(1993)16Ιουνίου,1993 [Α.ΛΟΙΖΟΥ,Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/σχές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩΕΠΙΤΡΟΠΗΣΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Εφεσείονσα -Καθ' ης η αίτηση, ν. ΙΩΑΝΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ, Εφεσίβλητου-Αιτητή. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1526). Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Προϊστάμενος Τμήματος — Συστάσεις — Αιτιολογία συστάσεων — Πότε είναι αναγκαία — Εφαρμοστέες νομικέςκαι νομολογιακές αρχές. Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Υπηρεσιακές Εκθέσεις — Σε περίπτωση σύγκρουσης με τις συστάσεις οι τελευταίες παραγνωρίζονται ήτονς δίδεται περιορισμένησημασία. 5 Οι περί Δημόσιας ΥπηρεσίαςΝόμοι 1967-
- Ο περί Δημόσιας ΥπηρεσίαςΝόμος1/
- Η ΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρεσίας (ηΕπιτροπή),αποφάσισενα προάξει τέσσερεις υποψήφιους στη θέση Κτηματολογικού Λει- 10 τουργού, 1ης Τάξης (Κτηματολόγιο) Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας αφού έκρινε ότι με βάση τα καθιερωμένα κριτήρια (αξία, προσόντα, αρχαιότητα)υπερείχαν των άλλων υποψηφίων. Και οι τέσσερεις προαχθέντες είχαν συσταθεί απότον Προϊστάμε νο του Τμήματος χωρίς να έχει γίνει επαρκήςαιτιολογία στις συ- 15 στάσεις. Αυτό αποτέλεσε λόγο για ακύρωση των δύο προαγωγών από το πρωτόδικοΔικαστήριο το οποίο έκρινε ότι ηαποδοχήανε πιφύλακτααπότην Επιτροπή τωναναιτιολόγητωνσυστάσεων του Διευθυντή υπέρ των πιο πάνω ενδιαφερομένων μερών τα οποία σύμφωνα με τις εμπιστευτικές εκθέσεις ήταν ουσιαστικά ίσα με 20 τον αιτητήαλλάυστερούσαν σε μχκρόβαθμόσεαρχαιότητα έναντι του, μαρτυρούσε ότι η Επιτροπή ενήργησε κάτω από πλάνη περί τα πράγματα. Επίσης σύμφωνα μ£την απόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίου ηαπόφαση του Διευθυντή δεν εχρειάζετο ρητή αιτιο λογία για τους άλλους δύο προαχθέντες για τον λόγο ότι ο μεν 25 ένας προηγείτο σε αρχαιότητατουεφεσίβλητου οδεάλλος υπερεί- 234 3 AAA. Δημοκρατίαv.Κώνσταντινίφη χε σε προσόντααπόαυτόν,παρά τηνύπαρξητηςπολύ απομακρυ σμένης αρχαιότηταςτου εφεσίβλητου ηοποίαδενελήφθηυπόψη, 5 Το επίδικο θέματο οποίο εγείρεται στην παρούσα έφεση είναι κατάπόσο ησύσταση του Προϊσταμένου τουΤμήματος πρέπει να είναι επαρκώςαιτιολογημένη. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αφού εξέτασε το θέμα τόσο με βάσητην προηγούμενη Νομολογία όσο και με βάση τιςγενικές αρχέςτουΔιοικητικούΔικαίουαποφάνθηκεότι: 10 15 20 25 «„ -*υ 35 ^0 Α. Υπό ΛοίζουΠ., συμφωνούντων των ΔημητριάδηΔ.και ΧατζητσαγγάρηΔ: 1.Οι συστάσεις του Προϊσταμένου τουΤμήματος/Τμηματάρχη δεν είναι απαραίτητο να είναι αιτιολογημένες, ιδιαίτεραόταν συ νάδουν ή βασίζονται στα καθιερωμένα ιίριτήρια, δεν μπορούν δε ναθεωρηθούν ωςελαττωματικέςλόγω έλλειψηςαιτιολογίας,εκτός σν ανατραπεί το τεκμήριο της νομιμότητας με βάσητο οποίοθεω ρούνται πωςδιαμορφώθηκανκαλόπιστα μετάαπόδέουσαέρευνα.
- Οι συστάσεις του Προϊσταμένου τουΤμήματος μεβάσητους περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμους 1967-1987 δεν είναι αναγκαίο να περιέχουν αιτιολογία,νοουμένου ότι συμφωνούν με το περιεχόμενο των φακέλων, θέμα δικαστικού ελέγχουτίθεται μόνο στην περίπτωσηπουο Προϊστάμενος εκλέγειναπαραθέσειτους λόγους των εισηγήσεων του,οπότανανπροκύψει ότι ηδοθείσααιτιολογία πάσχει,τότεη απόφασηυπόκειταισεανατροπή.
- Όπως έχει καθιερωθεί από τη Νομολογία οι συστάσεις του Προϊσταμένουδεν θεωρούνται άκυρεςγιαέλλειψηαιτιολογίαςγια το λόγο ότι είναι σύντομες ήλακωνικές, νοουμένου ότι συνάδουν με τα στοιχεία των φακέλλων. Ούτε και πρέπει να γίνεται ειδική αναφοράσεόλους τουςυποψηφίους.
