(1993)18Οκτωβρίου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΙΔ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Καθ' ης ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1175/91) Εκτοπισθέντες και Παθόντες — Χορήγηση προσφυγικής ταυτότητας — Προϋποθέσεις — "Μόνιμη Κατοικία" — Έννοια — Σημαίνειτη συνήθηκατοικία, σεαντιδιαστολή με τηνπροσωρινή ήέκτακτηδια μονή σε ένα τόπο. 5 Αναθεωρητική Δικαιοδοσία —Δικαστικός έλεγχος — Αξιολόγηση πραγματικών περιστατικών ανήκει στην κρίση τον αρμόδιου οργά νου — ΤοΔικαστήριο δεν επεμβαίνει, εκτός αν συντρέχει πλάνη πε ρί τα πράγματα ήυπέρβαση της διακριτικής ευχέρειας. 10 Ο αιτητής προσέβαλε μετηνπροσφυγήτου,τηναπόφαση απόρ ριψης αίτησηςτουγιαχορήγηση σ' αυτόνπροσφυγικήςταυτότητας. Οκυριότερος ισχυρισμός του,ήτανότι δενδιεξήχθηηδέουσαέρευ να,γεγονός πουοδήγησε σεπλάνηπερί τα πράγματα. 15 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισε ότι:
- Ο όρος "μόνιμη κατοικία" έτυχε δικαστικής ερμηνείας και ση μαίνει τησυνήθη κατοικία,σεαντιδιαστολή μετηνπροσωρινή ή έκτακτηδιαμονή σε ένατόπο. 20
- Ηαξιολόγηση τωνπραγματικώνπεριστατικών ανήκειστην κρί ση του αρμόδιου οργάνου,εκτός αν συντρέχει περίπτωση πλά νης περί τα πράγματαή υπέρβαση της διακριτικής ευχέρειας, για την οποία υπάρχει πάντοτε έδαφος για άσκηση τουακυρω τικού ελέγχου. 25 2290 4ΑΛΛ. 5 10 . 15 Ιακώβουν.Δημοκρατίαςχ.ά. Το Δικαστήριο διεξέρχοντας το διοικητικό φάκελο, διαπίστωσε, όχι μόνοτηνπληρότητα τηςέρευνας,αλλάκαιτηνέγνοια της διοί κησης να μηναφήσειοποιαδήποτεπτυχήτηςυπόθεσης αδιευκρίνι στη.Μέχριπουηυπόθεσηπαρουσιάστηκε στην ΕπιτροπήΕξέτασης Ειδικών Περιπτώσεων,τηςοποίαμέλημαζίμετολειτουργό εγγρα φήςπήγανστοΑλεθρικόκαιέκαμανέρευναεπιτόπου. Περαιτέρω η τροπή που πήρε η υπόθεση με τις επανειλημμένες επανεξετάσεις του αιτήματος,δείχνει προς την ίδια κατεύθυνση. Στηνπερίπτωση πλάνηςπρέπει ναπροκύπτει ότιηκρίση τουορ γάνου στηρίχθηκε σε ανύπαρκτα στοιχεία. Εδώ προτιμήθηκαν ορισμένα στοιχεία σανπιοαξιόπιστα,απόάλλαπου προσκόμισε οαιτητής. Η εκτίμηση έγινεσταπλαίσια της ευχέρειας πουπαρέχεταικαι-τίποτε-το αξιόμεμπτο δεν,έχει.εκτεθεί που_να_δικαιχΑογεί επέμβαση. Η Υπηρεσία ήτανελεύθερη να εκτιμήσει τηνκατά σταση μετον τρόπο πουτο έπραξε.Οι λόγοιπουεπικαλέστηκε ο αιτητής γιανααμφισβητήσει την ορθότητα της ουσιαστικής εκτί μησης της Υπηρεσίας Εγγραφής,παρέμειναν αναπόδεικτοι. 20 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Razis andAnother v. Republic
(1979)3 C.L.R. 172, 25 Χατζηπαναγή v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ. 1079, Πιτζόλης v.Δημοκρατίας
(1991)4 Α.Α.Δ. 3870, 30 . Περατίτης ν.Δημοκρατίας
(1992)4 AAA. 690, Constantintinides v.Republic
(1988)3 C.L.R. 2375, Παναγιώτου v.Δημοκρατίας
(1990)3AAA. 1623, 35 Χριστοδούλου και Αλλη v.Δημοκρατίας
