clr/1993/1993_3_1.pdf

(1993)Αρμοδιότητα τον Δικαστηρίον για την κρίση νόμου πον αποτελεί αντικείμενο Αναφοράς μεβάση το άρθρο 140.1 τον Συντάγματος. Απόρριψη Αναφοράς — Πότε παρέχεται τέτοια ευχέρεια στο Δικα­ στήριο. Μετά τη θέσπιση του κρινόμενου νόμου και ενώ η Αναφορά 5 είχε ήδηκαταχωρηθεί,ηΒουλήτωνΑντιπροσώπων ενέκρινε κανο­ νισμούς βάσει της προϋπάρχουσας νομοθεσίας για την ρύθμιση της τιμής λιανικής πώλησης των πετρελαιοειδών για την περίοδο που εκαλύπτετο απότις διατάξειςτουκρινόμενου νόμου. Ενόψει αυτής της εξέλιξης το Δικαστήριο κλήθηκε να απορρίψει την Ανα- JQ φορά χωρίς την διερεύνηση της συνταγματικότητας του κρινόμε­ νου νόμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν προέβη στην απόρριψητης Ανα­ φοράςκαιομόφωνααποφάνθηκεότι:

1. Αποκλειστικός σκοπός της δικαστικής αρμοδιότητας που 15 καθορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 140 τουΣυντάγματος είναι ο προληπτικός έλεγχος της συνταγματικότηταςτου κρινόμε­ νου νόμου ο οποίος αποτελεί αντικείμενο της Αναφοράς που υπο­ βάλλεται μεβάσητοάρθρο 140.1 του Συντάγματος.
2. Η δυνατότητααπόρριψης Αναφοράς παρέχεται στην περί- A W πτώση που αυτή αποσύρεται απότον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Στην προκειμένη περίπτωση εφόσον ηΑναφορά δεν έχει αποσυρ­ θεί -παρόλο που έχα απωλέσει το αντικείμενο της -το θέμα της γνωμάτευσης για την συνταγματικότητατων προνοιών του κρινό­ μενου νόμου παραμένεικαι ως εκ τούτουηΑναφορά ορίζεται για 25 ακρόαση. Αναφορά. Αναφορά απότον Πρόεδροτης Δημοκρατίαςγιαγνω­ μάτευσηκατάπόσονοΠερίΠετρελαιοειδών(Αναπροσαρ­ μογή της Λιανικής Πωλήσεως) (Τροποποιητικός) Νόμος του 1991,βρίσκεται σεαντίθεσηήείναιασύμφωνος μετις διατάξεις των άρθρων46,54,58,61,80.2 και 179 του Συ­ ντάγματος. Μ. Τριανταφυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέας της Δημο­ κρατίας μεΤ. Πολνχρονίδον(δ/δα) καιΛ.Καοντζάνη (κα)καιΙ.Λονκαΐδον (δ/νίς). 35 Μ.Χριστοφίδης,γιατουςκαθ'ωνη αίτηση. Cur. adv. vult. 2 3ΑΛΛ. Πρ.Δημοκρατίας ν.ΒονλήςΑντ. (Αρ.1) ΠΙΚΗΣ,Δ.: Μετηναπόφασηηοποίαπρόκειταιναεκ­ δοθείσυμφωνούνόλατα μέλητουΔικαστηρίου. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Τοαντικείμενο τηςΑναφοράς,τοεπίδικο θέμα,είναιησυνταγματικότητατουπερί Πετρελαιοειδών 5 (ΑναπροσαρμογήτηςΛιανικής ΤιμήςΠωλήσεως)(Τροπο­ ποιητικός)Νόμοςτου
3. Μετονόμοσκοπείται η ρύθ­ μισηκαι καθορισμός της λιανικής τιμής πώλησης πετρε­ λαιοειδώνγιατηνπερίοδομέχριτις 31/12/
