(1993)15Οκτωβρίου, 1993 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΙΜΟΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 556/83) Προσφυγή βάσει του Άρθρον 146τον Συντάγματος — Προϋποθέσεις παραδεχτού— Προθεσμιακοί Εκτελεστότητα—Αντίστοιχες προ δικαστικές ενστάσεις κατά του παραδεκτού τηςπροσφυγής, απορ ρίφθηκαν στην κριθείσα περίπτωση. 5 Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές αρχές— Αρχή τηςκαλήςπίστης — 77εριεχόμενο, ανάπτυξη. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146τον Συντάγματος — Αόγοι ακυρώ σεως— Πλάνη περί ταπράγματα — Νομολογιακό τεκμήριοκατά 10 της ύπαρξης της— Συνέπειες τηςαμφιβολίας ωςπρος τησυνδρο μήπραγματικής πλάνης — ΘεωρίακαιΝομολογία — Ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης στην κριθείσα περίπτωση, λόγω αμφι βολιών στηδιαπίστωση των γεγονότων. 15 Η αιτήτρια προσέβαλεμετην προσφυγήτης,την απάντησητου Δήμου Λευκωσίας (ημερ.22/7/83), σε αίτησητης γιαάδεια οικοδο μής.Στημακράδικανικήπορείατηςυπόθεσης είχανυποβληθεί από τους καθ' ων ηαίτησηκαιπροδικαστικές ενστάσειςαναφερόμενες στοεκπρόθεσμοτηςπροσφυγήςκαιστηνεκτελεστότητατηςεπίδικης πράξης,οιοποίεςαποφασίστηκαν ενδιαμέσωςαπό τοΔικαστήριο. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι: 25 2276 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γεωφγιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά.
- ΟΔικαστής που χειριζόταν αρχικά τηνυπόθεση με ενδιάμεση απόφασητου,(Georghiadouv.Nicosia Municipality,απέρριψε τις προδικαστικές ενστάσεις επειδήηαιτήτριαέλαβεγνώσητης επιστολής τουΔήμου στις 6ή7Οκτωβρίου, 1983,καιηπροθεσμία των75 ημερών που προβλέπεται στην παράγραφο3 του Αρθρου 146 τουΣυντάγματος,αρχίζει απότηνημέραεκείνηκαι επειδήηαπαίτησητου Δήμου γιατροποποίησητων σχεδίων εί ναι εκτελεστήδιοικητικήπράξη. Οδικηγόρος του Δήμου παρ'όλη την ενδιάμεση απόφαση επα νέλαβε σε μεταγενέστερο στάδιο τις ίδιες ενστάσεις, οι οποίες απορρίπτονται γιατους ίδιουςπιοπάνω λόγους. Ο δικηγόρος του Δήμου ισχυρίστηκε στη γραπτήτου αγόρευση ότι ηπροσβαλλόμενη απόφαση~είναι επιβέβάΤωτΊκη^ή^απόφαΓ σης για έκδοση της άδειαςοικοδομής αριθμός 13790,ημερομη νίας 11Δεκεμβρίου, 1981,και,ως εκτούτου,δενυπόκειταιστον αναθεωρητικόέλεγχοτου Δικαστηρίου. ΤοΔικαστήριο διεξήλθε τους φακέλους της Διοίκησης. Δεν δέ χεται ότι ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναιεπιβεβαιωτική.
- Σύμφωνα με την αρχήτης καλής πίστης,ηΔιοίκηση δεν δικαι ούταινα εκμεταλλευτεί ήακόμαολιγότερο να δημιουργήσει κατάστασηπλάνηςήαπάτης. Η Διοίκηση παραβαίνειτηναρχήτης καλήςπίστης,προπάντωνότανενεργείκατάτρόπο αντίθετο με τηδικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη. ΗαντιφατικήσυμπεριφοράτηςΔιοίκησης προσβάλλει τηδικαιολογημένη εμπιστοσύνη τουιδιώτη,απέναντι τηςκαιμπορείνα συνεπάγεταιτηνπαρανομίατηςδιοικητικήςπράξης. Είναικακό πιστηησυμπεριφορά της Διοίκησης όταν αντίκειται σευποσχέ σειςή"δεσμευτικές"ή"επίσημες"πληροφορίεςτωναρμοδίωναρ χώνήπληροφορίες,τηχορήγησητωνοποίωνπροβλέπειοΝόμος. Ταανωτέρω ισχύουν βεβαίωςμόνο στις περιπτώσειςδιακριτικής ευχέρειας τηςΔιοίκησης. Στις περιπτώσεις δέσμιας αρμοδιότη τας καμιάεσφαλμένη πληροφορία,δενμπορεί νααπαλλάξειτη Διοίκηση, από τηνυποχρέωση τηςναεφαρμόσει τοΝόμο,αν και μπορεί ναθεμελιώσει Την υποχρέωση του κράτουςπρος αποζημίωοη. Ηεπιστολή της 10ης Δεκεμβρίου, 1981,εδώ απλώς ανέφερεότι είναι αναγκαίοτοκλιμακοστάσιο για τη συμπλήρωση του4ου και5ουορόφου.Δεν δίδειδεσμευτικήήάλληπληροφορίαότιθα 2277 Γεωργιάδουν, ΔήμουΛευκωσίας κ.ά.
