4ΑΛΛ. 13Οκτωβρίου, 1993 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 198/92) Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Προσαγωγή μαρτυρίας υπό μορφή ενόρκου 6ηλώσε(ος— Αίτηση για απόσυρση δήλωσης, που δόθηκε με την ένορκη ομολογία — Αδύνατη η απόσυρση,επειδή η μαρτυ ρία αποτελεί μέρος του αποδεικτικού υλικού και συνιστά αναπό σπαστο μέρος του πρακτικού του Δικαστηρίου (record) — Ο ομνύων υπόκειται στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου; για όλους τους σκοπούς απονομής τηςδικαιοσύνης. Στην προσφυγήαυτή,υποβλήθηκετοαίτημαόπωςεπιτραπεί σε μάρτυρατου αιτητή,να αποσύρει τηδήλωση που είχε κάνει με κα τάθεσηένορκης ομολογίας του. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην αίτηση, αποφάσι σε ότι: Είναι θεμελιωμένο, ότι η διαδικασία που ασκείται βάσει του Αρθρου 146,έχειωςαντικειμενικόσκοπότονέλεγχοτηςσυνταγματι κότηταςκαινομιμότηταςτωνπράξεωντηςΔιοίκησης πουυπόκεινται σεαναθεώρησηβάσειτουΑρθρου 146. Οεξεταστικόςχαρακτήραςτης διαδικασίαςαντανακλάταιστουςπερί Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔι καστηρίου Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 1962, ενώ στο βαθμό πουυιοθετούνταιοιΘεσμοί ΠολιτικήςΔικονομίας απότονΚ.18, αυ τοίτυγχάνουνεφαρμογήςμετιςαναγκαίεςπροσαρμογές,ώστενασυ νάδουνμετοχαρακτήρατηςδιαδικασίαςβάσειτουΑρθρου 146. 2239 Μαυρομμάτηςν.Δημοκρατίας
(1993)Ο Κ. 10
(2)των Διαδικαστικών Κανονισμών του 1962 [όπως δια μορφώθηκε απότον περί Ανωτάτου Δικαστηρίου (Αναθεωρητική Δι καιοδοσία)Διαδικαστικό Κανονισμό του 1975 (αρ.2)]παρέχειτηδυ νατότητα απόδειξης αμφισβητούμενων γεγονότων και με τηνπροσα γωγή ενόρκων δηλώσεων. Ένορκες δηλώσεις που κατατίθενται στο πλαίσιο της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας πρέπει να συνάδουν με τη Δ.39 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, υπό την αίρεση πάντατης εναρμόνισης της εφαρμογής της δικονομικής αυτής διάταξης με τον εξεταστικό χαρακτήρατηςδιαδικασίαςβάσειτουΑρθρου146
(1). Είναι αξιοσημείωτο ότιηΔ.39,θ.12δενεπιτρέπειοποιαδήποτετροποποίηση ήαλλοίωσητουπεριεχομένου ενόρκουδηλώσεως, εκτός μετοντρόπο, ο οποίος προβλέπεται απότηδιάταξηαυτή. Επίσης ηΔ39, θ.16 προ βλέπειότιελαττωματικήήλανθασμένηένορκηδήλωση,μπορείνατρο ποποιηθεί μόνο μεάδειατουΔικαστηρίου. 5 10 15 Τοσυμπέρασμα στο οποίοανάγεταιτοΔικαστήριο γιατην επίλυ-. σητου επίδικου θέματος,είναι το εξής: Ένορκηδήλωσηηοποίακα τατίθεται στο πλαίσιο της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας βάσει του Αρθρου146
(1),αποτελεί μέροςτουαποδεικτικούυλικούκαισυνιστά, όπωςκαιηπροφορικήμαρτυρία,αναπόσπαστοτμήματουπρακτικού 20 τουΔικαστηρίου (record).Τόσοηπροφορικήόσο καιηγραπτή μαρ τυρία,αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση τουίδιουσκοπού,δηλαδήστην ανεύρεσητωναληθινών περιστατικών τηςυπόθεσης,χάριντηςκαλής απονομήςτηςδικαιοσύνης.Μετάτηνκατάθεσητης,ημαρτυρίασυνι στάαποδεικτικόστοιχείοκαιοομνύων υπόκειται όπωςκαικάθεάλ- 25 λος μάρτυραςστηδικαιοδοσίατουΔικαστηρίου,γιαόλουςτουςσκο πούςπουσυνδέονται μετηναπονομήτης δικαιοσύνης. Η αίτησηαπορρίπτεταιχωρίς έξοδα. 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Σταύρου και Άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ. 317, Δημοκρατία v. C. Kassinos Construction Ltd
(1990)3ΑΛΛ.
