30 Ιουνίου, 1993 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Λ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Γ. Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΛΤΔ., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 585/92) Διοικητική Πράξη — Αιτιολογία — Λανθασμένοι συλλογισμοί στην αιτιολογία της προσβληθείσας διοικητικής πράξης στην κριθείσα περίπτωση — Σννέπειες ωςπρος το εύλογα επιτρεπτό τηςπράξης. 5 Προσφυγή βάσει τον Αρθρον 146 τον Σνντάγματος — Λόγοι ακνρώσεως— Παράνομη αιτιολογία — Λεν είναι επιτρεπτό να μεταβάλ λεται η αιτιολογία, με εκ των νστέρων δηλώσεις και μάλιστα από τονς δικηγόρους κατά την αγόρενση. 10 Οι αίτητές επεδίωξαν μετην προσφυγήτους,την ακύρωσηαπό φασης,του Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων, απορριπτικής τουαι τήματος τους,για μείωση της δασμολογητέας αξίας 145 αυτοκινή των που*εισήγαγαν και που δεν περιλάμβαναν τον αναμενόμενο εξοπλισμό, τον οποίο ενέγραφανόμως τα σχετικά τιμολόγια. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισε ότι: 20 1. Είναι λανθασμένοι οι συλλογισμοί που ενυπάρχουν στην αιτιολογία της επίδικηςαποφάσεως. 25 2. Δεν είναι επιτρεπτό να αναπλάθεταιήνα αναμορφώνεται η αι τιολογία τηςκρινόμενης πράξης,μεεκτωνυστέρων δηλώσεις και μάλιστα απότους δικηγόρους, κατάτην ανάπτυξητης επιχειρηματολογίας τους στην αγόρευση. 1571 Γ.Ε. ΜαυρομμάτηςΑτδν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)3. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηδενήτανεύλογα επιτρεπτή. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμεέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 5 Geo.MavrommatisandCo. v. Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ. 1047. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίοντηςαπόφασηςτων καθ' ωνηαίτησηημερομηνίας 26 Ιουνίου, 1992, με την οποίααπορρίφθηκετο αίτη ματων αιτητών για μείωσητης δασμολογητέας αξίας 145αυτο κινήτων που εισήγαγαν. 10 Ν.Ιωάννου,για τους Αιτητές. 15 Στ. Ιοχτήφ, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv.vult. 20 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Ο Διευθυντής τουΤμήματος Τελω νείων με επιστολή του ημερομηνίας 26 Ιουνίου 1992 πληροφό ρησετους αιτητές πως το αίτηματους για μείωσητης δασμολο γητέαςαξίας 145 αυτοκινήτων που εισήγαγαν,απορρίφθηκε.Οι αιτητές επιδιώκουν την ακύρωση της απόφασηςαυτής. Οι αιτητές είναι συνεταιρισμός καιασχολούνται μετην εισα γωγή και πώληση αυτοκινήτων. Στις 26 Οκτωβρίου 1987 έφθα σανστο λιμάνι τηςΛεμεσού 145 αυτοκίνηταπουοι αιτητέςαγό ρασαναπότην Ιαπωνική εταιρείαM.J. International Ltd(οιπρομηθευτές). Η δασμολογητέα αξία τους καθορίστηκε με βάση τη τιμήπώλησης πουαναγραφότανστα σχετικά τιμολόγια σύμφω να με την επιφύλαξη στο άρθρο 159
