(1993)16 Ιουλίου, 1993 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΙΓΛΗ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ ΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 691/91 και 831/91) Ο περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμος τον 1990(Ν. 1/90) — Άρθρο 35
(4)— Α ιτωλογημένες Ενστάσεις τον Διενθυντή —Αιτιολογία που δεν παρέχει δυνατότητα πλήρους ελέγχον από το Δικαστήριο, δε συνι στά αιτιολογία — Αιτιολογία με τα ίδια κριτήρια και συνέπειες που ελέγχεται οποιαδήποτε απόφαση της Ε.Δ.Υ. 5 Με τις προσφυγές αυτές που συνεκδικάστηκαν,προσβλήθηκε η απόφασηπροαγωγήςτωνενδιαφερομένωνμερώνστηθέσηΔιευθυντή Προγραμματισμού.Οαιτητήςστηνπροσφυγή αρ.831/91 πρόβαλετον ισχυρισμό ότι οι συστάσεις τουΔιευθυντή στις οποίες στηρίχθηκε η 10 Ε.Δ.Υ. ήταναναιτιολόγητες,κατάπαράβασητηςρητήςπρόνοιαςτου Αρθρου 35
(4)τουπερίΔημοσίαςΥπηρεσίας Νόμου(Ν.1/90). Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 15 Στοσχετικό πρακτικότης Ε.Δ.Υ.μεημερομηνία 11/6/1991, σ.3, αναφέρονται επί του προκειμένου ταεξής: "Ο Γενικός Διευθυντής, προτού αποχωρήσει απότη συνεδρία, σύστησε τους ΠανικόΠούροκαι ΜιχάληΛεπτό γιαπροαγωγή ως τουςκαλύτερους απότους υποψήφιους,αφούτέθηκαν υπό ψη του OL σχετικοί φάκελοι και συνεκτίμησε όλα τα στοιχεία αξιολόγησης και επίσης ενημερώθηκε για τις αποφάσεις της Επιτροπής πουέλαβεστην αρχήτης συνεδρίας." 1686 20 25 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Παντελάκη χ.ά. ν.Δημοκρατίας Σχολιάζοντας τοπιοπάνω κείμενο, ο ευπαίδευτος δικηγόρος του αιτητή υποστήριξε ότι τα αναφερόμενα σ1 αυτό αποτελούν απλώς μέρος των πρακτικώντης Ε.Δ.Υ. καιδεσυνιστούν καθόλου αιτιολογία και/ήεπαρκήαιτιολογία του ίδιου του Γενικού Διευθυντήγιατις συστάσεις τουπρος τηνΕ.Δ.Υ., κατά παράβαση του Αρθρου 35
(4)του περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμου (Ν.1/90). Στοβαθμόπουτο επιχείρημα του ευπαίδευτουδικηγόρου τουαι τητήβασίζεται στηδιατύπωσητουπιοπάνωκειμένου, το Δικαστήριο θασυμφωνήσει μετηνεισήγησητου.Δεν μπορεί κανέναςνασυμπερά νει μεβεβαιότητατιακριβώςλέχθηκε απότο Γενικό Διευθυντή καιτι ακριβώςαποτελεί μέροςτωνπρακτικώντηςΕΛ.Υ.Μπορείεύλογανα λεχθείότιοισυστάσεις τουΓενικού Διευθυντή,όπωςαντικατοπτρίζο νται στο πιο πάνωκείμενο του πρακτικού της ΕΛ.Υ., είναι τελείως αναιτιολόγητες. ΤοΔικαστήριο θα προχωρήσει, εντούτοις, στηνπε ραιτέρω εξέταση του θέματος μεβάσητο δεύτερο σκέλοςτου επιχει ρήματοςτου ευπαίδευτουδικηγόρου του αιτητή, το οποίο αφοράτην επάρκειατωνσυστάσεων, θεωρώντας,γιατουςσκοπούςτουεπιχειρή ματοςαυτού,ότιτοπιοπάνωκείμενο,όπωςέχειδιατυπωθεί,περιέχει αιτιολογίατωνσυστάσεων τουΓενικούΔιευθυντήκαιόχιαπλήπαρά θεση τουγεγονότος ότιηΕΛ.Υ.είχεθέσειενώπιον του Γενικού Διευ θυντήτους σχετικούς φακέλους καιτον ενημέρωσεγιατιςαποφάσεις πουέλαβε στην αρχή τηςσυνεδρίας της. Μετά τη θέσπιση του περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμου του 1990 (Ν.1/90),οιαιτιολογημένες συστάσεις τουΔιευθυντή απαιτούνται από τον ίδιοτοΝόμο,τοΑρθρο35
(4)τουοποίουπρονοεί τα ακόλουθα: "35
(4)Κατάτην προαγωγήηΕπιτροπήλαμβάνει δεόντως υπόψη τοπεριεχόμενο τωνΠροσωπικών Φακέλων και των Φακέ λων των Ετήσιων Υπηρεσιακών Εκθέσεων των υποψηφίων,αι τιολογημένες συστάσεις τουΠροϊσταμένου τουΤμήματος στο οποίο υφίσταται η Κενή Θέση καιτην εντύπωση τηνοποία η Επιτροπήαποκόμισεγιατους υποψηφίουςκατάτην προφορική εξέταση, αναυτή έγινε." Με τιςαποφάσεις που εκδόθηκαν μετά τηθέσπιση του Νόμου αρ. 1/90και που αφορούν τηνερμηνεία του Αρθρου 35
