clr/1993/1993_4_1275.pdf

(1993)των οποίων στον επιτυχή προσφοροδότη θα χορηγείτο άδεια λει­ τουργίας των υποστατικών από1/8/

1. Οι καθ'ων ηαίτηση ισχυρίστηκαν πως ηαπόφασηπου λήφθηκε δενήτανεκτελεστή, αλλάαποτελούσε πρότασηπροςτον αιτητήή εν πάση περιπτώσει χειρισμό στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου ή απλή πράξη εκτέλεσης,ενόψει της αδυναμίας της Αρχής ναχορη­ γήσει την άδειααπό1/8/
2. Ως προς την ουσία τηςυπόθεσης οι καθ' ων ηαίτησησύμφωνησανπως ηημερομηνία έναρξης τηςάδειαςστους όρους τηςπροσφο­ ράςήτανουσιώδης,κατάτρόποπουνακαθιστάάκυρη όλητηναπό­ φαση και όχι μέρος της, εφόσον επρόκειτο για απόφασηυπό ανα­ βλητική αίρεση. Ως εκ τούτου η προσβολή μόνο της αίρεσης ήταν σύμφωνα μετους ισχυρισμούς των καθ'ωνηαίτησηαπαράδεκτη. 5 10 15 Ο αιτητής αντίθεταυποστήριξε πως το επίδικο μέρος της από­ φασης αποτελούσε αυτοτελή όρο, ανεξάρτητο από τη βασική από­ φασηκατακύρωσης τηςπροσφοράς. 20 Εφόσον δεοόρος αυτόςήταναντίθετος μετις οδηγίες βάσειτων οποίων υποβλήθηκε ηπροφοράήτανπαράνομοςόρος,πουμπορού­ σενα ακυρωθείβάσειτου Αρθρου 146.4(a) τουΣυντάγματος. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισε ότι:
3. Η απόφαση της Αρχής αποτελεί την κατάληξη του δημόσιου διαγωνισμού που είχε προκηρυχθεί. Είναι σαφές πως, ακόμα και κάτωαπότις έστω ιδιάζουσες συνθήκες της παρούσαςυπόθέσης, δε θα μπορούσε ναθεωρηθεί ότι ηαπόφασηγια κατακύ­ ρωση της προσφοράς στον ένα από τους προσφοροδότες ήταν απλή πρόταση ή ενέργεια στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου ή πράξηεκτέλεσης. 25 30 35
4. Ηαπόφασηπουλήφθηκεήταν μιακαιήτανενιαίακαι αδιαίρετη. ΗΑρχήμετηναποδοχήτηςπροσφοράτουαιτητή,αποφάσισετην παραχώρησησ' αυτόντηςάδειαςχρήσης τουκαφεστιατορίουαλ­ λά από χρόνο μελλοντικό και αόριστο και υπό την αίρεση της εγκατάλειψης του υποστατικού απότους μέχρι τότε αδειούχους. Προκύπτει πως θαμπορούσε νατεθεί ζήτημαεκτέλεσηςτης από­ φασης μόνο αν επερχόταν το αβέβαιογεγονός απότην επέλευση του οποίουείχε εξαρτηθεί. 1276 40 4AAA 5 10 15 Λαζάρουv.ΑρχήςΛιμένων Κύπρου
5. Η άσκησητηςδικαιοδοσίαςγιαενμέρειακύρωσηδιοικητικήςπρά­ ξης,προϋποθέτει πράξη διαχωρίσιμη σε μέρος άκυροπουθα πρέ­ πειναεξαφανιστείκαισεμέρος έγκυροπουθαπαραμείνειστοδι­ οικητικό χώρο ως αυτοτελήςκαι αυθύπαρκτηοντότητα.Οι αρχές πουκαθιερώθηκανωςπροςτην επιβίωσηνομοθετήματος,κανονι­ σμούήδιατάγματοςότανμέρος τουκρίνεται αντισυνταγματικό ή ωςultraviresαντίστοιχα,ισχύουνκατ'αναλογία.
6. ΣτηνυπόθεσηAbdolaliKadivari ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, ο Δικαστής Γ. Μ. Πικής σημειώνει πως,όπως στις αγωγές αστι­ κούδικαίου,έτσικαιστις προσφυγές βάσει τουΑρθρου 146 του Συντάγματος, 'Τοαντικείμενο τηςδιαδικασίαςκαθορίζεταιστηδικογραφία, τοδικονομικό μέσογιατηνέκθεσηκαιπροσδιορισμό τωνεπί­ δικων θεμάτων." Προστίθεται στην ίδιαυπόθεση ότι: 20 25 'Το αντικείμενο τηςπροσφυγής είναι ηπράξη,απόφαση,ήπα­ ράλειψη της οποίαςεπιζητείται ηαναθεώρησηπρος το σκοπό παροχήςθεραπείαςβάσειτουΑρθρου 146.4 του Συντάγματος." Στην υπόθεση Ανδρέας Δημητρίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας τοΔικαστήριο εξέφρασετησυμφωνία τουμεταπιοπάνω. Ελέγ­ χεται μεν ηπράξητης διοίκησης απότην άποψητης αντικειμε­ νικήςνομιμότητας,αλλάαυτόςοαντικειμενικός έλεγχος αφορά στην προσβαλλόμενη και όχι στη μή προσβαλλόμενη πράξη ή στο μηπροσβαλλόμενο στοιχείο της. 30 Δεν είναι επιτρεπτή ηπαροχήθεραπείας άλλης από εκείνη που ζήτησε ο αιτητήςκαιπου αποτέλεσε το αντικείμενο της δίκης. 35 40 Γιατους πιο πάνωλόγους και μεβάσηταόσα σημειώθηκαν ως προς την ανάγκηναείναι διαιρετήηπράξη,γιαναείναι δυνατή ημερικήτηςακύρωση,τοΔικαστήριο καταλήγει πως,αφούστην παρούσα περίπτωση είναι αδιαίρετη, δε νομιμοποιείται οαιτητής στην προσβολή μόνο της αναφοράςστην ημερομηνία έναρ­ ξης τηςάδειας.Ηεπίκληση τουπαράνομουαυτήςτηςαναφοράς ,δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το σύνολο της απόφασης,της οποίας αποτελεί αδιάσπαστο στοιχείο. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1277 Λαζάρου ν. ΑρχήςΛιμένων Κύπρου