- Οι αυθεντίες που αναφέρονται στην πρωτόδικηαπόφαση ουσιαστικά αφορούντη σημασία των συστάσεων και τηβαρύτητα που πρέπει να δίδεται σ' αυτέςκαι δεν θεωρούνται σχετικές με το υπό εξέτασηθέμα. Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους δεν εδικαιολογείτο η ακύρω ση της επίδικης απόφασης της Επιτροπής και ως εκ τούτου η έφεσηεπιτρέπεται. Οι υπόλοιποι λόγοι με τους οποίους προσβάλλεται ηεπίδικη απόφασητης Επιτροπήςπου αφορούσαντην παράλειψηδιεξαγω γής έρευνας αναφορικάμε τα καθιερωμένα κριτήρια τωνυποψηφίων και την παράλειψη σύγκρισης μεταξύ τους καθώς και την ύπαρξηπλάνης περί τα πράγματα στο θέμα επιλογής του καλυτέ ρου υποψηφίου,απορρίφθηκαναπό την Ολομέλεια ηοποία απο φάνθηκεότι: 235 Δημοκρατίαν.Κονσταντινϋη
(1993)1.Δεν αποδείχθηκεέκδηλη υπεροχή εκ μέρους του αιτητήένα ντι των ενδιαφερομένων μερώνόπωςφάνηκεαπότην εξέτασητων φακέλων.
- Πέραν των άλλων στοιχείων, η σύσταση του Διευθυντή ενί σχυε και καθιστούσε υπέρτερατα ενδιαφερόμενα μέρη έναντι του αιτητή. 5 Β.Υπό Αρτεμίδη Δ.:
- Το πρωτόδικο Δικαστήριο προέβη σε εκτεταμένηαναφορά στη νομολογία πουαφοράσταστοιχεία πουπρέπειναπεριέχονται στη σύσταση ΠροϊσταμένουΤμήματοςπροτούκαταλήξει στην ετυ- 10 μηγορία του,παρατηρώντας πωςαυτήπαρουσιάζειδύο αντίθετες προσεγγίσεις.
- Το επίμαχο θέμα επίλυσαν τελεσίδικα δύο διαδοχικές απο φάσειςτης Ολομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου οι οποίεςπρο φανώς δεν είχαν κυκλοφορήσει κατάτην έκδοση της πρωτόδικης 15 απόφασης εφόσον δεν αναφέρονται σε αυτή. Και στις δύο αυτές αποφάσεις υπήρξε ομοφωνία ότι όπου ο νόμος προνοεί για ειση γήσεις απόόργανο της διοίκησης χωρίς να προβλέπεται ότι αυτές πρέπει να είναι αιτιολογημένες τότε δεν χρειάζεται αιτιολογία. 'Οταν όμως το ίδιο το όργανο επιλέγει να παραθέσειτους λόγους 20 των εισηγήσεων του τότε το αναθεωρητικό ελέγχει την αιτιολογία αυτήκαισεπερίπτωσηπουπάσχει ανατρέπειτηναπόφαση. 3.Όπωςαναφέρεται στις πιο πάνωαποφάσειςτης Ολομέλειας η σύσταση του Προϊσταμένου εμπεριέχει την έννοια της επιλογής καιστην εξεταζόμενηυπόθεσητηςεισήγησης γιαπροαγωγήτων εν- 25 διαφερομένων μερών μεταξύ σχεδόν ισοβαθμούντων υποφηφίων. Ο εφεσείων - αιτητής δεν ισχυρίζεται πως έχει έκδηλη υπεροχή έναντι των προαχθέντων. Γι' αυτόκαιηοποιαδήποτεαναφορά στη σύσταση του Προϊσταμένου στα καθιερωμένα κριτήρια που σύμ φωνα με την πρωτόδικηαπόφασηέπρεπε να είχε γίνει απόαυτόν 30 θα ήταν λαθεμένη,εφόσον θαεγίνετο μεταξύ ισοβαθμούντωνυπο ψηφίων σε αξία και προσόντα ακόμηκαι σε αρχαιότηταη οποία ήταν αμελητέα λόγω της μικρής διαφοράςπου υπήρχε στο διορι σμό σε προ-προηγούμενες θέσεις. Γ.Υπό ΧρυσοστομήΔ.: Το υπό κρίση θέμα επιλύεται με βάση τα όσααναφέρθηκαν στις δύο ομόφωνες αποφάσειςτης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δι καστηρίου. Η έφεσηεπιτρέπεται. Η πρωτόδικη απόφαση ανατρέπεται. Η επίδικη από40 φάση επικυρώνεται και ηπροσφυγή απορ ρίπτεται χωρίς καμμιά διαταγή για έξοδα. 236 3 ΑΛΛ, Δημοκρατίαv. Κωνσταντίνε Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Παπαϊωάννονκ.α. ν.Δημοκρατίας
(1991)3ΑΛΛ. 713' Δημοκρατία ν.Βιολάρη &άλλης. Απόφαση ημερ.'3.1.02* Republicv.Koufettas
(1985)3CLR 19505 loannides&othersv. Republic
(1984)3CLR. 1283· Loizidou-Papaphotiv. Republic
(1984)3C.LJR. 933Harisv.Republic
(1985)3C.L.R. 723' Χασάπης v. Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 92.1990Φιλίππου ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 25.4.1990 10 Ξυστονρης κ.α.ν.Δημοκρατίας. Απόφαση ημερ. 13.3.1990· Σιδερά νΔημοκρατίας.Απόφαση ημερ.19.6.1991· Κεφάλακ.α. ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 24.1.1991Papadopoulos v.Republic