(1993)δοθεί άδειαγια το κλιμακοστάσιο, ανεξάρτητααπόάλλους λό γους,όπως ο περιορισμός των ορόφων μέσα στα επιτρεπόμενα όρια της έκτασης τηςοικοδομής. ΟΔήμοςδενεπέδειξεαντιφατικήσυμπεριφορά.Τούτοενισχύεται και απότοπιστοποιητικό τελικής έγκρισης,στο οποίο σημειώνε ται ειδικά,ότι δεν περιλαμβάνει το κλιμακοστάσιο. Πρέπει να αναφερθεί ότι στο στάδιο εκείνο, ο 4ος όροφος και 5ος όροφος ήταν ημιτελείς. Καμιάσυμφωνία δεν υπάρχειμεταξύΔήμουκαι αιτητών καικαμιάπαράβασησυμφωνίαςδενέχειαποδειχθεί. 10
- ΤοΔικαστήριο δεν θεωρεί ότι σεκάθεπερίπτωση είναιαναγκαία ηεπί τόπουκαταμέτρησηεμβαδού.Καταμετρήσειςοι οποίεςέγι ναν το 1986 ήτο 1987 δεν μπορούνναληφθούνυπόψηστηνεξέ τασητηςνομιμότηταςτηςαπόφασηςπουλήφθηκετο
- 15 Το σύγγραμμα Μιχ. Δ. Στασινόπουλου "Δίκαιον των Διοικητι κών Πράξεων" 1951, Ανατύπωσις 1982, στις σελ. 304 και 305, αναφέρεται στην πλάνη περί τα πράγματα.Η περιγραφόμενη εκεί αρχή υιοθετήθηκε απότη νομολογία του Ανωτάτου Δικάστηρίου της Κύπρου σε σειράαποφάσεων. 5 20
- Ενόψει των συγκρουόμενων εκδοχών της ένορκης μαρτυρίας του Δημοτικού Μηχανικού στην Πολιτική ΑγωγήΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Αρ. 3719/79στις 21 Ιουνίου, 1983, και 25 της μαρτυρίας του υφιστάμενου του ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου και όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δι καστηρίου απότις δύοπλευρές,το Δικαστήριο έχειαμφιβολία για την ορθότητατης διαπίστωσης ότιτο κλιμακοστάσιο πυρα σφάλειας86τ.π.δενπεριλαμβάνεταιστα3.058 τ.π.του4ουορό30 φου,που δικαιούταιη ιδιοκτήτρια. ΤοΔικαστήριο γιατολόγοαυτόθαακυρώσει τηναπόφασηπου περιέχεται στην παράγραφο
(1)της επιστολής ημερομηνίας 22 Ιουλίου, 1983. Ο Δήμος για συμμόρφωση στη δικαστική απόφασηπρέπει να προχωρήσει στη διαπίστωση των πραγμάτων, της έκτασης της οικοδομής του4ου ορόφου,μετρόπο πουνα μην αφήνεικαμιά αμφιβολία,χωρίς να αποκλείεται η επανάληψητου περιεχομένου της απόφασης πουακυρώνεται. Αναφορικά μετις άλλες απαιτήσειςπουπεριέχονταιστις παρα γράφους
(2)και
(3)της επιστολής ημερομηνίας 22 Ιουλίου, 2278 35 40 4ΑΛΛ. Γεωργιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά. 1983, ο Δήμος ενήργησε σύμφωνα με επιτακτικήπρόνοιατου Κανονισμού5 τωνπερίΟδώνκαιΟικοδομών Κανονισμών. 5 ΤοΔικαστήριο θεωρείαναγκαίονααναφέρειότιη υπόθεση αυτή καταχωρίστηκε το 1983 και τελειώνει μετά μια δεκαετία. Τούτοοφείλεται κυρίως,όπωςφανερώνεταικατάδηλααπότο δικαστικόφάκελο, στους διαδίκους. Η προσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: Georghiadou v.MunicipalityofNicosia
(1987)3C.L.R. 1802, 15 fierides v.Republic
(1969)3C.LR. 274, 20 HjiMichaelandOtherv. Republic
(1972)3C.L.R. 246, Mallouros and Another v. Electricity Authorityof Cyprus and Another
(1974)3C.L.R. 220, Christodouiou andAnotherv. CY.T.A.
(1978)3C.L.R.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση η οποία περιέχεται στη παράγραφο 1 της επιστολής ημερ. 22.7.1983ζητούσαναπότηναιτήτριανατροποποιήσει τασχέδια που υπέβαλεγια έκδοσηάδειαςοικοδομής. 30 Α. Μαρκίδης, γιατην Αιτήτρια. Κ. Μιχαηλίδης, γιατους Καθ'ων ηαίτηση. 35 Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ.: Η αιτήτριαμετηνπροσφυγή αυτή ζητάτην ακύρωση της απόφασηςτου Δήμου Λευκωσίας, (ο "Δήμος"), που κοινοποιήθηκεσ' αυτήμεεπιστολήημερομηνίας22 Ιουλίου,
- 40 Στις 5 Απριλίου, 1983, ηαιτήτριαυπέβαλε αίτηση στο Δήμο για έκδοσηάδειαςοικοδομής. Στις 22 Ιουλίου, 1983, ο Δήμος απέστειλε στην αιτήτριατην 2279 Στυλιανίδης, Δ. Γεωργιάδου ν.Δήμου Λευκωσίας κ.ά.