(1993)Αναφερόμενεςυποθέσεις: ZachariadesLtd. v. Republic

(1987)3 C.L.R. 68, 5 Medcon Construction andOthers v. Republic

(1968)3 C.L.R. 535, FreeshopsLtd. v. Republic

(1987)3 C.L.R. 2081, Ναυτικός ΌμιλοςΠάφουv. ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου

(1992)1 AAA. 882, 10 Fekkas v. ElectricityAuthorityofCyprus

(1968)1 C.L.R. 173, Malachtou v. Attorney-General

(1981)1C.L.R. 543, 15 Ploussiou v. CentralBank

(1983)3C.L.R. 398, ΣοφιανόςκαιΆλλοι v. Δημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ. 334, 20 Kadivari v. Δημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ. 2452, Δημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1993)4Α.Α.Δ.

1. Προσφυγή. 25 Προσφυγήμετην οποίαοαιτητής επιδιώκει τηνακύρωσημό­ νο του μέρους της απόφασης των καθ' ων ηαίτηση, που αναφέ­ ρεται στην ημερομηνία έναρξης της άδειας, που του παραχωρή­ θηκεγια χρήσητωνυποστατικώντων καθ' ωνηαίτησηγιαδημι­ ουργίακαφεστιατορίων στολιμάνιτου Ζυγιού. 30 Α. Μαρκίδης,για τον Αιτητή. Ν. Παπαενσταθίον, για τους Καθ' ων η αίτηση. 35 Cur. adv. vult. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Η Αρχή Λιμένων Κύπρου με επι­ στολήτης ημερομηνίας 19Ιουλίου 1991γνωστοποίησεστον αι­ τητήτην ακόλουθηαπόφασητης: "Θαήθελανα σαςπληροφορήσωότι ηΑρχήαποφάσισεναδε­ χτεί τηνπροφοράσας,ημερ. 10.5.1991σχετικάμετηνπαραχώ­ ρησηάδειας χρήσης των υποστατικών της για δημιουργία κα1278 40 4ΑΛΛ. Λαζάρου v. ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου Κωνσταντινίοης, Δ. φεστιατορίων στο λιμάνι του Ζυγιού για τα ποσά των £950.και£400.-τον μήναγιατους χώρους Α καιΒαντίστοιχα. 5 10 Παρακαλώ να εφοδιάσετε την Αρχή με εγγυητική επιστολή γιατοποσότων £200.- (χώρος Α,ΧώροςΒ)καιναισχύει μέ­ χρι το τέλος του Σεπτέμβρη,
2. Ηημερομηνία έναρξηςτηςάδειαςθαείναι απότην ημερομη­ νία που OL υφιστάμενοι αδειούχοι θαεγκαταλείψουν τα υποστατικάτης Αρχής. Γιατηνυπογραφήτηςσχετικής άδειαςθαειδοποιηθείτε ανά­ λογα." 15 20 25 30 35 40 Οαιτητής επιδιώκει την ακύρωσητου μέρους, όπως τοχαρα­ κτηρίζει, της απόφασηςπου αναφέρεται στην ημερομηνία έναρ­ ξης της άδειας.Αρκείγιατον προσδιορισμό του ιδιότυπου ζητή­ ματος που εγείρεται η παράθεση του;πυρήνα των γεγονότων. Στηνπεριοχήτουλιμανιού Ζυγίουυπάρχουνυποστατικάγιατα οποίαη Αρχή Λιμένωνείχεπαραχωρήσειάδειαχρήσης προςλει­ τουργία καφεστιατορίου ηοποίαθαέληγετον Σεπτέμβριο
3. Παράτις ενστάσεις των τότεαδειούχων,ηΑρχήπροκήρυξεπρο­ σφορές για την περίοδο που άρχιζετην 1Αυγούστου 1991.Σύμ­ φωνα με τις οδηγίες προς τους προσφοροδότες που συνόδευαν την πρόσκληση για προσφορές, ηάδειαπου θαπαραχωρείτοθα ήτανγιαπερίοδο ενός χρόνου από τηνπιο πάνωημερομηνία. Ηψηλότερη απότις προσφορές πουυποβλήθηκανήταν εκείνη τουαιτητήαλλάη φυσιολογική κατάληξητηςπαραχώρησηςσ' αυτόν της άδειαςχρήσης σύμφωνα με τους όρους της προσφοράς, προσέκρουσε στο εμπόδιο τηςαδυναμίας ανάκτησης τηςκατοχής τωνυποστατικών.Οιμέχριτότεαδειούχοικάτοχοιτους,κατέστη­ σαν σαφές πως,για λόγους που δεν ενδιαφέρουν εδώ, δεν ήταν διατεθειμένοι ναταεγκαταλείψουν καιπώς θαεξαντλούσανκάθε νομικό μέσογιατηναναγνώρισητουδικαιώματοςπουδιεκδικού­ σανγιατησυνέχισητης εκμετάλλευσης τουκαφεστιατορίου. Η Αρχή επέλεξε τη λύση της κατακύρωσης της προσφοράς στον αιτητή καθορίζοντας ταυτόχρονα ως ημερομηνία έναρξης της άδειαςόχι την 1Αυγούστου 1991 αλλά την όποιαμελλοντι­ κή ημερομηνία κατά την οποία οι τότε αδειούχοι θα εγκατέλει­ παν τα υποστατικά. Ο αιτητής, όπως σημείωσα, επιδιώκει την ακύρωση μόνο του μέρους της απόφασηςπου αναφέρεται στην ημερομηνία έναρξης της άδειας. Εννοεί ναπαραμένει ισχυρό το 1279 Κωνσταντινίδης,Δ. Λαζάρου ν.Αρχής Λιμένων Κύπρου

