(1993)21 Ιουνίου,1993 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ^Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΚΙΝΗΤΑ ΧΡ.ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ ΛΤΔ., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΦΟΡΟΥΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ(ΑΡ.1), Καθ' ου ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 981/91) Φορολογία Εισοδήματος — Άρθρο 12
(2)(δ)(ι), των περί Φορολογίας Εισοδήματος Νόμων τον 1961-1979 (και τροποποιημένος Νόμος Ν.8/74)— Περιεχόμενο ρύθμισης — Ερμηνεία— Διαζευκτική πρό νοια τουΆρθρου, παρέχει τηδυνατότητα διεκδίκησης τηςεκπτώσε ως σεεκείνον που υποβάλλεται στηδαπάνη, ανβέβαιακαλύπτεται 5 και αυτός — Οι περιστάσεις τηςκριθείσας περίπτωσης μη υπαγω γής στον κανόνα τουάρθρου. Διοικητικό Όργανο— Αρμοδιότητα — Δέσμιααρμοδιότητα διοικητικού οργάνου—Αντιδιαστολή προς διακριτικήευχέρεια—Συνέπειες. 10 Αναθεωρητική Δικαιοδοσία —Δικαστικός έλεγχος — Φορολογικές διαφορές — Δεν υποκαθίσταται τοΔικαστήριο στη θέσητουαρμό διου διοικητικού οργάνου — Δεν επεμβαίνει σε εύλογα επιτρεπτή απόφαση. 15 Ηαιτήτρια εταιρείαδιεκδίκησεεπιταχυνόμενηαπόσβεση γιατέσ σερα καταστήματα,ταοποία, κατάτον ισχυρισμότης,αγόρασε από τηναδελφήτηςεταιρείαΧρ.ΠελεκάνοςΛτδ,τονΔεκέμβριο 1977. 20 Ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος απέρριψε τηδιεκδίκησηκαι τε λικά την ένσταση των αιτητών γιατί, όπως σημείωσε στην προ σβαλλόμενη απόφαση του της 30 Ιουλίου 1991, "τακαταστήματα στηνπολυκατοικία "Βάνηον" αποκτήθηκαντο 1978" και επομένως 1476 4ΑΛΛ. ΑκίνηταΧρ.ΠελεκάνοςΛτδ ν.Δημοκρατίας(Αρ. 1) "τοΑρθρο 12
(2)(δ)(ι) δεν μπορεί να εφαρμοστεί". Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 5 10 15 20 25 1. Ηδιεκδίκηση εν προκειμένω είχεως έρεισμα το Αρθρο 12
(2)(δ)(ι) των περί Φορολογίας Εισοδημάτων Νόμωντου 1961 - 1979, (βλ. τον ομώνυμο τροποποιητικόΝόμο8/79).Εφόσον,συμφωνά μετο Αρθρο, επιχείρηση προβαίνει σε δαπάνες προς απόκτηση στοιχείων πάγιου ενεργητικού συγκεκριμένων εκ νέων εγκαταστάσεων καιμηχανημάτωνήγιατηκατασκευή,ανοικοδόμηση,επέκτασηκαι μετατροπή στοιχείων πάγιουενεργητικούσυγκειμένων εκκτιρίων, παραχωρείταιέκπτωση ίσηπροςτοποσότων διενεργηθεισών δα πανών. Αυτό, υπότηνπροϋπόθεσηνα είχαν γίνει οι δαπάνεςμεταξύτης 1Ιανουαρίου1975 καιτης 31Δεκεμβρίου