(1982)3CLR. 107Ο Καϊττάνης κ.α.ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 12.4.1990· 15 Μανρομμάτης κ.α. ν. Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, Απόφαση ημερ. 22.2.1991Σάββαν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 6.2.1992Φωτίονκ.α. ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 7.11.1989Καϊττάνης &άλλοι ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 1.6.1991- 20 Δημοκρατία ν.Στυλιανού κ.α. Απόφαση ημερ. 10.6.1990Styiianou v.Republic
(1986)3CLR. 266V Λοϊζίδης κ.α.ν.Δημοκρατίας.Απόφαση ημερ. 12.5.1990Themistocleous&othersv.Republic
(1985)3C.LJi.1070 Yenakntou &othersv.Republic
(1985)3C.LM. 2731· 25 Pouxgouiides&others v. Republic
(1988)3C.L&.1434. Έφεση. Έφεση εναντίον της απόφασης Δικαστήτου Αναηάτου 237 Δημοκρατίαν.ΚώνστανανίΑη
(1993)Δικαστηρίου, 1992 (Προσφυγή αρ. 81/90) με την οποία ακυρώθηκαν οι προαγωγές δύοαπότα τέσσερα ενδιαφε ρόμενα μέρη, στη θέση Κτηματολογικού Λειτουργού 1ης τάξης (Κτηματολόγιο) Τμήμα Κτηματολογίου καιΧωρομετρίας. 5 Π. Χ" Δημητρίου, ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας Α', για τους εφεσείοντες. Α.Σ. Αγγελίδης,γιατους εφεσίβλητους. Π.Παπαγεωργίον,γιατοενδιαφερόμενομέρος. CUT. adv. vult. 1 0 ΛΟΙΖΟΥ, Π. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Οι Δικαστές κκ. Δημητριάδης και Χατζητσαγγάρης συμφω νούν μετηναπόφαση αυτή.ΟιΔικαστές κκ. Χρυσοστομής καιΑρτεμίδης συμφωνούν μετοαποτέλεσμα,αλλάθαδώ σουντοδικότουςσκεπτικό. 15 Το επίδικο θέμα το οποίο εγείρεται στην παρούσα έφεση είναι ότι ησύστασητου Προϊσταμένου του Τμήμα τος δεν είναι αναγκαίονα είναι επαρκώς αιτιολογημένη, γιατί κάτι τέτοιο δεν προβλεπόταν από το άρθρο 44
(3)τωνπερί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμωντου 1967 έως 1987, ^0 στησυνέχεια οΝόμος,πουίσχυεκατάτοχρόνολήψηςτης επίδικης απόφασης και περαιτέρω είναι αντίθετο με τη Νομολογία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου στοθέμα.Επιπλέ οντοεύρηματουΔικαστηρίου,ενόψειτουοποίου ακύρω σε τις προαγωγές των ενδιαφερομένων μερών Χρίστου 25 Πολυκάρπουκαι Αντώνιου Σάββα,ότι ηΕπιτροπή Δημό σιας Υπηρεσίας, στη συνέχεια η Επιτροπή,αποδέκτηκε ανεπιφύλακτα την ανεξήγητη και αναιτιολόγητη σύσταση του Προϊσταμένου τουΤμήματος υπέρ τωνενδιαφερομέ νων μερών αυτών ενεργώντας έτσικάτωαπόπλάνηπερί 30 τα πράγματακαι γεγονός που καθιστά κακήκαι λανθα σμένη την άσκηση της διακριτικής της ευχέρειας, είναι εσφαλμένοκαιτούτογιατουςπιοκάτωλόγους: 238 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν. ΚονσταντινΙΑη Α.ΛοΤζον,Πρ. "(α)ηΕπιτροπή,προτού αποδεχτεί τη σύσταση του Διευθυντή τουΤμήματος,προέβησελεπτομερή αξιολό γησηκαισύγκριση τωνυποψήφιων μεβάσηόλαταενώ πιοντηςστοιχείακαικαθιερωμένακριτήρια, #. 5 10 (β)ησύσταση τουΔιευθυντή τουΤμήματοςδενήταν αναγκαίοναπεριέχει αιτιολογία,και (γ)ησύσταση του Διευθυντή τουΤμήματος συνάδει πλήρως μετα καθιερωμένα κριτήρια (αξία,προσόντα, αρχαιότητα). Ημικρή, απομακρυσμένη και ωςεκ τούτου ασήμαντου βάρους αρχαιότητα του Αιτητή έναντι τωνπιο πάνωΕνδιαφερόμενων Μερών δενκαθιστάτη σύσταση του Διευθυντή του Τμήματος αντίθετη με τα καθιερωμένακριτήρια(αξία,προσόντα, αρχαιότητα)." Οι επίδικες θέσεις ήταν θέσεις Κτηματολογικού Λει τουργού, 1ης Τάξης, που είναι θέσηπροαγωγής. Ύστερα 15 από τη σχετική διαδικασία η Επιτροπή λαμβάνοντας υπόψηόλαταενώπιον τηςουσιώδηστοιχεία όπωςαναφέ ρει στοσχετικό πρακτικό τηςσυνεδρίας της, της12 Σε πτεμβρίου 1989 (Παράρτημα6): 20 25 "....