(1993)19Μαΐου, 1993 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΚΡΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΥ ΠΟΛΕΩΣ ΧΡΥΣΟΧΟΥΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 302/91) Ο περί Ρυθμίσεως Οδών και ΟικοδομώνΝόμος, Κεφ. 96— Άρθρο 8 — Προπαρασκευαστικήδιαδικασίαπριν από τηνέκδοσητηςάδειαςοικο δομής— Εξουσία τηςαρμόδιαςΑρχής στο στάδιοαυτό να ζητά τρο ποποιήσειςκαι/ήμετατροπέςσχεδίωνκλπ — Οι αποφάσειςπου λαμ βάνονταιβάσειτουΆρθρον8δενείναιεκτελεστέςδιοικητικέςπράξεις γιατί δεν εκδηλώνεται τελικήβούληση τουδιοικητικούοργάνου. Οδοίκαι Οικοδομές— ΆδειαΟικοδομής— Παράλειψη επί μακρόν του Δήμου να αποφασίσειεπί τηςαιτήσεωςγια άδειαοικοδομής, παρά τη ρητήαπάντηση τον αιτητήότιδεν επροτίθετο να τροποποιήσει τασχέδια όπως του υποδείχθηκε— Άκυρη ηπαράλειψη τουΔήμου ωςστε ρούμενηνομικούερείσματος. Ο αιτητήςπροσέβαλε τηναπόφασητωνκαθ'ωνη αίτησηπουπεριέχετο σε επιστολή τους, με την οποία ζητούσαν από τον αιτητη όπως προβεί σε τροποποίηση των σχεδίων που είχε υποβάλει για έκδοσηάδειαςοικοδομής.Παράλληλαοαιτητήςζήτησε μετηνπρο σφυγήτουακύρωσητηςπαράλειψης των καθ' ωνηαίτησηναπρο ωθήσουν την αίτησητουγια άδεια οικοδομής. 5 10 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντας την παράλειψη προώθη σης της αίτησης για άδειαοικοδομής και απορρίπτοντας τηνπρο σφυγήαναφορικάμε τααιτήματαπου αναφέροντανστην άρνησηή παράλειψη έκδοσης άδειαςοικοδομής, αποφάσισε ότι: 25
- Το νομικό ζήτημα πουαναφύεταιείναι κατάπόσο στην επίμαχη 1142 4Α^Δ. Μακρίδηςν.ΔήμουΠόλεωςΧρυσοχούς αυτήεπιστολή εκδηλώνεται ηβούληση του Δήμου,και επομένως περιέχει τηδιοικητική απόφασηαναφορικάμε το υποβληθέν αί τημα, ή σ' αυτήν προτείνονται προπαρασκευαστικάδιαβήματα στην πορεία εξέτασης της αίτησης. 5 Το Δικαστήριο είχετην ευκαιρία να μελετήσει και να εκφέρει την κρίση του,ακριβώς πάνωστο ίδιο θέμακαι μεταυτόσημα γεγονό τα,στηνanocpacn}πουεξεδόθη,στηνπροσφυγήΆννα Μανρομμάτη ν.Επαρχου Λευκωσίας, στην οποίααναφέρθηκε: 10 "Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στη συζητούμενη υπόθεση είναι η προπαρασκευαστική,όπως προβλέπεται στο Αρθρο 8 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, που προνοεί τα εξής: 15 20 25 30 35 40 "