(1993)πιο κάτω επιστολή:"Αναφερόμενοι στην πιο πάνωαίτηση σας,σαςπληροφο ρούμε ότι γιανα μπορέσουμε ναπροχωρήσουμε στην μελέτη της είναι ανάγκη να: 5 (Ι)Τροποποιήσετε τα σχέδια σας ώστε να μη δημιουργήται αύξηση του ποσοστού καλύψεως ανάόροφο ως και αύξη ση στο συντελεστήδομήσεως. 10 Σημείωση: Ηενλόγω αύξησηδημιουργήται λόγω τηςπρο τεινόμενης επεκτάσεως τηςδυνάμει αδείαςοικοδομής(αρ. αδείας 8377/5.2.71)εγκριθείσης κλίμακος στο πίσω μέρος της οικοδομής. 15
(2)Να υποβληθούν όλοι οι τίτλοι ιδιοκτησίας και το έντυπο αιτήσεως γι' άδεια οικοδομής να υπογραφή από όλους τους ιδιοκτήτες επί τουτεμαχίουαρ. 877.
(3)Ναυποβληθήσυγκατάθεσητου ενυπόθηκουδανειστού." 20 Η αιτήτρια απουσίαζε στο εξωτερικό και παρέλαβε την επι στολήμετάτην επάνοδοτης στις 6 Οκτωβρίου, 1983. Ο δικηγόρος του Δήμου πρόβαλε ότι ηπροσφυγή είναι απα ράδεκτηγιατί (α) είναι εκπρόθεσμη επειδή καταχωρίστηκε στις 19Δεκεμβρίου, 1983 και (β)ηπροσβαλλόμενη απόφαση δεν εί ναι εκτελεστή αλλά προπαρασκευαστικήκαι,ως εκ τούτου,δεν χωρεί προσφυγήγιατηνομιμότητα τηςκάτωαπότοΑρθρο 146 τουΣυντάγματος. 25 30 Ο Δικαστής που χειριζόταν τότε την υπόθεση με ενδιάμεση απόφαση του, (Georghiadou v. Nicosia Municipality
(1987)3 C.L.R. 1802), απέρριψετις προδικαστικές ενστάσεις επειδήη αι τήτρια έλαβε γνώση της επιστολής του Δήμου στις 6 ή 7 Οκτώ- 35 βρίου, 1983, και η προθεσμία των 75 ημερών που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του Αρθρου 146 του Συντάγματος αρχίζει από την ημέρα εκείνη και ηαπαίτησητου Δήμου γιατροποποί ησητων σχεδίων είναι εκτελεστήδιοικητική πράξη. 40 Ο δικηγόρος του Δήμου παρ' όλη την ενδιάμεση απόφαση επανέλαβε σε μεταγενέστερο στάδιοτις ίδιες ενστάσεις, οι οποί ες απορρίπτονταιγια τους ίδιους πιο πάνω λόγους. 2280 4ΑΛ,Α. 5 Γεωργιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Ο δικηγόρος τουΔήμου ισχυρίστηκε στηγραπτήτουαγόρευ σηότι ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναι επιβεβαιωτικήτης από φασης για έκδοση της άδειαςοικοδομής αριθμός 13790,ημερο μηνίας 11 Δεκεμβρίου, 1981, και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται στον αναθεωρητικόέλεγχοτου Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο διεξήλθε τους φακέλους της Διοίκησης. Δεν δέχεται ότι ηπροσβαλλόμενη απόφασηείναι επιβεβαιωτική. 10 Οι λόγοι ακυρώσεως πουπροβλήθηκαν είναι:
- Παραβίασητων αρχών της χρηστής διοίκησης και παρα βίαση συμφωνίας. 15
- ΠλάνηπερΰαπράγματαΤ ;
- Έλλειψη δέουσας έρευνας.
- Έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας. 20 Ηαιτήτριαήταναρχικά ιδιοκτήτριατουοικοπέδουΤεμάχιο48, που αργότερα έγινε Τεμάχιο 877, Φύλλο Σχέδιο XXI.46.6.III.IV στην ενορίαΤρυπίώτη,λεωφόρος Ευαγόρου23,Λευκωσία. 25 Στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυβέρνησης ημερομηνίας 15 Δεκεμβρίου, 1955,δημοσιεύτηκε σχέδιο δεσμευτικής ρυμοτομίας μεβάσει τοΑρθρο 13τουπερί Ρυθμίσεως Οδώνκαι Οικοδομών Νόμου,Κεφ.
