(1993)18 Οκτωβρίου,1993 [ΠΙΚΗΣ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ. ΑΡΤΕ ΜΗΣ,Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,ΜΕΣΩΕΦΟΡΟΥΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗ ΜΑΤΟΣ, Εφεσείοντες, ν. ΜΑΡΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, Εφεσίβλητου, (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ.1026). Φορολογία — Φόρος Εισοδήματος — Διεκδίκηση κεφαλαιουχικών εκπτώσεων — Οι περί Φορολογίας τον Εισοδήματος Νόμοι 1961 85 άρθρα 12(2Χα)και 12
(2)(β)— Άρνηση τον Εφόρου να παραχω ρήσει τις σχετικές εκπτώσειςσεεγκεκριμένο λογιστή για αγορά και εγκατάσταση ηλεκτρονικού -υπολογιστήστο σπίτι του — Κρίθηκε άκυρη λόγω εσφαλμένης αιτιολογίας. 5 Σύνταγμα άρθρο 146.1— Ακυρότητα διοικητικής πράξης — Οκαθέ νας από τους λόγους των προνοούνται στο άρθρο 146.1τον Σνντάγματος περιλαμβάνει και τονς υπολοίπους καθώςκαικαθιερω μένες αρχές τον Διοικητικού Δικαίου, παραβίαση των οποίων 10 οδηγεί σε ακυρότητα. Διοικητικό Δίκαιο — Αιτιολογία διοικητικής πράξης. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής αγοράστηκε προσωπικά από τον εφεσίβλητο,εγκαταστάθηκεστοσπίτιτουκαιόπωςανέφερεσεεπι στολήτουπροςτον Έφοροημερομηνίας6/11/1986, εχρησιμοποιεί- 1* το γιασκοπούςτου επαγγέλματοςτου,για τηλογιστική τουσυνε ταιρισμού όπου εργαζότανκαι για τη βελτίωση των γνώσεων του ούτως ώστε να μπορέσει ναγίνει συνέταιρος στο λογιστικό οίκο, πράγμα πουεπετεύχθη.Οικεφαλαιουχικές εκπτώσειςπου ζητούσε ο εφεσίβλητος ήταν έκπτωση λόγω φθοράς και έκπτωση λόγω 20 επένδυσης σύμφωνα με τις παραγράφους (α)και (β) τουάρθρου 12
(2)των ΠερίΦόρου Εισοδήματος Νόμου 1961-85 καισυγκεκρι μένατουΝ.76/
- Το αίτημααπορρίφθηκε απότον Έφορογιατουςακόλουθους λόγους: 25 490 3AJLA. Δημοκρατίαv. Χρίστου α)ουπολογιστής ήτανεγκατεστημένος στο σπίτι β)οελεγκτικός οίκοςείχε υπολογιστή γ)ηΧρήσητουυπολογιστή δεναπέφερεεπιπρόσθετο εισόδημα 5 δ)ησυνεταιρική συμφωνία δεν απαιτούσενα έχει ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η απόφασητου Εφόρου ακυρώθηκεαπότο πρωτόδικοΔικα στήριο. Η παρούσα έφεση στρέφεται εναντίον της απόφασηςτου πρωτόδικουΔικαστή. 10 15 20 Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψετην έφεση καιαποφάνθηκεότι:
- Η αιτιολογία που δόθηκε από τον Έφορο στην υπό κρίση διοικητικήαπόφασηπάσχει γιατί σ* αυτήδεν γίνεται αναφοράστα σχετικά ουσιαστικά κριτήρια, τα οποία έπρεπε να είχαν ληφθεί υπόψηκαι που είναι: (α)απόκτησηστοιχείου πάγιουενεργητικού, (β) που πρέπει να είναι είτε μηχανήματα,είτε εγκαταστάσεις, είτε κτίρια, (γ) τα οποία ανήκουν στην επιχείρηση και (δ) τα σχετικά στοιχεία πρέπαναχρησιμοποιούνται απότην επιχείρηση. Ο Έφο ρος θαέπρεπε να είχε αποφασίσει το θέμα με βάσητις προϋποθέ σεις αυτές και ιδιαίτερατο κατάπόσο η χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή ήτανγιασκοπούςτης επιχείρησης.