(1992)4 AAA. 4091, Απόφαση Συμβουλίου Επικρατείας Αρ. 4271/88, 40 Απόφαση Συμβουλίου Επικρατείας Αρ. 1906/88. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της άρνησης της Υπηρεσίας Εγγραφής 2291 Ιακώβου ν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1993)του Υπουργείου Εσωτερικών ναεφοδιάσει τοναιτητή με προ σφυγικήταυτότητα. /.Νικολάου γιαΑ. Μαρκίδη, για τον Αιτητή. 5 Γ.ΠαπαϊαχίννΌν,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατηνΚαθ' ης ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Αντικείμενο της προσφυγής είναι η άρνηση 10 της διοίκησης (συγκεκριμένα της Υπηρεσίας Εγγραφής του Υπουργείου Εσωτερικών) ναεφοδιάσει τοναιτητή με προσφυ γική ταυτότητα. Δεν κρίθηκε "εκτοπισθείς" μετην έννοιαπου έχει ηλέξη στοκείμενο τουΣχεδίου Βοηθείας Εκτοπισθέντων και Παθόντων πουείχε εγκρίνει αρχικά μετηνυπ'αρ. 13.503 15 ημερ. 19/9/74απόφασητουτο Υπουργικό Συμβούλιο. Ηέκδοση τέτοιας ταυτότητας εξασφαλίζει στον κάτοχο τηςτα ευεργετή ματα τουΣχεδίου. Στην απορριπτικήτηςαπόφαση, που κοινοποίησε στον αι- 20 τητή μεεπιστολή ημερ.6/11/91, ηΥπηρεσία Εγγραφήςαναφέρει ότι από τηναξιολόγηση τωνστοιχείων "αποδεικνύεται ότι δεν είχατετησυνήθηδιαμονήσαςπρινκαιμέχρι τηνεισβολή στη Βατυλή όπως ισχυρίζεστε". Τοχωριό αυτόβρίσκεται υπό κατο χήαπότοκαλοκαίρι του 1974. Σύμφωναμε τον ορισμό που δι- 25 νει η παραπάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου "εκτο πισθείς" θεωρείται τοάτομοτουοποίου "(α) η μόνιμη κατοικία ευρίσκεται εις κατειλημμένην υπό τωνΤούρκων περιοχήνήκατέστηαπροσπέλαστος,ή (β) 30 " Ο όρος "μόνιμη κατοικία"έτυχε δικαστικής ερμηνείας καιση μαίνει τησυνήθη κατοικίασεαντιδιαστολή μετηνπροσωρινή ή 35 έκτακτηδιαμονή σεένατόπο:ΡαζήςκαιΑλλος ν. Δημοκρατίας
(1979)3 Α.Α.Δ. 127,ΣοφούληςΧ'Ώαναγή ν.Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 1079, Γ.Πιτζόληςν. Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ.3870, ΚωστάκηςΠερατίτηςν.Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ.
- 40 Ο αιτητήςκατάγεταιαπότοΑλεθρικό Λάρνακαςπου βρίσκε ταιστις ελεύθερες περιοχές.Είναιιερέας.Ησύζυγοςτου,πουπέ θανετο 1992,ήταναποτηΒατυλή.Τέλεσαν τουςγάμουςτους στη Βατυλή στις 12/11/72.Απέκτησαν 5παιδιά. Στις 30/12/88 οαιτη2292 4ΑΛΛ. Ιακώβουν. Δημοκρατίας κ.ά. Νικήτας, Δ. τής υπέβαλε γραπτή αίτηση για να του χορηγηθεί προσφυγική ταυτότητα. 5 10 Αρχικά ο αιτητής ισχυρίστηκε πως είχε ταυτότητα από το 1974 καιότικατάτηνενλόγωημερομηνίαζήτησεαπλώςτηναντι κατάσταση της. Όμως στην απαντητικήαγόρευση ο δικηγόρος τουδέχθηκεότι πράγματιγιαπρώτηφοράείχεαποταθείγιαταυ τότητα,κατάτηνως άνωημερομηνία, όπωςακριβώςδιατείνεται ηΥπηρεσία Εγγραφής. Και ρητά εγκατέλειψε κάθε νομική εισηγησηπουέχεισανυπόβαθροτο αίτημαγιααντικατάσταση. Ηυπόθεσητουαιτητήείναιότι μέχρικαιτηνεισβολή ήταν μό_ νιμα εγκατεστημένος στη Βατυλή, πρώτα σε σπίτι που ενοικίαζε και^αργότεραΓέναέως δύο μήνες πριν την.