- Προτηςχορηγήσεως αδείαςδυνάμει του Αρθρου 3,η αρμοδία αρχήδύναταινααπαιτήσειτηνπροσαγωγήντοιούτων σχεδίων, σχεδιαγραμμάτων και υπολογισμών ή δύναται να απαιτήσει όπωςδοθήτοιαύτηπεριγραφήτης σκοπούμενης εργασίας ως ήθελεφανήαναγκαίονκαιεπιθυμητόνειςαυτήνκαιδύναταινα απαίτησητηνμετατροπήντωντοιούτων σχεδίων, σχεδιαγραμ μάτωνκαιυπολογισμών τωνούτωπροσαχθέντων....κλπ". Βέβαιαστηνκάθευπόθεσητοεγειρόμενο ζήτημαεξετάζεταιανάλο γαμεταιδιαίτεραπεριστατικάτης.Στηνυπόκρίσηόμωςυπόθεσηη θέσητουΔήμου είναι σαφής. Αναφέρει στην επίμαχηεπιστολή πως δενμπορείναπροωθηθείηαίτηση,επίτουπαρόντος,εκτόςεάνυπο βληθούντροποποιημένα σχέδια,ώστεναλαμβάνεταιυπόψηηδιεύ ρυνση και συνέχιση του οδικού δικτύου της περιοχής, όπως έχει αποφασιστεί απότο Τμήμα Πολεοδομίας και δείχνεται στο τοπο γραφικόσχέδιο πουεπισυνάπτεται στην επιστολή. Είναι πρόδηλο, απότο ίδιο το λεκτικό του Αρθρου 8 τουΝόμου, πωςπαρέχεταιεξουσίαστην αρμόδιααρχή,στοστάδιοτης εξέτασης αίτησης για άδεια οικοδομής, να ενεργεί όπως αυτό προνοεί. Να προέλθει δηλαδήσεκάποιασυναλλαγήκαιήδυνατόν,διευθέτηση με τονενδιαφερόμενο. Επομένως,καιότανη αρμόδιααρχή λειτουργεί βάσει των προνοιών του Αρθρου, δεν ασκεί την εξουσιαστική της φύση,οι δεεισηγήσειςτηςδεναποτελούν εκδήλωση τηςτελικής της βούλησης.Τααιτητικάεπομένως 1,3 και4τηςπροσφυγής,πουανα φέρονται στην άρνηση ή παράλειψη εκδόσεως άδειας οικοδομής, απορρίπτονται.
- Τοζήτημαδεντελειώνειόμως εδώ.Στην προσφυγήυπάρχειακό1143 Μακρϋης ν.ΔήμουΠόλεως Χρυσοχούς
(1993)μαένααιτητικό,στηνπαράγραφο2,μετοοποίοεπιδιώκεταιδή λωσητουΔικαστηρίου πως ηάρνησηήπαράλειψητουΔήμουνα προωθήσει την αίτησηγιαάδειαοικοδομής είναιάκυρη. Εις απάντησητηςκρίσιμης επιστολής τουΔήμουτης 17.1.91,οι δικηγόροι τουαιτητήεπανήλθανστις 8.2.91,γιαναδηλώσουνπωςο αιτητήςδενείχεκαμιάπρόθεσηνατροποποιήσειτα αρχιτεκτονικά σχέδια που αφορούσαν στην αίτηση του. Ο Δήμος επιλήφθη της απαντήσεως αυτήςκαιαπηύθυνεστους δικηγόρουςτουαιτητή νέα επιστολή,στις5.7.91. Η επιστολήόμως αυτήδεμετέβαλετηνκατάστάσηπουδημιουργήθηκεμετηνπρώτη,γιατίσεαυτή επανακαλείται οαιτητήςνατηνακολουθήσει. Μεβάση αυτάταδεδομένα,κρί νεταιπωςτο δεύτεροαιτητικόστηνπροσφυγή,καιπουαφοράμό νο στηνπαράλειψη,πρέπειναεπιτύχει. Εφόσονοαιτητήςαρνήθη κε απερίφραστα να συμμορφωθεί με τηνπρότασητου Δήμου,που έγινε βάσει τωνπρονοιώντουΑρθρου 8του Κεφ.96,οΔήμοςέχει καθήκον να προχωρήσει και να εξετάσει την υποβληθείσα αίτηση ωςέχεικαιναπάρειοποιαδήποτεαπόφασηκρίνειπρέπουσα.Ηπα ράλειψη του Δήμου,μετάαπότόσο χρονικό διάστημανα εξετάσει την αίτηση,όπωςέχειυποβληθεί,μετάαπότην άρνησητου αιτητή νατροποποιήσει τααρχιτεκτονικάτουσχέδια,δενέχεινομικόέρει σμακαικρίνεται ωςάκυρη. 5 10 15 20 Η προσφυγή επιτυγχάνει ως προς το δεύτερο αιτητικό. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Μανρομμάτη και Επαρχου Λευκωσίας
