(1993)31 Μαΐου, 1993 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ ΩΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ WILLIAM CARUANA, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1163/91) Ο περί Φορολογίας Κληρονομιών Νόμος τον 1962 (Ν. 67/62) όπως τροποποιήθηκε — Άρθρο 4— Επιβολή φόρου κληρονομιάς σε πε ριουσία που καταλείπει αποθνήσκων πρόσωπο — Ο Έφορος δεν μπορεί να θεωρεί ως υπαρκτό περιουσιακό στοιχείο στην κυριότη τα του αποβιώσαντα, κάτι που είτε αποδεδειγμένα δεν υφίσταται κατά τοχρόνο του θανάτου τον, είτεδεν μπορεί να ανιχνευθεί ηκα τάληξη του — Αντίθετη απόφασηαποτελεί προϊόν πλάνης περί τα πράγματα. Ο αιτητής,πουήταν εκτελεστής της διαθήκηςτου αποθανόντος William Karuana, προσέβαλε την απόφασητου Εφόρου να περιλά βει στην περιουσία του αποθανόντος και να φορολογήσει το ποσό των £30,000,το οποίο σύμφωνα με ισχυρισμό του.αιτητή δεν περιλαμβάνετο στην περιουσία,καθότι είχε δοθεί απότον ίδιοσταδια κά στον αποθανόντασε μετρητά,δύο χρόνια πριν το θάνατοτου. 5 10 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: Σύμφωνα με το Αρθρο 4 του περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου, αλλά και το περιεχόμενο των υπόλοιπων διατάξεων του Νόμου, φόρος κληρονομιάς επιβάλλεται πάνω στην αξία της περιουσίας που καταλείπει αποθνήσκων πρόσωπο. Ηύπαρξητης 1238 20 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Τριανταφυλλίδηςν.Δημοκρατίαςχ.ά. περιουσίας,ήηανίχνευση της κατάληξηςτης,αποτελεί απτό πραγ ματικό γεγονός, καθώς επίσης και ότι αυτή ανήκει νόμιμα στον αποθανόντα. Τοερώτημαπουαναφύεταιεπομένως είναι κατάπό σο οΈφορος,λαμβάνονταςυπόψηταγεγονότα της παρούσαςυπόθέσης, θα μπορούσε νόμιμα να θεωρήσει ως υπάρχον περιουσιακό στοιχείο, κατάτην ημέρατουθανάτουτου αποβιώσαντα,αυτόπου στηνπραγματικότηταδενυπήρχε.Μολονότι οΝόμοςεπιβάλλει την υποχρέωση πληρωμής του φόρουκληρονομιάς στον εκτελεστή, και σε άλλα πρόσωπα σύμφωνα με τα Αρθρα 27 &28 του περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου (Ν.67/62), καθώςκαι την απόδει ξητων στοιχείων που συναποτελούν την περιουσία, αυτόδενυπο δηλώνει πωςοΈφοροςμπορεί ναθεωρεί ωςυπαρκτόπεριουσιακό στοιχείο, στην κυριότητα του αποβιώσαντα,κάτιπουαποδεδειγμέ νως δενυφίσταταικατά τοχρόνο τουθανάτουτου,ήπουδεν μπορεί ναανιχνευθεί ηκατάληξητου. Δε χρειάζεταιναδοθούνυποθε τικά παραδείγματα. Ο εκτελεστής της διαθήκης δηλώνει πως ο αποβιώσαςκατέθεσε στο γραφείοτου τις £30,000,πουήτανη πρώ τηδόσηαπότηνπώληση τηςακίνητηςιδιοκτησίας του.Αναφέρει δε πως επέστρεψε το ποσό αυτό τμηματικά στον C6LOτον αποβιώσαντα. Η σύζυγος του τελευταίου επιβεβαίωσε το γεγονός αυτό εγ γράφως στονΈφορο. Ένα βασικό στοιχείο που ο Έφορος έλαβε υπόψη του, για να απορρίψει την ένσταση του αιτητή,είναι ηπαράλειψητης συζύγου του αποβιώσαντος νατον επισκεφθεί, και ναδώσει εξηγήσεις ανα φορικάμετην επιβεβαίωσητης,πωςοσύζυγος τηςπήρετις£30,000 από τον εκτελεστή. Λαμβάνοντας υπόψηταγεγονότα τηςυπόθεσης,κρίνεται πως η απόφασητου Εφόρου να θεωρήσει πως η περιουσία του αποβιώ σαντος, που αποτελείτο από μετρητά σε κοινό λογαριασμό με τη σύζυγο του,ήτανκατά£30,000 μεγαλύτερη, ενώ στηνπραγματικό τητα τέτοιο ποσό δεν ανευρέθη ως περιουσιακό στοιχείο της περι ουσίας του αποβιώσαντα, είναι νομικά ανεπίτρεπτη και προϊόν πλάνης περί τα πράγματα. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειχωρίςέξοδα. Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ων ηαίτηση πως ηπεριουσία του αποβιώσαντος, που αποτελείτο από μετρητά σε κοινό λογαριασμό με τη σύζυγο του, ήταν κατά£30,000 μεγαλύ τερη. 1239 Τριανταφυλλίδηςν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατον Αιτητή. Λ. Καουτζάνη,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ων η αίτηση. Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ταγεγονότα της υπό συζήτηση προσφυγής είναι ιδιότυπα,γι* αυτόμεπροβλημάτισανπολύ.Οαιτητήςείναι εκτελεστής της διαθήκης του William Karaana, που πέθανε την 1.11.