- 35 Αίτηση. Αίτησηαπότον αιτητήόπως επιτραπεί σε μάρτυρανα αποσύρει δήλωσητου που έκαμε στην κατάθεσητης ένορκης ομολογίας του. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή.
- Χατζηδημητρίον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους 2240 40 4ΑΛΛ Μαυρομμάτης ν. Δημοκρατίας Καθ'ωνη αίτηση. 7.Τυπογράφος, γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος. 5 10 ~" 15 20 25 30* 35 Cur. adv. wit. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Μετάαπόαίτησητου,δόθηκεάδειαστονπροσφεύ γονταναπροσαγάγει μαρτυρίαμετηνκατάθεσηενόρκων δηλώσε ων προς απόδειξη τωναμφισβητούμενων ισχυρισμών τουότιοι εμπιστευτικές εκθέσειςγιατηνυπηρεσίατουσυνιστούσαναναξιό πιστο δείκτητηςαξίαςτου λόγωτης προκατάληψηςήτωναλλό τριωνκινήτρωναπόταοποίαδιακατεχότανοαξιόλογων λειτουρ γόςκατάτηνετοιμασίατωνεκθέσεων τουκαιεκείνων τωνανθυποψηφίωντου.-Μεταξύτωνπροσώπωνπουκατέθεσανπροςυποστήριξη των ισχυρισμών τουήτανκαι ο Χρυσόστομος Λακοτρΰπης; Μετάτηνκατάθεσητηςένορκηςομολογίαςτου,ομάρτυραςζήτησε απότοναιτητήνααποσύρειτηδήλωσητου,χωρίς μάλισταναπρο βάλειοποιαδήποτεδικαιολογίαγιατημεταβολήστηστάσητου. Ο αιτητής ενέδωσε στοαίτημα τουκαιυπέβαλε τηναίτηση για την έκρισήτουπουαποτελείτοαντικείμενοτηςπαρούσαςδιαδικασίας. Κατά την ακρόαση ο δικηγόρος τουαιτητή ανεφέρθη στον εξεταστικό χαρακτήρατης διαδικασίαςκάτωαπότοΑρθρο146, όπως συνάγεται απόαποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου επεξηγηματικές της φύσης τηςαναθεωρητικήςδικαιοδοσίαςκαι του πλαισίου μέσα στοοποίο ασκείται. (ΣταύρουκαιΆλλοςν. Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ.317και ΚυπριακήΔημοκρατία ν. C.Kassinos ConstructionLtd
(1990)3Α.Α.Δ.3835.) Είναιθεμελιωμένοότιηδικαιοδοσίαπουασκείταιβάσει του Αρθρου 146 έχει ως αντικειμενικό σκοπό τον έλεγχο τηςσυ νταγματικότητας και νομιμότητας τωνπράξεων της Διοίκησης πουυπόκεινταισεαναθεώρησηβάσει τουΑρθρου
- Οεξετα στικός χαρακτήραςτηςδιαδικασίας αντανακλάται στους περί Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου Διαδικαστικούς Κανο νισμούς του 1962,ενώστοβαθμόπου υιοθετούνται οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας απότονΚ.18, αυτοί τυγχάνουν εφαρμο γής μετιςαναγκαίεςπροσαρμογές ώστενάσυνάδουν μετο χα ρακτήρα τηςδιαδικασίας βάσει του Αρθρου
- 40 Παρά τη φύσητης διαδικασίαςκαι τοσκοπό που αποβλέπει να υπηρετήσει τηνεξασφάλιση τηςνομιμότητας στοπεδίο της δημόσιας λειτουργίας, ο δικηγόρος τουαιτητήυπέβαλε ότι πα ρέχεται διακριτικήευχέρεια στοΔικαστήριο να εξουσιοδοτήσει 2241 Πικής,Δ. Μαυρομμάτης ν.Δημοκρατίας