(1993)υπόλοιπο, έγκυρο όπως εισηγείται, μέρος της απόφασης έτσι ώστε να θεωρείται ότι του κατακυρώθηκε η προσφορά με ημε­ ρομηνία έναρξης τηςάδειαςχρήσης την 1 Αυγούστου 1991. Η εισήγηση των καθ' ων ηαίτησηγια απόρριψητης προσφυ5 γήςδεσυναρτήθηκεπροςδιεκδίκησηδικαιώματοςκατακύρωσης προσφοράς κατά παρέκκλιση απότους όρους της προκήρυξης. Υποστήριξαν στη γραπτή τους αγόρευση πως η απόφασηπου λήφθηκε δεν ήταν εκτελεστή αλλά αποτελούσε πρόταση προς τους αιτητές την οποία θα μπορούσαν να αποδεχθούν ή να 10 απορρίψουν ή, εν πάση περιπτώσει, χειρισμό στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου ή απλή πράξη εκτέλεσης. Ήταν η θέση τους πως η Αρχή μπροστά στο πρόβλημα πουπαρουσιάστηκε και με δεδομένη την εκ των πραγμάτωναδυναμία ανάληψης τηςκατο­ χής των υποστατικών,αντί να επιλέξει τηδυσμενέστερη για τον 15 αιτητή λύσητης ακύρωσης του διαγωνισμού, πρόκρινε την επι­ εικέστερη της παροχής σ' αυτόν του δικαιώματος να αναλάβει την εκμετάλλευση του εστιατορίου, έστω μελλοντικά. Επειδήστο στάδιοτωνδιευκρινίσεων ουσιαστικά εγκαταλείφθηκαν οι πιο πάνω προδικαστικές ενστάσεις, μπορεί να συ­ μπληρώσω με συντομία την αναφοράμου σε αυτές πριν ασχο­ ληθώ με όσα αποτέλεσαν την βασική επιχειρηματολογία των καθ' ων ηαίτηση. 20 25 Ενώπιον της Αρχής βρίσκονταν τέσσερις προσφορές, μεταξύ τουςκαιεκείνητωνκατόχωντωνυποστατικών μεβάσητηνπροη­ γούμενη άδεια. Η Αρχήεξασφάλισε τησυμβουλή τουΝομικούτης Συμβούλου ως προς τις επιλογές πουυπήρχαν,μεταξύτων οποί­ ων και ηακύρωση του διαγωνισμού. Ενόψει και της γνώμης του 30 Γενικού Ελεγκτή ως προς το ενδεδειγμένο της κατακύρωσης της προσφοράςστονψηλότερο προσφοροδότη,κατέληξε στησυζητού­ μενη απόφασητης. Ηαπόφασηαυτήαποτελεί την κατάληξητου δημόσιου διαγωνισμούπουείχεπροκηρυχθεί.Είναι σαφέςνομίζω πως, ακόμακαι κάτω απότις έστω ιδιάζουσες συνθήκες της πα- 35 ρούσαςυπόθεσης,δεθαμπορούσε ναθεωρηθεί ότι η απόφασηγια κατακύρωση της προσφοράς στον ένα απότους προσφοροδότες ήταν απλήπρότασηήενέργεια στη σφαίρατου ιδιωτικούδικαίου ή πράξη εκτέλεσης. Η υπόθεση Zachariades Ltd v. Republic

(1987)3 C.L.R. 68 που επικαλέστηκαν οι αιτητές ακριβώς xmo- 40 γραμμίζει πως δεν είναι ηίδιαηκατακύρωσητηςπροσφοράςαλ­ λά οι μεταγενέστερες ενέργειες που αποβλέπουν στη σύναψη της σύμβασης προςεκτέλεσητηςπουεμπίπτουν στησφαίρατουιδιω­ τικού δικαίου.(Βλ. επίσης Mcdcon Construction and Others v. 1280 4AAA 5 10 15 20 Λαζάρουv.ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου Κωνσταντινίδης,Δ. Republic

