clr/1993/1993_4_2405.pdf

(1993)(β)Ειδικά όρισαν ως σύνορο ανάμεσα στις ζώνες HI και Γ γραμμή που περνά από μέρος του παραπάνω κτήματος της αιτήτριας. και ηοποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδατης ΔήμοκρατίαςΑρ.2439της8/9/1989ως ΚανονιστικήΔιοικητική Πρά­ ξη Αρ. 190/89,είναι παράνομη,άκυρηκαιχωρίς κανένανομικό αποτέλεσμα. 5

1. Οποιαδήποτε άλλη ήπρόσθετη θεραπείατο Δικαστήριο κρίνει δίκαιη." 10 Ήτανηθέσητης αιτήτριαςότι οι επιβληθέντες στην ιδιοκτησία της περιορισμοί δυνάμει της Κ.Δ.Π. 190/89,δεν αποτελούσαν απλώς επιβολήδεσμεύσεων ήπεριορισμών στην άσκησητουδικαιώματος της ιδιοκτησίας της,αλλά ισοδυναμούν με αποστέ­ ρησητουδικαιώματοςαυτούπουσυγκρούεται μετις ρητέςπρό­ νοιες του Αρθρου 23 του Συντάγματος,xaL ότι στην παρούσα περίπτωσηαπουσιάζειένααπόταστοιχείαπουαποτελούναπα­ ραίτητη προϋπόθεση για την εγκυρότητα της πράξης δηλαδή η προαπαιτούμενηέρευνα. 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο­ φάσισε ότι: 25
2. Οκαθορισμός των υπόαναφοράζωνώνέγινεύστερα απόεπιστα­ μένηέρευνακαι μελέτη,αφούλήφθηκανυπόψημεταξύάλλωντα φυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής (φυσικό περιβάλλον, γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά),ταπληθυσμιακάδεδομένατηςπε­ ριοχής,τοοδικόδίκτυοκαιοιανάγκεςτουχωριούσεοικιστικήγη 30 γιαταεπόμεναείκοσιχρόνια. Οι επιβληθέντες περιορισμοί δεν στερούν τηναιτήτριατης ιδιο­ κτησίας της αλλά απλώς επιβάλλουν περιορισμούς οι οποίοι πρέπει να εξεταστούν ανεμπίπτουν στις σχετικές διατάξειςτου Συντάγματος. Η ρύθμιση με καθορισμό πολεοδομικών ζωνών ήταναπόλυτα απαραίτητη,όπως φαίνεταιαπότο σύνολο των γεγονότων,κα­ θώς και απότο κείμενο της ίδιαςτης προσβαλλόμενης Διοικητικής Πράξης,Κ.Δ.Π. 190/89,προς το συμφέρον της πολεοδο­ μίας ήπρος ανάπτυξηκαιχρησιμοποίηση τηςσχετικής ιδιοκτη­ σίας για προαγωγή δημόσιας ωφέλειας ή προς προστασία δι­ καιωμάτων τρίτων. 2406 35 40 4ΑΛΛ. Χ"Κνριάχου ν.ΕπαρχουΛεμεσού κ.ά.
3. Με βάσητο Αρθρο 23

(3)του Συντάγματος,μπορούν να τεθούν όροι,δεσμεύσειςήπεριορισμοί στηνάσκησητουδικαιώματοςιδιο­ κτησίας, θαπρέπειναπροσδοθείκάτωαπότιςπεριστάσεις ηπρέ­ πουσα έννοια στους σκοπούς της πολεοδομίας καιτης δημόσιας ωφέλειας. Οόρος 'δημόσιαωφέλεια'συνεχώςδιευρύνεταιμετιςεξελίξειςτης σύγχρονης κοινωνίας, δεν σημαίνει αναπόφευκτηανάγκη,αλλά απλώςεξυπηρέτηση ανωτέρουδημοσίου συμφέροντος. 10 15 20 25 30 35 40 Η έννοιααυτή συνάδειπροςτησχετικήδιάταξητουΑρθρου23