(1993)τηναπόσυρσηενόρκουομολογίαςηοποίαέχεικατατεθείωςμέ ροςτουαποδεικτικούυλικού. Στηνπροκείμενηπερίπτωση ειση γήθηκε μάλιστα,ότι συντρέχουν λόγοιγια τηνάσκησητηςδια κριτικής ευχέρειας υπέρτουαιτητή,εφόσον ο ίδιοςδενπροτί θεταιναεπικαλεσθεί γιαοποιοδήποτεσκοπότηνκατάθεση του απρόθυμουαυτού μάρτυρα. 5 Οδικηγόροςτωνκαθ' ωνη αίτησηέφερεένσταση στηναπο δοχήτουαιτήματοςκαιαμφισβήτησετηδυνατότηταικανοποίη σης του. Ηένορκος ομολογία, υποστήριξε, συνιστά μέρος της 10 μαρτυρίαςη οποίατελείυπότονέλεγχοτουΔικαστηρίου. Προς υποστήριξη των θέσεων του επικαλέσθηκε τηνπροσέγγιση των Αγγλικών Δικαστηρίων στο θέμα, η οποία συνοψίζεται στο Halsboury' s Lawsof England,4th Edition,Vol. 17,para 310,η οποίααπολήγειστηθέσηότιόχιμόνοδενείναιεπιτρεπτήηαπό- 15 συρση ένορκης ομολογίας,αλλάοομνύωνυπόκειται ανεξάρτη τα απότην επιθυμίατου σε αντεξέταση όπως καικάθεάλλος μάρτυρας. Ένσταση στην αποδοχή του αιτήματος του αιτητή έφερε και το ενδιαφερόμενο μέρος για λόγους παρόμοιους με εκείνους πουπροβλήθηκαναπότουςκαθ' ωνη αίτηση. 20 Είναι η πρώτηφοράπουαντιμετωπίζωαίτημα γιατηναπό συρσηήδιαγραφήμαρτυρίας καιαπ' ότι είμαι σε θέση ναδια πιστώσω,πιστεύω ότι δενυπάρχειπροηγούμενο στηνΚυπρια κή νομολογία πουναρίχνει φωςστο θέμα.Τούτοίσως οφείλε- 25 ται στο γεγονός ότι είναι αυτονόητο ότι η μαρτυρία ηοποία προσάγεταιστοΔικαστήριο,γραπτήήπροφορική, ενσωματώνε ταισταπρακτικά(record)τουΔικαστηρίουκαισυνιστάαναπό σπαστομέροςτουαποδεικτικούυλικούγιατηνεπίλυσητηςδια φοράςκαιγενικότερατηναπονομή τηςδικαιοσύνης. 30 Ο Κ.10
(2)των Διαδικαστικών Κανονισμών του 1962 [όπως διαμορφώθηκεαπότον περίΑνωτάτου Δικαστηρίου (Αναθεω ρητική Δικαιοδοσία)ΔιαδικαστικόΚανονισμότου 1975 (αρ.2)] παρέχειτηδυνατότητα απόδειξης αμφισβητούμενωνγεγονότων 35 και με την προσαγωγήενόρκων δηλώσεων. Ένορκες δηλώσεις πουκατατίθενταιστοπλαίσιοτηςαναθεωρητικής δικαιοδοσίας πρέπει νασυνάδουν μετη Δ.39 τωνθεσμών ΠολιτικήςΔικονο μίαςυπότηναίρεσηπάντατηςεναρμόνισης τηςεφαρμογής της δικονομικής αυτήςδιάταξηςμε τον εξεταστικό χαρακτήρατης 40 διαδικασίαςβάσειτουΑρθρου 146
(1). Είναιαξιοσημείωτοότιη Δ.39, θ.12 δενεπιτρέπει οποιαδήποτετροποποίησηήαλλοίωση του περιεχομένου ενόρκου δηλώσεως εκτός με τον τρόπο, ο οποίος προβλέπεται απότηδιάταξηαυτή. Επίσης ηΔ.39, θ.16 2242 4ΑΛΛ Μαυρομμάτης ν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. προβλέπει ότι ελαττωματική ήλανθασμένη ένορκηδήλωσημπο ρεί νατροποποιηθεί μόνο μεάδειατου Δικαστηρίου. Το συμπέρασμα στο οποίο άγομαιγιατην επίλυσητου επίδι κουθέματος είναι το εξής: Ένορκηδήλωσηηοποίακατατίθεται στο πλαίσιο της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας βάσει του Άρθρου 146
(1)αποτελεί μέροςτουαποδεικτικούυλικού καισυ νιστά, όπως και η προφορική μαρτυρία, αναπόσπαστο τμήμα τουπρακτικούτουΔικαστηρίου (record)- τόσοη προφορική όσο καιηγραπτήμαρτυρίααποβλέπουνστην εξυπηρέτηση του ίδιου σκοπού,δηλαδήστην ανεύρεση των αληθινών περιστατικών της υπόθεσης χάριντηςκαλήςαπονομήςτηςδικαιοσύνης. Μετάτην κατάθεση της, η μαρτυρία συνιστά αποδεικτικό στοιχείο και ο ομνύων υπόκειται όπως και κάθε άλλος μάρτυρας στη δικαιο δοσίατουΔΤκαστηρίουγιαόλουςτους σκοπούς που συνδέονται με την απονομήτης δικαιοσύνης. Το αίτημα απορρίπτεται. Η αίτησηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 2243