4. Ο νόμος θεσπίστηκε από τη Βουλήστις 21/3/1991 και *0 κοινοποιήθηκε την επαύριο στον Πρόεδρο τηςΔημοκρα­ τίας για έκδοση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρα­ τίας.Στις4/4/91 οΠρόεδροςανέπεμψετονόμοστη Βουλή των Αντιπροσώπων για επανεξέτασηηοποίαέλαβεχώρα στις 9/4/91χωρίς νασημειωθεί καμιάδιαφοροποίησηστη 15 θέση τηςΒουλής,οπότανονόμοςκοινοποιήθηκεεκδευτέ­ ρουστις 12/4/91 στονΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςγια έκδο­ σηστην ΕπίσημηΕφημερίδα.Στις24/4/91 οΠρόεδροςτης Δημοκρατίας υπέβαλε την παρούσα Αναφορά βάσει του Άρθρου 140.1 του Συντάγματος μεαίτημα τηναποκήρυξη 20 τουνόμουωςαντισυνταγματικούλόγωαντίθεσηςήασυμ­ φωνίαςτων προνοιώντου μεδιατάξειςτου Συντάγματος, συγκεκριμένα των ^άρθρων46, 54 και 58 που προσδιορί­ ζουν το πεδίο της εκτελεστικής εξουσίας, του άρθρου61 που καθορίζειτοπεδίο της νομοθετικής λειτουργίας, του 25 άρθρου 80.2 που απαγορεύει την υποβολή πρότασης νόμου απόμέλητης Βουλήςτων Αντιπροσώπων πουσυ­ νεπάγεται αύξηση των προβλεπόμενων απότονπροϋπο­ λογισμόεξόδων,καιτέλοςτουάρθρου 179 πουορίζει ότι το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί τον 30 υπέρτατονόμο. Η Βουλήενέστηστην Αναφορά και υποστήριξε,μέσω του δικηγόρου της, ότι ο νόμος συνάδει με τοΣύνταγμα και ότι θεσπίστηκε μέσα στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της νομοθετικής εξουσίας. Μετά την καταχώρηση της 35 Αναφοράςσημειώθηκανεξελίξειςπου οδήγησαντο Γενικό Εισαγγελέα, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, να ζητήσει, μετησυγκατάθεσητουδικηγόρου τηςΒουλής 3 Πιχής,Δ. Πρ.Δημοκρατίαςν. ΒουλήςΑντ. (Αρ. 1)

(1993)των Αντιπροσώπων, την αναβολή της ακρόασηςτης Ανα­ φοράς. Τελικά, κατά την ορισθείσα ημερομηνία για την ακρόασητης ο Γενικός Εισαγγελέας υποστήριξε ότι λόγω των εξελίξεων που αναφέρονται πιό κάτω η Αναφορά απώλεσε το αντικείμενο της και επομένως πρέπει να 5 απορριφθεί χωρίς το δικαστήριο να διερευνήσει τη συν­ ταγματικότητα των προνοιών του προσβληθέντος νόμου. Μετηνεισήγησησυμφώνησεκαιοκ.Χριστοφίδης, οδικη­ γόροςτης Βουλής. Οιεξελίξειςπουαποστέρησαν, σύμφω­ να με την εισήγησητους,την Αναφορά του αντικειμένου 10 τηςείναιοι εξής:(α)Ηέγκριση απότηΒουλή, μετάτηθέσπισητουκρι­ νόμενου νόμου, κανονισμών βάσει της προϋπάρχουσας νομοθεσίας μετουςοποίουςρυθμίζεταιαπό 13/6/91 ηλια­ νική τιμή πώλησης των πετρελαιοειδών (Βλ. Κ.Δ.Π. 196/ 1 5 91 της 12/7/91). Οι κανονισμοί εκδόθηκαν βάσει τουάρ­ θρου 3 των περί Πετρελαιοειδών (Αναπροσαρμογή της Λιανικής Τιμής Πωλήσεως) Νόμων του 1986-1990.Σύμ­ φωναμετοβασικόνόμο,οκαθορισμόςτηςλιανικήςτιμής πώλησης πετρελαιοειδών ρυθμίζεται μεκανονισμούς που 20 καταρτίζονται από την εκτελεστική εξουσία και τυγχά­ νουν της έγκρισης της Βουλής. Ηρύθμιση ηοποίαπεριέ­ χεται στην Κ.