εισβολή στοσπίτι του 15 πενθερού του. Επομένως είναι για τους σκοπούς του Σχεδίου Βοηθείας "εκτοπισθείς". Είναι περαιτέρω ηυπόθεση του ότι στο Αλεθρικόπήγαινε μόνο κάθε Κυριακήγιανα εκτελέσει τακαθή κοντατουσαν ιερέας σετοπικόναό.Δεναμφισβητήθηκεότι οαιτητής σε όλο αυτότοδιάστημαπριντηνεισβολήείχε ενοικιασμέ20 νο σπίτι στο Αλεθρικό μέχρι καιτο 1980 που έκτισε δικότου. 25 30 35 40 Τοαίτημαγια έκδοση ταυτότηταςαπορρίφθηκεστις 28/8/
- Όπως προκύπτει απότο διαθέσιμο υλικό ηκρίση αυτήείχεσαν βάση επίσημη γραπτήδήλωση του κοινοτάρχη Αλεθρικού ημερ. 23/7/89ότικατάτονκρίσιμοχρόνο οαιτητήςείχετησυνήθηδια μονήτου στοΑλεθρικόκαιόχι στη Βατυλή.Τογεγονός ενισχύε ται ουσιαστικά και από άλλη σχετική πιστοποίηση του κοινο τάρχηΒατυλής ημερ. 11/6/
- Περαιτέρωαπότο μητρώο τηςΙε ράς Μητρόπολης Κιτίου διαπιστώθηκε (το σχετικό έγγραφο προσκομίστηκε) ότι ο αιτητής υπηρετούσε στο Αλεθρικό συνε χώς από24/12/72μέχρι8/3/
- Στη συνέχεια ο αιτητής ζήτησε επανεξέταση του αιτήματος του, που συνόδευσε με δήλωση του γραμματέατης Σ.Π.Ε. Αλεθρικού - καιπρώην κοινοτάρχη της κοινότητας αυτής -ότιαπό πληροφορίες του ο αιτητήςκατοικούσε μόνιμα,κατά τον κρίσι μο χρόνο, στη Βατυλή. Ενώ ο κοινοτάρχης της Βατυλής το επι βεβαίωσε με νέο πιστοποιητικό ημερ. 1/3/90 μετο οποίοπρομή θευσε τον αιτητή.Ας σημειωθεί ότι ηνέα αυτή βεβαίωση βασίστηκε σεπληροφορίες πουλήφθηκαναπόσυγκεκριμένο κάτοικο Βατυλής πουκατονομάζεταιστο έγγραφο. Ούτε μετην επανεξέτασηδικαιώθηκεοαιτητής,οοποίος πρό σβαλε την απορριπτική απόφαση ημερ. 7/9/90 με την υπ' αρ. 2293 Νικήτας, Δ. Ιακώβου ν. Δημοκρατίας κ.ά.
(1993)785/90προσφυγή.Όμωςστις4/10/91 ηπροσφυγήαποσύρθηκεγια ναδοθεί ηευκαιρίαστηνΥπηρεσία Εγγραφήςνασυνεκτιμήσει με τα άλλα στοιχεία που είχε το περιεχόμενο 3 δηλώσεων πουαπο απροσεξίαδεν είχανληφθεί υπόψη.Οιδηλώσεις αυτές(παράρτη μαΙ)υποστηρίζουν τιςθέσεις τουαιτητή. Μετηνευκαιρίατηςνέ5 ας επανεξέτασης ο αιτητήςέστειλε 10άλλες δηλώσεις απόκατοί κους τουΑλεθρικού καιπρώηνκατοίκους Βατυλής ότιπράγματι διέμενε μόνιμα στην κατεχόμενη αυτή κοινότητα. Η κρινόμενη προσφυγήαποτελεί την αντίδρασητουαιτητήστην επιστολή της 6/11/91με την οποίατελικά δεν έγινεδεκτήηαξίωση του. 10 Το παραπάνω υλικό αποτέλεσε το επίκεντρο των αγορεύσε ων του δικηγόρου του αιτητή.Προέβη σε εκτενή ανάλυση των διαφόρων δηλώσεων και πιστοποιητικών για να εισηγηθεί πως έπρεπε να γίνει δεκτό το περιεχόμενο των μεταγενέστερων που αναιρούσαν τις προηγούμενες και ιδιαίτερατηδήλωση τουκοι νοτάρχηΑλεθρικού. Τουλάχιστον ταστοιχείαπουπροσκόμισε ο αιτητής καθιστούσαν τηβάσητης επίδικης απόφασης επισφαλή. Η ακύρωσητης επιζητείταιγιατρεις λόγους: 15 20