- 30 Τοαρχικό εμβαδότουτεμαχίου της αιτήτριαςήταν9.132 τ.π. Μετά την αφαίρεση της λωρίδας γης που επηρεαζόταν από τη ρυμοτομία το εμβαδό μειώθηκε στα 8.200τ.π. 35 Δεν είναι αναγκαίο για την παρούσαυπόθεση να αναφέρουμε την τριαντάχρονη ιστορία του οικοπέδου της αιτήτριας, τις διάφορες αιτήσεις, χαλαρώσεις, παραχωρήσειςκλπ. Γιατοοικόπεδο αυτόεκδόθησαν στο παρελθόν οι ακόλουθες άδειες οικοδομής. 40 Στις 17Δεκεμβρίου, 1962, άδειαοικοδομής αριθμός 7371 για ισόγειο κατάστημακαι μεσοπάτωμα έκτασης 6.204τ.π. Μετηχαλάρωση που έγινεεπετράπηηανέγερση του ισογεί2281 Στυλιανίδης,Δ. Γεωργιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά.
(1993)ουστο σύνορο του δρόμου,μετάτην αφαίρεσητης λωρίδας που επηρεαζόταν από τη ρυμοτομία, και όχι σε απόσταση δέκαπο διώναπότονέο σύνορο τουδρόμου. (Βλ.κόκκινα 11και 13στο φάκελο1.284/62.) 5 Στις 16 Ιανουαρίου, 1963, άδειαοικοδομής αριθμός6372για κάλυψηβοηθητικούκαταστήματος. Στις 7 Αυγούστου, 1968, άδειαοικοδομής αριθμός 7371 για επέκταση του ισογείου και ανέγερση πολυκατοικίας. Η άδεια αυτήανανεωνότανμέχρι 3Αυγούστου,
- 10 Στις 18Ιουλίου, 1969, άδειαοικοδομήςαριθμός7761 γιαεπέ κταση του 8ου ορόφου καιανέγερση 9ου ορόφου. Ηάδειααυτή ανανεωνόταν μέχρι 28 Μαρτίου,
- 15 Στις5Φεβρουαρίου, 1971,άδειαοικοδομής αριθμός8377για διαμόρφωση του πρώτου ορόφου στη στάθμητου μεσοπατώμα τος και αναρίθμηση των ορόφων με συνέπεια τμήμα του 8ου ορόφου ναγίνεται 9ος όροφος. 20 Στις 18 Μαρτίου, 1977, άδεια οικοδομής αριθμός 11247 για εσωτερική τροποποίηση στο ισόγειο και μετατροπή δύο διαμε ρισμάτων σε συμπλέγματα γραφείων. 25 Στις28 Μαρτίου,1980,υποβλήθηκε αίτηση, (κόκκινο 171 στο φάκελο 284/62.11)για προσθήκες και μετατροπές όπως τα επισυνημμένα σχέδια. Ανταλλάγηκε αλληλογραφία μεταξύτουΔήμουκαιτων ίδιο- 30 κτητριών. Λήφθηκαν οι απόψεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και στις 15 Ιουλίου, 1980, (βλ. κόκκινο 200), πληροφορήθηκαν OL ιδιοκτήτριες ότι έπρεπε ναπροβούν σε διευθετήσεις ώστε το ποσοστό κάλυψης κατ'όροφοαπότονπρώτοναμηνυπερβαίνει το 31%του εμβαδούτουοικοπέδουκαιοσυντελεστήςδομήσεως 35 να μηνυπερβαίνει το 3.42%,αφούηοικοδομήκτιστεί πλήρως. Στις 11 Σεπτεμβρίου, 1980, ο Δήμος πληροφόρησε τον αντι πρόσωπο των ιδιοκτητριών ότι για να μπορεί να προχωρήσει η έκδοση της άδειαςέπρεπε ναακυρωθεί ηάδειαοικοδομής αριθμός 7761 ημερομηνίας 18 Ιουλίου, 1969, και τα σχέδια που εγκρίθηκαν σ' αυτή. Στις 21 Οκτωβρίου, 1980, ο δικηγόρος των ιδιοκτητριών 2282 40 4ΑΛΛ. Γεωργιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. αποδέχθηκετην πιο πάνωεισήγηση του Δήμου. 5 Στις 29 Δεκεμβρίου, 1980, ο Δήμος πήρε νομική συμβουλή ενόψει και της Γνωστοποίησης Αριθμός 640 που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 741, ημερομη νίας 8 Αυγούστου,
- Πρέπεινα σημειωθεί ότι ηάδειαοικοδομής αριθμός 7761 εί χε εκπνεύσει. 10 Στις 5 Ιουνίου, 1981, ο Δήμος αποτάθηκεστο Διευθυντή του ΤμήματοςΠολεοδομίας καιΟικήσεως αναφορικά μεαίτησητου αντιπροσώπουτων ιδιοκτητριών γιαχαλάρωση. 15 20 Στις 4 Νοεμβρίου, 1981, ο Διευθυντής του Τμήματος Πολεο δομίαςκαιΟικήσεως έγραψε στοΔήμοτηνακόλουθη επιστολή;"Αναφέρομαι στην επιστολή σας μεαριθμό284/82καιημε ρομηνίας 5/6/1981,με την οποίαζητάτεχαλάρωση των Οικοδομικών Κανονισμών, σχετικά μετην πιοπάνωοικοδομή.