Δ.Π. 196/91υποδηλώνει, όπως εισηγήθηκαν καιταδύομέρη, συμφωνίατηςεκτελεστικής καιτηςνομο­ θετικής εξουσίας γιατοδιακανονισμό της λιανικής τιμής 25 πώλησης πετρελαιοειδών γιατηνπερίοδοπου καλύπτεται από τις διατάξεις του κρινόμενου νόμου, γεγονός που αποστερείτηνΑναφοράαπότοαντικείμενοτης. (β)ΗέκδοσητουυπόΑναφοράνόμουμετάτηνεκπνοή τηςπεριόδουκατάτηνοποίασκοπείτοη ρύθμισητηςλια- 30 νικής τιμής πώλησης πετρελαιοειδών καθίσταται πράξη άνευσημασίας,τοσούτω μάλλον εφόσοτοθέμαέτυχεδιε­ ξοδικήςρύθμισης μετηδημοσίευσητηςΚ.Δ.Π.196/91. Και τα δύο μέρη επικαλέστηκαν την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αναφορά 2/87 (δεν έχει δη- 35 μοσιευτεί) ως δικαστικό προηγούμενο ενισχυτικό της ει­ σήγησης ότι παρέχεταιευχέρεια στοΔικαστήριο νααπορ4 ΪΑΛΛ. Πρ.ΔημοκοατΙαςν.ΒονλήςΑντ.(Αφ.1) Πικής,Λ. ρίψει Αναφοράεφόσον η έκδοσητουνόμουκρίνεταιάνευ νομικήςσημασίας.ΣτηνυπόθεσηεκείνητοΑνώτατοΔικα­ στήριο απέρριψετην Αναφορά "Ενόψει της ειδοποιήσεως τηςΓενικής Εισαγγελέως τηςΔημοκρατίας,μεημερομηνία 5 12Δεκεμβρίου, 1987, ότιη Αναφοράαυτή αποσύρεταικαι δεδομένουότιδενυπάρχειένσταση εκμέρουςτουδικηγό­ ρουτης Βουλήςτων Αντιπροσώπων ηΑναφοράαπορρί­ πτεται ως αποσυρθείσα." (Ολόκληρο το κείμενο της 2/87 επισυνάπτεται για πληρέστερη πληροφόρηση εφόσο δεν 10 έχειδημοσιευτεί). Ηαπόφαση στηνΑναφορά2/87 είναικαθοδηγητικήως προς τηδυνατότητααπόρριψης Αναφοράς η οποίααπο­ σύρεται απότον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας.Δεναναγνω­ ρίζεται όμως μετην απόφασηεκείνηεξουσία στο Ανώτα15 το Δικαστήριο να απορρίψει Αναφορά για οποιοδήποτε άλλο λόγο ή να προβεί στη διερεύνηση των επιπτώσεων τουκρινόμενου νόμουστο νομικόκαθεστώςγιαναδιαπι­ στωθεί κατάπόσοεξυπηρετείται οποιοσδήποτεσκοπόςμε τηνέκδοσητου. 20 Η αρμοδιότητατου δικαστηρίου για την κρίση της συνταγματικότηταςτωννόμωνπουαποτελούντοαντικεί­ μενο Αναφοράςπουυποβάλλεταιβάσειτουάρθρου 140.1 καθορίζεται στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου.Αυτή περιορίζεται στη διερεύνηση της συνταγματικότητας του 25 νόμου,αφούακουστούνοι απόψειςτουΠροέδρουκαιτης ΒουλήςτωνΑντιπροσώπων, καιτηνέκδοσηγνωμάτευσης επί του τεθέντος θέματος. Σε ερώτηση του δικαστηρίου προς το Γενικό Εισαγγελέα εάν αποσύρεται η Αναφορά ενόψειτηςκοινής εκτίμησης των μερών ότι ονόμος απώ30 λεσετο αντικείμενο του,ηαπάντησηήταναρνητική. Επο­ μένως, καθήκονμας είναι ναγνωματεύσουμε για τησυν­ ταγματικότητα των προνοιών του. Η αρμοδιότητα του ΑνωτάτουΔικαστηρίουβάσειτουάρθρου140δενεπεκτεί­ νεται στην προεκτίμηση των επιπτώσεων που θα έχει ο 35 νόμοςστησφαίρατουδικαίουμετάτηνέκδοσητου. Ηστάθμισητωνεπιπτώσεωννόμουοοποίοςαποστέλ­ λεταιστονΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςγιαέκδοσηεκφεύγει 5 Πικής, Δ. Πρ.Δημοκρατίαςν.ΒουλήςΑντ. (Α$. 1)