(4)εκφρά ζονται διισταμένες απόψεις. 40 ΜετάτηθέσπισητηςπρόνοιαςτουΑρθρου 35
(4)τουνέουΝόμου, ηεπάρκειατηςαιτιολογίαςτηςσύστασης τουΠροϊσταμένου τουΤμή ματος,θαπρέπει ναελέγχεται δικαστικάμετα ίδιαακριβώςκριτήρια καιτις ίδιεςακριβώςσυνέπειες πουελέγχεται ηοποιαδήποτεαπόφαση 1687 Πσντελάχηχ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1993)της ίδιαςτηςΕΑΥ. καιαιτιολογία πουδενπαρέχει δυνατότητα πλή ρουςελέγχουαπότοΔικαστήριο,δεσυνιστάαιτιολογία σύμφωναμετη διάταξητουΑρθρου35
(4)τουΝόμου αρ.1/90. Γιατουςλόγουςπου αναφέρονται πιοπάνω,υιοθετούνται οι απο5 φάσεις στιςυποθέσειςΛοϊζίδη-καιΠολνχάφτονχαι τοΔικαστήριοκα ταλήγειστοσυμπέρασμα,ότιηεπίδικησύστασητουΠροϊσταμένουτου Τμήματος είναι παντελώς αναιτιολόγητη και παράνομη ως αντιβαί νουσα στη διάταξητουΑρθρου35
(4)του Νόμου,οδηγεί δεσε ακυρό τητα την προαγωγή τωνΕνδιαφερομένων ΜερώνΜιχάληΛεπτούκαι 10 Πανικού Πούρου,ηοποίαπροσβάλλεταιμετηνπροσφυγή αρ. 831/91. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Λεωνίδου καιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ.1806, Νικολάου καιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 3930, 20 Themistocleous andOthers v.Republic
(1985)3 CL.R. 1070, YenakritouandOthersv.Republic
(1985)3C.L.R. 2731, Pourghourites v.Republic
(1988)3CL.R. 1434, 25 Δημοκρατία v.Βασιλείου
(1990)3ΑΛΛ. 226, Λο'ίζίδης καιΆλλος ν.Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ. 4742, 30 Παπαϊωάννου ν.Δημοκρατίας (Αρ. 7)
(1991)3ΑΛΛ. 659, Πολυκάρπου ν.Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(1993)4ΑΛΛ. 72, Christodoulides andAnother v. Educational Service Commission
(1986)3C.L.R.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης τωνκαθ' ωνη αίτηση, μετην 40 οποίαπροάχθηκανστηθέσηΔιευθυντήΠρογραμματισμού, Γραφείο Προγραμματισμού, ταΕνδιαφερόμενα Μέρηαντί τα>ν αιτητών. Ε.Ευσταθίου, γιατηνΑπ;ήτριαστην προσφυγή Αρ.691/
- 1688 35 4ΑΛΛ Παντελάκη χ.ά. ν. Δημοκρατίας Λ. Χαβιαράς,γιατον Αιτητήστην προσφυγήΑρ. 831/
- Τ. Πολνχρονίδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. 5 Α. Σ. Αγγελίδης,γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος
- Καμιά εμφάνισηγιατο Ενδιαφερόμενο μέρος
- 10 Cur. adv.vult. 15 ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ.: Μετιςπροσφυγέςαυτέςεπιδίδεται η ακύ ρωση της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (Ε.Δ.Υ.), με την οποία προάχθηκαν στη θέση Διευθυντή Προγραμματισμού, Γραφείο Προγραμματισμού, τα Ενδιαφερόμενα Μέρη Μιχάλης Λεπτός και ΠανίκοςΠούρος,αντί των Αιτητών. Οι επίδικες προαγωγές δημοσιεύτηκαν στην επίσημη εφημερίδα τηςΔημοκρατίας, ημερομηνίας 12/7/
- 20 Οι προσφυγές συνεκδικάστηκαν επειδήστρέφονται εναντίον της ίδιαςδιοικητικήςπράξης.Αν καιταουσιώδηγεγονότα είναι κοινά,οιδυοπροσφυγέςδιαφέρουνπολύωςπροςτανομικάση μεία πάνωσταοποία στηρίζεται ηκαθεμιάαπόαυτές. 25 Σ' αντίθεση με το Ενδιαφερόμενο Μέρος Πανίκο Πούρο το οποίο δεν έχει εμφανιστεί σε οποιαδήποτε στάδιο της διαδικα σίας, το Ενδιαφερόμενο Μέρος Μιχάλης Λεπτός εμφανίστηκε με δικηγόρο και έλαβε ενεργό μέρος στη διαδικασία. 30 Τα κοινά γεγονότα των υποθέσεων είναι τα ακόλουθα: Με επιστολή του στην Ε.Δ.Υ.ημερομηνίας 1/11/90, ο Γενικός Διευ θυντής, Γραφείο Προγραμματισμού, ζήτησε την πλήρωση μιας κενής μόνιμης θέσης Διευθυντή Προγραμματισμού, Γραφείο Προγραμματισμού. Η θέση είναι πρώτου διορισμού καιπροαγωγής και δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρα τίας ημερομηνίας 30/11/1990, με τελευταία ημερομηνία υποβο λής αιτήσεων την22/12/
