυ λαχθεί γιαγνωμοδότηση, με το αιτιολογικό ότι παρόμοιο 3 5 ζήιημα δεν έχει αποφασιστεί ήεγερθεί στοπαρελθόν, και 380 2 ΑΛΛ. Γ. Εισαγγελέαςν.Ιωαννίόη &άλλων Πογιανζής, Δ. αν αυτόαποφασισθεί απότο Ανώτατο Δικαστήριο υπέρ τωνκατηγορουμένων, θααποφευχθεί ηακρόασηδύοποι νικών υποθέσεων. Η εισήγηση των ευπαίδευτων δικηγόρων των κατηγορουμένων, τόσο ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου 5 όσοκαιενώπιον μας,αναφορικάμετοεπίδικοαυτό θέμα, δενπαραγνωρίζει ούτε αμφισβητεί το δικαίωματουΓενι κού Εισαγγελέα να προσάψει κατηγορίες εναντίον οποιουδήποτε προσώπου για αδικήματακατάπαράβαση *0 χουΠοινικού Κώδικα,ανεξάρτητααπότογεγονός ότιτα γεγονότα που επικαλείται στοιχειοθετούν παράλληλακαι αδικήματα κατά παράβαση των περί Τελωνείων και Φόρων Καταναλώσεως Νόμων 1967-1991, τιμωρούμενα με μικρότερες ποινές. Εισήγηση που θα παραγνώριζε το 15 ως άνω δικαίωμα του Γενικού Εισαγγελέα θα ήταν εξ υπαρχής καταδικασμένηνα απορριφθεί εφόσο θα προσέ κρουε στηναπόφαση τηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικα στηρίου στην υπόθεσηLoucaandanotherνRepublic
(1984)2 C.L.R.386, με την οποίαυιοθετήθηκε ηαρχή πουκαθιέ0 ρώσεη απόφασητριμελούς Εφετείου στην υπόθεση Khalil MohamedAU Yollnesandothers νRepublic
(1982)2C.L.R. 46, σύμφωνα με την οποία ο Γενικός Εισαγγελέας διατη ρείτοδικαίωματουναπροσάψει κατηγορίες γιατασοβα ρότερα αδικήματα ανεξάρτητα αν τα γεγονότα που τα 25 στοιχειοθετούν, στοιχειοθετούν επίσης λιγόιερο σοβαρά αδικήματακατάπαράβασηειδικούνόμου. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι των κατηγορουμένων ειση γούνται, εντούτοις, ότι στην παρούσαυπόθεση ο Γενικός Εισαγγελέας απώλεσε τοδικαίωματουνακαταχωρήσειτο επίδικο κατηγορητήριο, λόγω των εντυπώσεων που δη30 μιούργησε στους κατηγορούμενους τοαδιαμφισβήτητογε γονός τηςδιεξαγωγής τωνανακρίσεων,στοπρώτοτουλά χιστο στάδιο τους, από λειτουργούς του Τμήματος Τελωνείων, οι οποίες περιλάμβανανκαιτηλήψηγραπτών καταθέσεων απότους κατηγορουμένους. Η συγκεκριμένη εισήγησητων ευπαίδευτων δικηγόρων των κατηγορουμέ381 Πογιατζής,Δ. Γ.Εισαγγελέαςν.ΙωαννίΑη &άλλων
(1993)νων επίτου προκειμένου είναιότι ηανάκριση πουδιεξά γεται από τελωνειακούς λειτουργούς και όχι από την αστυνομία,για αδικήματατιμωρούμενα απότον περίΤε λωνείων Νόμο,ταοποία μπορούν να συμβιβασθούναπό το Διευθυντή Τελωνείων, σύμφωνα μετο άρθρο 178