- Ο γενικός λόγος στην προσφυγή που αναφέρει ότι ο Έφο ρος ενήργησε καθ'υπέρβαση ήκατάχρηση εξουσίας καλύπτει και τοθέματηςαιτιολογίας. 25
- Ο ισχυρισμός του Εφόρουγια υπέρβασητων εξουσιών του πρωτόδικου Δικαστή ο οποίος έκρινε ποια θα έπρεπε να ήταν η απόφαση του Εφόρου αντί να αποφασίσει κατάπόσο ηαπόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή, ανκαι έχει βάσηστον εν λόγω ισχυρισμό, δεν μεταβάλλαουσιωδώς το βάθροστο οποίοστηρίζεται η πρωτό δικηαπόφαση. 30 Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα νπέρ τον εφεσίβλητου. Υποθέσειςπον αναφέρθηκαν: Damianos&Anotherv. C.B.C.
(1987)C.LJi. 848· Δημητρίου & Υιοί Λτδ ν. Δημοκρατία
(1968)3Α.ΑΛ. 444- 35 Παρτζίλης ν. Δημοκρατία
(1973)3ΑΛΛ. 33· Λάμπρου ν. Δημοκρατίας
(1970)3ΑΛΛ. 75. 491 Δημοκρατίαν.ΧρΙστον
(1993)Έφεση. Έφεσηεναντίον της απόφασης Δικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Κούρρης,Δ.) ημερ. 13 Δεκεμβρίου, 1989 (Προσφυγή Αρ. 493/87)με την οποίαακύρωσε από φασητου Εφόρου Φόρου Εισοδήματος να απορρίψει το 5 αίτημα του εφεσίβλητου για κεφαλαιουχικές εκπτώσεις αναφορικάμεέναηλεκτρονικό υπολογιστή. Σ.Χατζηγίάννη- Ιίοσήφ(xa)tγιατον εφεσείοντα. Μ. Πελίδης, γιατονεφεσίβλητο. Cur.adv. vult. 10 ΠΙΚΗΣ, Δ.: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει οΔικαστής Π. Αρτεμης. ΑΡΤΕΜΗΣ.Δ.: Μετην έφεσηαυτήηΚυπριακή Δημο κρατία προσβάλλει τηνπρωτόδικηαπόφασηΔικαστή του Δικαστηρίου αυτού,με την οποία ακύρωσε απόφασητου 15 Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, με την οποίααπορρίφθηκε τοαίτηματου εφεσίβλητου γιακεφαλαιουχικές εκπτώσεις αναφορικά μεέναηλεκτρονικό υπολογιστή. Οαιτητήςζητούσε έκπτωσηλόγωφθοράς, σύμφωναμε την παράγραφο (α) του άρθρου 12
(2)και έκπτωση λόγω 20 επένδυσης,σύμφωνα μετην παράγραφο(β)του ιδίου εδα φίου των Περί Φόρου Εισοδήματος Νόμου 1961-85,και συγκεκριμένα τουΝ.76/84.Σύμφωναμε τις πιό πάνω νο μοθετικές πρόνοιες, για στοιχεία πάγιουενεργητικού που χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση χορηγούνται (α)εύλο- 2 5 γο ποσό για τη μείωσηκαι φθορά της αξίας τους μέχρις ότου διαγραφείτο κόστος και (β) έκπτωση λόγωεπένδυ σης σε μηχανήματακαιεγκαταστάσειςπουχρησιμοποιού νταιγιαπρώτη φορά. Ο αιτητής είναι λογιστής και τώρα συνέταιρος στον 30 Οίκο Κωστουρής, Μιχαηλίδης& Σία.