(1991)4 Α.Α.Δ. 4115, 30 Θεολόγου κ.ά. ν.Δήμου Πάφου
(1991)3Α.Α.Α. 674. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ' ων η αίτηση αναφορικά με αίτηση του αιτητήγια έκδοση άδειας οικοδομής αριθ μούδιαμερισμάτωνκαικαταστημάτωνστην τοποθεσίαΛατσί στο χωριό Προδρόμι της/επαρχίαςΠάφου. 35 Κ. Στιβαρού για Γ. Κακογιάννη, γιατονΑιτητή. 40 Λ. Ταλιαδώρος για Κ. Χρνσοστομίδης, γιατους Καθ' ωνη αί τηση. Cur. adv. vult. 1144 4AAA. Μακρίδηςv. ΔήμουΠόλεωςΧρυσοχούς ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Οαιτητής είναι οιδιοκτήτης μεγάληςέκτα σης γης στην τοποθεσία Λατσί στο χωριό Προδρόμι της επαρ χίαςΠάφου. 5 10 15 Στις7.8.90υπέβαλεαίτησηστην αρμόδιααρχή, τοΔήμο Πόλης Χρυσοχούς, στο εξής οΔήμος,γιαέκδοσηάδειαςοικοδομήςαριθ μού διαμερισμάτων και καταστημάτων. Στις 17.1.91, ο Δήμος ανταποκρινόμενος στοαίτημα, απηύθυνεστοναιτητήσχετική επι στολή,τοπεριεχόμενο τηςοποίαςέδωσετο έρεισμα τηςπαρούσας προσφυγής. Γι' αυτόκαι το παραθέτωαυτούσιο,αμέσως πιοκά τω. Το νομικό ζήτημα που αναφύεται είναι κατάπόσο στην επί μαχηαυτήεπιστολή εκδηλώνεται ηβούληση του Δήμου,και επο μένως περιέχει τηδιοικητική απόφασηαναφορικάμε τουποβλη θέν αίτημα,ή σ' αυτήν προτείνονται προπαρασκευαστικά διαβήματαστην πορείαεξέτασης τηςαίτησης. Η επίδικη επιστολή: 20 25 "Αναφέρομαι στην αίτησησαςγια άδειαοικοδομής πουυποβλήθηκε με τον πιο πάνω φάκελο και θαήθελα να σας πλη ροφορήσω ότιη αίτησησαςδεν μπορεί ναπροωθηθεί στοπα ρόν στάδιο για τους πω κάτω λόγους: (α) Ταυπόαναφοράτεμάχιαεπηρεάζονται από σχέδιο διεύρυνσης και συνέχισης του οδικού δικτύου της περιοχής όπως δεί χνεταιμεκίτρινοχρώμαστοεπισυνημμενο τοπογραφικόσχέδιο. (β)Από το εν λόγω σχέδιο επηρεάζεται αριθμός των προτει νομένων κτιρίων. 30 Με βάση τα πιο πάνω καλείσθε όπως υποβάλετε τροπο ποιητικάσχέδια (δυνάμει των προνοιών τουάρθρου8(δ) του Νόμου(Κεφ.96) ταοποίαναλαμβάνουν υπόψη το προτεινό μενο σχέδιο βελτίωσης του οδικού δικτύου της περιοχής." 35 40 Πάνωστονομικό αυτόερώτημα,καθώςεπίσης καιστα υπόλοι παπουεγείρονται στηνυπόθεση,οι δικηγόροι καταχώρησανεμπε ριστατωμένες γραπτέςαγορεύσεις. Μου δόθηκε ηευκαιρίανα με λετήσω,καιναεκφέρωτηνκρίση μου, ακριβώςπάνωστο ίδιοθέμα και με ταυτόσημα γεγονότα, στην απόφαση που εξέδωσα στις 17.12.91 στηνλν\χι Μανρομμάτηκαι ΕπαρχουΛευκωσίας(\99\)4 Α.