- 35 40 Σ' ανταπόκριση υποβλήθηκαν συνολικά οκτώ αιτήσεις περιλαμβανομένων εκείνων των Αιτητών και των Ενδιαφερομένων Μερών. Με τον Προϋπολογισμό Αναπτύξεως για το 1991 δημι ουργήθηκε ακόμα μια θέση Διευθυντή Προγραμματισμού ηπλή ρωσητηςοποίαςζητήθηκεαπότοΓενικόΔιευθυντή,ΓραφείοΠρο γραμματισμού, με νεώτερη επιστολή του προς την Ε.Δ.Υ.ημερο1689 Πογιατζής, Δ. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)μηνίας7/1/
- Στησυνεδρία της με ημερομηνία22/1/1991ηΕ.Δ.Υ. αποφάσι σε όπως ηνέα θέση πληρωθεί μέσα σταπλαίσια τηςδιαδικασίας γιατηνπλήρωση της πρώτηςθέσης πουβρισκόταν σεεξέλιξηκαι με επιστολή της προς τονΠρόεδρο τηςΣυμβουλευτικής Επιτρο πής, με ημερομηνία 18/3/1991, ζήτησε από αυτήνα λάβειυπόψη, κατάτην ετοιμασία της έκθεσης της,καιτηνέααυτήθέση. 5 Μετην έκθεση τηςπουδιαβιβάστηκεστην Ε.Δ.Υ.μεεπιστολή 10 της ημερομηνίας 18/4/1991, η Συμβουλευτική Επιτροπή διαπί στωσεότι μόνο έξι απότους οκτώυποψήφιουςκατείχανταπρο σόντα του σχεδίου υπηρεσίας και σύστησε για επιλογή και τους έξι υποψήφιους, δίδοντας ταυτόχρονα και την αξιολόγηση της απόδοσης του καθενός από αυτούς κατά τις συνεντεύξεις ενώ- 15 πιόν της. Ανάμεσα στους συστηθέντες περιλαμβάνονταν τόσο οι Αιτητές όσο και τα Ενδιαφερόμενα Μέρη.ΗΑιτήτρια στην προ σφυγή αρ. 691/91αξιολογήθηκε ως "πολύ καλή",ο Αψητης στην προσφυγή αρ. 831/91ως "σχεδόν πολύ καλός" καιταδυοΕνδια φερόμενα Μέρηως "εξαίρετοι". 20 Στις 11/6/1991ηΕ.Δ.Υ.απέρριψε ως αβάσιμεςγραπτέςπαρα στάσεις τηςΑιτήτριας στηνπροσφυγήαρ.691/91 καθώςκαιτουδι κηγόρουτηςαναφορικάμετηναξιολόγησητηςγιατο 1990,καιστη συνέχεια δέχτηκε σε προφορικές συνεντεύξεις τους υποψήφιους 25 στην παρουσίατου Γενικού Διευθυντή. Ακολούθως, αφούάκουσε την αξιολόγηση της απόδοσης των υποψηφίων απότο Γενικό Δι ευθυντή,προέβηκεστηδικήτηςαξιολόγηση. ΗΕ.Δ.Υ.χαρακτήρισε τηναπόδοσητηςΑπητριχχς στηνπροσφυγή691/91 ως"πολύκαλή", τουΑιτητήστηνπροσφυγή831/91ως "σχεδόν πολύκαλή"καιτων 30 Ενδιαφερομένων Μερών Λεπτού και Πούρου "πάρα πολύ καλή" και "εξαίρετη" αντίστοιχα.Στη συνέχεια, αφούάκουσε τις συστά σειςτου ΓενικούΔιευθυντήπουσύστησεταΕνδιαφερόμεναΜέρη, ασχολήθηκε μετηγενικήαξιολόγησηκαισύγκρισητωνυποψηφίων και επέλεξε τα Ενδιαφερόμενα Μέρη ως τους πιο κατάλληλους 35 υποψήφιουςγιαπροαγωγήστην επίδικηθέση.Στησυνεδρίατηςμε ημερομηνία20/6/1991 ηΕΛ.Υ. καθόρισεωςημερομηνία ισχύοςτης προαγωγήςτων Ενδιαφερομένων Μερώντην1/7/
- Στο παρόν στάδιο θα εξετάσω ένα από τους νομικούς ισχύρισμούς του Αιτητή στην προσφυγή αρ. 831/91 που, κατά τη γνώμη μου,έχειγενικότερο ενδιαφέρονεφόσον αφοράτην επάρ κεια της αιτιολογίας των συστάσεων του Γενικού Διευθυντή τις οποίες ηΕ.Δ.Υ.λαμβάνει υπόψηβάσειτουάρθρου35
(4)τουπε1690 40 4ΑΛΛ. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. ρί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμουτου 1990(Ν.1/90), Στο σχετικό πρακτικό τηςΕ.Δ.Υ. με ημερομηνία 11/6/1991, σ.3,αναφέρονταιεπί τους προκειμένου ταεξής: 5 10 15 20 "Ο Γενικός Διευθυντής, προτού αποχωρήσει απότησυνε δρία,σύστησετουςΠανικόΠούροκαιΜιχάληΛεπτόγιαπρο αγωγήως τουςκαλύτερους απότους υποψήφιους,αφού τέθη καν υπόψη τουοι σχετικοί φάκελοι καισυνεκτίμησε όλα τα στοιχεία αξιολόγησης και επίσης ενημερώθηκε γιατις αποφά σειςτης Επιτροπήςπουέλαβεστην αρχήτης συνεδρίας." Σχολιάζονταςτοπιοπάνωκείμενο,οευπαίδευτοςδικηγόρος του Αιτητήυποστήριξε ότιτα αναφερόμενασ' αυτό αποτελούν απλώς μέρος των πρακτικώντηςΕ.Δ.Υ.καιδεσυνιστούν καθό λου αιτιολογία και/ή επαρκή αιτιολογία τουίδιου του Γενικού Διευθυντή γιατιςσυστάσεις τουπρος τηνΕ.Δ.Υ., κατά παρά βασητου άρθρου35