(1)ότι ηδιεξαχθείσα έρευναδεν ήτανπλήρης,
(2)ότι η έλλειψηεπαρκούς έρευνας οδήγησε σε πλάνη περί τα πράγματα,και 25
(3)ηεπίδικηαπόφασηεκδόθηκεκαθ' υπέρβασητωνακραίων ορίων της ευχέρειας τουδιοικητικού οργάνου. Είναι φανερό ότι εδώ αμφισβητείται ότι έγινε η προσήκουσα στάθμιση του περιεχομένου των δηλώσεων που αφορούσαν στον 30 τόποπουκατοικούσε οαιτητήςκατά τον ουσιώδηχρόνο. Σαν θέ μα αρχής η αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών ανήκει στην κρίση του αρμόδιου οργάνου εκτός αν συντρέχει περίπτωση πλάνης περί τα πράγματαήυπέρβαση της διακριτικής ευχέρειας γιατηνοποίαυπάρχειπάντοτεέδαφοςγιαάσκησητουακυρωτικού 35 ελέγχου: Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας
(1988)3 Α.Α.Δ.2375, Μάρκος Παναγιώτον ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1623 και Γιαννούλα Χριστοδονλίδον και Άλλη ν. Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ.4091. Είναι χρήσιμο νααναφερθώκαισεδύοσχετικάπρό σφατεςαποφάσειςτουΣυμβουλίουΕπικρατείας: 40 "Ηπρόσδοσημεγαλυτέραςβαρύτητοςσταδυσμενήστοιχείατου φακέλου κρινόμενου αξιωματικού έναντι των υπαρχόντωνευ μενών είναικρίσηουσιαστικήκαιωςτέτοιαδιαφεύγειτονακυ2294 4Α.ΑΛ. Ιακώβουν.Δημοκρατίαςκ,ά. Νικήτας,Δ. ρωτικό έλεγχο εφ' όσον προκύπτει ότι πάντως τοαποφάσισαν όργανοέλαβευπ'όψιντουκαιεξετίμησεκαιταευμενή,(4271/88) 5 10 15 20 25 30 ηκρίσηδεαυτή,υποκείμενηστηνουσιαστικήκρίσηκαιεκτίμηση των αρμοδίων συμβουλίων, ελέγχεται απότον ακυρωτικό δικαστήμόνοσεπερίπτωσηπλάνηςπερίταπράγματαήυπέρβα σηςτωνακραίωνορίων τηςδιακριτικήςευχέρειας."(1906/88) Διεξερχόμενοςκανείς το διοικητικό φάκελο μπορεί να διαπιστώσει όχι μόνο την πληρότητα της έρευνας αλλά και την έγνοια της διοίκησης να μην αφήσει οποιαδήποτε πτυχή της υπόθεσης αδιευκρίνιστη. Μέχρι που ηυπόθεση παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Εξέτασης Ειδικών Περιπτώσεων της οποίας μέ λη μαζί μετο λειτουργό-εγγραφής-πήγαν στο Αλεθρικό και.έκα_μαν έρευνα επιτόπου. Περαιτέρω ητροπήπουπήρε ηυπόθεση με τις επανειλημμέ νες επανεξετάσεις του αιτήματος δείχνει προς την ίδια κατεύ θυνση. Στηνπερίπτωση πλάνης πρέπει ναπροκύπτει ότι ηκρίσητου οργάνου στηρίχθηκε σε ανύπαρκταστοιχεία. Εδώπροτι μήθηκαν ορισμένα στοιχεία σαν πιο αξιόπιστα από άλλα που προσκόμισε ο αιτητής. Η εκτίμηση έγινε στα πλαίσια της ευχέ ρειας που παρέχεται και τίποτε το αξιόμεμπτο δεν έχει εκτεθεί που να δικαιολογεί επέμβαση. Η Υπηρεσία ήταν ελεύθερη να εκτιμήσει την κατάσταση με τον τρόπο πουτο έπραξε. OL λόγοι που επικαλέστηκε ο αιτητής για να αμφισβητήσει την ορθότητα της ουσιαστικής εκτίμησης της Υπηρεσίας Εγγραφής παρέμει ναν αναπόδεικτοι. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίς έξοδα Ηεπίδικηαπόφαση επικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2295