Α.Δ. 4115, στηνοποίαδεγίνεται αναφοράαπότους δικηγόρους. Δεν έχωπεισθεί απότανομικάεπιχειρήματατουδικηγόρουτου αι τητή,ώστενα μεταβάλω τηνάποψηπουεξέφρασα στην πιοπάνω 1145 Αρτεμίδης, Δ. Μακρίδηςν.Δήμου Πόλεως Χρυσοχούς
(1993)απόφαση,απότην οποίακάμνωτην εξήςπαραπομπή: "Συμφωνώ μετην εισήγηση της δικηγόρου της Δημοκρατίας. Εκτελεστή διοικητική απόφαση της αρμόδιας αρχής, με την οποία παράγονται έννομα αποτελέσματα που θίγουν άμεσα τα συμφέροντα ενδιαφερομένου στην έκδοσηάδειαςοικοδομής,δη μιουργείται με την χορήγηση της άδειας.Οι διατάξεις τουάρ θρου 9του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου,Κεφ. 96,όπωςέχειτροποποιηθεί μεταγενέστερα, είναισαφείςκαιυπο στηρίζουν τηνάποψη αυτή. Τοάρθροέχειως εξής: 10 ".-
(1)Εν τη χορηγήσει αδείας δυνάμει των διατάξεων τουάρ θρου3,ηαρμοδίααρχήκέκτηταιεξουσίαν,τηρουμένων τωνεκά στοτε εν ισχύϊ κανονισμών, να επιβάλλη όρους ως ακολούθως, εκτιθεμένους εντηαδεία,ήτοι κ.λπ." 15 5 Όπως διατυπώνεται το άρθρο αναμφισβήτητα τεκμαίρε ται πως οι όροι που επιβάλλονται σε άδεια οικοδομής ισχύ ουν με τηχορήγηση της,στην οποία και περιέχονται. 20 Η διαδικασίαπου ακολουθήθηκε στη συζητούμενη υπόθε σηείναι η προπαρασκευαστική, όπωςπροβλέπεται στοάρθρο 8 του Νόμου,πουπρονοεί τα εξής: "8.Προτηςχορηγήσεως αδείαςδυνάμει τουάρθρου3, ηαρ- 25 μοδίααρχήδύναταινααπαίτησητηνπροσαγωγήν τοιούτων σχεδίων, σχεδιαγραμμάτων και υπολογισμών ή δύναταινα απαίτηση όπως δοθή τοιαύτη περιγραφή της σκοπούμενης εργασίαςωςήθελεφανήαναγκαίονκαιεπιθυμητόν ειςαυτήν καιδύναταινααπαίτηση την μετατροπήντωντοιούτων σχε- 30 δίων,σχεδιαγραμμάτων καιυπολογισμών των ούτωπροσαχθέντων κ.λπ". Βέβαιαστηνκάθευπόθεσητοεγειρόμενοζήτημαεξετάζεταιανά λογα μετα ιδιαίτεραπεριστατικάτης.Υπήρξαν περιπτώσεις όπου 35 η αρμόδια αρχή, μολονότι σκόπευε να ενεργήσει σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 8 του Νόμου,το περιεχόμενο της επιστολής της ήταντέτοιο που ουσιαστικά ήταναπορριπτικό τουαιτήματος. Στηνυπόκρίση όμωςυπόθεσηηθέση τουΔήμου είναι σαφής. Ανα φέρει στην επίμαχηεπιστολή πωςδενμπορείναπροωθηθείηαίτη- 40 ση, επί του παρόντος, εκτός εάν υποβληθούν τροποποιημένα σχέ δια,ώστενα λαμβάνεται υπόψηηδιεύρυνση καισυνέχισητουοδι κού δικτύου της περιοχής, όπως έχει αποφασιστεί από το Τμήμα Πολεοδομίας και δείχνεται στο τοπογραφικό σχέδιο που επισυνά1146 4ΑΛΛ Μακρίδηςν.