- Διευκρι νίζεταιστηνεπιφύλαξη,πωςανη απόκτησηήηκατασκευήάρχισε εντόςτηςπιοπάνωπεριόδουαλλάδεσυμπληρώθηκε,εκπίπτουνοι δαπάνες εφόσονγίνονται μέχρι στις 31Δεκεμβρίου
- Ηπροσβαλλόμενη απόφασηδενήταντο αποτέλεσμα της ενάσκη σης διακριτικής ευχέρειας απότον Έφορο.Στηρίχτηκε πάνω σε συγκεκριμένο εύρημαως προςταπραγματικά γεγονότα ταοποία καιυπήγαγεστιςδιατάξειςτουΝόμου. Οέλεγχοςτουευλόγουτης κρίσης του Εφόρουωςπροςταγεγονότα είναι αντικειμενικόςκαι ασκείται πάνωστη βάσητων δεδομένων που αφορούσανστησυ γκεκριμένη υπόθεση.Διαπίστωση,πως δεθεμελιώνεται λόγος για παρέμβασησεσχέσημετηνκρίσητου Εφόρουωςπροςταγεγονό τατης συγκεκριμένης υπόθεσης,δεν μπορεί παράνα επιβάλειτην ορισμένη κατάληξηπου OLδιατάξειςτου Νόμου προβλέπουν. 30 35 40
- Το Ανώτατο Δικαστήριο, ασκώντας έλεγχο νομιμότητας δεν υποκαθιστά τη κρίση του διοικητικού οργάνου, που αρμοδίως διαμορφώνεται, με τη δική του και δεν παρεμβαίνει με έκδοση ακυρωτικής απόφασης, εφόσον ηαπόφαση,πάνωστη βάσητων δεδομένων που υπήρχανκαι υπό το πρίσμα των προνοιών του Νόμου,ήτανεύλογαεπιτρεπτή.
- Ηδιαζευκτική πρόνοιατουΑρθρου 12
(2)(δ)(ι) παρέχει τη δυνα τότητα διεκδίκησης της έκπτωσης σε εκείνον που υποβάλλεται στη δαπάνη, εφόσον, βέβαιακαι στην περίπτωση του θα αφορά σε στοιχείο πάγιουενεργητικού. Στην παρούσαπερίπτωση,και αν γινόταν δεκτό,ότι ηκατασκευήήηανοικοδόμηση άρχισε το Δεκέμβριο 1977, αυτόθαήτανέργο τηςπωλήτριας εταιρείαςκαι όχι τηςαιτήτριαςεταιρείας. Αποκτά σημασία,γιατους σκοπούς 1477 ΑκίνηταΧρ.ΠελεκάνοςΑτδν.Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1993)της συζητούμενης νομοθετικής διάταξης,ηημερομηνία έναρξης τηςκατασκευήςή τηςανοικοδόμησης,σεσχέσημεδαπάνεςπου γίνονται γ'αυτήτηνκατασκευήή τηνανοικοδόμηση. 5. Οι αιτητέςθαδικαιούντανστηνέκπτωση, μόνοανείχαναγοράσει τα καταστήματα μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1975 και της 31ης Δεκεμβρίου 1977 καιορθάηαιτιολογίατηςαπόφασης πε ριορίστηκε σεαναφοράστονχρόνοαγορά μόνο. 5 10 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταικαιχωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 15 Ματσούκης ν. Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Α.
- Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ' ωνηαίτησημετην οποία απορρίφθηκε διεκδίκηση των αιτητών για επιταχυνόμενη απόσβεσηγιατέσσερακαταστήματα, ταοποίακατάτον ισχυρισμό τουςαγόρασαναπό αδελφήεταιρείατον Δεκέμβριο του
- 20 Τ.Καρακάννα για Κ. Μιχαηλίδη, γιατους Αιτητές. 25 Στ. Ιοχτήφ,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ'ωνηαί τηση. Cur.adv.vult. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Η ααήτρια εταιρείαδιεκδίκησε επιταχυνόμενη απόσβεσηγια τέσσερα καταστήματαταοποία, κατά τον ισχυρισμό της, αγόρασε από την αδελφή της εταιρεία Χρ. Πελεκάνος Λτδ, τον Δεκέμβριο
- 30 Ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος απέρριψε τη διεκδίκηση και τελικά την ένσταση των αιτητών γιατί, όπως σημειώνει στην προσβαλλόμενη απόφαση του της 30 Ιουλίου 1991, "τακατα στήματα στην πολυκατοικία "Βαντιον" αποκτήθηκαν το 1978" και επομένως "το άρθρο 12
(2)(δ)(ι) δεν μπορεί να εφαρμοστεί". 35 40 Πράγματιηδιεκδίκησηείχεωςέρεισματοπιοπάνωάρθροτων περί Φορολογίας Εισοδήματος Νόμων του 1961 - 1979, (βλ. τον ομώνυμο τροποποιητικόΝόμο8/79). Εφόσο,σύμφωνα με το άρ θρο,επιχείρηση προβαίνει σε δαπάνεςπρος απόκτηση στοιχείων 1478 4ΑΛΛ ΑκίνηταΧρ. ΠελεκάνοςΛτδ ν.Δημοκρατίας(Αρ. 1) Κωνσταντινίοης, Δ. πάγιουενεργητικού συγκειμένων εκνέων εγκαταστάσεωνκαιμη χανημάτων ήγια τηκατασκευή,ανοικοδόμηση, επέκτασηκαι με τατροπή στοιχείων πάγιου ενεργητικού συγκειμένων εκ κτιρίων, παραχωρείται έκπτωση ίσηπροςτοποσότωνδιενεργηθεισών δα5. πάνων.Αυτό,υπότην προϋπόθεσηνα είχανγίνει οι δαπάνεςμε ταξύτης 1Ιανουαρίου1975 καιτης31Δεκεμβρίου 1977. Διευκρι νίζεται στην επιφύλαξηπωςανη απόκτησηήηκατασκευήάρχισε εντός τηςπιοπάνωπεριόδουαλλάδεσυμπληρώθηκεεκπίπτονται οι δαπάνεςεφόσο γίνονται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1979 (Βλ. συ10 ναφώςΓεώργιοςΜατσονκηςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ.997). 15 20 25 30 35 40 ΟιαιτητέςεπιδιώκουντηνακύρωσητηςαπόφασηςτουΕφόρου γιατί, σύμφωνα με τηβασικήτους εισήγηση, με βάσητα στοιχεία δεν ήτανεύλογα επιτρεπτόνακαταλήξει οΈφοροςστο συμπέρα σμα πως τα καταστήματααποκτήθηκαντο
- Υποστηρίζουν διαζευκτικά πως, και να είχαν πράγματι αποκτηθεί το 1978, θα έπρεπε να είχε εγκριθεί η διεκδικηθείσα έκπτωση γιατί η κατα σκευή τουκτιρίουάρχισετο
- OLαιτητές είχαν συμπεριλάβει στην προσφυγήτους ως λόγο ακύρωσης τον ισχυρισμό πωςυπέ στησανάνισημεταχείριση.Αυτόςοισχυρισμός δενπροωθήθηκεμε οποιοδήποτετρόπο.Δεν έγινεαναφορά σε οποιαδήποτε στοιχεία ούτε αναπτύχθηκε οποιαδήποτε σχετική επιχειρηματολογία στη γραπτή τους αγόρευση. Μετά τη συμπλήρωση τηςακροαματικής διαδικασίας, μιαμέραπριν απότην τότε ορισθείσα γιατηνέκδο σητηςαπόφασης,καταχωρίστηκεαίτησηγιατο επανάνοιγματης υπόθεσης προς προώθηση με την προσαγωγή μαρτυρίας του πιο πάνωισχυρισμού. Γιατουςλόγους πουφαίνονταιστησχετική εν διάμεση μουαπόφασηαπέρριψατην αίτηση.