- Στονιδιοκτήτητουmo πάνωοικοπέδου εκδόθηκανκα τάκαιρούςδιάφορεςάδειεςγιατηνανέγερση δεκαόροφηςοι κοδομής μεσυντελεστήδομήσεως 3.22:
- 25 30 35
- Από την οικοδομή αυτήκτίστηκαν ήδη το ισόγειο και οι 4 όροφοι και έγινε ο σκελετός του πέμπ;τουορόφου. Κα τά την ανέγερση όμως της οικοδομής έγιναν αυθαίρετες με τατροπές και προσθήκες, σαν αποτέλεσμα των οποίων ο εγκριμένος συντελεστής δομήσεως της οικοδομής να αυξηθεί κατά 0.163:1 (δηλαδή εγκριμένος συντελεστής δομήσεως 2.22:1 + αυθαίρετες μετατροπές και προσθήκες 0.163:1 = 3.383:1ολικός συντελεστής δομήσεως).
- Με την ακύρωση του τελευταίου ορόφου, που αποδέκτηκε οιδιοκτήτης τουοικοπέδουκαιμετην έγκριση των αυ θαίρετων μετατροπώνκαιπροσθηκών ο εγκριμένος συντελε στής δομήσεως της οικοδομής ουσιαστικά θα μειωθεί από 3.22:1 σε 3.074:1όπως φαίνεταιαπότις ακόλουθες πράξεις: 40 εγκριμένος συντελεστής 3.22:1 + μετατροπές/προσθήκες 0.163:1=3.383:1τελευταίος όροφος 0.309:1 = 3.074:
- δηλαδήοσυντελεστής δομήσεως τηςοικοδομής θαμειωθεί κατά 0.146:
- 2283 Στυλιανίδης, Δ. Γεωργιάδου ν.Δήμου Λευκωσίας κ.ά.
(1993)- Σύμφωναμεταπιοπάνωστοιχείαπροκύπτειπωςστηνπε ρίπτωσηαυτήπρόκειταιγιαέκδοσηάδειαςγιαμετατροπές,που αφορούν αύξηση των οριζόντιων διαστάσεων των ορόφων με ταυτόχρονημείωσητουαριθμούορόφωνκαιτουύψουςοικοδο μής,γιατηνοποίαυπάρχει ισχύουσα άδειαοικοδομής, με αποτέλεσματημείωσητουεγκριμένουσυντελεστήδομήσεως.
- Έχονταςυπόψητις πρόνοιες της παραγράφου5(α)της Διοικητικής Πράξεως 640/8.8.69, σύμφωνα με τις οποίες η Γνωστοποίηση δεν αφοράοικοδομές για τις οποίες υπάρχει ισχύουσα άδειαοικοδομής καιη ανέγερση τωνοποίωνθασυ μπληρωθεί,σ' ό,τι αφοράτοναριθμόορόφων,τούψοςκαιτο συντελεστή δομήσεως, απόλυτα σύμφωνα με τα εγκριμένα σχέδια,δεν εγείρεται, κατάτηγνώμη μου,θέμαχαλαρώσεως στην περίπτωση αυτή, εφ' όσον ο συντελεστής δομήσεως, το ύψος και ο αριθμός ορόφων της οικοδομής δεναυξάνονται, αλλά απ' εναντίας μειώνονται.
- Ο φάκελος σας αρ.284/62τόμοι Ι & IIπου δανείστηκε ο ΕπαρχιακόςΛειτουργός τουΤμήματος αυτούκατάτη μελέτητης αιτήσεως σας επιστρέφεται." 5 10 15 20 Στις 10Δεκεμβρίου, 1981,ο Δήμος σε επιστολή τουπρος τον αντιπρόσωπο των ιδιοκτητριών ανέφερε, μεταξύ άλλων, σχετι κά με την έκδοση της άδειαςοικοδομής ταπιο κάτω: 25 "Πληροφοριακώς σας αναφέρονταιταακόλουθα: α) Ηως άνωαιτουμένηάδειαοικοδομής εκδίδεταιλόγω της ακυρώσεως τηςυπ' αρ.7761/18.7.69αδείαςοικοδομής διά τον έννατον όροφον. 30 β) Ησυμπλήρωσις του4ου και5ου ορόφουείναι δυνατήμό νον εάνγίνη ηκατασκευήτου2ου κλιμακοστασίου. 35 γ) Ηανέγερσις του 6ου-7ου-8ουορόφων είναι δυνατή μόνον εάν ανανεωθήηδιέπουσατούτους άδειαοικοδομής." Στις 11 Δεκεμβρίου, 1981, εκδόθηκε η άδεια οικοδομής με αριθμό 13790γιαορισμένεςπροσθήκες και επεκτάσεις στον 4ον όροφοκατά228 τ.π.Ηάδειααυτήήτανκαλυπτικής (ρύσεως. Εκδόθηκε επίσης πιστοποιητικό εγκρίσεως για τις άδειες οι κοδομής με αριθμό7371, 8377, 11247 και 13790.Στοπιστοποιη2284 40 4ΑΑΛ. Γεωργιάδου ν.Δήμου Λευκωσίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. τικό αυτόγράφτηκετην ίδιαημέρατης έκδοσης τουτοακόλου θο χειρόγραφο σημείωμα:5 10 "Εκ του πιστοποιητικού τελικής εγκρίσεως εξαιρούνται τα κάτωθι:
- Κλιμακοστάσιο δεύτερου ορόφου.