(1968)3 C.L.R. 535 και συναφώς Freeshops Ltd v. Republic

(1987)3 C.L.R. 2081καιΝαυτικός Ομιλος Πάφουν. ΑρχήΛιμένωνΚνπρον{1992)1 Α.Α.Δ.882.) Οποιεσδήποτε τέτοι­ ας φύσης ενέργειες εκτέλεσης προϋποθέτουν εκτελεστήαπόφαση στον τομέα τουδημοσίου δικαίου,όπως είναι η προσβαλλόμενη απόφαση. Οι θέσειςτων δυοπλευρών ωςπροςτησημασίατουπροσδιο­ ρισμού στις οδηγίες τηςορισμένης ημερομηνίας έναρξης τηςάδειαςχρήσης,συμπίπτουν.Οικαθ' ωνη αίτησηδέχονται τελικάπως τοζήτηματηςημερομηνίαςαυτήςήτανστοιχείο ουσιώδες καιπως ηκατακύρωσητηςπροσφοράςκατάπαρέκκλισηπροςαυτό επιφέ­ ρει ακυρότητα.Ακυρότητα όμως όλης τηςαπόφασηςκαιόχι μέ­ ρους της. Είναι τοκεντρικό τους επιχείρημα πωςηημερομηνία έναρξης τηςάδειαςαποτελεί αναπόσπαστομέρος τηςπράξης της κατακύρωσης.Παραπέμπουνσχετικάστοίόιοτοκείμενοτηςαπό­ φασηςόπωςτοβρίσκουμε στοπρακτικότης 11Ιουλίου 1991 σύμ­ φωνα μετοοποίο "Το Συμβούλιο απεφάσισεν όπως ηπροσφοράκατακυρωθεί στονκ.ΛάζαροΛαζάρουπουέδωσετηνπιοψηλήπροσφορά, δ950το μήναγιατο χώροΑκαι£400το μήναγιατοχώροΒ, όταν θα εγκαταλείψει ταυποστατικάτης Αρχήςουφιστάμε­ νος αδειούχος". 25 30 35 40 Στην πραγματικότητα,σύμφωνα μετους καθ' ωνηαίτηση, δε βρισκόμαστε μπροστάσεκατακύρωσηυπόόροόπως υποστηρίζει ο αιτητήςαλλά μπροστάσεαπόφασηεξαρτημένη από αναβλητική αίρεση· οπότε θαπρέπει ναθεωρηθεί πωςταδυο είναιαδιαχώριστακαιπωςείναιαδύνατηηπροσβολή μόνοτηςαίρεσης.Τοπρώ­ τοαπότασχετικά επιχειρήματατουαιτητήαναφέρεταιστη φύση της αναφοράςστην ημερομηνία έναρξης τηςάδειας. Εισηγείται πως αποτελεί αυτοτελή όρο,ανεξάρτητο απότηβασική απόφαση τηςκατακύρωσηςτηςπροσφοράς. Κατάτηνάποψη του,η απόφασητηςΑρχήςγια αποδοχήτης προσφοράςτου συνιστά και απο­ δοχήτης 1Αυγούστου 1991ωςημερομηνίας έναρξης της άδειας εφόσον αυτήήταν ηημερομηνία που αναφέρεταισηςοδηγίεςμε βάσητις οποίες υποβλήθηκεη προσφορά.Ηαναφορά,σεξεχωρι­ στήπαράγραφο,σεάλληημερομηνία έναρξης αποτελείπαράνομο όρο που μπορεί να ακυρωθεί χωρίς ναεπηρεαστεί ηαυτοτέλεια τηςβασικήςαπόφασηςγιακατακύρωσητηςπροσφοράς. Δεν μπορώνα συμφωνήσω μετην άποψητουαιτητή. Θα ήταν εντελώςαντιφατικόνααποδίδεται στην Αρχή απόφασηγιακατα1281 Κωνσταντινίδης, Δ. Λαζάρου ν.ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου

(1993)κύρωση μεβάση τις οδηγίεςκαι, ταυτόχρονα, προσδιορισμός χρό­ νου έναρξης αντίθεταπρος τις οδηγίες. Είναι φανερό ότι ηΑρχή κατακύρωσε μεν την προσφορά στον αιτητήαλλά με ημερομηνία έναρξης της άδειας διαφορετική απόεκείνηπου αναφέρεται στις οδηγίες. Τογεγονός ότι αυτήηαπόφασηδεν ήταν δυνατό να λη5 φθεί νόμιμα, πράγμαπουδέχεται πλέον και η Αρχή, δε σημαίνει πωςπαρέχει τηνευχέρεια γιααναμόρφωσητης απόφασηςπουλή­ φθηκεέτσιπουναθεωρήσουμε ότι,για το ίδιοζήτημα έχουμε μια απόφασηνόμιμη καιέναόροπαράνομο.Η απόφασηπουλήφθηκε ήταν μια και ήταν ενιαία και αδιαίρετη.ΗΑρχήμε την αποδοχή 10 της προσφοράς του αιτητή,αποφάσισε την παραχώρηση σ' αυτό τηςάδειαςχρήσης τουκαφεστιατορίου αλλάαπό χρόνο μελλοντι­ κόκαιαόριστο καιυπότηναίρεση της εγκατάλειψης τουυποστα­ τικού από τους μέχρι τότε αδειούχους. Προκύπτει πως θα μπο­ ρούσενατεθεί ζήτημαεκτέλεσηςτηςαπόφασηςμόνοανεπερχόταν 15 το αβέβαιογεγονός απότην επέλευση του οποίου είχε εξαρτηθεί. Σύμφωνα μετο δεύτερο απόταεπιχειρήματα του αιτητή,εφό­ σον το άρθρο 146.4(a)τουΣυντάγματοςρητάαναγνωρίζει τη δυ­ νατότητα ακύρωσης διοικητικής πράξης "εν όλω ή εν μέρει" χω- 20 ρίς ναδιακρίνει μεταξύ ενιαίων και μή ενιαίων πράξεων,το Δι­ καστήριο θαπρέπει να ακυρώσει την αναφοράστην ημερομηνία έναρξης πουδιαπιστώνεται ότι είναι παράνομηανεξάρτητααπό το αναυτήήταναίρεση αδιαχώριστηήόρος αυτοτελής. 25 Η άσκηση της δικαιοδοσίαςγια εν μέρειακύρωση διοικητικής πράξηςπροϋποθέτει πράξηδιαχωρίσιμη σε μέρος άκυρο πουθα πρέπει να εξαφανιστεί και σε μέρος έγκυρο που θα παραμείνει στο διοικητικό χώρο ως αυτοτελής και αυθύπαρκτη οντότητα. Θα έλεγα ότι οι αρχές πουκαθιερώθηκαν ως προς την επιβίωση 30 νομοθετήματος, κανονισμού ή διατάγματοςόταν μέρος του κρί­ νεται αντισυνταγματικό ήωςultra viresαντίστοιχα, ισχύουν κατ' αναλογία. (Βλ. Fekkas v. The ElectricityAuthority of Cyprus