Οεφεσίβλητοςαγό ρασεπροσωπικάέναηλεκτρονικό υπολογιστή πουεγκατέ492 3ΑΛΛ. Δημοκρατίαν.Χρίστου Αρτεμης,Δ. στήσεστοσπίτιτουκαιζήτησετιςπιόπάνωκεφαλαιουχι κέςεκπτώσεις.Οιλόγοι γιατουςοποίουςαπορρίφθηκετο αίτημα του περιέχονται σε επιστολή του ΕφόρουΦόρου Εισοδήματος μεημερομηνία 31.3.87.Οι προϋποθέσειςγια 5 να χορηγηθούν οι αιτούμενες εκπτώσεις αναφέρονται στηνπρωτόδικηαπόφασηκαιείναιοιπιόκάτω: (α) Οι δαπάνεςπρέπει να γίνουν αναφορικά με την απόκτησηπάγιουενεργητικού, (β) ταστοιχείατουπάγιουενεργητικού πρέπειναείναι 10 είτε μηχανήματα, είτεεγκαταστάσεις, είτεκτίρια, • (γ) τα μηχανήματα, εγκαταστάσεις ήκτίρια πρέπεινα ανήκουνστοπρόσωποπουασκείτηνεπιχείρηση, (δ) τα στοιχεία πρέπει να χρησιμοποιούνται απότην επιχείρηση. 15 Αποτελείκοινό έδαφοςότι οι τρεις πρώτες προϋποθέ σεις ικανοποιούνται, αμφισβητείται όμως η ύπαρξη της τέταρτηςπροϋπόθεσης,δηλαδήηχρήσητωνστοιχείων πά γιουενεργητικού απότηνεπιχείρηση. Ήτανη θέσητουαιτητή,όπωςφαίνεταιστην επιστολή 20 του ημερ.6.11.1986ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής χρησιμοποιόταν γιατους σκοπούς του επαγγέλματος τουκαι για την λογιστική επιχείρηση του συνεταιρισμού καιγια τη βελτίωση των γνώσεων και ικανοτήτων του εφεσίβλη του,ούτως ώστε ναμπορέσει ναγίνει συνέταιρος στο λο25 γιστικό οίκο,πράγμαπουόπως φαίνεταιαπόταενώπιον μαςστοιχείαεπετεύχθη. Η ευπαίδευτος συνήγορος των εφεσειόντων κατάτην αγόρευση της πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι ο πρωτόδικος Δικαστής υπερέβη τις εξουσίες του υποκαθιστώντας την 30 κρίση του με την κρίση του Εφόρουσε ότι αφορούσετην ορθότητα της διοικητικής απόφασηςκρίνοντας ουσιαστι κάποια θαέπρεπεναήτανη διοικητικήαπόφαση,ενώκα θήκον του θα ήταν μόνο να αποφασίσει αν απότα στοι493 Αρτεμης,Δ. Δημοκρατία ν.Χρίστου
(1993)χεία πουείχε ενώπιοντουο Έφοροςήτανεύλογαεπιτρε πτό να φθάσει στην υπό κρίση απόφαση. 'Οπως λέχθηκε στην υπόθεση Damianos and anotherv. C.B.C.
