19Φεβρουαρίου,1993 [Α.ΛΟΙΖΟΥΠ.,ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] ΓΕΝΙΚΟΣΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσείων, ν. ΠΡΟΚΟΠΗ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ, Εφεσφλήτον. (Ποινική ΈφεσηΑρ. 5602). 5 10 15 20 25 30 Απόδειξη — Εξ ακοής μαρτυρία — Πληροφορίες που προέρχονται από τηνχρήση ηλεκτρονικώνυπολογιστών — Κατά πόσο θεωροννται εξ ακοής μαρτυρία — Τι προνοεί η Αγγλική νομοθεσία και νομολογία και τι ηΚυπριακή — Σχόλιο τον Εφετείου ως προς την αναγκαιότητα ταχείας ολοκλήρωσης της τροποποίησης της Κυ πριακήςΝομοθεσίας. Οκατηγορούμενος αντιμετώπιζετηνκατηγορίαότιχωρίς εύλο γη αιτίατηλεφώνησε σε συγχωριανή του με σκοπό να την ενοχλήσει, κατά παράβαση του άρθρου 22(γ) του περί Τηλεγράφου Νόμου, Κεφ. 305 όπως τροποποιήθηκε με τον περί Τηλεγράφου Τροποποιητικό Νόμο του
- Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για να ανακαλυφθεί το τηλέφωνο του κατηγορουμένου το οποίο ήταν τοποθετημένο στοκατάστηματουήτανεκείνητου ηλεκτρονικούυπολογιστή. Ημέθοδος αυτήαπετέλεσε το θεμελιακό στοιχείο της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής.Το πρωτόδικο Δικαστή ριο αθώωσε και απάλλαξετον κατηγορούμενο μετά απόυποβολή για μηαπόδειξηεκπρώτηςόψεως υπόθεσης εναντίον του,μεβάση τηνομικήαρχή τουαποκλεισμού της εξ ακοήςμαρτυρίαςπουστην προκειμένη περίπτωση συνιστούσε η μαρτυρία που δόθηκε από τηνκατηγορούσααρχή. Ο Γενικός Εισαγγελέας εφεσίβαλε την απόφασητου πρωτόδι κουΔικαστηρίουσαν εσφαλμένη καιεισηγήθηκε ότι δεναποτελούν εξ ακοής μαρτυρία οι εκτυπώσεις που περιέχουν στοιχεία τα οποίαδεν είναι προϊόντηςανθρώπινηςπαρέμβασηςαλλάότι απο τελούν πραγματική μαρτυρία και συνεπώς θα πρέπει να γίνουν αποδεκτέςαπότο Δικαστήριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση καιαποφάνθηκε ότι:
- Το θέμα που αναφύεταιαπό την χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών και της κατάταξης των πληροφοριών που δίδουν 41 Γεν. Εισαγγελέαςν.Προκοπίου
(1993)στην κατηγορία τηςεξ ακοής μαρτυρίας είναι σοβαρότατο καιη υπό εκδίκαση έφεση δεν προσφέρεται γιαμιασε βάθος συζήτηση του.Ηκυπριακήνομολογία φαίνεταιότι υιοθετεί τιςαρχέςτηςνο μολογίας στην Αγγλία όπου τέτοια μαρτυρία έχει τελεσίδικα κρι θεί ωςεξακοήςκαιγι' αυτόακολούθησανοι σχετικές νομοθετικές 5 ρυθμίσεις. Στηνπαρούσαυπόθεσηδόθηκε μαρτυρίαειδικών εμπει ρογνωμόνων της κατηγορούσαςαρχήςότιηανακάλυψη του τηλε φώνου, έγινε μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ο οποίος προγραμ ματίστηκε προηγουμένως από τεχνικούς της Αρχής Τηλεπικοι νωνιών Κύπρου. 2. Το πρωτόδικο Δικαστήριο μπορούσε νααθωώσει τονκατη γορούμενο και γιατον επιπρόσθετο λόγο έλλειψης μαρτυρίαςπου 10 να συνέδεε τονίδιο μετην διενέργεια του ενοχλητικού τηλεφωνή ματος. Σχόλιο τουΕφετείου: Ο εκσυγχρονισμός τηςνομοθεσίας στην Κύπροοοποίοςκρίθη κε αναγκαίος μετά τηντροποποίηση τουπερί Αποδείξεως Νόμου στην Αγγλία επιβάλλεται ναολοκληρωθεί το συντομώτερο δυνατό προς αντιμετώπιση των δυσκολιών στις δικαστικές διαδικασίες 15 λόγω τηςτεχνολογικής εξέλιξης. Η έφεση απορρίπτεται. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Myers v. D.P.P.