(3)τουΣυντάγματος,ότιηάσκησητουδικαιώματοςιδιοκτησίαςμπο­ ρεί να υποβληθεί με Νόμο σε όρους,δεσμεύσεις ή περιορισμούς απόλυτααπαραίτητους μεταξύάλλων,προςτοσυμφέρον της πολεοδομίας ήπροςπροαγωγήτηςδημόσιαςωφέλειας. 3. Το δικαίωματης ίσης μεταχείρησης που κατοχυρώνεται απότο Αρθρο28καθόλουδενεπηρεάζεται, κατάτηνκρίσητουΔικαστη­ ρίου, ούτε και παραβιάζεται στην παρούσα υπόθεση από την Κ.Δ.Π. 190/89, γιατί σύμφωνα μετις διατάξειςτου Αρθρου 14

(1)τουπερί Ρυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομών Νόμου, Κεφ.96,η αρ­ μόδιααρχήμπορείνακαθορίσει διαφορετικέςΖώνες ανάλογαμε ταχαρακτηριστικάκάθεπεριοχήςκαιμετοσκοπόπουεπιδιώκει. Είναιφυσικόεπομένως,για ιδιοκτησίες μεδιαφορετικάχαρακτηριστικάναεπιβληθούνδιαφορετικοίπεριορισμοί. ΣτιςΖώνεςπου εντάχθηκαν διάφορες εκτάσεις του τεμαχίου της αιτήτριας, όλοι οι ιδιοκτήτες που διαθέτουνακίνητη ιδιοκτησία σ' αυτές έτυχαν της ίδιαςακριβώς μεταχείρισης. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Neophytos Sofroniou and Others v. Municipality of Nicosia and Others, αποφασίστηκεαπότηνπλειοψηφίατηςΟλομέλειας ότι ηαπόλυτηαπαγόρευσηοποιασδήποτεοικοδομικής εργασίας δυνάμει των Αρθρων 12 και 13 του Νόμου,η οποίαπροκύπτει από σχέδια διεύρυνσης ή ευθυγράμμισης οδού, δυνάμει του Αρθρου 12,επενεργείως επιβολήδεσμεύσεωνήπεριορισμών στο δικαίωμαιδιοκτησίαςκαισυγκεκριμένα ωςπεριορισμοί στηχρή­ σητηςιδιοκτησίαςγιασκοπούς οικοδομικής ανάπτυξης,οιοποί­ οι είναιαπόλυτααναγκαίοιπροςτοσυμφέρον της Πολεοδομίας, μέσαστην έννοια του Αρθρου23

(3)του Συντάγματος. Στηνπροκειμένη περίπτωση δεν μπορεί ναλεχθεί ότι οι περιορι­ σμοί οι οποίοι επιβάλλονται ουσιαστικά ουδετεροποιούν το δι­ καίωματηςχρήσεωςκαιαπολαύσεωςτηςπεριουσίας,στηνοποία 2407 Χ"Κυριάκου ν.ΕπαρχουΛεμεσούκ.ά.

(1993)περίπτωσηθαμπορούσεναπροβληθείοισχυρισμόςότιη εισαγω­ γήτων προσβαλλόμενων περιορισμών αποτελείκατάχρησηεξου­ σίας. 'Οχι μόνο ηαιτήτριαείναι ελεύθερηναχρησιμοποιήσει την περιουσία της στην παρούσαμορφήτης,αλλά είναι επίσης ελεύ­ θερηνατηναξιοποιήσει στομέλλονυποκείμενηστους επιπρόσθετους περιορισμούς πουεπιβλήθηκαναπότηνεπίδικη απόφαση. Ως προς το θέμα τηςαποστέρησης της ιδιοκτησίας αλλά και το θέματης μείωσης τηςοικονομικής αξίας,το οποίο εμπίπτει στη δικαιοδοσία των πολιτικών Δικαστηρίων, είναι σαφής η απόφάσητηςΟλομέλειαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Lanitis E.C. Estates Ltd. κ.ά. ν. Δημοκρατίας. 5 10 Τι είναι δέουσα έρευνα είναι θέμασχετικόπροςτα περιστατικά της κάθευπόθεσης. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 20 Sofroniou and Others v. Municipality of Nicosia andOthers