(1968)1C.L.R. 173, Malachtouv. The Attorney-General

(1981)1 C.L.R. 543, Ploussiou v. Central Bank

(1983)3 C.L.R. 398, 35 ΧρυσόστομοςΣοφιανός και Αλλοι ν. Δημοκρατίας

(1992)3 Α.ΑΑ 334.) Ηαναφορά στο θέμααπότον Π.Δ.Δαγτόγλου στο ΓενικόΔι­ οικητικό Δίκαιο Β' Έκδοση, 1984, σελίδα 204 και 205 κατάτην 40 ανάλυση τηςδιάκρισης μεταξύ αιρέσεων καιόρων που επικαλέ­ στηκαν οι καθ' ων ηαίτηση,είναι εύστοχη. Τασχετικάαποσπά­ σματα είναι εύγλωττα και ταπαραθέτωαυτούσια: 1282 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 Λαζάρουν.ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου Κωνσταντινίδης,Δ. "Εφόσον λοιπόν δενπρόκειταιγιαδέσμιααρμοδιότητα,ηδιοί­ κηση μπορεί να εξαρτήσει την περάτωση των αποτελεσμάτων τηςδιοικητικήςπράξεωςαπότηνεπέλευσημελλοντικούκαιαβέ­ βαιουγεγονότος, π.χ. απότηνλήξητης ανομβρίαςήτης απεργίας.Ηαίρεσησυνδέεται στενόταταμετηνδιοικητικήπράξη,με τηνοποίααποτελείαδιάσπαστοσύνολο. Η ακυρότητατηςαιρέσεωςπαρασύρειλοιπόν ολόκληρητηνδιοικητικήπράξη.Η διά­ ταξητουάρθρου208 ΑΚ εκφράζειαρχήδικαίουπουισχύεικαι ενπροκειμένω.Δικαστικήπροσβολή τηςαιρέσεως μόνηςδενείναι δυνατή,αλλά μόνο σε συνδυασμό με την κυρία πράξη.Το LOLO ισχύειγιατηνανάκλησηή τονδιοικητικόκαταναγκασμό." "Χωρίς την πλήρωση της αιρέσεως η διοικητική πράξη δεν παράγει αποτελέσματα, η άδεια π.χ. δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί. Στην περίπτωση της αιρέσεως η διοικητική επιταγή είναι ενιαίακαιαδιαίρετηκαι μόνο ως σύνολονοη­ τήκαι θελημένηαπότην διοίκηση, όπως παρατηρήθηκε ήδη, μόνο ως σύνολο μπορεί ναπροσβληθεί ή εκτελεσθεί μεμέτρα διοικητικούκαταναγκασμού." Επί του θέματος είναι και τα ακόλουθα από τη σελίδα 110 του Συγγράμματος της Δήμητρας Κοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου "Συνέπειαι της ΑκυρώσεωςΔιοικητικής Πράξεως". 25 30 35 "Ειδικότερον, όσον αφοράεις την μερικήν ακύρωσιν των δι­ οικητικών πράξεων και δη των ατομικών, παρατηρείται,ότι ο ακυρωτικός δικαστής οφείλει ναγνωρίζη,εάνηεν λόγωπράξις συνιστά εν σύνολον νομικώς αδιαίρετον,ήαντιθέτως εάν είναι δυνατήεις αυτήν μίαλογικήκαινομική ανάλυσις. Εις τηνπρώτηνπερίπτωσιν η μερική ακύρωσις είναι αδύνατος. Ειςτηνδευτέραν είναιδυνατή". Το ζήτημα που εγείρεται πλέον αναφέρεται στο ποια πρέπει ναείναι ηκατάληξητηςπροσφυγής. Είναικοινήη θέσητωνδυο πλευρών πως στην περίπτωση που θα κρινόταν ότι αποτελεί προϋπόθεσητης μερικής ακύρωσηςτοδιαιρετότηςαπόφασης,η προσφυγή θαπρέπει να απορριφθεί αφούτο αίτημα,όπως δια­ τυπώθηκε,δεν είναι δυνατόνα εγκριθεί. 40 Στην Υπόθεση 138/30,ενώ προσβλήθηκε μόνο το κύρος των όρων καιτων περιορισμών πουτέθηκαν,το Συμβούλιο τηςΕπι­ κρατείας ακύρωσε το σύνολο της απόφασηςγια παράτασηορι­ σμένης άδειας ως εξ ολοκλήρου παράνομης. Στην υπόθεση 1283 Κωνσταντινίδης, Δ. Λαζάρου ν.ΑρχήςΛιμένων Κύπρου