(1)* 5 τουενλόγωΝόμου,δημιουργείστοπρόσωποπου ανακρί νεται την εντύπωση ότι, αν κατηγορηθεί στο μέλλοως αποτέλεσμα τωνανακρίσεων αυτών,θακατηγορηθεί για αδικήματακατάπαράβασητουπερίΤελωνείωνΝόμουκαι όχιγιατααντίστοιχααδικήματακατάπαράβαση τουΠοι- 10 νικού Κώδικα πουεπιφέρουν πολύ σοβαρότερες ποινές και δενμπορούν νασυμβιβαστούν απότοΔιευθυντή Τε λωνείων ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο, όργανο ή αρχή. Κάτωαπότηνπιοπάνωεντύπωση, τοανακρινόμενοπρο- *. σωπο είναι δυνατό,σύμφωναπάντοτεμετουςδικηγόρους των κατηγορουμένων,,να ενεργήσεικατάτρόποδιαφορε τικό απόεκείνο πουθαενεργούσε ανανακρινόταν από την αστυνομία και νααναφέρειστην κατάθεσητου πράγ ματα που ουδέποτε θαανέφερεανγνώριζε ότιτυχόν κα- 20 ταδίκητουθαείχετιςσοβαρότερες συνέπειεςπουπροβλέ πονταιστον ΠοινικόΚώδικα. Η ομόφωνηγνωμοδότηση μαςπάνωστο νομικόζήτη μα πουεπιφυλάχθηκε είναι ότιηδιεξαγωγή ανακρίσεων από λειτουργούς τουΤμήματοςΤελωνείωνστην παρούσα 25 υπόθεση δενκωλύει τοΓενικό Εισαγγελέα να καταχωρή σει τοεπίδικοκατηγορητήριο εναντίον τωνκατηγορουμέ νων.ΟΓενικόςΕισαγγελέας έχειασκήσει επίτουπροκει*178
(1)Εξαιρουμένης τηςπεριπτώσεως αδικημάτων δυνάμει των άρθρων9και 10, οΔιευθυντήςκαι πας επί τούτω εξουσιοδοτημένος 30 υπό τουΥπουργικούΣυμβουλίουδύνανται νασνμβφάζωσινοιονδή ποτεαδίκημα ήπράξιν, ήτις ήθελεδιαπραχθήήδι'ηνυπάρχει εύλογος υποψίαότι διεπράχθη υπό τίνοςπροσώπου κατάπαρέκκλισιν ή παράβασιντωνδιατάξεων οιουδήποτε τωνπερί Τελωνείων ή Φόρων ΚαταναλώσεωςΝόμων, υπόόρουςκαθοριζόμενουςνπ'αυτώνκατά το δοκούν, κέκτηνται δεπλήρηεξουσίαν, όπωςαποδέχωνται εκτουπρο- 35 σώπουτούτουχρηματικηνπληρωμήν, μηνπερβαίνονσαν τηνανωτάτην χρηματικήνποινήν τηνπροβλεπομένην υπό τίνος τελωνειακού νόμουδιά το τοιούτοαδίκημα ήπράξιν. 382 2ΑΛΛ. Γ.Εισαγγελέαςν.Ιωαννίόη &άλλων Πογιατζής,Δ. μένουτις εξουσίες που τουπαρέχει τοάρθρο 113.2*του Συντάγματος, οι οποίες αφορούν αδικήματα κατά παρά βαση οποιουδήποτε νομοθετήματος, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη κατά πόσο οι ανακρίσεις αναφορικά με αυτά διεξήχθηκαν μερικώςήολικώςαπότηνΑστυνομίαήοποιο δήποτεάλλοεξουσιοδοτημένοόργανο ήαρχή. Η υπόθεση επιστρέφεται στο Επαρχιακό Δικαστήριο μαζί μετηνπαρούσα γνωμοδότηση μαςπάνω στοεπιφυλαχθέν νομικόζήτημα. Δίαταν^ωςανωτέρω. * 113.2. Ο γενικόςεισαγγελεύς τηςΔημοκρατίας έχει εξονσίαν κατάτηνκρίσιναυτούπρος το δημόσιονσυμφέρον νακινή, διεξάγη, επιλαμβάνηται και σννεχίζη ήδιακόπτηοιανδήποτεδιαδιχασίνήδιατάσση δίωξιν καθ' οιονδήποτε προσώπου εν τη Δημοκρατία δι'οιονδήποτε αδίκημα. Η τοιαύτηεξουσία δύναταιναασκήται υπό τον γεναατύεισαγγελέωςτηςΔημοκρατίαςείτεαυτοπροσώπωςείτε&' υπαλλήλων υπαγομένων εις αυτόνενεργούντων υπό και συμφωνως προςταςοδηγίαςαυτού. 383