- Ο αποβιώσας άφησε ως μοναδικό περιουσιακό στοιχείο 10 τρειςκοινούςτραπεζικούςλογαριασμούς μετησύζυγοτου,συνο λικού ύψους £137,000περίπου.Το 1987, δυο χρόνια πριν τοθά νατο του,πώλησε ακίνητηιδιοκτησία τουκαι εισέπραξε£180,000 περίπου.Αφούπλήρωσε διάφοραέξοδα,παρεμφερήτηςπώλησης, κατέθετεστηντράπεζαπεριοδικάτιςδόσειςπουεισπράττε,έναντι 15 τουτιμήματος πωλήσεα>ς, σεκοινό λογαριασμό μετησύζυγοτου. Την πρώτη όμως δόση, που ήταν £30,000,κατέθεσε στο γραφείο τουδικηγόρουτου,τώραεκτελεστήτηςδιαθήκηςτου,στις3.12.
- Ο αιτητής-εκτελεστής λέγειπωςαργότεραοαποβιώσας εισέπραξε απόαυτόντμηματικά,καισε μετρητά,ταχρήματατου. Οεκτελε- 20 στης εξέδιδε επ' ονόματι τουγραφείουτουεπιταγήστηντράπεζα, έπαιρνε ταχρήματασε μετρητάκαι ταπαρέδιδεστοναποβιώσα ντα. Ο Έφορος επί του Φόρου Κληρονομιών επέβαλε, προφανώς 25 σύμφωναμετοάρθρο7(δ)τουπερίΦορολογίαςτων Κληρονομιών Νόμουτου 1962,φόροπάνωσεολόκληρο τοποσόπουβρέθηκεκατατεθιμένο στον κοινό λογαριασμό του αποβιώσαντακαι τηςσυ ζύγουτουκατάτοχρόνοτουθανάτουτου,προσθέτονταςόμωςπά νω σε αυτόκαιτις επίμαχες£30,000, τις οποίεςθεωρεί ωςπερκ>υ- 30 σιακόστοιχείο πουάφησεοαποθανώντηνημέρατουθανάτουτου. Μεδυο λόγια δεδέχεται ωςαληθήτηδήλωση του αιτητή- εκτελε στήτηςδιαθήκηςτουαποβιώσαντα,πωςτοποσό αυτόήταν κατατεθιμένο στον τραπεζικόλογαριασμό τουγραφείουτουκαιότιτα επέστρεψεσε μετρητάστον ίδιο τον μακαρίτη,δυοχρόνια πριν το 35 θάνατοτου. Μετην υπό συζήτηση προσφυγήπροσβάλλεται ησχετική από φασητου Εφόρουκαι σε αυτήεγείρονταν καιζητήματαπουαφο ρούνστο ύψος των επιτρεπομένων εκπτώσεων γιαέξοδακηδείας, 40 κ.λπ. Στην απαντητικήγραπτή αγόρευση του όμως ο δικηγόρος τουαιτητήεγκαταλείπειόλαταυπόλοιπαζητήματακαιπεριορίζει την επιχειρηματολογία του εναντίον της απόφασης του Εφόρου να θεωρήσει ως υπάρχονπεριουσιακό στοιχείο του αποθανόντος, 1240 5 4ΑΛΛ. Τριανταφυλλίδηςν.Δημοκρατίαςκ.ά. Αρτεμίδης, Δ. καιυποκείμενο σεφόροκληρονομιάς,τοποσό των£30,
- Το άρθρο4 του περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου του 1962, όπως έχειτροποποιηθεί,έχειως εξής: 5 "Ειςτηνπερίπτωσιν παντόςπροσώπουαποθνήσκοντοςκα τάή μετάτην ΙηνΔεκεμβρίου, 1942, εκτόςωςκατωτέρωρητώς προνοείται,θαεπιβάλληταικαικαταβάλληταιεπίτηςαξίαςτης περιουσίαςαυτούφόροςκαλούμενος φόρος κληρονομιάς." 10 15 20 25 30 35 40 Ηπρώτηεπισήμανση πουμπορώνακάμωείναιπως,σύμφωνα με το πιο πάνωάρθρο,αλλά και το περιεχόμενο των υπόλοιπων διατάξεωντουΝόμου,φόροςκληρονομιάςεπιβάλλεταιπάνωστην αξία της περιουσίας που καταλείπει αποθνήσκων πρόσωπο. Η ύπαρξη τηςπεριουσίας,ήηανίχνευση τηςκατάληξηςτηςαποτελεί απτόπραγματικόγεγονός,καθώςεπίσηςκαιOILαυτήανήκεινόμι μαστον αποθανόντα.