(1993)829/80, το Συμβούλιο της Επικρατείας ενώ έκρινε ότι οι προ­ σβληθέντες όροι ορισμένης άδειαςήτανπαράνομοιακύρωσετην απόφασηεξ ολοκλήρου, αναπέμποντας τηνυπόθεση στηδιοίκη­ σηπροςνέακρίση,γιατίήτανάδηλοανθαχορηγείτο ηάδειαεάν πρόκειτο να μήν τεθούν οι παράνομοιόροι. Ο Φ.Βεγλερής στο έργο του "Η συμμόρφακΗςτης Διοικήσεως εις τας αποφάσειςτου Συμβουλίου της Επικρατείαςσελ. 80κ.επ. αναλύειτηναπόφασηστηνυπόθεση 138/30. Τηνχαρακτηρίζει,με­ ταξύάλλων, ωςΟικονομικώς απαράδεκτηγιατί δεν είχεπροσβληθείηαπόφασηγιατηνπαράτασητηςάδειαςαλλάμόνοοιόροιπου τέθηκανκαιθεωρεί τηνεύρυνσητηςδικαιοδοσίαςτουακυρωτικού δικαστή πέραν του προσβαλλόμενου μέρους της πράξηςωςαπολήγουσα σε αυθαίρετη εκδίκαση ορισμένων προσφυγών ως προ­ σφυγών υπέρτου Νόμουκαιτουδημοσίου συμφέροντος. 5 10 15 Η Δήμητρα Κοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου σης σελίδες 113 117 του πιο πάνω συγγράμματος της, εξαρτάτην απάντηση στο ερώτημα απότοκατά πόσο εφαρμόζεταιστην ακυρωτικήδίκητο δικονομικό αξίωματου "μήδικάζεινultra petita" ήτοι πέραντων 20 αιτηθέντωνκαιδιακρίνειτρεις απόψεις. Σύμφωναμετηνπρώτη: "όταν εζητήθηυπό του προσφεύγοντος ημερική μόνονακύρωσις, αλλά η πράξις είναι αδιαίρετοςκαι πάσχει συνεπώς ολικήν ακυρότητα, ο ακυρωτικός δικαστής θα πρέπει να απόρριψητην αίτησιν ακυρώσεωςκαιόχι ναακύρωση εις το' σύνολον της την πράξιν,διότι τότε θα εδίκαζεν ultra petita, κατά παράβασιντου σχετικού δικονομικού αξιώματος". 25 Σύμφωνα με τηδεύτερη,που πηγάζειαπότην υπόθεση 138/30 30 που προανέφερα, "εις την ακυρωτικήν δίκην όπου πρυτανεύει η προστασία της αντικειμενικής εννόμου τάξεως και του δημοσίου συμφέροντος και όπου ναι μεν πρέπει να ασκηθήηαίτησις ακυ­ ρώσεως κατάσυγκεκριμένης πράξεως,αλλ" εν συνεχεία εφαρμό­ ζεται το ανακριτικόν σύστημα χάριν της αρχής της νομιμότητος, 35 θαπρέπεινα επικρατήμάλλον ηαρχήτουδικάζεινultra petita." Σύμφωνα με την τρίτη, εφόσον ζητηθεί μόνο μερικήακύρω­ ση,ο ακυρωτικός δικαστής προβαίνει στην μερική ακύρωση της προσβληθείσης πράξεως "καίτοι ηπλημμέλεια πλήττει ολόκληροντηνπράξιν''δηλαδήόπωςαναφέρεταιστη-συνέχεια καιόταν η πράξη είναι αδιαίρετη.Έτσι, όπως εξηγεί η συγγραφέας που φαίνεται να ασπάζεταιαυτήτην τρίτη άποψη παρά την προη­ γούμενη αναφοράτης στο αδύνατοτης μερικής ακύρωση^λογι1284 40 4ΑΛΛ Λαζάρου ν.ΑρχήςΛιμένωνΚύπρου Κωνσταντινίδης, Δ. κώς αδιαιρέτων πράξεων, 5 10 15 "ακυρούμενης μερικώς της προσβληθείσης πράξεως, διότι τούτο μόνον εζητήθη,ακυρούνται ταυτοχρόνως και κατάσυνεπειαν, ήανακαλούνται υπό της διοικήσεως ήτροποποιού­ νται υπ*αυτής εν συνεχεία και αι λοιπαί διατάξεις τηςπρο­ σβληθείσης αδιαιρέτουπράξεως". ΣτηνυπόθεσηAbdolali Kadivari ν.Κυπριακής Δημοκρατίας

