3Α.Α.Δ. 29Οκτωβρίου,1993 [ΠΙΚΗΣ, ΧΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ.ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΠΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσείοντες -Καθ' ων ηαίτηση, ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Εφεσίβλητον-Αι τητή. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1095). 5 Τελωνειακοί Δασμοί και ΦόροιΚαταναλώσεως—Αδασμολόγητος ει σαγωγή αυτοκινήτου — Οπερί Τελωνειακών Δασμών καιΦόρων Καταναλώσεως Νόμος Ν.18/78, Τέταρτος Πίνακας του εν λόγω Νόμου, κλάσις ΟΛ, εδάφιο 19 όπως τροποποιήθηκε με το Νόμο 309/87— Υπολογισμός του χρόνου για δεκάχρονη εργασία και αποδεικτικά στοιχεία για αποδεδειγμένη εργασία στο εξωτερικό — Εμπίπτουν στα πλαίσια της εκτίμησης γεγονότων από τηδιοίκηση — Όταν η εκτίμηση είναι εύλογα επιτρεπτή το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει. 10 Διοικητικό Δίκαιο — Διακριτική εξουσία — Αξιολόγηση γεγονότων — Ανήκει στηδιοίκηση — ^ικαστιχός έλεγχος. 15 20 25 Μεβάσητις πρόνοιες τον εδαφίου 19 του Ν. 18/78 όπως τρο ποποιήθηκε, ο εφεσίβλητος υπέβαλε την πρώτη του αίτηση για ατελή εισαγωγή αυτοκινήτου,σαν επαναπατρισθείςΚύπριος.Στην αίτηση του δήλωσε πως κατάτην παραμονή του στην Αγγλία από τον Ιούλιο του 1976 μέχρι τον Ιούλιο του 1977 δεν εργαζόταν.Ο εφεσίβλητος είχε εργασθεί και στο Ομάν από τις 12/9/1977 μέχρι τις 21/6/1987.Ηαίτηση απορρίφθηκελόγω του ότι ηαπουσίατου από την Κύπρο δεν συνιστούσε μόνιμη εγκατάσταση στο εξωτερι«ο σύμφωνα μετις πρόνοιεςτουΝόμου. Ο εφεσίβλητος υπέβαλενέααίτησηγιααπαλλαγήφόρουγιατο αυτοκίνητο του στην οποία δήλωσε ότι από τον Ιούλιο του 1976 μέχρι τον Μάϊο του 1977 που ήταν στην Αγγλία εργαζόταν μερι κώς και από τον Μάϊο μέχρι τον Ιούνιο του 1977 συμμετείχε σε πρόγραμμαεκπαίδευσης των εργοδοτών του για τους οποίους ερ γάστηκεστο Ομάνγιατηνπερίοδοπουαναφέρεται πιο πάνω. Ο Διευθυντής του Τμήματος Τελωνείων απέρριψε την αίτηση, γιατί ηπερίοδοςαπότις26/7/1976μέχρι τις27/7/1977δενμπορού- 525 Υπ. Οικονομικών κΛ.ν. Χαραλάμπους
(1993)σε να γίνει αποδεκτή σαν αποδεδειγμένη περίοδος εργασίας για τουςακόλουθους λόγους: (α) οι Αρχές της Αγγλίας δεν βεβαίωσαν τον ισχυρισμό αυτό τουαιτητή (β)οαιτητήςδήλωσεότι ηεργασίατουδενήτανπλήρης,και 5 (γ) στην πρώτη του αίτηση δήλωσε ότι κατάτην περίοδο που ήταν στην Αγγλία ήτανάνεργος και κατάσυνέπεια η μόνη περίο δος που μπορούσε να ληφθεί υπόψηήταναπό 12/9/1977μέχρι 21/ 6/1987εργασίας στο Ομάν ηοποία δεν συμπλήρωνε τα δέκαχρό νιαπουαπαιτούσεοΝόμος. 10 Ο πρωτόδικοςδικαστής ακύρωσε την απόφασητου Διευθυντή λόγω του ότι με βάση ταγεγονότα που αναφέρονται πιο πάνω ο αιτητής -εφεσίβλητος συμπλήρωσε συνολικήπερίοδο δέκαχρόνων αποδεδειγμένης εργασίας στο εξωτερικό και κατάσυνέπεια, σύμ φωνα με το άρθρο 2 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων 15 Καταναλώσεως Νόμου 309/87 εδικαιούτο την απαλλαγή από τον εισαγωγικό δασμό,στην έκταση που προνοεί το εδάφιο 5 τουάρ θρου 11τουΝόμου.