(1993)της αρμοδιότητας του Ανωτάτου Δικαστηρίου εκτός στο βαθμό και έκταση που αφορά τη συνταγματικότητα του. Αποκλειστικός σκοπός της δικαστικής αρμοδιότηταςπου παρέχεταιαπότο άρθρο 140 είναι οπροληπτικόςέλεγχος τηςσυνταγματικότηταςτουκρινόμενου νόμου. 5 Ενόψει τωνανωτέρωηΑναφοράορίζεταιπροςακρόα­ σητην 11/2/93 ηώρα3.30 μ.μ. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Ενόψει της ειδοποιήσεως της Γενικής Εισαγγελέως της Δημοκρατίας, με ημερομηνία 12Δεκεμ­ βρίου 1987, ότι ηΑναφορά αυτήαποσύρεται και δεδομέ- 10 νου ότι δενυπάρχει ένσταση εκ μέρουςτουδικηγόρουτης Βουλήςτων Αντιπροσώπων ηΑναφορά απορρίπτεταιως αποσυρθείσα. ΠΙΚΗΣ: Ηαπόψή μουγιατηναίτησηπουέχειυποβλη­ θεί εκμέρους τουΠροέδρουτηςΔημοκρατίαςγιανααπο- 15 συρθεί η Αναφορά, διαδικασία με την οποία συμφωνούν καιοιδικηγόροιτηςΒουλής, είναιη εξής:

1. Η απόφασητουΠροέδρουτηςΔημοκρατίαςνα απο­ σύρειτηνΑναφορά δενυπόκειταισεδικαστικόέλεγχοκαι εφόσον η Αναφορά αποσύρεταιπαύειναυπάρχειαντικεί- 20 μενο για εξέταση από το Ανώτατο Δικαστήριο. Επομένως συμφωνώ ότιηΑναφοράπρέπει νααπορριφθεί.
2. Εν τούτοις δε μπορώναμησχολιάσω τηνπροτεινό­ μενηρύθμιση του θέματος,όπως προκύπτει απότηναπό­ φασητης Βουλήςπου δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημε- 25 ρίδατηςΔημοκρατίαςτης 11/12/87 (στοιχεία. Παράρτημα 40,Μέρος Π, Αρ.6). Διατηρώ σοβαρές επιφυλάξεις κατά πόσο η ρύθμιση που υιοθετήθηκε συνάδει με τα Συνταγματικά θέσμια. Έχω τη γνώμη, αν και πρέπει να σημειώσω ότι το θέμα 30 δενέχειεξεταστεί εξαντλητικά,ότιτοΣύνταγμαδενπαρέ­ χει ευχέρεια στηΝομοθετικήΕξουσία ναανακαλείνόμους οι οποίοι έχουνσταλεί προςέκδοσηστονΠρόεδροτηςΔη­ μοκρατίας. Μετά την Αναφορά της συνταγματικότητας 6 3ΑΛΛ. Πρ.Δημοκρατίαςν.ΒουλήςΑντ. (Αφ.1) Πιχής,Δ. τουνόμουαπότονΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςστοΑνώτα­ το Δικαστήριο για γνωμάτευση,ηυποχρέωση για έκδοση του νόμουαναιρείταιμόνο ανκαιεφόσον ο νόμος κηρυ­ χθείαντισυνταγματικός,σύμφωναμετιςπρόνοιεςτου άρ5 θρου140τουΣυντάγματος. Τοάρθρο52,σε συνάρτηση μετο άρθρο 140 του Συν­ τάγματος,επιβάλλει την έκδοσητου νόμου εκτός εάν κη­ ρυχθείαντισυνταγματικόςαπότοΑνώτατοΔικαστήριο.
3. Τέλος, θέλω να σημειώσω ότι, προσωπικάδεν έχω 10 εκφράσειτην άποψη,εξέτασητης συνταγματικότητας του νόμου θα μπορούσε να αποτελέσει "αντικείμενο διελκυστίνδαςμεταξύτωνΕξουσιών". Γνωμάτευσηωςανωτέρω. 1