έκρινε μεβάσητακαθιερωμένα κριτήριαστοσύνολό τους (αξία,προσόντα, αρχαιότητα)ότιοιπαρα κάτωυπερέχουν των άλλων υποψηφίωνκαιαποφάσισε νατουςπροαγάγεισαντουςπιοκατάλληλους στη μόνι μη (Τακτ. Προύπ.) θέση Κτηματολογικού Λειτουργού, 1ης Τάξης (Κτηματολογίου), Τμήμα Κτηματολογίου καιΧωρομετρίας, από 1.10.89: 1.ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ Στέλιος 2.ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ Χρίστος 3.ΣΑΒΒΑΑντώνιος Χρ. 30 4.ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠέτροςΚ.." Οαιτητήςπρόσβαλε μετηνπροσφυγήτουτηνπροαγω239 Α. ΔοΤζο©,UQ. Δημοκρατίαν.ΚωνσταντινΙΑη
(1993)γήτωντεσσάρωνπροαχθέντων, αλλάτοΠρωτόδικοΔικα στήριο ακύρωσε μόνο την προαγωγήτου ΧρίστουΠολυ κάρπουκαιΠέτρουΧριστοδουλίδη. Στοσχετικόαπόσπα σμα της εφεσφαλλόμενης απόφασηςαναφέρονταιταπιο κάτω: "Αν οπιοπάνωτρόποςμετονοποίοέχωερμηνεύσει τις αυθεντίες πάνωστο επίδικο θέμαείναι ορθός, και λαμβανομένου υπόψη ότι στην παρούσα περίπτωση προκύπτειαπόταστοιχεία τωνφακέλωνότι οΑιτητής IQ είναι ουσιαστικά ίσος σε αξία με βάσητις εμπιστευτι κές εκθέσεις και σε προσόντα με τα Ενδιαφερόμενα Μέρη Χρίστο Πολυκάρπου και Αντώνιο Σάββα, έχει όμως μικρήέστωυπεροχή σεαρχαιότηταέναντίτους, η ανεπιφύλαχτη αποδοχή από την ΕΔΥ της ανεξήγητης και αναιτιολόγητης σύστασης του Διευθυντή υπέρτων 15 πιο πάνωδύο Ενδιαφερομένων Μερών μαρτυρείότι η ΕΔΥ ενήργησε κάτω από πλάνη περί τα πράγματαη οποία καθιστά κακή και λανθασμένη την άσκηση της - διακριτικής της ευχέρειας. Τεκμηριώνεται έτσι ο ισχυ ρισμός ότι η προαγωγή των δύο αυτών υποψηφίων είναι προϊόν υπέρβασης της εξουσίας της ΕΔΥ και 20 υπόκειται,ως εκ τούτου,σε ακύρωσηπαρά το γεγονός ότι ο Αιτητής ούτε απέδειξε ούτε ισχυρίζεται έκδηλη υπεροχήέναντίτους.Δεν μπορείναλεχθείτο ίδιοανα φορικάμετοΕνδιαφερόμενοΜέροςΠέτρο Χριστοδου λίδηοοποίος είναιίσοςτουΑιτητή σεαξίαμεβάσητις 95 Εμπιστευτικές Εκθέσεις και σε προσόντα,αλλάυπερέ χει έναντίτουσεαρχαιότηταέστωκαι απομακρυσμένη. Μπορεί επομένως ναλεχθεί ότι ηεπίδικησύσταση του Πέτρου Χριστοδουλίδη από το Διευθυντήαντανακλά καιτοστοιχείο τηςμικρήςυπεροχήςτουσεαρχαιότητα και είναι, ως εκ τούτου,σύμφωνα με τα στοιχεία των φακέλων, ώστε να μην απαιτείταιη ρητή αιτιολόγηση της.ΤοίδιοισχύειγιατοΕνδιαφερόμενοΜέροςΣτέλιο ΘεοδούλουγιατοοποίοορθάηΕΔΥ έκρινεότικατέχει το πλεονέκτημα του Σχεδίου Υπηρεσίας. Τα στοιχεία τωνφακέλωναποκαλύπτουνυπεροχήαυτήτουΣτέλιου ^5 Θεοδούλου σεπροσόνταέναντιτουΑιτητή. Ηυπεροχή δικαιολογεί τηνεπίδικησύστασητουαπό το Διευθυντή 240 5 3ΑΛΛ Δημοκρατία ν. ΚανσταντινΙοη Α.Λοΐζον, Πρ. παρά την πολύ απομακρυσμένη και μηδαμινής σημα σίαςαρχαιότητατουΑιτητήέναντιτου." ΣύμφωναμετηνπροηγούμενηΝομολογίακαι τιςγενι κές αρχές του Διοικητικού Δικαίου οι συστάσεις του 5 Προϊσταμένου του Τμήματος/Τμηματάρχηδεν είναι απα ραίτητονα είναιαιτιολογημένες, ιδιαίτεραότανσυνάδουν ήβασίζονται στα καθιερωμένα κριτήρια,δεν μπορούν δε να θεωρηθούν ως ελαττωματικές λόγω έλλειψης αιτιολο γίας, εκτός ανανατραπεί τοτεκμήριοτης νομιμότητας με βάσητο οποίο θεωρούνται πως διαμορφώθηκαν καλόπι10 οταμετάαπό δέουσαέρευνα.Βλ.ΝιόβηΠαπαϊωάννονχ,ά ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ.713 στην οποία αναφέρο νταιταακόλουθα: 15 20 25 2Q "... Είναι βέβαιαθεμελιωμένο πως όταν οι συστάσεις συγκρούονται με την καθόλου εικόνα πουεμφανίζουν οιυπηρεσιακέςεκθέσεις θαπρέπειναπαραγνωρίζονται ή να τους δίνεται περιορισμένη σημασία ανάλογα με την έκτασητης σύγκρουσης. (Βλ. Republic v. Koufettas