Επίσης χαρακτήρισεσανλάθοςτηδήλωση του αιτητή ότι ήταν άνεργος κατάτην διαμφισβητούμενη περίοδο και ότι οι πρόνοιες της παραγράφου 4(β)δεν απέκλειανπερίοδο μερί- 20 κήςαπασχόλησης. Λόγος της έφεσης ήτανότι ο πρωτόδικοςΔικαστής εσφαλμένα υποκατέστησε τη δική του εκτίμηση των γεγονότων στη θέση της εκτίμησης τωνγεγονότων τουΔιευθυντήΤελωνείων και ότι ηαπό- ~φάσητουΔιευθυντή δενήτανεύλογα δυνατή. " Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου επέτρεψε την έφεση και αποφάνθηκε ότι:
- Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι το Δικαστήριο δεν επεμ βαίνει στην εκτίμηση γεγονότων απότη διοίκηση,εκτός αν τασυμπεράσματά της είναι αποτέλεσμα πλάνηςπερί ταπράγματα ήδεν 30 είναι εύλογα ή αν η διοίκηση υπερβεί ταόρια της διακριτικής της ευχέρειας. Ο υπολογισμός του χρόνου εμπίπτει στα πλαίσια της εκτίμησης γεγονότων απότηδιοίκησηκαθώςεπίσηςκαιτααποδει κτικά στοιχεία που επιζητά ο Νόμος για αποδεδειγμένη εργασία στο εξωτερικό. 35
- Ηπαραδοχήτου εφεσίβλητου ότι αυτόςήταν άνεργος στην πρώτητου δήλωση έρχεται σε αντίφασημε τηδεύτερη δήλωση και δεν δικαιολογήθηκε απότον εφεσίβλητο στη δεύτερητουαίτησημε οποιοδήποτετρόπο.
- Η απόφασητου Διευθυντή Τελωνείων ήταν εύλογα επιτρε- 40 πτήυπότις συνθήκες. Η έφεση επιτρέπεται χωρίς διαταγή για έξοδα. 526 3\ΛΛ. Υπ. Οικονομικών χ.α.ν. Χαραλάμπους Per Curiam: Δεν υπάρχει σύμπτωση απόψεων μετην ερμηνεία τουπρωτόδικουΔικαστήωςπροςτοανη κατάπόσοη δεκάχρονη εργασίαπουπρονοείταιστονόμοπρέπειναείναιπλήρηςήόχι. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 5 Κωνσταντινίδηςν.Δημοκρατίας
(1988)3AAA. 2375· Μάτσαςν. Δημοκρατίας
(1988)3AAA.
- Έφεση. Έφεση εναντίον της απόφασηςΔιχαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Σαββίδης,Δ.) που δόθηκε στις 10 10 Απριλίου, 1990 (Προσφυγή αρ.94/89),με την οποίαακυ ρώθηκε η απόφασητου εφεσείοντα Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, ημερομηνίας 16.12.88, με την οποία απορρί- Ν φθηκε το αίτημα του εφεσίβλητου για άδεια εισαγωγής αδασμολόγητουαυτοκινήτου. 15 Μ. Ραφτόπονλος, Δικηγόροςτης Δημοκρατίας Α', για τουςεφεσείοντες. Α. Γιωρκάτζης,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult ΠΙΚΗΣ,Δ.: Την απόφασητουΔικαστηρίου θαδώσειο 20 Δικαστής Γ.Χρυσοστομής. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Με την παρούσα έφεση προ σβάλλεται ηαπόφασηπρωτόδικου Δικαστή του Δικαστη ρίου αυτού,ηοποία ακύρωσε την απόφασητου εφεσείο ντα Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, ημερ. 16.12.88, με 25 την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του εφεσίβλητου για άδειαεισαγωγής αδασμολόγητουαυτοκινήτου. Ο εφεσίβλητος έφυγε από την Κύπρο και πήγε στην Αγγλία τον Ιούλιο του 1976, όπου παράμεινε μέχρι τον Ιούλιο του