(1)του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμουτου 1967 (Ν.82/67). 25 30 35 Η υπόθεση για τους αιτητές απλουστεύεται ως εξής: Ητιμο λογιακή αξία δεν αντιπροσωπεύε την πραγματική αξίατωναυ τοκινήτων. Προσδιορίστηκε με γνώμονα ότι τα αυτοκίνηταθα έφερανορισμένο εξοπλισμό πουαναλυότανμε λεπτομέρεια στα τιμολόγια. Αμέσως μετά την άφιξη των αυτοκινήτων στην Κύ- 40 προ διαπιστώθηκε πως δεν ανταποκρίνονταν στην περιγραφή τους στα τιμολόγια. Υπήρχαν συγκεκριμένες ελλείψεις στον εξοπλισμό τους και, επομένως, η τιμολογιακή τιμή ήταν μεγα λύτερη απότην πραγματικήαξίατους. Σύμφωνα με τους αιτη1572 4Α^Α-Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γ.Ε. ΜαυρομμάτηςΛτδ ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. τές ηπραγματικήαξίαθαέπρεπε ναπροκύψει απότην αφαίρε ση της αξίας του εξοπλισμού που έλειπε. Απέδωσαν τις ελλεί ψεις σε απάτητωνπρομηθευτών κατάτων οποίων καιάσκησαν αγωγήαφού,παράλληλα,απευθύνθηκανκαιπροςτουςΙάπωνες κατασκευαστές των αυτοκινήτων (ISUZU Motors Overseas Distribution Corporation). Τα αυτοκίνητα είχαν τελωνιστεί τμηματικά πάνω στη βάση τηςτιμολογιακής αξίας. Σεκάθεδιασάφησηεισαγωγής οι αιτητέςδιατύπωσαντηνεπιφύλαξητουςπωςηπληρωμήτουδασμού γινόταν υπό διαμαρτυρία. Με επιστολή τους ημερομηνίας 12 Αυγούστου 1988 ζήτησαν επιστροφή του δασμού που καταβλή θηκε κατά το ποσοστό που αναλογούσε στην αξία του εξοπλι σμού που έλειπε. Ο Διευθυντής τους πληροφόρησε ότι δενήταν ενδεδειγμένο νακαταλήξει σεαπόφασηπριντηλήξητηςαστικής διαδικασίας που εκκρεμούσε. Οι αιτητές επανήλθαν με νέα επι στολήημερομηνίας 12 Νοεμβρίου 1988 με την οποία πληροφό ρησαν το Διευθυντή ότι οι κατασκευαστές,αναγνωρίζονταςλά θος,ανέλαβανμεγραπτήσυμφωνία που επισυνάφθηκε,να αποζημιώσουν τους αιτητές με το ποσό των 27,500.000 ιαπωνικών γιέν. Μετον τρόποαυτό,θαδιευθετείτο η διαφοράτωναιτητών μετουςπρομηθευτέςκαιηαγωγήεναντίοντουςθααποσυρόταν. Ο Διευθυντής απέρριψε το αίτημα. Ηαπορριπτικήτουαπόφάση αποτέλεσε το αντικείμενο της προσφυγής αρ.527/90. Το Ανώτατο Δικαστήριο (Βλ. Geo. Mavrommatis and Co v.Δημο κρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ. 1047) δέχθηκε την προσφυγή και ακύ ρωσε την απόφασηως αναιτιολόγητη.Το αποτέλεσμα τηςεπα νεξέτασης δεν ήταν διαφορετικό. Ηαρνητική απόφασητου Διευθυντή περιέχεται, όπως σημείωσα, στην επιστολή του της 26 Ιουνίου 1992 που είναι η ακόλουθη. "Αναφέρομαι στην προσφυγήαρ.527/90που έγινεδεκτήαπό το δικαστήριο, σχετικά με απόφαση μου για απόρριψη του αιτήματοςσαςγια μείωσητης δασμολογητέας αξίαςτων πιο πάνω αυτοκινήτων,λόγω τουότι αυτάδεν έφεραν,κατάτον ισχυρισμό σας,ορισμένο εξοπλισμό και σας πληροφορώ τα ακόλουθα: (α) Σύμφωναμε έρευναπουέγινεμέσοντης εταιρείας ISUZU OVERSEAS DISTRIBUTION CORPORATION, στο ΤΟΚΙΟ, Ιαπωνίας,τασυγκεκριμένα 145 αυτοκίνητααγοράσθησαν από τουςπρομηθευτές σαςM.J. International στις ακόλουθες τιμές. 1. KBD27UAW 100 Units @ 850,000 Γεν =85,000,000Γεν 1573 Κωνσταντινίοης,Δ. Γ.Ε. ΜαυρομμάτηςΛτδ ν.ΔημοκρατίαςΧΛ.