(1985)3 CLR 1950).Όμως,αντικείμενο της σύγκρισης δεν είναι ταεπι μέρους. Είναι απότη μιαη ίδιαησύ στασηπουεμπεριέχει την άποψηπως ο ένας απότους υποψήφιουςείναικαλύτεροςαπό τονάλλοκαι απότην άλλη ησυνολική εικόνα που εμφανίζουν οι υπηρεσια κές εκθέσεις. Γιατους πιοπάνωλόγους,ηεισήγησηως προςτην αναγκαιότητααιτιολόγησης τηςσύστασης δενευσταθεί. θαπροσθέταμεότι,όπωςορθάσημειώθηκε στηνυπόθε ση Ioannides & others v. The Republic
(1984)3C.L.R. 1283,ησύστασηδεν μπορείναθεωρηθεί ότι είναιελατ τωματικήεκτός ανανατραπείτο τεκμήριο της νομιμό τητας με βάσητο οποίο θεωρείται πωςδιαμορφώθηκε καλόπισταμετάαπό δέουσαέρευνα." Επίσηςσε σειράπροσφυγών έχειήδη γίνειδεκτήηπιο πάνω αρχήότι οι συστάσεις του Προϊσταμένου τουΤμή ματος με βάση τους περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμους 1967-1987 δεν είναι αναγκαίο να περιέχουν αιτιολογία, 241 Δ.ΑοΤζου, MQ. Aityuntgaxlav.KowratwiviAq
(1993)νοουμένου βεβαίωςότιαυτέςδενείναιαντίθετες μετοπε ριεχόμενο τωνφακέλων. Θέμαδικαστικούελέγχουτίθεται μόνο στηνπερίπτωσηπουοΠροϊστάμενος εκλέγεινα πα ραθέσει τους λόγους των εισηγήσεων του,οπότανανπρο κύψει ότι η αιτιολογία που δόθηκε από αυτόν πάσχει, η5 απόφασημπορεί ναανατραπείγιατολόγοαυτό. Σχετική αναφορά μπορεί να γίνει στις υποθέσεις Loizidou -Papaphoti v.Republic
(1984)3CLR.933, στη σελ. 938,Ioannidou andothers v.RepubUc
(1984)3 C.L.R. 1283, RepubUc v.Koufettas
(1984)3C.L.R. 1950,στη σελ. 1962,Haris v.RepubUc
(1985)3C.L.R.723,στη σελ. 727,10 Χασάπης v. Δημοκρατίας, Αρ.Υποθ. 692/87, απόφαση ημερ.9Φεβρουαρίου1990,Φιλίππουν. Δημοκρατίας, Αρ. Υποθ. 492/89,ημερ.25Απριλίου 1990,Ξνστούρηςκ.α. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 956/87,ημερ. 13 Μαρτίου 1990 κλπ,απόφασηημερ.28Ιουνίου 1991,ΖωήΣιδεράν.Δήμο-15 κρατίας, Υποθ. Αρ.808/989, ημερ. 19Ιουνίου 1991, Κεφά λα κ.α. ν.Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 65/88κλπ.απόφαση ημερ.24Ιανουαρίου 1991. Έχει επίσης νομολογιακά καθιερωθεί ότιοι συστάσεις του Προϊσταμένου δενθεωρούνται άκυρες ωςαναιτιολό- 20 γητεςγιατίείναισύντομες ήλακωνικές,νοουμένου ότισυ νάδουν με ταστοιχεία τωνφακέλων, (Βλέπε: Νιόβη Παπαϊωάννου (πιοπάνω),Papadopoulos v.RepubUc
(1982)3 C.L.R.1070,στησελίδα 1078,Καϊττάνηςκ.ά. ν. Δημοκρα τίας, Υποθ. Αρ.286/88κλπ.,ημερ. 12Απριλίου 1990, Ζωή25 Σιδερά ν.Δημοκρατίας(πιοπάνω),Μαυρομμάτης κ.ά. ν. ΕπιτροπήςΔημόσιας Υπηρεσίας, Υποθ. Αρ. 43/88,ημερ. 22 Φεβρουαρίου 1991,Α.Σάββα ν.Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ.281/90, ημερ.6Φεβρουαρίου 1992). Είναι δεαρκετό ανο Τμηματάρχης αναφερθεί μόνο 30 στους υποψηφίους πουσυστήνει χωρίς να κάμει ειδική αναφορά στις συστάσεις τουσεόλους τους υποψηφίους (Βλέπε Φωτίουκ.α. ν.Δημοκρατίας, 749/88, ημερ.7 Νοεμ βρίου 1989, Σάββας Ξνστούρης κ.α. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ.956/87 κλπ.,απόφασηημερ.23Μαρτίου 1990,35 Ζωή Σιδερά ν. Δημοκρατίαςπιοπάνω),Καϊττάνηςκ.α. ν. 242 3AAA. Δημοκρατίαv.Κανσταντινίοη Α.ΛοΤζον,Πρ. Δημοκρατίας,Υποθ. Αρ.94/86κλπ.,απόφασηημερ.1 Ιου λίου 1991. Στο σημείο αυτόνοιώθουμε επιβεβλημένο ναασχολη θούμεσεσυντομία μετιςαυθεντίεςπουαναφέρονταιστην 5 πρωτόδικηαπόφασηστις οποίες δεν έχουμε ήδη αναφερ θεί. Δενθεωρούμε ότιπρόκειταιπερί διαφορετικής προ σεγγίσεως τουΔικαστηρίου μια καιως επίτο πλείστον δεν είναι σχετικές μετο υπό εξέταση θέμα. Ουσιαστικά αφορούντησημασίατωνσυστάσεων καιτηβαρύτηταπου Q πρέπειναδίδεταισ'αυτέςιδιαίτερα στις περιπτώσειςπου οι συστάσεις είναι πεπλανημένες ήασύμφωνες μετο πε ριεχόμενο των εμπιστευτικών εκθέσεων. ΒλέπεΑ.Ε.1028, 1029, 1034, Δημοκρατίαν.ΑνδρέαΣτυλιανού κ.α.,ημερ. 10Ιουλίου 1990,NikiStyUanou v.RepubUc