- Ακολούθως εγκαταστάθηκε στο Ομάν 30 και εκεί εργαζόταν απότις 12.9.77μέχρι τις 21.6.87,που επανήλθε στην Κύπρο για μόνιμη εγκατάσταση, έχοντας 527 Χρνσοστομής,Δ. Υπ. Οικονομικών χΛ.ν. Χαραλάμπους
(1993)προςόφελος τουπληρωμένηάδειαμέχριτις28.7.87. Κατά το διάστημα της παραμονήςτουστην Αγγλία ο εφεσίβλη τος ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν,όχι όμως με πλήρη απα σχόληση. Μεβάσητις πρόνοιες τουεδαφίου19τηςκλάσεως 0.1, 5 τουΤέταρτουΠίνακα, τουπερίΤελωνειακών Δασμώνκαι Φόρων Καταναλώσεως Νόμου (Ν. 18/78), όπως τροπο ποιήθηκε, ο εφεσίβλητος υπέβαλε την πρώτη του αίτηση για ατελή εισαγωγή αυτοκινήτου, σαν επαναπατρισθείς Κύπριος που ήταν εγκατεστημένος στο εξωτερικό. Στην 10 αίτησηαυτήδήλωσε πωςκατάτηνπαραμονή τουστην Αγ γλία δεν εργαζόταν. Τελικά η αίτηση του εφεσίβλητου απορρίφθηκε, γιατίηαπουσίατουαπότηνΚύπροδενσυ νιστούσε μόνιμη εγκατάστασηστοεξωτερικό, σύμφωναμε τιςπρόνοιες τουΝόμου. ^ Μετάτην τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας μετο Νόμο 309/87, όπου προστέθηκαν τα εδάφια
(4)-
(9)στο άρθρο 11 και ειδικά τα εδάφια
(4)(β) και
(5), θεσπίστηκε ότι Κύπριος πολίτης που αποδεδειγμένα εργάστηκε στο εξωτερικό για συνολική περίοδο 10 χρόνων κατά τα τε- 20 λευταία 12 χρόνια πριν την επάνοδοτου στην Κύπρογια εγκατάσταση,δικαιούται απαλλαγήςαπόφόρο εισαγωγής γιακαινούργιο αυτοκίνητο, μέχριποσού£7.000φόρου. Ο εφεσίβλητος στις 4.2.88, υπέβαλε νέα αίτηση, που είναι η υπόκρίση,γιααπαλλαγή φόρουγιατοαυτοκίνητο 25 του μάρκας Σιτροέν με αρ.εγγραφής ΡΡ445. Στην αίτηση όμως αυτή,δήλωσε ότι απότον Ιούλιο του 1976 μέχρι το Μάϊο του 1977, που ήταν στην Αγγλία, εργαζόταν μερι κώςκαιαπότο Μάϊομέχρι Ιούνιοτου 1977 συμμετείχε σε πρόγραμμα εκπαίδευσης των εργοδοτών του για τους 30 οποίους και εργάστηκε κατ'ακολουθία στο Ομάν,γιατην προαναφερθείσαπερίοδο. Γι' αυτή τημερικήαπασχόλησητουστηνΑγγλία οεφε σίβλητος παρουσίασε σχετική βεβαίωση απότους εργοδό τες του. Επίσης παρουσίασε βεβαιώσεις απότο Φόρο Ει- 35 σοδήματος και τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις της Αγγλίας. 528 3ΑΛΑ. Υπ. Οικονομικών κ.α.ν. Χαραλάμπους Χρυσοστομής, Δ. 'Οσον αφοράτο φόρο εισοδήματος, η αρμόδια αρχήδεν ήτανσεθέση ναδώσει λεπτομερείς πληροφορίες καιστοι χεία για τη φορολογία του εφεσίβλητου για τα χρόνια 1976-1977, γιατί οι φάκελοι φορολογίας φυλάττονταισυ5 νήθως για το ανώτατοόριο των έξι χρόνων και αυτότο όριο παρήλθεότανταστοιχεία ζητήθηκαν.