(1993)27 Μαΐου, 1993 [ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 291/90) Προσφυγή βάσει του Άρθρον 146 του Συντάγματος — Αντικείμενο — Βεβαιωτική διοικητική πράξη— Συνέπειες — Αίτηση για παραχώ ρησηκατοικίας — Εύλογη ηαπόρριψη τηςενόψειτηςμηπλήρωσης των κριτηρίων από τον αιτητή — Αιτιολογημένη — Αναπόδεικτος ο ισχυρισμός για παραβίαση της αρχής της ισότητας. 5 Ο αιτητής προσέβαλε με την προσφυγή του την απόφαση των καθ'ωνη αίτηση,με την οποία απορρίφθηκε αίτηματου για παραχώ ρηση σ' αυτόν κατοικίαςκαι/ήοικοπέδου στο νέο χωριό Πάνω Κυβίδες. 10 Κατοικίες και/ή οικόπεδα παραχωρήθηκαν σε κατοίκους του χωριού τόσο το 1970 μεβάσηαπόφασητου Υπουργικού Συμβουλί ου αρ. 8737ημερ. 15/5/69,όσο και το 1987 όταν παραχωρήθηκαν κατοικίες σε φτωχές οικογένειες. Οαιτητήςείχεαποταθείμετο ίδιο 15 αίτημακατάτο 1970, αλλάη αίτησητου είχεαπορριφθεί,επειδήδεν ήταν κάτοικος του χωριού. Οι καθ' ων η αίτηση πρόβαλαν προδικαστική ένσταση πως: 20 (α)Αν ο αιτητής συνέδεε την αίτηση του με την παραχώρηση που έγινε το 1987, ηπροσφυγή του ήταν απαράδεκτη γιατί δεν προ σέβαλλεπράξη δημοσίου αλλά ιδιωτικού δικαίου, και (β)Αν ο αιτητήςσυνέδεετην αίτησητου με τηνπρώτηπαραχώρηση 1214 25 4ΑΛΛ. Ευαγγέλουν.Δημοκρατίαςκ.ά. κατοικιών το 1970, τότε ηπροσφυγήτουήταναπαράδεκτη για τί προσέβαλλε βεβαιωτικήκαιόχι εκτελεστήδιοικητική πράξη. 5 ΤοΑνώτατο Δικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισεότι: (α)Αναφορικά μετις προδικαστικές ενστάσεις: 10 Είναιέκδηλοαπότηνεπιστολήτουαιτητήημερομηνίας 16/6/87,ότι τοαίτηματουσυνδέετομετηνμετακίνησητουχωριού ΠάνωΚυβίδεςπουέγινετο 1970 καιδόθηκαν τότεοικόπεδακαιοικίες σεδι καιούχουςκαιεπομένωςη επίδικηαπόφασηείναιβεβαιωτική. (β)Αναφορικά μετην ουσία τηςπροσφυγής: 15 20 25 30 35 Σύμφωνα μετακριτήρια για τηδιάθεσητων κρατικώνοικοπέ δων, ο αιτητής έπρεπε να είναι μόνιμος κάτοικος του χωριού Πάνω Κυβίδεςκαιναμηδιαθέτειιδιόκτητηκατοικίαγιατηδια μονήτου. Επίσης,οαιτητήςναμηδιαθέτει ιδιόκτητοοικόπεδο στο χωρίο ήκαι αλλού. Ο ίδιος ο αιτητήςμετις επιστολές τουημερομηνίας 16/6/87και 7/9/88,παραδέχεταιότι μετοίκησε στη Λεμεσό το 1958, δηλαδή 12χρόνια πριν αποφασιστείημετακίνησητων Πάνω Κυβίδων λόγω των κατολισθήσεων. Από τότεζεικαιεργάζεταιστηΛεμε σό, έχει παντρέψει παιδιά του πουζουν στη Λεμεσόκαι το γε γονός ότι ισχυρίζεται ότι έχειπρόθεση να επιστρέψει στις Πά νω Κυβίδες, δεν αλλάζει την κατάσταση.Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί μόνιμος κάτοικος των Κυβίδων. Επίσης,ο αιτητήςδιαθέτει ιδιόκτητηκατοικίαστηΛεμεσό, πράγμα πουτονθέτει καιπάλι, εκτόςκριτηρίων. Αλλος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει ο αιτητής,είναι ότι η αιτιολογία είναι ανεπαρκής. Η αιτιολογία τηςεπίδικηςαπόφασης περιέχεται στο Παράρτημα Βτηνένστασης καιαναφέρει τα εξής:".... ηαίτησησας έχει εξεταστεί αλλάδεν μπορεί,σύμφω να μεταυφιστάμενα κριτήρια,να ικανοποιηθεί γιατί δεν είσθε μόνιμοςκάτοικοςΠάνωΚυβίδωνκαιεπίσης διαθέτετειδιόκτη τηκατοικίαστηΛεμεσό.". 40 Η απόφαση είναι λακωνική, αλλά πλήρως αιτιολογημένη και πληροί την προϋπόθεση ότι μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει την απόφαση. 1215 Ευαγγέλουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)Ηαπόφασηλήφθηκεαπόαρμόδιοσώμα. Οισχυρισμόςτουαι τητηότιυπήρξεπαραβίασητηςαρχήςτηςισότητας, κατάπαρά βασητουΑρθρου28του Συντάγματος,δεστοιχειοθετείται με κανένα τρόπο και μάλιστα με την αυξημένη βεβαιότητα που απαιτείται.Οαιτητηεπιφυλάχθηκεναεκθέσειειδικήμαρτυρία για περαιτέρω απόδειξη αυτής, αλλά δεν παρουσίασε τέτοια μαρτυρία. 5 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 10 Αναφερόμενεςυποθέσεις: SawasYianni Valana v. Republic3R.S.C.C. 91, 15 Machlouzarides v. Republic
(1985)3C.L.R. 2342, P.M.TseriotisLtd. v. Republic
(1984)3C.L.R.
- Προσφυγή. 20 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ωνηαίτηση,με την οποίααπορρίφθηκεαίτησητουαιτητηγιαπαραχώρηση κα τοικίας και/ήοικοπέδου,στονέοχωριό Πάνω Κυβίοες. Γ.Δ.Γεωργίου,για τονΑιτητη. 25 Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ωνη αίτηση. Cur. adv.vult. 30 ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.:Οαιτητής μετηνπροσφυγήαυτήζητάτηνπιο κάτωθεραπεία:- "Ακύρωσητης απόφασηςτουΥπουργείου Εσω τερικών, ΕπαρχιακήΔιοίκησηΛεμεσούπουεμφαίνεται στην επι στολήημερομηνίας 24.1.1990μεστοιχεία Αρ. Φακ. 167/82/111με βάσητηνοποία απορρίπτεταιαίτηση τουαιτητη μ£ημερομηνία 35 7.9.1988για παραχώρησηκατοικίαςκαι/ή οικοπέδου στο νέοχω ριό ΠάνωΚυβίδες.". Ταγεγονότα σεσυντομία είναι ταεξής: Οαιτητής γεννήθηκε στο χωριό Βουνί της ΕπαρχίαςΛεμεσού. Σεηλικία όμως2χρό- 40 νων,κατοίκησανοικογενειακά στις Κυβίδες,στοσπίτι πουείχε ο πατέραςτουμε αριθμό τίτλου 12122,Φ/Σχ.53/10 VIL,αριθ μός Τεμαχίου 28.29/