(1987)C.L.R. 848 στη σελ. 851: "The Supreme Court in its revisional jurisdiction inadministrative law matters is not a 5 court of appeal, it therefore cannotreach a decision as to how the decision of the administrative organ ought to have been. It only decides whether in the circumstances such decision of theorgan underrecourse was proper andcorrect or not. If such decision is annulled, the organ itself is the 10 appropriate organ to reconsider the matter in the light of thejudgment of theCourtandtoreachanew decision." Είναι πράγματιγεγονός ότι το επιχείρημα αυτό έχει βάσηγιατίοΔικαστήςπράγματιπροέβη σεδικάτου ευρή ματαπάνωσταγεγονόταδίδονταςτηνεντύπωσητηςυπο- 15 κατάστασης της δικήςτου κρίσης με την κρίση τουΕφό ρου. Η διαπίστωση αυτή δεν μεταβάλλει ουσιωδώς το βάθρο στο οποίο στηρίζεται ηπρωτόδικη απόφασηγιατί εκείνο που πάσχει στην υπό κρίση διοικητικήαπόφαση είναι η αιτιολογία που δόθηκε απότον Έφορο,γιατί σ' 20 αυτή, όπως φαίνεταιαπότην επιστολή ημερ.31.3.87, δεν γίνεταιαναφορά στασχετικάκαιουσιαστικάκριτήρια, τα οποία έπρεπε να είχανληφθεί υπόψη. Ενώ ο Έφορος θα έπρεπεναείχε αποφασίσειτοθέμαμεβάση τιςπροϋποθέ σειςπουπρέπειναικανοποιούνταιστις οποίεςαναφερθή- 25 κάμε πιό πάνωκαι ιδιαίτερατο κατάπόσο ηχρήσητου ηλεκτρονικού υπολογιστή ήτανγιασκοπούςτηςεπιχείρη σης, οι λόγοι που αναφέρειγια απόρριψητουαιτήματος τουεφεσίβλητου,είναιοιακόλουθοι: "(a)thecomputerwasinstalled atyourresidence, 30 (b)yourfirm possessacomputer, (c)no aditional income is derived by you from the use of your computer, (d)you are notrequired by thepartnership agreement to own acomputer." 494 35 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Χρίστου Αρτεμης,Δ. Είναι καθαρόνότι οι πιόπάνωλόγοι, είτε καθέναςξε χωριστά, είτε αθροιστικάδενήταναποφασιστικοίκαιδεν απέκλειαντηνύπαρξη τωναναγκαίωνπροϋποθέσεων. Ως εκ τούτου η αιτιολογία της απόφασης είναι καταφανώς 5 εσφαλμένη καιοδηγεί σε ακυρότητατης διοικητικής από φασης. Ένα θέμα που μας απασχόλησε ήταν το γεγονός ότι στηνπροσφυγήτουοεφεσίβλητος αιτητήςδενπρόβαλεως λόγο ακύρωσης είτε τηνέλλειψη, είτε τηνανεπάρκειαή το 10 εσφαλμένο της αιτιολογίας για να μπορέσουμε εμείς να εξετάσουμε τοθέμακατ* έφεση. Είμαστε όμως της γνώμης ότι ο γενικός λόγος στην προσφυγή που αναφέρει ότι ο Έφορος ενήργησε καθ' υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίαςκαλύπτεικαιτοθέματης 15 αιτιολογίας. Ο καθένας από τους λόγους που προνοού νται στο άρθρο 146.1 του Συντάγματος θα μπορούσε να λεχθεί ότι περιλαμβάνει και τους υπόλοιπους καθώςκαι καθιερωμένες αρχές του Διοικητικού Δικαίου, παραβίαση των οποίων οδηγεί σε ακυρότητα.Για το λόγο αυτόορθά 20 το Ανώτατο Δικαστήριο για μεγάλο χρονικό διάστημα ότανακύρωνε μίαπράξηείτεγιαπλάνηπερίταπράγματα ήγιακακή χρήσητης διακριτικής εξουσίας, είτεγιαέλλει ψηαιτιολογίας τηνακύρωνε "γιαπαράβασηνόμουκαιγια κατάχρησηκαι υπέρβαση εξουσίας". (Δέστε Φίλιππος Δη25 μητρίονκαι Υιοί Λχδ ν.Δημοκρατία
(1968)3Α.Α.Δ.444, 450, Παρτζίλης ν.Δημοκρατία
(1973)3Α.Α.Δ.33, 36 και Λάμπρου ν. Δημοκρατίας
(1970)3Α.Α.Δ. 75,80). Ως αποτέλεσμα των πιό πάνω η έφεση απορρίπτεται καιεπιδικάζονταιέξοδαυπέρτου εφεσίβλητου. Έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 495