- 4ος και 5ος όροφος ημιτελείς· 6ος, 7ος, 8ος μηανεγερθέντες." • Η αίτηση 156/83,στην οποίααναφέρεται η επιστολή ημερο μηνίας22 Ιουλίου, 1983, είναι για το κλιμακοστάσιοπυρασφάλείας στον 4ο όροφο που τα μέρη ονομάζουν πισινό κλιμακο στάσιο,·έκτασης 86 τ.π. κατάόροφο. Ο δικηγόρος της αιτήτριας επιχειρηματολόγησε ότι ο Δήμος -- — παρέβη-τηναρχή-τηςκαλήςπίστης. Με^ηχεπιστολιί της 10ης_Δε15 κεμβριου, 1981,ηοποίαέχειπρο^εθεί, εκαλύπτετοηαιτήτρΓαΤΟ Δήμος δεν εδικαιούτονααποστείλει τηνεπιστολή της 10ηςΔεκεμ βρίου, 1981,πουαναφέρεταιστοκλιμακοστάσιο και μετάναεπα νέλθειστο θέματων εμβαδώνότανυποβλήθηκεη αίτησηγιαέκδο ση της άδειας οικοδομής. Η συμπεριφορά του Δήμου αντίκειται 20 προςτις αρχέςτηςχρηστής διοίκησηςκαιτηςκαλήςπίστης. 25 30 35 40 Ο δικηγόρος τουΔήμου απότην άλληπλευρά εισηγήθηκε ότι ησυμπλήρωση του 4ουκαι5ου ορόφουαπόυπόστεγο πουήταν θα ήταν δυνατή μόνο αν κατασκευαζόταν το δεύτερο κλιμακοστάσιο για σκοπούς πυρασφάλειας το οποίο ζητούσε ηΠυρο σβεστική Υπηρεσία. Το κλιμακοστάσιο δεν ανεγέρθηκε σύμφωνα με την άδεια 8377 της 5ης Φεβρουαρίου,
- Η άδεια οικοδομής αριθμός 13790δεν εκάλυπτε το κλιμακοστάσιο και ούτε τα 86 τ.π.κατά όροφοπουκαταλάμβανετούτοκαι,ως εκτούτου,υπήρχε μετην κατασκευήτουδεύτερουκλιμακοστασίουυπέρβασηκατά86τ.π. Σύμφωνα με την αρχή της καλής πίστης η Διοίκηση δεν δι-• καιουται να εκμεταλλευτεί ήακόμαολιγότερο να δημιουργήσει κατάστασηπλάνης ήαπάτης. ΗΔιοίκηση παραβαίνειτην αρχή τηςκαλήςπίστης προπάντωνότανενεργείκατάτρόπο αντίθετο με τηδικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη. Ηαντιφατικήσυμπεριφοράτης Διοίκησης προσβάλλει τηδι καιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη,απέναντιτηςκαι μπορεί να συνεπάγεται την παρανομία της διοικητικής πράξης. Είναι κακόπιστη η συμπεριφορά της Διοίκησης όταν αντίκειται σε υποσχέσεις ή "δεσμευτικές" ή "επίσημες" πληροφορίες τωναρ2285 Στυλιανίδης,Δ. Γεωο^ιάδου ν.Δήμου Λευκωσίας κ,ά.
(1993)μοδίων αρχών ή πληροφορίες την χορήγηση των οποίων προ βλέπει ο νόμος (αν και όχι απλώς πληροφορίες χωρίς δέσμευ ση).Τα ανωτέρω ισχύουν βεβαίως μόνο στις περιπτώσεις δια κριτικής ευχέρειας τηςΔιοίκησης. Στιςπεριπτώσεις δέσμιας αρ μοδιότητας καμιάεσφαλμένη πληροφορία δεν μπορεί νααπαλλάξει τηΔιοίκηση απότην υποχρέωση της να εφαρμόσει το νό μο, αν και μπορεί να θεμελιώσει την υποχρέωση του κράτους προςαποζημίωση. (Βλ.,Π.Δ.Δακτόγλου "ΓενικόΔιοικητικό Δί καιο" α',β' Έκδοση 1984, σελ. 132-134.) 5 10 Ηεπιστολή της 10ηςΔεκεμβρίου, 1981,απλώςανέφερεότι εί ναι αναγκαίοτοκλιμακοστάσιο γιατησυμπλήρωση του4ουκαι 5ουορόφου.Δεν δίδει δεσμευτική ή άλληπληροφορίαότι θαδο θεί άδεια για το κλιμακοστάστιο ανεξάρτητα από άλλους λό γους, όπως ο περιορισμός των ορόφων μέσα στα επιτρεπόμενα όριατης έκτασης της οικοδομής. Ο Δήμος δεν επέδειξε αντιφατική συμπεριφορά. Τούτο ενι σχύεται και από το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης στο οποίο σημειώνεται ειδικά ότι δεν περιλαμβάνει το κλιμακοστάσιο. Πρέπει να αναφερθεί ότι στο στάδιο εκείνο ο4ος όροφος και ο 5ος όροφος ήταν ημιτελείς. Καμιάσυμφωνία δεν υπάρχει μεταξύΔήμου καιαιτητώνκαι καμιά παράβασησυμφωνίας έχει αποδειχθεί. 15 20 25 Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι οι ιδιοκτήτες του Τεμαχίου 877 δικαιούνταιναανεγείρουν οικοδομή 3.058 τ.π.κατάόροφο. Ηαιτήτριαισχυρίζεται ότι συμπληρώνει 3.058 τ.π.μετηνκα- 30 τασκευήτουκλιμακοστασίου γιατοοποίοέγινεηαίτηση156/