(1993)- KBD27UAF 30 Units @ 720,000 Γεν =21,600,000Γεν
- KBD47UAW 5 Units @1,ΠΟ,000 Gen - 16,650,000Γεν (β)Σε μεταγενέστερο στάδιοταπιοπάνωαυτοκίνητα αγορά σθηκαν από την εταιρεία σας με τις τιμολογιακές τιμές που παρουσιάζονται ελαφράψηλότερες, όπως είναι φυσικό λόγω κάποιου αναμενόμενου ποσοστού κέρδους από μέρους των προμηθευτών σας. 5
- Από τα πιο πάνω και το γεγονός ότι οι προμηθευτές σας 10 δεν αποδέχθηκαναπαίτησησας για μείωση της τιμολογηθείσας αξίας κατάτο ποσοστό της αξίας του εξοπλισμού, που κατάτον ισχυρισμό σαςέλειπε, φαίνεταιότι ητιμολογηθείσα αξία είναι αντιπροσωπευτική ως αξία των συγκεκριμένων αυτοκινήτων στην κατάστασηπου εισήχθησαν. 15
- Έχοντας υπόψη μου όλα ταπιο πάνω στοιχεία, σαςπλη ροφορώότι ηθέση μου,ότι τοαίτημασαςγιαμείωση της δα σμολογητέας αξίαςτωνυπό εξέταση αυτοκινήτωνδεν μπορεί να γίνει αποδεκτό,παραμένει ηίδια." Δεν έχουν εγερθεί ιδιαίτερα νομικά ζητήματα. Το κρίσιμο ερώτημα,κατάτις αγορεύσεις των δυοπλευρών,συνίσταται στο αν οι αιτητές απέδειξαν ότι η αξία των αυτοκινήτων στα τιμο λόγια περιλάμβαναν και τον εξοπλισμό που διαπιστώθηκε ότι έλειπε. Όπωςτο έθεσεηδικηγόρος τωνκαθ' ων ηαίτησηη προ σφυγήθαμπορούσε ναεπιτύχει μόνο εφόσον οι αιτητέςαποδεί κνυαν ότι "η τιμολογιακή αξία των οχημάτων δεν ήταν αντι προσωπευτικήτωνοχημάτωνως εισήχθηκαναλλάκάποιο μέρος αυτής αποτελούσε την αξίατου εξοπλισμού ο οποίος έλειπε." 20 25 30 Βρισκόταν στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας των καθ' ων ηαίτηση ηβασική αρχήσύμφωνα με την οποία το Δικαστή ριο δεν υποκαθιστάτηνκρίση τουαρμόδιουοργάνου μετηδική του και συνεπώς δεν επεμβαίνει στην εκτίμηση των γεγονότων 35 αν ηεκτίμηση αυτήήτανεύλογα επιτρεπτή. Τοπρώτοπουπρέπεινασχολιαστεί είναιη απροθυμίατουΔι ευθυντήναδεχθεί ως αποδεδειγμένογεγονός τηνέλλειψη τουορι σμένου εξοπλισμού πουαναφερότανστατιμολόγια ότι έφεραντα 40 αυτοκίνητα.ΟΔιευθυντής αναφέρεταισυναφώςσε "ισχυρισμούς" τωναιτητών. Αυτήηστάσηξενίζει. Βρίσκονταν εξαρχήςενώπιον του Διευθυντή η έκθεση εκτιμητή των Lloydαλλάκαι τελωνειακά έγγραφα και σημειώματα τελωνειακών λειτουργών που με σαφή1574 4A.A.A. Γ.Ε. ΜαυρομμάτηςΛτδ ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. νεια βεβαίωναντις ελλείψεις.Ηδικηγόρος των καθ' ων η αίτηση, χωρίς περιστροφές, δέχθηκε ότι πραγματικά έλειπεο εξοπλισμός πουεξειδίκευσαν οι αιτητές.Αυτόθαμπορούσεναείναικαιη μό νηορθήκαιδίκαιηαντίκρυσητων γεγονότων. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΟΔιευθυντής,λοιπόν,χωρίς ναξεκαθαρίζειανδέχεταιή ανδε δέχεται ότι έλειπε εξοπλισμός, έκρινε OIL η τιμολογηθείσα αξία ήταν αντιπροσωπευτική των αυτοκινήτων "στην κατάστασηπου εισήχθησαν". Ηδικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση εισηγήθηκε πως αυτήηλανθασμένηπροσέγγιση δενέχεισημασία. Πράγματι,ηπιο πάνωδιφορούμενηδιατύπωσηθαμπορούσε ναθεωρηθεί πωςση μαίνει ότι, κατά το Διευθυντή, ήταν στοιχείο αδιάφορο το αν πράγματι έλειπεοεξοπλισμός πουαναφερότανστα τιμολόγια. ΟΔιευθυντήςαιτιολόγησε τηναπόφασητουμεαναφοράσεό,τι έκρινεότι αποτελούσε το αποτέλεσμα απότο συνδυασμό δυοδε δομένων. Το πρώτο ήταν ητιμή πώλησης των αυτοκινήτων από τους κατασκευαστές στους προμηθευτές. Φρόντισε νατηνπληρο φορηθεί μεαπ' ευθείαςεπαφήμετουςκατασκευαστές. Τοδεύτερο ήτανητιμολογιακή αξία.