(1986)3 C.L.R. 2661, Αοϊζίδης κ.α. ν. Δημοκρατίας, Αρ. Υποθ. 583/88 5 κλπ.,ημερ.12Μαΐου 1990. Οι υποθέσεις Themistocleous and othersv. RepubUc
(1985)3 C.L.R. 1070, Yenakritou andothers v. RepubUc
(1985)3 C.L.R. 2731, όπως καιηυπόθεση Pourgoundes andothers v.RepubUc
(1988)3C.L.R. 1434 αφορούνπερι' πτώσεις πουηΕπιτροπήΕκπαιδευτικήςΥπηρεσίας πλα νήθηκε λαμβάνουσαυπόψητης κατάτη διενέργειαπροα γωγών μόνο τους υποψηφίους ταονόματα τωνοποίων περιείχοντο στον κατάλογο μετιςσυστάσεις του οικείου Τμήματος παραγνωρίζοντας όλους τους υπόλοιπους χωρίς ναείναι γνωστοί οι λόγοι πουδεν περιελήφθησαν . στον κατάλογο αυτό,ούτε και βεβαίως οι λόγοι που δεν εκλέγησανστοτελικόστάδιο. Μεβάση ταπιοπάνωέχουμε καταλήξει στοσυμπέρα σμαότιστην υπόεξέταση περίπτωσηδεν δικαιολογείτοη " ακύρωσητηςεπίδικηςαπόφασηςτηςΕπιτροπήςκαιωςεκ τούτουη έφεση επιτρέπεται. Ωςπροςτουςυπόλοιπουςλόγους μετουςοποίουςπρο σβάλλεται ηεπίδικη απόφασητης Επιτροπής,ότιη Επι τροπήδενπροέβη σεκαμιάέρευνακαι/ήδενδιενήργησε τη 5 δέουσαέρευναόσον αφοράτηναξία,ταπροσόντακαιτην 243 Δημοκρατίαν.ΚονστανηνΜη
(1993)αρχαιότητατων υποψηφίων, ούτεκαισύγκρινε τους υπο ψήφιους ή/και ότι η Επιτροπήενήργησε μη αξιοκρατικά υπό καθεστώς πλάνης περί τα πράγματακαι δεν πέτυχε επιλογήτουπραγματικάκαλύτερουαπότουςυποψηφίους θα μπορούσε ναλεχθείότιηεπίδικη απόφασηλήφθηκε ,η Επιτροπήόπως φανερώνεταικαι από το σχετικόπρακτι κότης έλαβευπόψηόλαταστοιχεία,γεγονότακαικριτή ριακαιη επίδικηαπόφασηήταναπόλυταορθήκαιλογικά εφικτή. Δεν αποδείχθηκε από μέρους του αιτητή έκδηλη υπεροχήέναντιτωνενδιαφερομένων μερώνγιατίαπότην *" εξέταση των σχετικών φακέλων των υποψηφίων δεν πα ρουσιάζεται μια σαφήςκαι εμφανήςέκδηληυπεροχήσαν ένααναμφισβήτητογεγονός.Πέραντωνάλλων στοιχείων, τα ενδιαφερόμενα μέρη είχαν τη σύσταση του Διευθυντή του Τμήματος που ενίσχυε και καθιστούσε υπέρτερα τα 15 ενδιαφερόμενα μέρη έναντι του αιτητή και ως εκ τούτου καιοιλόγοιαυτοίαποτυγχάνουν. Για όλους τους πιοπάνωλόγους ηέφεσηεπιτρέπεται και η προσφυγή απορρίπτεται. Επικυρώνεται η επίδικη απόφαση. Δενγίνεταιοποιαδήποτεδιαταγήγια έξοδα. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Η Δημοκρατίαεφεσιβάλλει τηναπό φασηπρωτόδικουσυνάδελφου μετην οποία ακυρώθηκαν οι προαγωγές δύο, από τα τέσσερα ενδιαφερόμενα μέρη, 25 στηθέσηΚτηματολογικού Λειτουργού 1ηςτάξης(Κτηματολογιον) Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, που εδημοσιεύθη στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 17.11.89. Ο μοναδικός λόγος για τον οποίο ηπρο σφυγήτουαιτητή-εφεαίβλητουέγινεαποδεκτή,στην έκτα- 30 ση που αναφέρεται πιο πάνω,είναι γιατί ο πρωτόδικος συνάδελφος έκρινε πως οι σχετικές συστάσεις του προϊ σταμένουτουτμήματοςενώπιοντηςΕΔΥ ήταναναιτιολό γητες.Ειδικάδε, καιαναφορικάμεταδύο ενδιαφερόμενα μέρη, των οποίων η προαγωγήακυρώθηκε, οι συστάσεις 35 δεν συμφωνούσαν με το περιεχόμενο των υπηρεσιακών φακέλων γιατί ο εφεσίβλητος-αιτητής είχε, έστω, πολύ μικρήυπεροχή στην αρχαιότηταέναντι των δύοενδίαφε244 20 3AAA. ΔημοχοατΙα v. ΚανσταντινΙοη Α^τεμΙοης,Δ. ρομένων μερών, μολονότι ήσαν όλοι ισότιμοι στην αξία καιπροσόντα. Στησύστασητουπροϊσταμένουτουτμήματοςπράγμα τιδενανευρίσκεταιοποιαδήποτεαιτιολογία.