(4)του Νόμουαρ.1/90. . Αντίθετα, ηευπαίδευτηδικηγόρος της Ε.Δ.Υ.εισηγήθηκεότι απότοmoπάνωκείμενο προκύπτει σαφώς επαρκήςκατά νόμο αιτιολογία των συστάσεων, ότι δηλαδή ο Γενικός Διευθυντής βασίστηκε στους φακέλους και σας συνεκτιμήσεις όλων των στοιχείων αξιολόγησης. 25 30 35 40 Στοβαθμόπουτοεπιχείρημα του ευπαίδευτουδικηγόρου του Αιτητήβασίζεται στηδιατύπωσητουπιοπάνωκειμένου, θα πρέ πει νασυμφωνήσω μετηνεισήγηση του.Δενμπορεί κανένας να συμπεράνει μεβεβαιότητατι ακριβώςλέχθηκεαπότοΓενικόΔιευθυντήκαιτιακριβώς αποτελεί μέρος των πρακτικώντης Ε.Δ.Υ.. Κλίνω, επομένως, υπέρ της άποψηςότιμπορεί εύλογα να λεχθεί ότι οι συστάσεις τουΓενικού Διευθυντή, όπως αντικατοπτρίζο νται στοπιο πάνωκείμενο τουπρακτικούτηςΕ.Δ.Υ.,είναιτελεί ως αναιτιολόγητες. Θαπροχωρήσω, εντούτοις, στην περαιτέρω εξέτασητουθέματοςμεβάσητοδεύτεροσκέλοςτουεπιχειρήματος τουευπαίδευτουδικηγόρουτουΑιτητή,τοοποίοαφοράτηνεπάρ κειατων συστάσεων, θεωρώντας,γιατους σκοπούς τουεπιχειρή ματοςαυτού,ότι τοπιοπάνωκείμενο,όπως έχειδιατυπωθεί,πε ριέχει αιτιολογία τωνσυστάσεων του Γενικού Διευθυντή και όχι απλή παράθεσητουγεγονότος ότιη Ε.Δ.Υ.είχεθέσειενώπιον του Γενικού Διευθυντή τους σχετικούς φακέλους καιτον ενημέρωσε γιατις αποφάσειςπουέλαβε στην αρχήτης συνεδρίαςτης. Μετά τηθέσπιση τουπερί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμου του 1691 Πογιατζής, Δ. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)1990 (Ν.1/90), οι αιτιολογημένες συστάσεις τουΔιευθυντή απαι τούνται απότον ίδιο το Νόμο,το άρθρο 35
(4)του οποίου προ νοεί ταακόλουθα: "35
(4)Κατά την προαγωγή η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη το περιεχόμενο των Προσωπικών Φακέλων και των Φακέλων των Ετήσιων Υπηρεσιακών Εκθέσεων των υποψη φίων,αιτιολογημένες συστάσεις τουΠροϊστάμενου τουΤμή ματος στο οποίο υφίσταταιη κενήθέσηκαιτηνεντύπωση την οποία ηΕπιτροπή αποκόμισε για τους υποψηφίους κατάτην προφορική εξέταση, αναυτή έγινε." Μετις αποφάσειςπουεκδόθηκαν μετάτηθέσπιση τουΝόμου αρ.1/90 και που αφορούν την ερμηνεία του άρθρου 35
(4)εκφρά ζονται διισταμένες απόψεις. Επιβάλλεται, ως εκτούτου,ναπροβώσε σύντομη ανασκόπισήτης μέχρι σήμερα νομολογίας επί του προκειμένου. 5 10 15 Έχωυπόψημουτέσσεριςαποφάσειςπάνωστοεπίδικοαυτόθέ μαπουεκδόθηκαναπότέσσεριςδιαφορετικούς Δικαστές κατάτην 20 άσκηση της μονομελούς αναθερητικήςδικαιοδοσίας τους και που δεν έχουν ακόμαδημοσιευτεί. Ηπρώτη κατάχρονική σειρά από φαση εκδόθηκεστηνυπόθεση ΘεόδωροςΛεωνίδονκαιΆλλοιν.Δη μοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ. 1806. Στην υπόθεση εκείνηη αναφορά στο πιοκάτωπρακτικότηςΕ.Δ.Υ.σε σχέσημετησύσταση του Γε- 25 νικού Διευθυντή για τις κρινόμενες προαγωγές, η οποία κρίθηκε απότοΔικαστήριο ότι ικανοποιούσε τιςαπαιτήσειςτουΝόμουγια αιτιολογημένες συστάσεις, είχεως εξής: "Από αυτούς,αφούέλαβευπόψηο ίδιος τατρίακριτήρια στο 30 σύνολο τους, συστήνει για προαγωγή 4 ενδιαφερόμενα πρό σωπα, τους Παναγιώτη Καρσερά, Ανδρέα Σαρρή, Αγαθοκλή Κερίμη καιΘεόδωρο Λεωνίδουκαιαφήνει στην Επιτροπήνα κρίνει τους δυο καταλληλότερους". 35 Παρόμοια προσέγγιση υιοθετήθηκε στην απόφαση Ανδρέας Νικολάου και Άλλοι γ.Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ.3930, στις οποίες οι συστάσεις του Διευθυντή είχαν καταγραφεί στο πρα κτικό της Ε.Δ.Υ.ως εξής: 40 "Με βάση τα τρία κριτήρια -αξία, προσόντα, αρχαιότητα συστήνει για προαγωγή τις Αυγή Χαραλάμπους και Χλόη Κωνσταντινοπούλου-Κόρομία." 1692 4ΑΛΛ 5 10 15 20 Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. Το Δικαστήριο στην υπόθεση εκείνη αφούπαράθεσεκαι σύ γκρινε τακείμενα τωνάρθρων 35