- Στηρίζει τούτο κυρίως στην ένορκη μαρτυρία που έδωσεο Δη μοτικός Μηχανικός σε πολιτική αγωγήστην οποίαοΔήμος δεν ήταν διάδικος. Πράγματι,σύμφωνα με αντίγραφοτωνπρακτι κών που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο τούτο, ο Δημοτικός 35 Μηχανικός στις 21 Ιουνίου, 1983,κατέθεσε στην ΠολιτικήΑγω γή Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Αρ. 3719/79,ότι το εμ βαδό εκάστου ορόφου απότου 3ου και πάνω, όπως έχουν ανε γερθεί, συμπεριλαμβανομένου και του κλιμακοστασίου πυρα σφάλειας και όλων των επεκτάσεων είναι 3.058τ.π..Παραθέτω 40 το ουσιώδες μέρος της μαρτυρίαςτου: "Ε.Περίπουπόσον είναι το εμβαδόν εκάστου ορόφουαπότου τρίτουκαιπάνωόπωςέχουν εγερθεί συμπεριλαμβανομένου 2286 4ΑΛΛ. 5 10 Γεωργιάδου ν.Δήμου Λευκωσίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. καιτουκλιμακοστασίου πυρασφαλείαςαυτήντην στιγμήν; Α. 3,058τετραγωνικάπόδιαείναιτοεμβαδόνσήμερατουτρίτου ορόφου. Ε. Και του τετάρτουκαιτουπέμπτου; Α. Όχιτου πέμπτουδεν είναι. Ε. Πόσον είναι τουπέμπτου; Α.2,
- Ε. Τουτετάρτου; Α. 3,
- Ε. Συμπεριλαμβανομένου και του κλιμακοστασίουπυρασφα λείας; Α. Όλα συμπεριλαμβανόμενα. Ε. Και των επεκτάσεων; Α.,Και των επεκτάσεων." 15 20 25 30 Ο υπάλληλος τουΔήμου, Ιωάννης Ιωάννου, σε ένορκηδήλωση καιστηνπροφορική μαρτυρίαενώπιοντουΔικαστηρίουτούτουκα τέθεσεότι ο4ος όροφοςδεν είναιο ίδιοςμετον 3ο. Ο4ος όροφος δεν πήρεπιστοποιητικό τελικής εγκρίσεως διότι δεν είχεσυμπληρωθείκαιότι τοσύνολοτου4ουορόφου,εξαιρουμένου τουκλιμα κοστασίουγιατοοποίοέγινεηαίτηση 156/83, είναι3.058 τ.π. Σεερώτηση τουκ. Μαρκίδη"Αυτόςοόροφος όπως κτίστηκε, ήτανκτισμένος το 1983 ήταν3.
- Αυτότοαίτημαπουσουέβαλα με την αίτηση 156/83 για πόσο εμβαδό είναι;", απάντησε: "Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους δικούς μας ήτανακόμα 86 τ.π.λόγω επεκτάσεως του πισινού κλιμακοστασίου." EivaL γεγονός ότι μετά την υποβολή της αίτησης 156/83δεν έγινεκαταμέτρηση επί τόπουτης οικοδομής. Ο Ιωάννου κατέθεσε ότι ο Δήμος πήρε την απόφαση βάσει των προηγούμενων αδειών και του πιστοποιητικού τελικής εγκρίσεως. 35 40 Ο δικηγόρος της αιτήτριας εισηγήθηκε ότι ταπιο πάνωαπο δεικνύουν ότι δεν έγινε ηδέουσα έρευνα και ότι ο Δήμος ενήρ γησεμεπλάνηπερί ταπράγματα,ότι στην έκταση3.058 τ.π.δεν περιλαμβάνεταιτοπισινόκλιμακοστάσιο γιατοοποίοζητήθηκε ηάδειαοικοδομής, ενώ περιλαμβάνεται. Ηέρευνα περιορίστηκε στις προηγούμενες άδειες οικοδομής και στο πιστοποιητικό τελικής εγκρίσεως. Δεν έγινε επί τόπου καταμέτρηση. 2287 Στυλιανίδης, Δ. Γεωργιάδου ν.Δήμου Λευκωσίας κ.ά.