Τηνπαραθέ5 τουμε αυτούσια,όπωςκαταγράφεταιστο σχετικόπρακτι κότης ΕΔΥ. "Συστήνει τους Αντώνιο Σάββα, ΧρίστοΠολυκάρ που, Πέτρο Χριστοδουλίδη και για την τέταρτη θέση τουςΣτέλιοΘεοδούλουκαιΑνδρέαΠίπη". Για να συμπληρώσουμε την εικόνα των γεγονότων, 10 που θεωρούμε ως αναγκαία για τη συζήτηση της έφεσης, παρατηρούμεπωςοπρωτόδικοςδικαστήςέκρινε τονεφεσίβλητο-αιτητή και τα 4 ενδιαφερόμενα μέρη ως ισόβαθ μους στην αξίακαιταπροσόντα,με ελαφράυπεροχήστο τελευταίο στοιχείο τουΣτ. Θεοδούλου,πουδιέθετεπανε15 πιατημιακότίτλο. Η αρχαιότητατου αιτητή και των εν διαφερομένωνμερώνκρίθηκεμεαναδρομή στοχρόνοδιο ρισμού τους σε προ-προηγούμενες θέσεις, με αποτέλεσμα να έχει αμελητέα υπεροχή ο αιτητής έναντι των δυοαπό τουςπροαχθέντες, των οποίωνκαιη προαγωγή ακυρώθη20 κεμετηνεφεσιβαλλόμενη απόφαση. Προτούκαταλήξειστην ετυμηγορίατουοσυνάδελφος, προέβησεεκτεταμένηαναφοράστηνομολογία πουαφορά σταστοιχείαπουπρέπειναπεριέχονταιστησύστασητου προϊσταμένουτμήματος, παρατηρώνταςπωςαυτή παρου σιάζει δύο αντίθετες προσεγγίσεις. Μια σειρά πρωτόδι25 *ων αποφάσεωνκαιτης Ολομέλειας τουΑνωτάτουΔικα στηρίου υιοθετούν την αρχή πωςπρέπει να αιτιολογείται η σύσταση του προϊστάμενου, αλλά στην περίπτωσηπου αυτήείναι λακωνική μπορεί να συμπληρωθεί απότοπε3Q ριεχόμενο τωνυπηρεσιακώνφακέλων. Σεάλλησειράαπο φάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου υιοθετείται ηάποψη πως τέτοια αιτιολογία δεν χρειάζεται, όπου όμως υπάρ χει, εξετάζεται αν αυτή συνάδει με το περιεχόμενο των υπηρεσιακών φακέλων και τις επιπτώσεις που έχει στη 3 ^ λήψητηςαπόφασηςτουδιοικητικούοργάνου. 245 A$«pUh[£,Δ. ΔηροΜφανΙαν.ΚβανοταντινΙΦη
(1993)Η κρινόμενη πρωτόδικηαπόφασηδόθηκε στις 122.92. Σε αυτή δε αναφέρονται δύο διαδοχικές αποφάσεις της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μετην ίδιασύν θεση που επίλυσε το επίμαχοζήτηματελεσίδικα, και που s προφανώς δεν είχαν κυκλοφορήσει όταν ο πρωτόδικος συνάδελφος εξέδιδε την απόφαση του. Αυτές είναι οι Α.Ε.891 ΝιόβηΠαπαϊωάννουκ.α. ν.ΚυπριακήςΔημοκρα τίας
(1991)3 AAA 713 και ηΑ.Ε.865 ΚυπριακήΔημο κρατία ν. Άννας Βιολάρη και Άννας Ιαχωβίδου, ημερ. «Q 13.1.92. Στην πρώτη υπόθεση το Δικαστήριο διαφώνησε ως προςτο αποτέλεσματης, γιατους λόγους πουαναφέ ρονται στις δύο αποφάσεις. Υπήρξε όμως ομοφωνία πάνω στο επίμαχοζήτημαστην παρούσαέφεση. Παραθέ τουμε εδώτο σχετικό απόσπασμα απότηνυπόθεσηΝιόβη . Παπαϊωάννου, που υιοθετήθηκε και στην Δημοκρατία ν. Άννας ΒιολάρηκαιΑνναςΙαχωβίδου. 'Το δεύτερο νομικόζήτημα,γιατοοποίοανάπτυξε την επιχειρηματολογία του ο συνήγορος των εφεσειόντων, είναι πως οι συστάσεις του Οικείου Τμήματος ^0 δεν είναι αιτιολογημένες, και ότι εν πάσηπεριπτώσει έγιναν προσωπικά από τον προϊστάμενο του Τμήμα τος, διευθυντήδημοτικής εκπαίδευσης,κατάπαράβαση των προνοιών του άρθρου 35
(3)του περί Δημοτικής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμου του 1969 (10/69), 25 όπως έχει τροποποιηθεί μετο άρθρο5(γ)τουπερίΔη μοτικής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικού) Νόμου του 1979 (53/79), που προβλέπουν πως οι συ στάσειςγίνονταιαπότοΟικείοΤμήμα. Διαφωνούμε με τις εισηγήσεις του δικηγόρου των 30 εφεσειόντων για τους εξής λόγους. Στην κρίση μας η <*0Χή της αναγκαιότηταςτης αιτιολόγησης των αποφά σεων της διοίκησης αφοράστην ίδιατην επίδικηαπό φαση καιόχι σε όλεςτις ενδιάμεσες αποφάσεις, στάδια ή διαδικασίαπου οδηγούν στη λήψη της, εκτόςβέβαια από τις περιπτώσεις όπου προβλέπεται ειδικά στο 35 νόμο.