(1965)A.C.1001Regina v. Coventry Justices Exparte Bullard & Another (Times LawReports.Ηαπόφασηεκδόθηκε20.2.92). Έφεση. Έφεση απότον Γενικό Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας εναντίοντηςαθωωτικήςαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικά- 25 στηρίου Λάρνακας (Αριθμός Ποινικής υποθέσεως 8649/ 91) μετηνοποίαοκατηγορούμενος ΠροκοπήςΠροκοπίου αθωώθηκεκαι απαλλάγηκεαπό Κραμβή,Ε.Δ. στην κατη γορίαότιχωρίς εύλογη αιτία,τηλεφώνησε σεσυγχωριανή του μεσκοπό νατηνενοχλήσει, κατά παράβαση τουάρ- ™ θρου22(γ)του περίΤηλεγράφου Νόμου,Κεφ.305,όπως τροποποιήθηκεαπότοάρθρο2τουομώνυμουτροποποιη τικούΝόμουτου
- Μ. Τριανταφυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέας νηςΔήμο- 35 42 20 2Α~Α^Δ. rev. Εισαγγελέαςν. Προκοπίου χρατίας, γιατονεφεσείοντα. Ε.Ερωτοχρίτου,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. Α. ΛΟΙΖΟΥ, Πρ.:Την απόφασητου Δικαστηρίου θα 5 διαβάσειοδικαστήςκ. Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ο εφεσίβλητος κατηγορήθηκε ενώ πιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας ότι στις 19.12.90 στην Αραδίππου,χωρίς εύλογη αιτία,τηλεφώνη20 σε σε συγχωριανή του με σκοπό να την ενοχλήσει, κατά παράβασητουάρθρου 22(γ)τουπερίΤηλεγράφου Νόμου, όπωςέχειτροποποιηθείμετοάρθρο2τουομώνυμουτρο ποποιητικούΝόμουτου
- Το θεμελιακό στοιχείο της μαρτυρίαςτηςκατηγορούσαςαρχήςαφορούσεστημέθοδοπουχρησιμοποιήθηκεγια ναανακαλυφθείτοτηλέφωνο απότοοποίομεταδόθηκετο επιλήψιμο τηλεφωνικό μήνυμα στην παραπονούμενη, μέσω του τηλεφώνου του σπιτιού της. Αυτό έγινε με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή, πάνωστην οθόνητου οποίου καταγράφηκεηπληροφορίαπως το τηλέφωνο με 20 αριθμό637429είχεκαλέσει και μεταδώσειτηλεφωνικόμή νυμα στο τηλέφωνο
- Το τηλέφωνο 637429, που είναι εγγεγραμμένο στον εφεσίβλητο, είναι τοποθετημένο στο κατάστημα του απόόπου ασκεί επιχείρηση διάθεσης βιντεοκασεττών. 25 Ο πρωτόδικος δικαστής αθώωσε και απήλλαξε τον εφεσίβλητο -κατηγορούμ£νο μετάτο πέραςτης υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής,εφαρμόζονταςτηγνωστή νομι κή αρχή του αποκλεισμού της εξ ακοής μαρτυρίας,που στην προκειμένη περίπτωση συνιστούσε η πληροφορία πουδόθηκεαπότονηλεκτρονικό υπολογιστήπωςτοτηλέ30 φωνο από το οποίο έγινε το ενοχλητικό τηλεφώνημα έφερε τον αριθμό
- Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκαμεαπλήαναφοράστηγνωστήυπόθεσηMyers v. D.P.P.