(1992)4 Α.Α.Δ. 2452, ο Δικαστής Γ.Μ. Πικής σημειώνει πως όπως στις αγωγές αστικού δικαίου έτσικαι στις προσφυγέςβά­ σει του Αρθρου 146 του Συντάγματος 'Το αντικείμενο της διαδικασίας καθορίζεται στη δικογραφία, το δικονομικό μέσο για την έκθεση και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων." Προστίθεται στην ίδιαυπόθεση ότι 20 25 30 35 40 'Το αντικείμενο της προσφυγής είναι η πράξη,απόφαση,ή παράλειψητης οποίας επιζητείται ηαναθεώρηση προςτο σκοπό παροχήςθεραπείας βάσει του Αρθρου 146.4 τουΣυντάγματος." Στηνυπόθεση ΑνδρέαςΔημητρίου ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1993)4 AAA 289,εξέφρασατησυμφωνίαμουμεταπιοπάνωκαι την επαναλαμβάνωκαιτώρα.Θαπρόσθετα πως,όπωςπαρατηρεί ο Φ.Βεγλερήςστη σελίδα 81 του Συγγράμματος που ανέφεραπιο πριν,ελέγχεται μενηπράξητηςδιοίκησηςαπότηνάποψητηςαντι­ κειμενικής νομιμότητας αλλάαυτόςοαντικειμενικός έλεγχος αφορά στην προσβαλλόμενη και όχι στη μή προσβαλλόμενη πράξηή στο μήπροσβαλλόμενο στοιχείο της. Κρίνω, συνεπώς, πως δεν είναι επιτρεπτή ηπαροχήθεραπεί­ ας άλλης απόεκείνη πουζήτησε οαιτητής καιπουαπετέλεσε το αντικείμενο της δίκης. Για τους πιο πάνω λόγους και με βάση τα όσα σημείωσα ως προς την ανάγκηνα είναι διαιρετή ηπράξηγια να είναι δυνατή η μερική της ακύρωση,καταλήγω πως,αφούστην παρούσαπερίπτωση είναι αδιαίρετη,δενομιμοποιείται οαιτητής στηνπρο­ σβολήμόνο της αναφοράς στην ημερομηνία έναρξης τηςάδειας. Η επίκληση του παράνομου αυτής της αναφοράςδεν μπορεί να αποσυνδεθεί απότο σύνολο της απόφασηςτης οποίας αποτελεί αδιάσπαστο στοιχείο. 1285 Κωνσταντινίδης,Δ. Λαζάρου ν.Λρχής Λιμένων Κύπρου

(1993)Υποθέτω ότι εναπόκειται στη διοίκηση ο περαιτέρω χειρι­ σμός αφούπαρά το αναπόφευκτοτης απόρριψης τηςπροσφυ­ γής,έχει διαπιστωθεί ανκαι δεν μπορεί να διακηρυχθεί μετην έκδοση ακυρωτικής απόφασης,η παρανομίαπου αναφέρθηκε. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται.Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγή γιαέξοδα. 1286 5