ΔήμουΠόλεωςΧρυσοχούς Αρτεμίδης,Δ. πτεταιστηνεπιστολή. 5 10 15 20 25 30 35 40 EivaLπρόδηλο,απότοίδιοτολεκτικότουάρθρου8τουΝόμου, πως παρέχεταιεξουσία στην αρμόδιααρχή,στο στάδιοτηςεξέτασης αίτησης γιαάδειαοικοδομής,να ενεργεί όπως αυτόπρονοεί. Ναπροέλθει δηλαδήσε κάποιασυναλλαγήκαιήδυνατόν, διευθέ τηση μετον ενδιαφερόμενο.Επομένως,και όταν ηαρμόδια αρχή λειτουργεί βάσει των προνοιών του άρθρου, δεν ασκεί την εξου σιαστικήτης φύση,οι δε εισηγήσεις τηςδεν αποτελούν εκδήλωση της τελικής της βούλησης. Πριν από τη δική μου απόφασηστην υπόθεσηΆνναΜανρομμάτη
(1991)4Α.Α.Δ.4115,ηΟλομέλειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου στην θεολόγου κ.ά. ν. Αήμον Πάφον
(1991)3Α.Α.Δ. 674,αλλάδενείχεκυκλοφορήσει μέχριτις17.12.91 πουεξεδόθηηδική μου,εκφράζειακριβώςτηνίδιανομικήθέση.Τα αιτητικά επομένως 1, 3 και 4 της προσφυγής,πουαναφέρονται στηνάρνησηήπαράλειψηεκδόσεωςάδειαςοικοδομής, απορρίπτο νται.Τοζήτημα δεν τελειώνει όμως εδώ.Στηνπροσφυγή υπάρχει ακόμα ένααιτητικό,στην παράγραφο 2, με το οποίοεπιδιώκεται δήλωσητουΔικαστηρίουπωςηάρνησηήπαράλειψητουΔήμουνα προωθήσειτηναίτησηγιαάδειαοικοδομήςείναιάκυρη. ΕιςαπάντησητηςκρίσιμηςεπιστολήςτουΔήμουτης17.1.91,οι δικηγόροιτουαιτητή επανήλθανστις8.2.91,γιαναδηλώσουνπως ο αιτητήςδενείχεκαμιά πρόθεσηνατροποποιήσει τα αρχιτεκτονικάσχέδιαπουαφορούσανστην αίτησητου.ΟΔήμος επελήφθη τηςαπαντήσεωςαυτήςκαιαπηύθυνεστουςδικηγόρουςτουαιτητή νέαεπιστολή,στις5.7.91. Ηεπιστολήόμωςαυτήδεμετέβαλετην κατάστασηπουδημιουργήθηκε με την πρώτη,γιατί σε αυτή επα ναλαμβάνεται ηθέση τουΔήμουπάνωστο ζήτημα,και επανακαλείται οαιτητήςνατηνακολουθήσει. Μεβάση αυτάταδεδομένα, κρίνω πως το δεύτερο αιτητικό στην προσφυγή, και που αφορά μόνο στην παράλειψη,πρέπει να επιτύχει. Εφόσον ο αιτητής αρ νήθηκεαπερίφραστανασυμμορφωθεί μετηνπρότασητουΔήμου, που έγινεβάσειτωνπρονοιώντουάρθρου8τουΚεφ.96,οΔήμος έχεικαθήκονναπροχωρήσεικαιναεξετάσει τηνυποβληθείσααί τησηως έχεικαιναπάρει οποιαδήποτε απόφασηκρίνειπρέπου σα. ΗπαράλειψητουΔήμου,μετάαπότόσοχρονικόδιάστημανα εξετάσει την αίτηση,όπως έχει υποβληθεί, μετάαπότην άρνηση τουαιτητήνατροποποιήσειτααρχιτεκτονικάτουσχέδια,δενέχει νομικό έρεισμακαικρίνεταιωςάκυρη. Η προσφυγή επιτυγχάνει ως προς το δεύτερο αιττττιχό. 1147