(1965)A.C.1001, μετάτηνέκδοσητηςοποίαςκρίθηκεανα43 ΑρτεμΙοης,Λ. Γεν.Εισαγγελέας ν.Προκοπίου
(1993)γκαία η τροποποίηση της νομοθεσίας στην Αγγλία που αφοράστονπερίΑποδείξεωςνόμοτόσοστηνποινική δια δικασία (το 1965) όσοκαιστηνπολιτική(το 1968). Οεκσυχρονισμός της νομοθεσίας θεωρήθηκε αναγκαίοςκαι στον τόπο μαςκαιγνωρίζουμε πωςτροχυοδρομούνταιοι σχετικές διαδικασίες,πουελπίζουμε ναολοκληρωθούντο συντομώτερο δυνατόγια να αντιμετωπιστούν οι δυσκο λίες που παρουσιάζονται στις δικαστικές διαδικασίες, αποτέλεσματηςτεχνολογικής εξέλιξης. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εισηγείται 10 στηνυπόσυζήτηση έφεσητουπωςη απόφασητου πρωτό δικου Δικαστηρίου είναι εσφαλμένη. Τη θέση αυτήυπο στηρίζει μεαναφοράσεένααπόσπασμααπότηνπρόσφα τη απόφασηRegina v. Coventry Justices Exparte Builard and Another,που παραθέτουμε αυτούσιο. (Times Law 15 Reports. Η απόφασηεκδόθηκε20.2.92). " it was necessary to distinguish between computer printouts containing information implanted by ahuman and printouts containing records produced without humanintervention. 20 To rely on the contents of the former, it was submitted, was to rely on inadmissible hearsay whileto rely on the contents of the latter was to rely on real evidence. The courtagreedthatthat distinction hadnow been established." 25 ΕίπεδεχαρακτηριστικάοΓενικός Εισαγγελέαςπωςαν γίνει δεκτήη απόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίου αυτό θαέχει ωςσυνέπειατονπλήρηαποκλεισμότης μαρτυρίας που δημιουργείται απόγνώσεις πουαποκτούνται απότη χρήσητων μηχανημάτωνως εργαλείων σταχέριατου αν- 30 θρώπου. Έχουμετηγνώμηπωςηυπόεκδίκασηέφεσηδενπρο σφέρεταιγιαμιασεβάθοςσυζήτησητουθέματοςπου ανα φύεται απότηχρήσητωνηλεκτρονικών υπολογιστώνκαι 44 2AJLA. Γεν. Εισαγγελέαςv.Προκοπίου Αρτεμίδης,Δ. της κατάταξηςτων πληροφοριών που δίδουν στην κατη γορίατηςεξακοήςμαρτυρίας.ΣτηνΑγγλίατέτοια μαρτυ ρία έχει τελεσίδικα κριθεί ως εξ ακοήςκαι γι' αυτόακο λούθησαν οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις. Τις αρχές της αγγλικής νομολογίας φαίνεταιναυιοθετεί και ηδική μας.Επαναλαμβάνουμεόμως πως ηυπόσυζήτηση έφεση 5 δεν έδωσε την ευκαιρία για μια αναλυτική θεώρηση του ζητήματος, που είναι σοβαρώτατο. Εν πάση όμως περι πτώσει, τα γεγονότα της κρινόμενης υπόθεσης δεν εμπί πτουν στη διαφοροποίηση που γίνεται στο απόσπασμα που παραθέτουμε πιο πάνω από την υπόθεση Regina ν. !0 CoventryJustices. Εδώ η μαρτυρίατων ειδικών εμπειρο γνωμόνων της κατηγορούσας αρχήςαπέδειξε πως ηανα κάλυψη του τηλεφώνου, από το οποίο διαβιβάστηκε το ενοχλητικό μήνυμα,έγινε μέσωηλεκτρονικού υπολογιστή ο οποίος είχεπροηγουμένως προγραμματιστεί απότεχνι15 κ ο υ ζ τιΊζΑρχήςΤηλεπικοινωνιών Κύπρου. ΗαπόφασηόμωςτουΔικαστηρίουνααθωώσεικαι να απαλλάξειτον κατηγορούμενο,γιατί έκρινε πως δεναπο δείχτηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του, είναι ορθήκαιγια άλλους λόγους, στους οποίους δεν ενδιέτρι2Q ψε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Συγκεκριμένα, ημαρτυρία που προσήχθη δεν συνέδεσε καθόλου τον κατηγορούμενο με τηδιενέργεια του ενοχλητικού τηλεφωνήματος.Τομο ναδικό στοιχείο που έδειξε είναι πως το επιλήψιμο μήνυ μα διαβιβάστηκε απότηλέφωνο εγγεγραμμένο στο όνομα του εφεσίβλητου που ήταν τοποθετημένο στοκατάστημα 25 του. Η παραπονουμένηόμως ανέφερε πως είχεπερίπου 30 ενοχλητικά τηλεφωνήματα από 3 διαφορετικές φωνές τιςοποίεςκαιξεχώριζε.Δενανέφερεκανέναλόγοή έδειξε οποιοδήποτεελατήριοπουνατηνκάμνειναπιστεύει πως ο κατηγορούμενος ήταν αυτός που έκαμε το ενοχλητικό 30 τηλεφώνημα. Αντίθετα δέκτηκε πως σχημάτισε αυτή την εντύπωση όταν της αναφέρθηκεπως απεκαλύφθηότι το ενοχλητικό μήνυμαέγινεαπότηλέφωνο του εφεσίβλητου. Το γεγονός και μόνο πως το τηλέφωνο, από το οποίο. έγινε το επίμαχο τηλεφώνημα ήταν εγγεγραμμένο στο 35 όνομα του κατηγορουμένου, και μάλιστα τοποθετημένο 45 Αρτεμίδης,Λ. Γεν.Εισαγγελέαςν.Προκόπιον
(1993)στο κατάστημα του,δεν αποτελεί απόμόνο του στοιχείο πουνατονσυνδέει μετηδιάπραξητουαδικήματος. Γιατουςπιοπάνωλόγουςηέφεσηαπορρίπτεται. Έφεσηαπορρίπτεται. 46