(1976)3 C.LR. 124, Thymopoulos andOthers v.Municipal Committee of Nicosia

(1967)3 25 C.L.R.588, BluewaveProjectsLtdandOthers v.Republic

(1985)3C.L.R. 2522, TryfonosandOthers v.MunicipalityofNicosia

(1988)3 C.LR.901, 30 Lanitis E.G. EstatesLtd. κ.ά. v.Δημοκρατίας

(1989)3Α.Α.Δ.

1. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία κατέταξαντο κτήμα της οατήτριας στην περιοχή Γιαρεμάνη, στο χωριό Π. Κυβίδες της ΕπαρχίαςΛεμεσού στη ζώνη HI xaL μέρος στη ζώνη Γ και επέβαλαν περιορισμούς αναφορι­ κά με τον τύπο των οικοδομών, το ύψος και τον αριθμό των οι­ κοδομών που θα ανεγείρονταν στο τεμάχιο. Π. Παύλου, για την Αιτήτρια. Μ. Φλωρέντζος, Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για τους 2408 35 40 4Α.Α.Δ. Χ'Ίίυριάκουν. ΕπαρχουΛεμεσού κ.ά. Λοΐξου,Π. Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 5 ΛΟΪΖΟΥ, Π.:Μετηνπροσφυγήτηςη αιτήτριαζήτησε απότο Δικαστήριο: "
2. Δήλωσηότι ηπράξηήαπόφαση των καθ' ων ηαίτηση με τηνοποία: 10 15 20 25 (α)Καθόρισαντμήματηςπεριοχήςτουχωριού Π.Κυβίδεςως οικιστική ζώνη μέσα στην οποίαεπιτρέπεται,σύμφωνα με όρους αναφορικά με τον τύπο των οικοδομών, το ΰψος τους, τον αριθμό ορόφων και το συντελεστή δόμησης,να εγερθούν οικοδομές και κατάταξαν μέρος του κτήματος της αιτήτριας με Αρ. Εγγρ. 13641, Φ/ΣχLI1I/19, Αρ. Τεμ. 258 στην περιοχή Γιαρεμάνη, στο χωριό Π. Κυβίδες της Επαρχίας Λεμεσούστηζώνη HI και μέρος στηζώνη Γ. (β)Ειδικά όρισαν ως σύνορο ανάμεσα στις ζώνες HI και Γ γραμμή που περνά από μέρος του παραπάνω κτήματος τηςαιτήτριας. και η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δη­ μοκρατίας Αρ.2439της 8/9/1989 ως Κανονιστική Διοικητική ΠράξηΑρ. 190/89,είναι παράνομη, άκυρηκαιχωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα.
3. Οποιαδήποτε άλλη ή πρόσθετη θεραπεία το Δικαστήριο κρίνειδίκαιη." 30 Η αιτήτρια είναι ιδιοκτήτρια του τεμαχίου με αρ. 258 στο Φύλλο/Σχέδιο LIII, 19στην περιοχή τουχωριού Πάνω Κυβίδες, τηςΕπαρχίαςΛεμεσού.Τοτεμάχιοέχειέκτασηπερίπου 15εκτά­ ρια (113 σκάλες). 35 40 Στο πω πάνωτεμάχιο επιτρεπότανπριν απότις 8Σεπτεμβρί­ ου 1989 σύμφωνα με τους περί Οδών και Οικοδομών Κανονι­ σμούς, ποσοστό καλύψεως για το ισόγειο 50% του "οικοπέδου", 40%γιατονπρώτοκαιδεύτεροόροφοκαι 30%γιατουςορόφους πάνωαπότο δεύτερο (Κανονισμός 6

(1)). Οαριθμός ορόφων δεν περιοριζόταν ούτεκαιυπήρχεοποιοσδήποτεάλλος περιορισμός. Όπως αναφέρεταιστην ένσταση των καθ' ωνη αίτησηγιανα τεθεί η ανάπτυξητηςπεριοχής τουπιοπάνωχωριού σε ορθολο2409 Λοΐξου, Π. Χ"Κυριάκου ν.Επαρχου Λεμεσούκ.ά.