Ηδιαφοράμεταξύ των δυο ήταν μικρή και με το δεδομένο ότι τα αυτοκίνητα είχαν εισαχθεί στηνκατά σταση στην οποία βρίσκονταν όταν πωλήθηκαν από τουςκατα σκευαστές,έκρινεότιθαέπρεπεναθεωρηθεί,ηδιαφοράεννοώ,ότι αντιπροσώπευετοαναμενόμενο ποσοστό κέρδουςτωνπρομηθευτών και ότι, επομένως, δεν ήτανορθό ότι ηέστωδιαπιστωθείσα έλλειψη του εξοπλισμού διαφοροποιούσε την πραγματική αξία τωναυτοκινήτων. Θεωρώ λανθασμένους τους συλλογισμούς που ενυπάρχουν στην αιτιολογίατηςαπόφασης.Είναιαυτονόητοπωςτααυτοκίνηταδεθαήτανδυνατόναέχουντην ίδιαπραγματικήαξίακαιμετον εξοπλισμόκαι χωρίς αυτό.Ητιμολογιακή αξία περιλάμβανε και τον εξοπλισμό. Όμοιααυτοκίνηταχωρίς τέτοιο εξοπλισμό θα εί χανσαφώςμικρότερηπραγματική αξία.Δεντέθηκεσεκανέναστάδιουπόαμφισβήτησηηγνησιότητατωντιμολογίων. Αντίθετα,ήταν σ' αυτάπουστηρίχτηκε οΔιευθυντήςγιατοναρχικόπροσδιορισμό τηςδασμολογητέας αξίαςτωναυτοκινήτων.Σετρίαδιαδοχικάση μειώματααρμόδιοι τελωνειακοί λειτουργοί αναφέρθηκανστηδια πίστωση, μετά απόέρευνα,ότι ητιμολογιακή αξίαήταν αντιπροσωπευτικήτηςπραγματικήςαξίαςτωναυτοκινήτωνπουέφεραντο συζητούμενο εξοπλισμό. (Βλ.κυανά 195-197,202και204). Είναι ιδιαίτεραενδιαφέροντοπρώτοαπόταπιοπάνωσημειώματα.Πε ριέχει εισήγησηγια μείωσητης δασμολογητέας αξίαςκατάτοπο σοστόπουαναλογεί στον εξοπλισμόεπειδή: 1575 Κωνσταντινίδης, Δ. Γ.Ε. ΜαυρομμάτηςΛτδ ν.Δημοκρατίαςκ,ά.
(1993)"(α)Τα αυτοκίνητα δε συμφωνούν με την υποβληθείσα παραγγελία, (β)Η έλλειψη βεβαιώνεται από το τελωνείο και από την ασφαλιστική εταιρεία, 5 (γ)Τα αυτοκίνητα στη μορφή που εισήχθησαν είναι υποδεέ στερα από τη συμφωνηθείσα τιμή αγοράς,και εφόσον οι τιμολογιακές τιμές όπως αναφέρθηκανπιο πάνω εάν ει- 10 σήγοντο όπως παραγγέλθησανθααποτελούσαν ικανοποι ητικήβάσηγια σκοπούς επιβολής δασμών. (Η υπογράμμι ση ανήκει στον τελωνειακό λειτουργό). Τηνπιοπάνωεισήγησηακολουθεί δεύτερη,απόάλλο λειτουργό,στην οποίακαικαθορίζεταιτοποσοστό της μείωσης που, κα τά τηγνώμη του,εδικαιολογείτο ναγίνει. Στο πλαίσιο του συνόλου των γεγονότων, αυτή ήταν και η ορθή προσέγγιση. Η αναζήτηση της αρχικής εργοστασιακής τιμής και η προσπάθεια προσδιορισμού της αξίας με υποθέσεις όπως αυτές που αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση, δεν είχαν τη θέσητους αφούήταν αποδεκτόότι η τιμολογιακή αξία αντιπροσώπευε την αξίατων αυτοκινήτων με τον εξοπλι σμό που εξειδικευόταν στα τιμολόγια. 