Δε θαμε απασχολήσει,επομένως,τοζήτημα.Σημειώνω,όμως,πωςηπροσβαλλόμενη απόφασηδενήταντο αποτέλεσμα της ενάσκησης διακριτικήςευ χέρειας απότον Έφορο.Στηρίχτηκε πάνωσε συγκεκριμένο εύρη μα ως προς τα πραγματικά γεγονότα τα οποίακαι υπήγαγε στις διατάξειςτουΝόμου.Οέλεγχοςτουεύλογου τηςκρίσης τουΕφόρουωςπροςταγεγονότα είναι αντικειμενικός καιασκείταιπάνω στηβάσητων δεδομένων πουαφορούσανστησυγκεκριμένη υπό θεση. Διαπίστωση πως δε θεμελιώνεται λόγος για παρέμβαση σε σχέση με την κρίση του Εφόρουως προς ταγεγονότα της συγκε κριμένηςυπόθεσης,δεν μπορείπαράναεπιβάλειτηνορισμένηκατάληξηπουοι διατάξειςτουΝόμουπροβλέπουν. Οι ίδιοι οι αιτητές,στους λογαριασμούς πουυπέβαλανγια το 1978,δήλωσανότι πλήρωσαντοχρόνο εκείνο τοποσότων£2,000 ωςπροκαταβολήγιατηναγοράακινήτων.Είναιπαραδεκτόότι οι 1479 Κωνσταντινίδης,Δ. ΑκίνηταΧρ. ΠελεκάνοςΛτδ ν.Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(1993)αιτητές αναφέρονταν στατέσσερα καταστήματα.Όταν τέθηκε το θέμα της επιταχυνόμενης απόσβεσης, ο Έφορος ζήτησε στοιχεία αποδεικτικάτου ισχυρισμού πωςη αγοράέγινετο 1977 καιειδικά τις 21 Δεκεμβρίου 1977, όπως ήταν ηθέσητων αιτητών. Δενπα ρουσιάστηκαν οποιαδήποτεστοιχεία. Σύμφωνα μετους αιτητές η 5 συμφωνία γιατηναγοράήτανπροφορική.Δεν υπήρχελόγοςγρα πτής συμφωνίας γιατί ηπωλήτρια εταιρεία ήταναδελφή εταιρεία των αιτητών Οι δυο εταιρείες είχαν τον ίδιο διευθυντή,τους ίδι ους βασικούς μετόχους και στεγάζονταν στο ίδιο γραφείο. Θα έπρεπε, επομένως, να δεχθεί ο Έφορος τη διαβεβαίωση τους ως 10 προςτηνημερομηνία της συμφωνίας αγοράς. Θαήτανεύκολο για τους αιτητές,ανπράγματιήθελαν ναπαραποιήσουντα γεγονότα, ναυπέγραφανεκτων υστέρων προχρονολογημένη σύμβαση. Μεγάλο μέρος της αγόρευσης για τους καθ*ων η αίτηση αφιε- 15 οώθηκεστον όγκοτηςνομολογίας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου ως προς τις αρχές που διέπουν την παρέμβαση του Δικαστηρίου σε υποθέσεις αυτής της φύσης και,ακόμα,ως προς τις επιπτώσεις από τηνπαράλειψητου φορολογουμένου ναυποβάλει τα αποδει κτικάστοιχεία που είναι απαραίτηταπροςυποστήριξη των αιτη- 20 μάτων του. Δεν έχει εκδηλωθεί διαφωνίαως προς τις αρχές και είναι αρκετό να σημειώσω πως το Ανώτατο Δικαστήριο, ασκώ ντας έλεγχονομιμότητας δεν υποκαθιστά τηκρίση του διοικητι κούοργάνουπουαρμοδίωςδιαμορφώνεται μετηδικήτουκαιδεν παρεμβαίνει, μετην έκδοση ακυρωτικής απόφασης,εφόσο ηαπό- 25 φάση, πάνω στη βάση των δεδομένων που υπήρχαν και υπό το πρίσμα των προνοιών του Νόμου, ήτανεύλογα επιτρεπτή. Μεγνώμονα αυτάταβασικά, κρίνω πως εύλογα μπορούσε να καταλήξει ο Έφορος στη διαπίστωση πως ηαγοράέγινετο