(1993)γιστική και προγραμματισμένη βάσηκρίθηκε σκόπιμο να καθο­ ριστούν πολεοδομικές ζώνες στην περιοχή. Γι* αυτόκαιο Διευ­ θυντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως σε συνεννόη­ σημετον ΈπαρχοΛεμεσούκαιτην ενδιαφερόμενηΤοπικήΑρχή ετοίμασε σχέδιο για καθορισμό πολεοδομικών ζωνών το οποίο φέρει αριθμόΤ.Ρ.Η. 300. Ο ΈπαρχοςΛεμεσού,που είναι ηαρμόδια αρχήγια τονκα­ θορισμό πολεοδομικών ζωνών σύμφωνα με το άρθρο 14

(1)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε, στη συνέχεια ο Νόμος, με επιστολή του ημερο­ μηνίας 16 Ιανουαρίου 1989 προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών ενέκρινε το πιο πάνω σχέδιο. Το Υπουργείο Εσωτερικών υπέβαλε το πιο πάνωσχέδιο στο Υπουργικό Συμβούλιο για τη σχετική έγκριση με την πρόταση του αρ.1038/

1. ΤοΥπουργικό Συμβούλιο μετην Απόφασητουαρ.32.195 και ημερομηνίας 24 Αυγούστου 1989, (Παράρτημα "Δ"),ενέκρινε το π ω πάνω σχέδιο το οποίο στη συνέχεια δημοσιεύτηκε με την Κ.Δ.Π. 190/89στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με αρ.2439της 8ης Σεπτεμβρίου
2. 5 10 15 20 Είναι ηθέση των καθ*ωνη αίτησηόπ ηεισαγωγή των πω πά- 25 νω περιορισμών έγινε με βάσηταχαρακτηριστικάπουδιαθέτει η περιοχήκαιμεσκοπότηνπροστασίατουφυσικού περιβάλλοντος, τη διατήρηση του χαρακτήρατου τοπίου, τη ρύθμιση της μελλο­ ντικής ανάπτυξηςκαι την προστασία της δημόσιας υγείας,όπως αναφέρεταιστην πρώτηπαράγραφοτης Κ.Δ.Π. 190/
3. 30 Σύμφωνα με αυτή το τεμάχιο της αιτήτριας εντάχθηκε στις ακόλουθες ζώνες: (α)Έκταση 1 εκτάριο (8σκάλες) περίπου,εντάχθηκε στην οι- 35 κιστική ζώνηΗ1στηνοποία επιτρέπεταιηανέγερσηκάθεείδους οικοδομής εκτός από αποθήκες,βιομηχανικές οικοδομές εργα­ στήρια αυξημένου βαθμού οχληρίας και κτηνοτροφικάυποστα­ τικά. Στη ζώνη αυτή επιτρέπεται συντελεστής δομήσεως 0.90:1 για εγκριμενα οικόπεδα και 0.60:1 για χωράφια, με ανώτατο 40 αριθμό ορόφων δύο. Η ένταξη ενός μόνο εκταρίου από το όλο αυτότεμάχιο στην πιο πάνωοικιστική ζώνη οφείλεται κατά τους καθ'ων ηαίτηση 2410 4Α,ΑΑ. Χ"Κυριάκου ν. ΕπαρχουΛεμεσούκ.ά. Λοΐζου, Π. σταακόλουθα: (ι) Τοτεμάχιο είναι πολύ μεγάλο σε έκταση. 