(4)τουΝόμου 1/90και του αντίστοιχου άρθρου 44
(3)* τουπροηγούμενου περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμου του 1967(Ν.33/67), αναφέρθηκε στις υποθέσεις Themistocleous and Others v. Republic
(1985)3 CL.R. 1070, YenakritouandOthers v.Republic
(1985)3CL.R. 2731 και Pourghourides v.Republic
(1988)3 CL.R. 1434,καιεξέ φρασε την άποψηότιηρητή περίληψη στη νέα διάταξητηςλέ ξης "αιτιολογημένες" πριν απότη λέξη "συστάσεις" που δεν υπήρχεστο προηγούμενο άρθρο,δενάλλαξεουσιαστικάτοπρο ϋπάρχον νομικό καθεστώς που αφοράτιςσυστάσεις του Προϊ σταμένου,αλλά στην ουσία θεσμοθέτησε στις προηγούμενες νο μολογιακές αρχές που είχαν καθιερωθεί απότιςγενικές αρχές τουδιοικητικούδικαίου.Ακολούθως τοΔικαστήριο ανάφερετα εξής στις σσ. 1436 και 1437 της απόφασης του: "Από τηνομολογία καθιερώθηκεεπίσηςηαρχήότι οισυστά σειςτου προϊσταμένου δε θεωρούνται άκυρες απόέλλειψη αι τιολογίας απλώςγιατίείναισύντομες ήλακωνικές,αρκείνασυνάδουνμεταστοιχείατωνφακέλων.(Βλέπε Othon Yiangoullis v.TheRepublic
(1988)3C.L.R.266,ΑνδρέαςΚαϊττανήςχ.ά. ν. ΤηςΔημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.1294,ΓεώργιοςΜανρομμάτης κ.ά. ν.ΤηςΔημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ.767,ΑνδρέαςΣάββακαι Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ.248.) 25 Στην Δημοκρατία ν.Βασιλείου
(1990)3Α.Α.Δ.226, ανα φέρεται: 30 35 40 'Το ουσιώδες θέμαπουτίθεται ενώπιον μαςείναι κατά πόσο οισυστάσεις τουοικείου τμηματάρχη ανταποκρίνοντο στα στοιχεία του φακέλου. Και θαπρέπει στο σημείο αυτό ναπαρατηρήσουμεότι όταν μιλούμε γιατα στοιχεία τουφακέλουδενπεριορίζεται η νομολογία μαςστην εικό να που παρουσιάζουν οι εμπιστευτικές εκθέσεις όπως φαίνεται στην υπό έφεση απόφασηαλλά σεόλα τα στοι χείαταοποίααναφέρονταιστους υποψήφιουςκαι μπορεί να υπάρχουν και στους προσωπικούς φακέλους, όπως η αρχαιότης και ταπροσόντα, επιπρόσθετα προς την αξία. Μιαπαρατήρησηστο σημείο αυτόπου πρέπει να γίνει *44
(3)Κατάτηνποοαγωγήνη Επιτροπήλαμβάνειδεόντωςυπ'όψινταςπε ρίτωνυποψηφίωνετησίαςεμπιστευτικάςεκθέσειςκαιταςεπίτούτω συ στάσειςτουΠροϊσταμένουτουΤμήματοςεντωοποίωηκεν' ·> 1693 Πογιατζής, Δ. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)είναι ότι οι συστάσεις του Τμηματάρχηαποτελούν ξεχω ριστό στοιχείο κρίσεως.' Στην ίδιααπόφασηαναφέρονταιστησυνέχειακαιταπιοκάτω: 5 Είναι φανερόότι η σύσταση αυτήδεν περιορίζεταιμό νο στις τρεις γραμμές της διατύπωσης της μέσα στο περιε χόμενο των εμπιστευτικών εκθέσεων καιτων προσωπικών φακέλων,όπως επίσης καιστοιχεία προσωπικώναπόψεων τις οποίες ο ίδιος είχεδιαμορφώσει κατόπινενημερώσεως 10 τουαπόπρόσωπαπουείχανάμεσηγνώση περίτωνυποψη φίων. Αυτή είναι μια ορθή προσέγγιση και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείπαρέκκλισηήαντίθεσηπροςτοτι λέ χθηκε στηνυπόθεσηΑνδρέαςΧριστοδονλίδηςκαιΆλλος ν. ΕπιτροπήςΕκπαιδευτικήςΥπηρεσίας
(1986)3Α.Α.Δ.1637, 15 ηοποίαδιαφοροποιείταιδιότι εκεί επρόκειτο περίαπόψε ων καισυστάσεων τις οποίες το ίδιοτο διοικητικό όργανο επήρε από διάφορους τμηματάρχες,αλλά ουδέποτε κατέ γραψετοπεριεχόμενο τους.'" 20 Το Δικαστήριο κατάληξετέλος στο συμπέρασμα ότι η σύσταση τουΔιευθυντή στην εν λόγω υπόθεση υποστηρίζεται απότα στοι χεία των φακέλων και πρέπει ναθεωρείται ότι είχετηδέουσααι τιολογίακαιότι συμμορφώνεται μετιςδιατάξειςτουάρθρου35