Τέτοιαπρόνοιαδενγίνεταιγιατις συστάσεις του Οικείου Τμήματος. Εξάλλου η ενέργεια της σύστασης εμπεριέχει αφ' εαυτήςτην έννοια επιλογής και εισήγη246 3AAA. 5 1Ω 15 20 Δημοκρατίαv. Καννταντινίοτ) Αοτβμ16τ&Δ. σης για διορισμό από τους καλύτερους των υποψη φίων. Ο διευθυντής δε δημοτικής εκπαίδευσης, που υπογράφει το σχετικό σημείωμα των συστάσεων προς την Ε.Ε.Υ.,ενήργησε ως ο Προϊστάμενος του Οικείου Τμήματος. Είναιγεγονόςπωςστοέγγραφοαυτόδενπε ριορίζεται στην απλήπαράθεσησε κατάλογοτων συστηθέντων, αλλά αναφέρειπως για τις συστάσεις λή φθηκαν υπόψη οι προσωπικές του γνώσεις, οι συστάσεις και απόψεις των οικείων επιθεωρητών, οι υπηρεσιακές εκθέσεις και όλα τα στοιχεία των σχετι κώνφακέλων. Έχουμεεπομένωςτηγνώμηπως,όπουονόμος προ νοείγιαεισηγήσειςαπόόργανοτηςδιοίκησηςπρος την Αρχή πουείναι επιφορτισμένημετηλήψη τηςσχετικής εκτελεστής απόφασης,χωρίς ναπροβλέπεταισεαυτόν πως οι τέτοιες εισηγήσειςπρέπει ναείναιαιτιολογημέ νες,τότεδενχρειάζεταιαιτιολογία.Όταν όμωςτοίδιο τοόργανοεπιλέγειναπαραθέσειτουςλόγουςτωνειση γήσεωντου,τότετο αναθεωρητικόελέγχειτην αιτιολοΎίααυτήκαι σε περίπτωση πουπάσχει ανατρέπειτην απόφαση". Ο πρωτόδικος συνάδελφος αναφέρει στην απόφαση του πως ο προϊστάμενος θα μπορούσε τουλάχιστο να κάμει,έστω, αναφορά στη σύσταση του στατρίαγνωστά κριτήρια,αξία,προσόντακαιαρχαιότητα. Μα,ανο προϊ25 στάμενος έκαμνετέτοιααναφορά,αυτήθαήτανλαθεμένη γιατί όλαταμέρηισοβαθμούσανστηναξίακαι προσόντα, ακόμηκαι στην αρχαιότητα, γιατί η μικρή διαφορά που υπάρχει στο διορισμό σε προ-προηγούμενες θέσεις, είναι αμελητέα. Η σύσταση επομένως του προϊσταμένου του 30 τμήματος,όπωςαναφέρεταιστιςπιοπάνωαποφάσειςτης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, εμπεριέχει την έννοιατης επιλογής,καιστην εξεταζόμενηπερίπτωση της εισήγησης γιαπροαγωγήτων ενδιαφερομένων μερών,με ταξύ σχεδόν ισοβαθμούντων υποψηφίων. Ο εφεσείων35 αιτητής δεν ισχυρίζεται πως έχει έκδηλη υπεροχήέναντι τωνπροαχθέντων. 247 Δημοκρατία ν.ΚονσταντινΙση
(1993)Τελειώνοντας, διευκρινίζουμε πωςτο ισχύον δίκαιοστην παρούσα υπόθεση ήταν ο περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμος, 37/67,που ως γνωστό έχει αντικατασταθείτώρα μετον 1/90, ο οποίοςκάμνειδιαφορετικέςρυθμίσεις ανα φορικάμετοζήτημαπουαναλύεται εδώ. Η έφεση επομένως της Δημοκρατίας επιτρέπεται. Η πρωτόδικηαπόφασηανατρέπεταικαι επικυρώνεται αυτή τηςΔημόσιας Υπηρεσίας. Δεν γίνεται οποιαδήποτε διατα γήγιαταέξοδα. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ. Είχατην ευκαιρίανα μελετήσω τις αποφάσεις τωνσυναδέλφωνΔικαστώνΑ. Λοΐζου,Πρ. καιΧρ. Αρτεμίδη,Δ.,καισυμφωνώότιη έφεσητηςΔημο κρατίαςθαπρέπειναγίνει επιτρεπτήγιατουςλόγουςπου αναφέρονταιστις αποφάσειςαυτές. Γιανατοποθετηθώσαφέστεραπάνωστο επίμαχο θέμα των συστάσεων του Προϊσταμένου τουΤμήματοςΚτημα τολογίου και Χωρομετρίας ενώπιον της Ε.Δ.Υ., έχω τη γνώμη πως το υπό κρίση θέμα επιλύεται με βάσηταόσα σχετικά αναφέρθηκανστηνΑ.Ε.891, ΝιόβηΠαπαϊωάννου κ.α.ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ.713 πουυιοθετήθηκε και στην Α.Ε. 865, Κυπριακή Δημοκρατία ν. ΆνναςΒιο λάρηκαι Άννας Ιαχωβίδου, ημερ.13.1.92. Κατά συνέπεια, η έφεση επιτρέπεται. Η πρωτόδικη απόφασηανατρέπεται. Η επίδικηαπόφαση επικυρώνεται καιηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίς καμιάδιαταγήγιατα έξοδα. Ηέφεσηεπιτρέπεται χωρίςδιαταγήγιαέξοδα. 248