- Όταν νυμφεύθηκε τησύζυγο τουπου εί ναι απότιςΚυβίδες,κατοίκησε στο πατρικόσπίτι πουπήρεδω1216 4ΑΛΛ. 5 10 15 Ευαγγέλου ν.Δημοκρατίας κ.ά. Κοΰρρης, Δ. ρεά απότον πατέρα του. Στοχωριό Κυβίδες,οαιτητής μετάτο γάμοτου απόκτησε5 παιδιάκαιεργαζότανσταδιάφορακτήμα ταπουείχεκαιέχει.Περίπουτο 1959 βρήκεεργασίασε οινοβιομηχανία στη Λεμεσό.Λόγωτης νέας αυτής εργασίας του,προέκυψε θέμα διαμονής του, επειδή εργαζόταν βάρδιες, και έτσι ενοικίασε σπίτι στηΛεμεσό,στο οποίο μετέφερε όλητην οικογέ νεια του. ΚάθεΣαββατοκύριακοπήγαινεστις Κυβίδες καιπεριποιήτο με την οικογένεια του τακτήματατου. Το 1968 έγινανκατολισθήσεις στο χωριό Κυβίδες,καιέτσιτο Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφαση του ημερομηνίας 15/5/69 και20/11/69,πήρε τις αποφάσειςυπ'αριθμό 8737και 9195, για μετακίνησητουχωριού Κυβίδεςκαιέθεσεόρους πουναδιέπουν τις πιο πάνωαποφάσεις.Στοναιτητηδεν εδίδετο σπίτι στο νέο χωριό Κυβίδες,παράτις επανειλημμένες διαμαρτυρίεςκαιενέρ γειες του. Ο αιτητής έκτισε με δικάτου έξοδακατοικίαστη Λε μεσό που ισχυρίζεται πως την προόριζε για τα παιδιάτου και πως δεν έπαυσεποτέ ναέχει πρόθεση ναεπιστρέψει στη μόνιμη τουκατοικίαστις Κυβίδες,πουήτανηκατοικίακαταγωγήςτου. 20 25 30 35 40 Ο αιτητής έκανε αίτηση με ημερομηνία 7/9/88στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και ζητούσε παραχώρηση κατοι κίας στο νέο χωριό Πάνω Κυβίδες (ΠαράρτημαΑ στην ένστα ση). Η αίτηση του εξετάστηκε και απορρίφθηκε (ΠαράρτημαΒ στην ένσταση), γιατί δεν καλύπτεται απότα υφιστάμενακριτή ρια διάθεσης κρατικών οικιών/οικοπέδων (ΠαράρτημαΓ στην ένσταση), γιατί δεν είναι μόνιμος κάτοικος Πάνω Κυβίδων και γιατί διαθέτει ιδιόκτητηκατοικίαστηΛεμεσό. Σημειώνεται ότι κατάτη μετακίνηση του χωριού ΠάνωΚυβί δεςπουέγινεκατάτο 1970, δενπαραχωρήθηκεκατοικία/οικόπε δοστην οικογένεια τουαιτητη,γιατί σύμφωνα μεσχετική απόφα ση του Υπουργικού Συμβουλίου με αριθμό 8737 ημερομηνίας 15/5/69(ΠαράρτημαΔ στην ένσταση),κατοικίαεδικαιοΰντοόσοι είχαν τότεκατοικίακαιδιέμεναν μόνιμα στο παλιόχωριό,ενώ ο αιτητήςδιέμενετότε μόνιμα μετην οικογένεια του στηΛεμεσό. Ως αποτέλεσμα της άρνησης της Κυβέρνησης να παραχωρή σει στον αιτητη κατοικία και/ή οικόπεδο στο νέο χωριό Πάνω Κυβίδες, ο αιτητήςκαταχώρησε την παρούσαπροσφυγή και ζη τά την ακύρωσητης επίδικηςαπόφασης. Ο αιτητήςπροβάλλει τους πιο κάτω λόγους: 1217 Κοΰρρης,Δ. Ευαγγέλουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)
(1)Ηαπόφασηλήφθηκεκάτωαπόπλάνηπερί τοΝόμο.
(2)Ηαπόφασηλήφθηκε απόαναρμόδιοσώμα.