(4)τουΝόμου. 25 Στη συνέχεια, εκδόθηκαν δυο ακόμααποφάσεις μεδιαφορε τική όμως προσέγγιση. Στην υπόθεση ΓεώργιοςΛοϊζίδης και Άλλος ν.Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ.4742,ησύσταση του δι ευθυντή είχεκαταγραφείστο πρακτικόως εξής: 30 "Ο Διευθυντής σύστησεπρος επιλογή γιαπροαγωγή,με βά ση τατρία κριτήρια στο σύνολο τους, τους Ανθό Κουντούρη, Ανδρέα Χριστοδουλίδη καιΔημητράκη Κοφτερό." ' ' Στην απόφαση του ημερομηνίας 21/12/92 το Δικαστήριο, αφούπροέβησε αντιπαράθεσητωνπρονοιών των πιοπάνω άρ θρων 35
(4)και44
(3)κατέληξε ως εξής στις σσ.4747- 4749: "Η νομολογία είχε απόνωρίς αναγνωρίσει ότι οι συστάσεις 40 τουπροϊσταμένουτμήματοςείναιαυθυπόστατοστοιχείο κρίσης: 'Είναι ένα απόταδεδομένα που οφείλει να συνεξετάσει η Επιτροπή κατά τις ρητές πρόνοιες του νόμου. Με αυτή 1694 35 4ΑΛΛ. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. την έννοια δεν είναι αναπαραγωγήτων μετρήσιμων ήτων απτών στοιχείων τουφακέλου.' 5 (Κωνσταντινίδης,Δ.,εκδίδονταςτηναπόφασητης Ολομέλειας στηνΝ.Παπαϊωάννου ν.Δημοκρατίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 659). Πρέπει να πούμε όμως ότι υπήρχε μιαυποβόσκουσα διχο στασία στη νομολογία. Έχουμε δηλαδή περιπτώσεις που η απλήσύσταση θεωρήθηκε ικανοποιητική. 10 15 20 25 30 35 Ο νέος νόμος απέβλεψε στηδημιουργίαπιόάξιαςκαιαπο τελεσματικής διοίκησης. Τοάρθρ.35
(4)ήλθεναενισχύσειτην αξιοκρατικήεπιλογή των δημοσίων υπαλλήλων μετοναπρο νοήσει ρητάπωςησύσταση του διευθυντή πρέπει να είναιαι τιολογημένη. Το άρθρο μνημονεύει ταστοιχεία τωνυπηρεσια κών εκθέσεων και των προσωπικών φακέλων ανάμεσα στους παράγοντεςπουεπενεργούν στηναπόφασηγιαπροαγωγή.Αρα πρόθεση του νομοθέτη ήταννααπεγκλωβιστούν οι συστάσεις του διευθυντή, που συνιστούν πρόσθετο κριτήριο ανέλιξης, από ταπροαναφερθένταστοιχεία. Αυτό αποκτάιδιαίτερηση μασίασεοριακέςπεριπτώσεις, όπωςη παρούσα,πουη υπηρε σιακή εικόνα των υποψηφίων είναι πάνω κάτω η ίδια.Και ασφαλώς ο προϊστάμενος τμήματος είναι σε ιδανικήθέση να διαγράψειτουςλόγουςγιατουςοποίουςσυστήνειέναυπάλλη λο. Ησύσταση δεν μπορείναέχειδιακοσμητικό χαρακτήρα. Γιανακαταλήξω,τόσοηγραμματικήόσοκαιητελεολογική ερμηνεία συμπίπτουνστην προκειμένη περίπτωσηκαι συνηγο ρούνυπέρτηςάποψηςότιτοαληθινόνόηματηςδιάταξηςείναι πωςοι συστάσεις δεν είναι δυνατό ναβασίζονται μόνοστα τρίακριτήρια. Γιατίδιακρφώνονταιαπότις εκθέσειςκαιτους φακέλουςστους οποίουςη διάταξηκάμνει ρητήμνεία. Οι συστάσεις εδώδενήταναιτιολογημένες. Ηδιαπιστωθείσαπαρανομία δεν αφήνειάλληεκλογή παράτηνακύρωση." Ηπιο πρόσφατη απόφασηεπίτουπροκειμένου εκδόθηκεΝίκηΠολυκάρπου ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ.72,στην οποία το σχετικό πρακτικότης Ε.Δ.Υ.αναφέρει τα ακόλουθα: 40 "Λαμβάνονταςυπόψητοσύνολοτωντριώνκριτηρίωνκαθώς επίσηςκαιτοπανεπιστημιακόπροσόν,τοοποίουπότιςπρο ϋποθέσεις του Σχεδίου Υπηρεσίας αποτελεί πλεονέκτημα, ..συστήνει τους " 1695 Πογιατξής,Δ. Παντελάκη κ.ά, ν.Δημοκρατίας
(1993)Το Δικαστήριο στην υπόθεση αυτή, αφού αναφέρθηκε στις τρεις πιο πάνωπρογενέστερες αποφάσειςεπί τουθέματος,ανα φέρει τα εξής στις σσ. 87 και 88 της απόφασης του: "Ο Προϊστάμενος του Τμήματος είναι σε ιδανική θέσηνα 5 διαγράψειτους λόγους γιατους οποίους συστήνει ένανυπάλ ληλογιαπροαγωγή.Γνωρίζει τακαθήκοντακαιτις ευθύνεςτης θέσης και τους υποψηφίους υπαλλήλους. Από το σύνολο των γνώσεων τουκαιτων παρατηρήσεωντου,ονομοθέτης τουεπι βάλλει το καθήκοννα αιτιολογήσει τη σύσταση του,να δώσει 10 τουςλόγους τηςπροτίμησης του.