(1993)Το Δικαστήριο δεν θεωρεί ότι σε κάθεπερίπτωση είναι ανα γκαία ηεπί τόπουκαταμέτρηση. Καταμετρήσεις οι οποίες έγιναν το 1986 ήτο 1987 δεν μπο ρούνναληφθούνυπόψηστηνεξέτασητηςνομιμότηταςτηςαπόφάσης πουλήφθηκε το 1983. 5 Στο σύγγραμμα Μιχ. Δ. Στασινόπουλου "Δίκαιον των Διοι κητικών Πράξεων" 1951, Ανατύπωσις 1982, στις σελ. 304 και 305 αναφέρεται:- 10 "Ούτως η νομολογία δημιουργεί τεκμήριον κατά τηςπλάνης, ήτοι τεκμήριον υπέρ της ορθής εξακριβώσεως τωνπραγματι κών περιστατικών 15 Τοτεκμήριον όμωςτούτο είναι ιδιόρρυθμον,διότικάμπτε ται αφ' ης στιγμής η χαρακτηριστική εις το συζητητικόν σύ στημα δραστηριότητατουδιαδίκουκατορθώση νακαταστήση πιθανήν την πλάνην,ήτοι να δημιουργήση παρά το δικαστή απλώς αμφιβολίας περί τηςορθότητος της διαπιστώσεως του 20 πραγματικούεκμέρουςτηςΔιοικήσεως. Εντοιαύτηπεριπτώ σει,οδικαστής,ευρισκόμενος εναμφιβολία,δενκλίνειπροςτο τεκμήριον, αλλά τρέπεταιπρος μίαντων δύο οδών: ήδηλαδή α)διατάσσει αποδείξεις ήβ)άκυροιτην πράξιν,ίναηΔιοίκησίς διαπίστωση τα πραγματικάπεριστατικά κατά τρόπον μη 25 καταλείποντα αμφιβολίας. Η ακύρωσις όμως δεν επέρχεται διότι τεκμαίρεται πλάνη της Διοικήσεως (τότε η πράξις θα ηκυρούτο άνευετέρου λόγωτης πλάνης),αλλάδιότι κρίνεται αναγκαίονόπωςαπαλλαγήηπράξιςτηςυπόνοιαςτηςπλάνης, χωρίς να απαγορεύηταιηεπανάληψις αυτήςυπό το αυτόπε- 30 ριεχόμενον. Τοιαύτηεπανάληψιςθαεσήμαινεν ότιηΔιοίκησις αποδεικνύει ήδη το μηπεπλανημένον της διαπιστώσεως των πραγματικών περιστατικών." Η πιο πάνω αρχή υιοθετήθηκε απότη νομολογία του Δικά- 35 στηρίου τούτου. (Βλ., μεταξύ άλλων, Nicos Pierides v. Republic (Public Service Commission)
(1969)3 C.L.R. 274, Hadjimichael and Other v.Republic
(1972)3 C.L.R.246, 252Pavlis Costa Mallouros and Another v. The Electricity Authority of Cyprus and Another
(1974)3 C.L.R. 220 40 Christodoulou and Another v.CYTA
(1978)3 C.L.R.61). Ενόψει των συγκρουόμενων εκδοχών της ένορκης μαρτυρίας του Δημοτικού Μηχανικού στην Πολιτική ΑγωγήΕπαρχιακού 2288 4Α.ΛΛ. 5 Γεωργιάδουν.ΔήμουΛευκωσίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Δικαστηρίου Λευκωσίας Αρ. 3719/79στις 21 Ιουνίου, 1983,και της μαρτυρίας του υφιστάμενου του κ. Ιωάννουκαι όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από τις δύο πλευρές, το Δικαστήριο έχει αμφιβολία για την ορθότητα της διαπίστωσης από τον κ. Ιωάννου ότι το κλιμακοστάσιο πυρα σφάλειας 86 τ.π.δενπεριλαμβάνεταιστα3.058 τ.π.του4ουορό φου πουδικαιούταιηιδιοκτήτρια. 10 Το Δικαστήριο για το λόγο αυτό θαακυρώσει την απόφαα.ι που περιέχεται στην παράγραφο
(1)της επιστολής ημερομηνίας 22 Ιουλίου, 1983. 15 Ο Δήμος γιασυμμόρφωση στηδικαστικήαπόφασηπρέπεινα προχωρήσει στη δια^τίστωσηJ;CUV πραγμάτων,της έκτασης της οικοδομής του 4ου ορόφου με τρόπο που ναμην άφήνεΤκαμιά αμφιβολία χωρίς να αποκλείεται η επανάληψη του περιεχομέ νου της απόφασηςπουακυρώνεται. 20 25 Αναφορικάμετις άλλεςαπαιτήσειςπουπεριέχονται στις παραγράφους
(2)και
(3)της επιστολής ημερομηνίας 22 Ιουλίου, 1983, ο Δήμος ενήργησε σύμφωνα με επιτακτική πρόνοια του Κανονισμού 5 των περί Οδών καιΟικοδομών Κανονισμών. Το Δικαστήριο θεωρεί αναγκαίονα αναφέρει ότι η υπόθεση αυτήκαταχωρίστηκετο 1983 καιτελειώνει μετά μιαδεκαετία. Τούτο οφείλεται κυρίως, όπως φανερώνεται κατάδηλααπό το δικαστικόφάκελο,στα μέρηστην υπόθεση. 30 35 Η απόφασητου Δήμου που περιέχεται στην παράγραφο
(1)της επιστολής ημερομηνίας 22 Ιουλίου, 1983, ακυρώνεται. Κα μιά διαταγήγιαέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 2289