Γιατις κοινω νικές ασφαλίσεις βεβαιώθηκε πως δεν καταβλήθηκανει σφορέςαπότον εφεσίβλητο. Από ταστοιχείαπουτέθηκανενώπιον του,ο εφεσείων 10 Διευθυντής ΤμήματοςΤελωνείων, κατάληξεστοσυμπέρα σμα πως η αίτηση του εφεσίβλητου δεν μπορούσε να εγ κριθεί,γιατίη περίοδοςαπότις26.7.76μέχρι 27.7.77, δεν μπορούσε ναγίνει αποδεκτή σαν αποδεδειγμένηπερίοδος εργασίαςγιατουςακόλουθουςλόγους: 15 "(α)ΟιΑρχέςτηςΑγγλίας (Κοινωνικές Ασφαλίσεις και Φόρος Εισοδήματος) δε βεβαίωσαν τον ισχυρισμό αυτότου αιτητή. (β) Οίδιοςοαιτητήςδήλωσεότιη εργασίατουδενήταν πλήρης. Και, 20 25 (γ)Στηνπροηγούμενηαίτησητουείχεδηλώσειότικατά τηνπερίοδο 1976 μέχρι τον Ιούνιο 1977 ήταν άνερ γος καικατάσυνέπεια, η μόνηπερίοδος πουμπο ρούσεναληφθείυπόψηήταναπό τις 12.9.1977 που πήγε στο Ομάν μέχρι την 21.5.1977 που επανήλθε στην Κύπρο και εν πάσηπεριπτώσει όχι αργότερα από τις 25.7.1987 που είχε πληρωμένη άδεια,και κατά συνέπεια δε συμπλήρωνε τα δέκαχρόνιαπου απαιτούσεοΝόμος." Ο πρωτόδικοςΔικαστής μετηναπόφασητου, κατάλη30 ξε στο συμπέρασμα με βάσητα γεγονότα που αναφέρθη καν πιο πάνω,πως οαιτητήςείχεσυμπληρώσει συνολική περίοδο 10χρόνων αποδεδειγμένηςεργασίαςστο εξωτερι κό και κατάσυνέπεια, σύμφωνα με το άρθρο2 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως (Τρο35 ποποιητικού)(Αρ.3)Νόμου του 1987,πουτροποποίησετο 529 Χρνσοστομής,Δ. Υπ. Οικονομικών κ.α.ν. Χαραλάμπους
(1993)βασικό νόμο με την προσθήκη του εδαφίου
(4)(β),εδικαιούτο απαλλαγής απότον εισαγωγικό δασμό,στην έκταση πουπρονοεί το εδάφιο
(5)τουάρθρου 11τουΝόμου. Το άρθρο 2 του Νόμου 309/87,που τροποποίησε το άρθρο 11 του βασικού νόμου με την προσθήκη της πάρα- 5 γράφου
(4)(β), έχειωςακολούθως: (β)μηχανοκίνητα οδικάοχήματατων κλάσεων87.02.11 και87.02.19εισαγόμενα υπόή διαλογαριασμόνπο λίτου της Δημοκρατίας ο οποίος κατά τα αμέσως προτηςεπανόδουτουειςτηνΔημοκρατίανδώδεκα 10 έτη αποδεδειγμένως ειργάσθη εις το εξωτερικόν μετά την 20ην Ιουλίου 1974 δια συνολικήν περίοδον τουλάχιστον 10 ετών, νοουμένου ότι ηεισαγω γή γίνεται εντός ενός έτους από της ενάρξεως της ισχύος τουπαρόντοςΝόμουή εντός ενός έτους από 15 της αφίξεώς του δι' εγκατάστασιν εν τη Δημοκρα τία." Όσον αφοράτη δήλωση του εφεσίβλητου στην πρώτη του αίτηση πως κατάτηδιαμφισβητούμενη περίοδοήταν άνεργος, ο πρωτόδικος Δικαστής τη χαρακτήρισε σαν 20 λάθος.Επίσης,σεαπάντηση τουεπιχειρήματος πωςοεφε σίβλητος θαέπρεπε ναεργάζεταιπλήρες ωράριοεργασίας και όχι νααπασχολείται μερικώς, ανάφερεπως στιςπρό νοιες της παραγράφου
(4)(β)δενγίνεται διάκρισηγιατην έκταση της απασχόλησης του επαναπατριζόμενου, ούτε 25 αποκλείεται οποιαδήποτεπερίοδοςμερικής απασχόλησης. Ολόγοςτηςέφεσης διατυπώνεταιως ακολούθως: "Ο Έντιμος Πρωτόδικος Δικαστής εσφαλμένα υπο κατέστησε τη δική του εκτίμηση των γεγονότων στη θέσητης εκτίμησης τωνγεγονότων πουέκαμεοΔιευθυ- ^0 ντής Τελωνείων καιήτανεύλογα δυνατόνγια το Διευ θυντήΤμήματοςΤελωνείων νακαταλήξειστοσυμπέρα σμα ότι ο αιτητής δεν είχε συμπληρώσει δέκα του λάχιστο χρόνια εργασίας στο εξωτερικό κατά τααμέ σως δώδεκα χρόνια πριν από την επάνοδο του στην 35 530 3ΧΑΑ. Υπ. Οικονομικών κ.