- 30 Δεν μπορεί να πιθανολογηθεί πόσο εύκοληήπειστική θαήτανη εμφάνισηπροχρονολογημένης γραπτήςσύμβασης πουδενείχεπα ρουσιαστεί εξ αρχής. Η απροθυμία του Εφόρου να δεκτεί τους ανυποστήριχτους απόοποιοδήποτε στοιχείο ισχυρισμούς τωναι τητών, ιδιαίτεραενόψειτης πληρωμής τηςπροκαταβολήςκατάτο 35 1978 πουήταντο μόνο αδιαμφισβήτητοδεδομένο, ήταν φυσιολο γικήκαιη απόφασητου,πάνωσ* αυτήτηβάση,εύλογα επιτρεπτή. Ηδιαζευκτικήθέσητωναιτητώνπως,ανεξάρτητααπότοαντα καταστήματααγοράστηκαντο 1978, θαέπρεπενατους είχεπάραχωρηθεί ηέκπτωση που διεκδίκησαν επειδή ηκατασκευή του κτι ρίου άρχισε το 1977, εκλαμβάνει πως,σύμφωνα μετο Νόμο, ήταν επιτρεπτό να παραχωρηθεί ηέκπτωση της δαπάνηςγιατηνκατα σκευή,την ανοικοδόμηση ήγια την έναρξη τους,σε πρόσωπο άλ1480 40 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Ακίνητα Χρ. ΠελεκάνοςΛτδ ν.Δημοκρατίας(Αρ. 1) Κωνσταντινίδης, Δ. λο απόεκείνοπου υπεβλήθη σ' αυτήτη δαπάνη.Αυτό είναι λαν θασμένο. Ηδιαζευκτικήπρόνοια του άρθρουπαρέχει τηδυνατό τηταδιεκδίκησης τηςέκπτωσης σεεκείνοπουυποβάλλεται στηδα πάνη,εφόσο βέβαιακαιστηνπερίπτωσητουθααφοράσεστοιχείο πάγιουενεργητικού. Στηνπαρούσαπερίπτωση,καιανγινότανδε κτό,ότι η κατασκευήή ηανοικοδόμηση άρχισε τοΔεκέμβριο 1977 αυτόθαήτανέργοτηςπωλήτριας εταιρείαςκαιόχι τηςαιτήτριας εταιρείας. Αποκτά σημασία, για τους σκοπούς της συζητούμενης νομοθετικής διάταξης, η ημερομηνία έναρξης της κατασκευής ή τηςανοικοδόμησης,σεσχέση μεδαπάνεςπουγίνονται γι' αυτήτην κατασκευήήτηνανοικοδόμηση. Τοποσό των£38,000πουδιεκδί κησαν ως έκπτωση οι αιτητές, δεν ήταν τέτοια δαπάνη. Ήταν το συμφωνηθέν τίμημα αγοράς των τεσσάρων καταστημάτων που αποτελούσαν τμήμα πολυκατοικίας που δεν κατασκευάστηκε ή ανοικοδομήθηκε απότους ίδιους. Παράτηνκάποιααρχικήδιαφωνίαωςπροςταπραγματικάγε γονότα, διευκρινίστηκε πως το Δεκέμβριο 1977 άρχισαν οι εργα σίες κατεδάφισης παλαιού κτιρίου και καθαρισμού του οικοπέδουενώ οι πρώτες εργασίες "ανέγερσης" έγιναν το
- Οι από ψειςτωνδυοπλευρών ωςπροςτοανοιεργασίες κατεδάφισηςκαι καθαρισμούαποτελούν έναρξηκατασκευής ήανοικοδόμησης κα τά το Νόμο,δεν συμπίπτουν. Μεβάσηταόσα υπέδειξα πω πριν ηαπάντησηστο ερώτημα δεθα επηρέαζετην κατάληξη τηςπροσφυγής. Οι αιτητές θαδικαιούνταν στην έκπτωση μονό αν είχαν αγοράσει τα καταστήματα μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1975 και της 31ης Δεκεμβρίου 1977 και ορθά η αιτιολογία της απόφασης περιορίστηκε σε αναφορά στον χρόνο αγοράς μόνο. Γιατουςπιοπάνωλόγουςηπροσφυγήαποτυγχάνεικαιη προ σβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Καμιάδιαταγή γιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγή για ταέξοδα. 1481