(3)Ηαπόφασηστερείται επαρκούςκαι/ήκαθόλουαιτιολογίας. 5
(4)Η απόφασηπαραβιάζειτηναρχήτης ισότητας,πουδιασφα λίζεται απότο Αρθρο28 τουΣυντάγματος. Οι καθ' ων ηαίτηση προβάλλουν τον προδικαστικό ισχυρισμό ότι αν η αίτηση του αιτητη συνδέεται με την παραχώρηση απότην Κυβέρνηση οικοπέδων σεφτωχέςοικογένειες στο χωριό Πάνω Κυβίδες, που διαχωρίστηκαν κατάήπερί το 1987, τότε η προσβαλλόμενη απόφασηδεν μπορεί να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως, γιατί εμπίπτει στο χώρο του ΙδιωτικούΔικαίου. Σύμφωνα μετην εισήγησητουαιτητηηεπίδικηαπόφασηεμπί πτει στο χώρο τουΔημόσιου Δικαίου,γιατί αποβλέπει στην εξυ πηρέτηση δημόσιου σκοπού και μπορεί να προσβληθεί με αίτηση ακύρωσης (Βλέπε Savvas Yianni Valana v.Republic, 3R.S.C.C. 91 και Machlouzarides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2342). 10 15 20 Αλλος προδικαστικός ισχυρισμός απόμέρους των καθ' ωνη αίτηση είναι ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται εκτελεστότητας ως βεβαιωτική. 25 Η θέση του δικηγόρου των καθ' ων ηαίτηση είναι ότι αν με οποιοδήποτε τρόπο ο αιτητής συνδέει την αρνητική απόφαση που προσβάλλει, με την αίτηση που υπέβαλε το 1970 για παρα χώρηση κατοικίας/οικοπέδου στις Πάνω Κυβίδες, τότε η προ- 30 σβαλλόμενηαπόφασηστερείται εκτελεστότητας ως βεβαιωτική, καθότι ο αιτητής ζήτησε και τότε οικόπεδο ή σπίτι και του δό θηκεόπως και ο ίδιος παραδέχεται στην επιστολή του ημερομη νίας 16/6/87, αρνητικήαπάντηση. Συγκεκριμένα,στην παράγρα φο 6 της πιο πάνω επιστολής αναφέρει: "Κατά ή περί το έτος 35 1970, αποτάθηκακαι πάλι με αίτηση μου ενώπιον σας γιαπα ραχώρησηοικοπέδου,η απάντησησαςόμωςήταναρνητικήμετο αιτιολογικό ότι έπρεπε πρώτανα παραχωρηθούνσπίτια στους κατοίκους του παλαιούχωριού.". 40 Η θέση του δικηγόρου του αιτητη,είναι ότι όταν ο αιτητής αναφέρειότιαπορρίφθηκεαίτηματουτο 1970, εννοείότιαπότο 1970 που προσπαθεί να πάρει κάποια κατοικία μέχρι σήμερα, δεν του παραχωρήθηκε. Κατά συνέπεια δεν κάνει ο αιτητής 1218 4ΑΛΛ Ευαγγέλου ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κούρρης,Δ. οποιαδήποτεπροσπάθειασύνδεσης τηςαρνητικήςδήθεναπόφα σης του 1970 μετο παρόναίτηματου. 5 Είναι έκδηλο από την επιστολή του αιτητη, ημερομηνίας 16/6/87(Παράρτημα Α στην ένσταση), OTLτο αίτηματου συνδέ εται με τη μετακίνηση του χωριού Πάνω Κυβίδες που έγινε το 1970 και δόθηκαντότε οικόπεδακαι οικίες σε δικαιούχουςκαι επομένως ηεπίδικηαπόφασηείναι βεβαιωτική (P. Μ. Tseriotis Ltd. v.Republic