α.ν. Χαραλάμπους Χρνσοστομής,Δ. Κύπρο." Αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία του οδικηγό ρος των εφεσειόντων ανάφερεπως η απόφασητου εφεσείοντα Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, είναι ορθήκαι 5 πως η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστή ισοδυναμεί με επέμβασητου Δικαστηρίουστην εκτίμηση των γεγονότων απότηδιοίκηση.Διευκρινίζονταςτηθέση τουυποστήριξε πως οεφεσίβλητος κατάτηνπερίοδοαπό26.7.76- 27.7.77, πουήτανστην Αγγλία,δεν απέδειξεότι εργάζετο, λαμβα10 νομένης υπόψηκαι της δήλωσης του στην πρώτηαίτηση ότι ήταν άνεργος και επομένως, δεν συμπλήρωσε δέκα χρόνια εργασίας στο εξωτερικό, που προνοεί ο νόμος. Επίσης υποστήριξε την άποψηπωςηαπασχόληση έπρεπε ναήτανπλήρηςκαιόχιμερική. 15 Οδικηγόροςτου εφεσίβλητου υποστήριξε την πρωτό δικη απόφαση και ισχυρίστηκε πως το πρωτόδικοΔικα στήριο εδικαιολογείτο να επέμβει στα γεγονότα με τα στοιχείαπουείχεενώπιοντουκαινατακρίνειλανθασμέ να.Όσοναφοράτοθέμα τηςαπασχόλησης,υποστήριξετη 20 θέση πωςοποιαδήποτεαπασχόλησημερική,προσωρινή, ή πλήρης,ικανοποιείτοκριτήριοτου νόμου. Το θέμα που εγείρεται στην παρούσα έφεση αφορά εκτίμησητωνγεγονότων. Είναινομολογημένο πωςτο Δι καστήριο δεν επεμβαίνει στην εκτίμηση των γεγονότων 25 από τη διοίκηση, εκτός εάν τα συμπεράσματα της είναι αποτέλεσμαπλάνηςπερί ταπράγματα ήδενείναι εύλογα ήανηδιοίκησηυπερβείταόριατηςδιακριτικήςτηςευχέ ρειας. (Βλ., μεταξύ άλλων, Κωνοταντινίδης ν. Δημοκρατίας
(1988)3Α.Α.Δ. 2375,Μάτσας ν.Δημοκρατίας,
(1988)3 Α.Α.Δ. 1448).Ουπολογισμός του χρόνου εμπίπτειστα 30 πλαίσια της εκτίμησης των γεγονότων από τηδιοίκηση, καθώς επίσης και το βάροςτων αποδεικτικώνστοιχείων που επιζητάονόμος γιααποδεδειγμένηεργασίαστοεξω τερικό. Εξετάζοντας το σύνολο των ενώπιον μας στοιχείων 35 και λαμβάνοντας υπόψη τις εισηγήσεις των συνηγόρων, 531 Χρυσοστομής, Δ. Υπ. Οικονομικών κ.α.ν. Χαραλάμπους
(1993)έχουμετηγνώμηπωςη απόφασητουΔιευθυντήΤμήματος Τελωνείων, με βάσητο υλικό που είχε ενώπιον του, ήταν εύλογα επιτρεπτή,λαμβάνοντας ιδιαίτεραυπόψητογεγο νόςότι οεφεσίβλητος στηνπρώτητουαίτησηείχεπαραδεκτεί ότικατάτηδιαμφισβητούμενηπερίοδοπουήτανστην 5 Αγγλία, ήτανάνεργος.Αυτήηδήλωσηέρχεται σεαντίφα ση μετηδεύτερηδήλωσηκαιοεφεσίβλητος δεντη δικαιο λόγησεμεοποιοδήποτετρόποστηδεύτερηαίτησητου. Έχοντας καταλήξει στο πιο πάνω συμπέρασμα, δεν κρίνουμε σκόπιμο ναασχοληθούμε μετηνερμηνείατηςδε- 10 κάχρονης εργασίας πουπρονοείται στο νόμο,ως προςτο αν καικατάπόσο ηεργασία αυτήθαπρέπει ναείναιπλή ρης ή όχι. Αυτό όμως, δεν σημαίνει πως συμφωνούμε με τηνερμηνεία πουδόθηκεαπότονπρωτόδικοΔικαστή. Κατά συνέπεια, η έφεση επιτρέπεται. Η πρωτόδικη 15 απόφασηπαραμερίζεταικαιηεπίδικηαπόφασητου Διευ θυντήΤμήματοςΤελωνείωνεπικυρώνεται. Δενεπιδικάζο νταιέξοδα. Η έφεσηεπιτρέπεταιχωρίςέξοδα. 532