Η αιτιολογίαπρέπειναείναι επαρκήςκαισαφήςκαινα εκθέτει, έστωκαι με λακωνικότρό πο,τους πραγματικούςλόγους πουτον οδηγούν στη σύσταση. Οι λόγοιπρέπειναπεριορίζονταιστονκύκλο τωντριώννομο θετημένων κριτηρίων, να μην είναι αντίθετοι με τα στοιχεία 15 των Φακέλων,αλλάναείναι τέτοιας φύσεως και έκτασης,που να στηρίζουν την προτίμηση του. Ηαπλήαναφοράτων τριών νομοθετημένων κριτηρίωνδενικανοποιείτηναπαίτησητουνο μοθέτηγιααιτιολογημένες συστάσεις. 20 Μεβάσηταπιο πάνω,οι συστάσεις τουΠροϊσταμένου, στις οποίες η Επιτροπή βασίστηκε, όπως δηλώνεται στο πρακτικό της,δεν είναι αιτιολογημένες και,ως εκτούτου,είναι αντίθετες με.τοΝόμο. \ Για το λόγο αυτό, ητελική απόφασητης Επιτροπής που προσβάλλεται δεν μπορεί να αντέξει τοδικαστικό έλεγχοκαι κηρύσσεται άκυρη,χωρίς κανένααποτέλεσμα." Ηδικήμουπροσέγγιση επί τουθέματος μπορεί νασυνοψιστεί 30 ως εξής:Πριντηθέσπιση τουάρθρου35
(4)τουΝόμουαρ. 1/90 το Δικαστήριο ήταν ελεύθεροκαι αδέσμευτο να διαμορφώσει, κατά τρόποπουτο ίδιο έκρινεορθόκαισκόπιμο,τηνομολογία αναφο ρικά με την υποχρέωση και/ήτην επάρκεια της αιτιολογίας των συστάσεων τουΠροϊσταμένου τουΤμήματος,τις οποίες ηΕ.Δ.Υ. 35 είχε υποχρέωση να λάβει υπόψη της, κατά τις προαγωγές δημο σίων υπαλλήλων, σύμφωνα με το άρθρο44
(3)τουκαταργηθέντα Νόμου αρ. 33 του 1967. Έκφρασητης απεριόριστης αυτής ευχέ ρειαςτου Δικαστηρίου ήτανηέκδοση μερικών αποφάσεωνμε τις οποίες η υποχρέωση του Προϊσταμένου του Τμήματος να αίτιο- 40 λογεί τις συστάσεις του είχεουσιαστικά εκμηδενιστεί. Αποφασί στηκε ότι ηπλήρηςέλλειψηαιτιολογίαςδεν επηρεάζειτηνεγκυρό τητα ήνομιμότητα των συστάσεων. Μετις ενλόγωαποφάσειςει σήχθηκε νέο κριτήριο,όχι γιανακαθοριστεί κατάπόσο οι συστά1696 25 4ΑΑΔ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. σειςείναινόμιμες ήόχι,αλλάγιανακαθοριστείτομέγεθοςτηςβα ρύτηταςπουηΕ.Δ.Υ.όφειλε ναπροσδώσει σ' αυτές.Καθορίστη κεότιηβαρύτητατουςθααυξάνετοήμειώνετοανάλογαμετοβαθ μότηςσυμφωνίαςήασυμφωνίαςτους προςταστοιχεία τωνφακέλων. Κτυπητό παράδειγμααυτής τηςπροσέγγισης αποτελεί η απόφαση Δημοκρατία ν.Βασιλείου
(1990)3Α.Α.Δ.226,μερικά αποσπάσματατηςοποίαςπαραθέτωπιοπάνωως μέρος της από φασης στην υπόθεση ΑνδρέαςΝικολάου καιΆλλοι ν. Λημοκρατίας(ανωτέρω),στηνοποίατονίστηκεότιτοουσιώδες ερώτημαείναι κατά πόσο οισυστάσεις τουοικείου τμηματάρχη ανταποκρί νονταισταστοιχείατουφακέλου,ότι ηεκάστοτε σύσταση δενπε ριορίζεται στις τρεις γραμμές τηςδιατύπωσης τηςαλλά φέρειπί σωτηςτοπεριεχόμενο τωνεμπιστευτικών εκθέσεων καιτωνπρο σωπικών φακέλων,ωςκαι στοιχεία προσωπικών απόψεωνπου ο Προϊστάμενος έχει διαμορφώσει κατόπιν ενημέρωσης του από τρίταπρόσωπακαιότιημη καταγραφήτωναπόψεωναυτών, πα ρά την αδυναμίαδικαστικού ελέγχου που συνεπάγεται, είναι νό μιμη και διαφοροποιείται από όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Andreas Christodoulides and Another v. TheEducational ServiceCommission
(1986)3CL.R.1637. Δεν είναιλίγεςοι περιπτώσεις πουυποψήφιοςοφείλει τηνεπι λογή του για προαγωγή απότην Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας αποκλειστικά στη σύσταση του Προϊσταμένου του Τμήματος στο οποίουπηρετεί,ιδιαίτεραστις περιπτώσεις πουυπάρχουνυποψή φιοι περίπουίσοιλαμβανομένων υπόψητων τριών καθιερωμένων κριτήριων.στο σύνολο τους,εφόσονησύστασηαποτελείανεξάρτη το και ουσιώδες στοιχείο κρίσεως ικανό,από μόνο του,να γείρει τηνπλάστιγγαυπέρτουυποψήφιουπουείχεσυστηθεί. Αν, στιςπεριπτώσεις αυτές,ησύσταση θεωρείται έγκυρηκαι βαρύνουσα πα ρόλοπουείναιαναιτιολόγητηκαιπεριλαμβάνειμόνοτοόνοματου συστηθέντα υποψήφιου,μπορείεύλογαναλεχβείότιοΠροϊστάμε νος, για τους σκοπούς της σύστασης του, προβαίνει μόνο σε μια πρώτηεκτίμησητωνστοιχείων τωνφακέλωνταοποία,είναι,ενπάσηπεριπτώσει, ενώπιον της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας και μπορεί η ίδιανατασυνεκτιμήσει χωρίς την πρώτη εκτίμηση - σύ στασητουΠροϊσταμένου.