Το ερώτημα πουαναφύεταιεπομένως είναι κατάπόσοοΈφορος,λαμβάνονταςυπόψηταγεγονότατηςπαρού σαςυπόθεσης,θαμπορούσενόμιμαναθεωρήσει ωςυπάρχονπεριουσιακό στοιχείο, κατά την ημέρατουθανάτου του αποβιώσαντα, αυτόπουστηνπραγματικότηταδενυπήρχε.Έχωτηγνώμηπως,μο λονότι ο Νόμος επιβάλλει την υποχρέωση πληρωμής του φόρου κληρονομιάς στονεκτελεστή,καισεάλλαπρόσωπασύμφωναμετα άρθρα27 &28 τουΝόμου,καθώςκαιτηναπόδειξητων στοιχείων που συναποτελούν την περιουσία, αυτό δεν υποδηλώνει πως ο Έφορος μπορείναθεωρεί ωςυπαρκτόπεριουσιακό στοιχείο, στην κυριότητα του αποβιώσαντα,κάτι που αποδεδειγμένως δεν υφί σταται κατά το χρόνο τουθανάτουτου,ήπουδεν μπορεί ναανι χνευθεί ηκατάληξητου.Δε χρειάζεται να δώσω υποθετικάπαραδείγματα.Ας περιοριστούμε στα γεγονότα της κρινόμενης υπόθε σης.Οεκτελεστήςτηςδιαθήκηςδηλώνει πωςοαποβιώσαςκατέθε σεστογραφείοτουτις£30,000,πουήτανηπρώτηδόσηαπότηνπώ λησητηςακίνητης ιδιοκτησίας του. Αναφίέρει δεπωςεπέστρεψετο ποσό αυτότμηματικάστον ίδιο τον αποβιώσαντα. Ησύζυγος του τελευταίου επιβεβαίωσετογεγονός αυτόεγγράφωςστονΈφορο. Στοσημείοαυτό,ανοίγωμιαπαρένθεσηγιαναασχοληθώ λίγο με τη διχογνωμία, κατάπόσο στάληκε επιστολή στη σύζυγο του αποβιώσανταγιαναεπισκεφθείτογραφείοτουΕφόρουκαιναδώσει προφορικές εξηγήσεις πάνω στο επίμαχο ζήτημα. Ο Έφορος ισχυρίζεται πως έστειλετέτοια επιστολή στη σύζυγο τουαποβιώ σαντα,ενώη ίδιαεπιμένει πωςδεντηνπήρε. Δενομίζωναέχειση μασίαανησύζυγοςτουαποβιώσαντοςέλαβεήόχιτηνεπιστολή.Η ίδιαεπιβεβαίωσεεγγράφωςστονΈφορογνώσητουγεγονότος,πως 1241 Αρτεμίδης, Δ. Τριανταφυλλίδηςν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)ο εκτελεστήςτης διαθήκηςτουσυζύγουτηςεπέστρεψεταχρήματα στον ίδιο.Στοσημείοαυτόαναφέρωπωςέναβασικόστοιχείοπου οΈφοροςέλαβευπόψητου,γιανααπορρίψειτην ένσταση τουαι τητή,είναιηπαράλειψητηςσυζύγουτουαποβιώσαντοςνατονεπι σκεφθεί, και να δώσει εξηγήσεις αναφορικά με την επιβεβαίωση της,πωςοσύζυγος τηςπήρετις£30,000απότον εκτελεστή. 5 Λαμβάνοντας υπόψηταγεγονότα τηςυπόθεσης,κρίνωπωςη απόφαση του Εφόρου να θεωρήσει πως η περιουσία του απο βιώσαντος,πουαποτελείτο όπωςείπαπιοπάνωαπό μετρητάσε 10 κοινό λογαριασμό μετησύζυγο του,ήτανκατά£30,000μεγαλύ τερη, ενώ στην πραγματικότητα τέτοιο ποσό δεν ανευρέθη ως περιουσιακό στοιχείο της περιουσίας του αποβιώσαντα, είναι νομικά ανεπίτρεπτηκαι προϊόν πλάνης περί τα πράγματα. Γι' αυτό και ακυρώνεται. Δεγίνεται διαταγήγια έξοδα. 15 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς διαταγή για έξοδα. 1242