15 20 Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Οι κατασκευαστές κατέστησαν σαφέςστο Διευθυντή ότιητιμήπώλησης τωναυτοκινήτων στους προμηθευτές των αιτητώνπροσδιορίστηκε μετο δεδομένο ότι τα αυτοκίνητα ποτέ δεν θαεξάγονταν στην Κύπροκαι πως οι τιμές 30 όταν τααυτοκίνηταπροορίζονταιγιαεξαγωγήδεν είναιπάντοτε οι ίδιες. (Βλ. κυανά 174και201). Επομένως,ητιμήπώλησηςαπό τους κατασκευαστές προς τους προμηθευτές δεν μπορούσε,του λάχιστον χωρίς περαιτέρωδιερεύνηση, ναθεωρηθεί ότι προσφε ρόταν ως στοιχείο για την εξεύρεσητης πραγματικήςαξίαςτων 35 αυτοκινήτων "στην κατάστασηπου εισήχθησαν". Στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται ως παράλληλο στοιχείο που μαζί με ταυπόλοιπα τηδικαιολογούσαν, το γεγο νός ότι οι προμηθευτές δεν αποδέχθηκαντην απαίτησητων αι- 40 τητών για μείωση της τιμολογηθείσας αξίας κατά το ποσοστό τηςαξίαςτου εξοπλισμού οοποίος γνωρίζουμε, πλέον, ότιέλει πε.Το τι έκαμαν ήδεν έκαμανοι προμηθευτές εκ των υστέρων, ότανμάλιστα οιαιτητέςτουςκατηγορούσανγιααπάτη,δενμπο1576 25 4 Α,ΑΛ. Γ.Ε. Μανρομμάτης Λτδ ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. ρούσε να έχει σημασία. Η όποια αντίδραση των προμηθευτών στην αξίωση των αιτητώνγιααποζημιώσεις δεδιαφοροποιούσε τα σταθεράδεδομέναπουυπήρχαν. 5 10 15 20 25 30 Στην αγόρευση για τους καθ' ων η αίτηση προβλήθηκε και η άποψηπωςηαπόφασηήτανεύλογαεπιτρεπτήγιατίOLαιτητέςδεν παρουσίασαν(α)δικαστική απόφασηεναντίοντωνπρομηθευτών, (β)απόδειξηότι οι κατασκευαστέςπλήρωσανπράγματιστουςαιτητές το ποσό των 27.500.000γεν ως αποζημίωση τους για τον εξοπλισμό που έλειπε και (γ)στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι μειώθηκε το ποσό τηςτραπεζικήςπίστωσης πουείχεανοιχθεί. Πρώτα απόόλα,δε στηρίχτηκε ηπροσβαλλόμενη απόφασησε τέτοιους συλλογισμούςκαι είναι γνωστό πωςδεν είναι επιτρεπτό νααναπλάθεταιήναανομορφώνεταιηαιτιολογίαμεεκτωνυστέ ρωνδηλώσεις καιμάλιστααπότουςδικηγόρουςκατάτηνανάπτυ ξη της επιχειρηματολογίας τους στην αγόρευση. Όπως σημείωσα, αρχικάοΔιευθυντής πήρετηθέσηπωςδεθαέπρεπενακαταλήξει σε απόφασηπριν την εκδίκαση της αγωγής που ασκήθηκε. Είναι προφανέςότιστησυνέχεια είδετοθέμαδιαφορετικάεξουκαιηέκ δοσητηςπρώτηςαπόφασηςκαιστησυνέχειατης προσβαλλόμενης. Καιπάλιν,όμως,δεν μπορώναδωγιατί ήταναπαραίτητηηεκδί κασητηςαγωγήςταεπίδικαθέματατηςοποίας,μάλιστα,δενέχουν συγκεκριμενοποιηθεί, ενόψειτων διαπιστώσεων στις οποίεςοδηγουσανταστοιχεία πουήδηυπήρχαν. Εκτόςαπόαυτό,δεθαήταν ορθό να γίνεται λόγος για εκδίκαση της αγωγής ότανβρισκόταν ενώπιον τουΔιευθυντή ησυμφωνίαγιατηνκαταβολή αποζημίω σης από τους κατασκευαστές στους αιτητές και για επακόλουθη απόσυρση της αγωγής. Τελικά, το αν οι αποζημιώσειςπράγματι πληρώθηκανήτοανμειώθηκετοποσότηςπίστωσης είναιστοιχεία εντελώςάσχετα. Ουδέποτε αμφισβητήθηκε ηγνησιότητα τηςσυμ φωνίας που συνάφθηκε προς ρύθμιση της διαφοράς. Ηεκτέλεση τωνσυμβατικώνυποχρεώσεων πουπροέκυπταναπόαυτήδενεδικαιολογείτο νασυσχετισθείπροςτοδιερευνούμενο θέμα. 35 Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει και ηπροσβαλλόμενη απόφασηακυρώνεται με έξοδα υπέρ των αιτητών. 40 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα υπέρ των αιτητών. 1577