Διερωτώμαι αν,κάτωαπόαυτέςτιςσυν θήκες,η"σύσταση" αποτελεί ανεξάρτητοστοιχείο κρίσεωςοποιασ δήποτεσημασίαςή βαρύτηταςκαικατάπόσοηαπλή αναφοράστο πρακτικότηςΕ.Δ.Υ.ότιέλαβευπόψητηςκαιτη"σύσταση"αυτήδεν συνιστά πλάνηωςπροςταστοιχεία πουσυνεκτίμησε γιανακατα λήξει στην επιλογή της.Στοβαθμόδεπουη "σύσταση" εμπεριέχει σιωπηλά και προσωπικές εντυπώσεις που αποκόμισε οΠροϊστά μενος όχι απόδικήτουγνωριμίακαιπαρακολούθησητωνυποψη1697 Πογιατζής, Α. Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)φίωναλλάαπόαπόψειςπουεξέθεσαν σ' αυτόντρίτοι,οιοποίεςδεν κοινοποιήθηκαν στην ΕΑΥ. καιδεν καταγράφηκανπουθενά,διε ρωτώμαικατάπόσο,χωρίςοποιαδήποτεάλληαιτιολογία,είναινό μιμηκαιμπορείναληφθείκαθόλουυπόψηαπότηνΕ Α Υ.κατάτην επιλογήτουκαταλληλότερου υποψήφιουγιαπροαγωγή. 5 Είναι για όλους τους πιο πάνωλόγους πουπροσωπικάείδα με ικανοποίησητηρητήυποχρέωση τουΠροϊσταμένου τουΤμή ματος να προβαίνει σε "αιτιολογημένες" συστάσεις που για πρώτη φορά θεσπίστηκε στο άρθρο 35
(4)του Νόμου αρ. 1/90. 10 Δενπρέπειδεναπαραβλέπουμεότι,κατάτεκμήριο,ο νομοθέτης προέβηστην θέσπιση τηςρητήςαυτήςυποχρέωσης γνωρίζοντας την κατεύθυνση ή κατευθύνσεις της νομολογίας με βάση την προϋπάρχουσα νομοθεσία στην οποία δεν υπήρχε αντίστοιχη ρητή πρόνοια. Πιστεύω ότι μετά τη θέσπιση της πρόνοιας του 15 άρθρου 35
(4)του νέου Νόμου η επάρκεια της αιτιολογίας της σύστασης του Προϊσταμένου του Τμήματος θα πρέπει να ελέγ χεται δικαστικά με τα ίδιαακριβώςκριτήρια και τις ίδιεςακρι βώς συνέπειες που ελέγχεται ηοποιαδήποτεαπόφασητης ίδιας της Ε.Δ.Υ.καιότι αιτιολογία πουδεν παρέχει δυνατότηταπλή- 20 ρους ελέγχουαπότο Δικαστήριο δεσυνιστά αιτιολογία σύμφω να με τηδιάταξητου άρθρου 35
(4)του Νόμουαρ. 1/90. Πα τους λόγους πουαναφέρωπιο πάνω,υιοθετώ τις αποφά σειςστις υποθέσεις Λοϊζίδη (ανωτέρω)καιΠολυκάρπου (ανωτέ- 25 ρω) και καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η επίδικη σύσταση του Προϊσταμένου του Τμήματος είναι παντελώς αναιτιολόγητηκαι παράνομη ως αντιβαίνουσα στη διάταξητου άρθρου 35
(4)του Νόμου,οδηγεί δεσε ακυρότητατηνπροαγωγήτων Ενδιαφερομέ νων Μερών ΜιχάληΛεπτούκαιΠανικούΠούρου,ηοποίαπρο- 30 σβάλλεται μετηνπροσφυγήαρ.831/91.Η προσφυγήαυτήεπιτυγ χάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται στο σύνολο της.Περιττεύει,υπότιςπεριστάσεις,ηεξέτασητωνάλλων λόγων ακύρωσης πουπροβάλλει οΑιτητής στην εν λόγωπροσφυγή. 35 Εν όψει της ακύρωσης της προαγωγής των δυοΕνδιαφερο μένων Μερών στην προσφυγή 831/91, η προσφυγή αρ.691/91 εναντίον της ίδιας διοικητικής πράξης έχει απωλέσει το αντι κείμενο της. 40 Λαμβάνοντας υπόψητηνύπαρξηαντικρουόμενωναποφάσε ων πάνω στο νομικό σημείο που έκρινε την τύχη των συνεκδικαζόμενων προσφυγών, δεν εκδίδω οποιαδήποτε διαταγήανα φορικά με ταέξοδα. 1698 4ΑΛΛ 5 Παντελάκη κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Τελειώνοντας, θαήθελα να εκφράσω την ευχή ότι θαδοθεί σύντομαστηνΟλομέλεια τουΔικαστηρίουη ευκαιρίαναδιαλύ σει τησύγχυση πουέχειπροκληθεί και εξακολουθεί να υπάρχει μετιςυπάρχουσεςαντιμαχόμενες αποφάσειςπάνωστοσοβαρό επίδικοαυτόθέμα,εκδίδονταςτηδικήτηςδεσμευτική και τελε σίδικηαπόφασηεπίτουπροκειμένου. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς διαταγή γιαέξοδα. 1699