(1984)3 C.L.R.693, στις σελίδες701-703). 10 Γιατολόγοαυτό,ηπροσφυγήαποτυγχάνεικαι απορρίπτεται. Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, θα προχωρήσω να εξετάσω την ουσία τηςπροσφυγής. 15 20 25 30 35 40 Αναφορικά με τον ισχυρισμό του αιτητη ότι η απόφαση λή φθηκεκάτωαπόπλάνηπερί το Νόμο,οι καθ' ων ηαίτηση ισχυ ρίζονται ότι ενήργησαν σύμφωνα με το Νόμοκαι ότι η άρνηση της Κυβέρνησης ναπαραχωρήσεικατοικίακαι/ήοικόπεδο στον αιτητη,είναιγιατίοαιτητήςδενπληρούσε τις προϋποθέσεις που έθεσετο Υπουργικό Συμβούλιο μεσχετική απόφασητου,ημερο μηνίας 15/5/69 και 20/11/69(Παράρτημα Δ στην ένσταση). Επί σης,οαιτητήςδενπληρούσε τακριτήριαγιατηνπαραχώρησησε αυτόν οικοπέδου στις Πάνω Κυβίδες, από αριθμό οικοπέδων πουδιαχωρίστηκανκατάήπερί το 1987.Τακριτήριαγιατηδιά θεση κρατικών οικοπέδων, επισυνάπτονται στο ΠαράρτημαΓ στην ένσταση. Σύμφωναμεαυτά,οαιτητήςπρέπει ναείναι μό νιμος κάτοικος του χωριού Πάνω Κυβίδες και να μη διαθέτει ιδιόκτητηκατοικίαγιατηδιαμονήτου. Επίσης,οαιτητήςναμη διαθέτει ιδιόκτητο οικόπεδο στο χωριό ήκαι αλλού. Ο ίδιος οαιτητήςμετις επιστολές τουημερομηνίας 16/6/87και 7/9/88, παραδέχεταιOTLμετοίκησε στηΛεμεσότο 1958, δηλαδή 12 χρόνια πριν αποφασιστείημετακίνηση τωνΠάνωΚυβίδωνλόγω τωνκατολισθήσεων. Από τότε ζεικαι εργάζεταιστηΛεμεσό, έχει παντρέψει παιδιά του που ζουν στη Λεμεσό και το γεγονός ότι ισχυρίζεται ότι έχει πρόθεση να επιστρέψει στις Πάνω Κυβίδες, δεναλλάζειτηνκατάσταση.Σεκαμιάπερίπτωσηδεν μπορείναθε ωρηθεί μόνιμος κάτοικος των Κυβίδων και ηαναφοράτου δικηγόρου του αιτητηότι ηκατοικίατου στηΛεμεσόείναι "κατοικία επιλογής" καιότι η"κατοικία καταγωγής" είναι στις ΠάνωΚυβί δες, δεν ευσταθεί. Επίσης, ο αιτητής διαθέτει ιδιόκτητηκατοικία στηΛεμεσό, πράγμαπουτονθέτεικαιπάλι,εκτός κριτηρίων. 1219 Κούρρης,Δ. Ευαγγέλουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)Αλλος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει ο αιτητής,είναι ότι η αιτιολογία είναι ανεπαρκής.Η αιτιολογία της επίδικης από φασης περιέχεται στο Παράρτημα Β της ένστασης καιαναφέρει τα εξής: ".... η αίτηση σας έχει εξετασθεί αλλά δεν μπορεί, σύμ φωνα με ταυφιστάμενακριτήρια,να ικανοποιηθεί γιατί δεν είσθε μόνιμος κάτοικοςΠάνω Κυβίδων καιεπίσης διαθέτετε ιδιό κτητηκατοικίαστηΛεμεσό.". Έχω τηγνώμη ότι ηαπόφασηείναι λακωνική,αλλά πλήρως αιτιολογημένη και πληρεί την προϋπόθεση ότι μπορεί το Δικάστήριο να ελέγξει την απόφαση. Έχω επίσης τη γνώμη ότι η απόφασηλήφθηκε απόαρμόδιο σώμα. Ο ισχυρισμός του αιτητη ότι υπήρξε παραβίασητηςαρ χής της ισότητας,κατά παράβασητου άρθρου28 του Σύνταγματος,δεστοιχειοθετείται μεκανένατρόποκαι μάλιστα μετηναυ ξημένη βεβαιότητα που απαιτείται.Ο αιτητής επιφυλάχθηκενα εκθέσει ειδική μαρτυρία για περαιτέρω απόδειξη αυτής, αλλά δεν παρουσίασε τέτοια μαρτυρία. 5 10 15 20 Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα. 1220 25