5 10 15 20 (ιι) Κατάτον καθορισμό οικιστικών ζωνών γίνεταιπροσπάθεια να ικανοποιηθούν οι ανάγκες μιας περιοχής σε οικιστική γη όχι μόνο απόπλευράς έκτασης αλλά και απόπλευράς έντα­ ξης σ' αυτές του μεγαλύτερου δυνατούαριθμού ιδιοκτητών για ικανοποίηση ατομικών αναγκών και αποφυγή μονοπωλιακών καταστάσεων. Στην προκειμένη περίπτωση ένταξη ολόκληρου του τεμαχίου της αιτήτριαςστην οικιστική ζώνη θα απέκλειε την ένταξη πολλών άλλων μικρών ιδιοκτησιών γης. Σημειώνεται ότι ηγηπου εντάχθηκε στην οικιστική πε­ ριοχήτουχωριού καλύπτει στο πολλαπλάσιο τις ανάγκεςσε γηγιατα επόμενα είκοσιχρόνια. (β) Έκταση 10 εκτάρια (76.5 σκάλες) εντάχθηκαν στη Ζώνη "Γ" με ανώτατοσυντελεστήδομήσεως 0.15:1και ανώτατο αριθ­ μόορόφωνδύο.Στηζώνηαυτήδίνεταικάποια ενθάρρυνση στην οικιστικήανάπτυξηγιατίκαλύπτειτηνπεριοχήπουκρίθηκεσαν ηπιοκατάλληλη για τη μελλοντικήεπέκταση της οικιστικής πε­ ριοχής του χωριού. Στηζώνη "Γ" επιτρέπεται ηανέγερση κάθε είδους οικοδομής εκτός από αποθήκες,βιομηχανικές οικοδομές, εργαστήρια καικτηνοτροφικάυποστατικά. 25 30 35 40 (γ)Έκταση4εκτάρια(28.5 σκάλες) εντάχθηκεστηζώνη"Ζ"με ανώτατο συντελεστήδομήσεως 0.05:1 και ανώτατο αριθμό ορό­ φωνένα.Στοτμήμααυτότουτεμαχίουστοοποίοεπιτρέπονταιοι ίδιεςοικοδομές όπωςκαιστηζώνη"Γ"πιοπάνω, αποθαρρύνεται ηοικοδομική ανάπτυξηγιατί αυτόείναι απομακρισμένο απότην κατοικημένηπεριοχήτουχωριούκαι επίσης ταμορφολογικά του χαρακτηριστικά τοκαθιστούν δύσκολο να αναπτυχθεί. EivaLηθέσητης αιτήτριαςότι οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στην ανάπτυξη και αξιοποίηση του κτήματος με τη Κ.Δ.Π. 190/89, δεν αποτελούν απλώς επιβολή δεσμεύσεων ή πε­ ριορισμών στην άσκηση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας της, αλλά ισοδυναμούν με αποστέρηση του δικαιώματος αυτούπου συγκρούεται μετις ρητές πρόνοιες του Αρθρου23 τουΣυντάγματος, καιότι στην παρούσαπερίπτωση απουσιάζει ένααπό τα στοιχεία που αποτελούν απαραίτητηπροϋπόθεση για την εγκυ­ ρότητα της πράξηςδηλαδήηπροαπαιτούμενηέρευνα. Όσον αφοράτοθέματης επαρκούςέρευνας είναι φανερόαπό 2411 Λοΐζου, Π. Χ"Κυριάκου ν. ΕπαρχουΛεμεσού κ.ά.

(1993)τα στοιχεία του φακέλου όπως σε συντομία έχουν εκτεθεί πιο πάνω όχι οι καθ' ων ηαίτηση πριν την έκδοση της προσβαλλό­ μενης πράξης, είχαν προβεί σε πλήρη και επαρκή έρευνα όλων των στοιχείων, γεγονότων και περιστατικών της υπόθεσης, και προχώρησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης αφού στάθμισαν όλους μαζί τουςπαράγοντες. Μετην προσβαλλόμενη γνωστοποίηση πουεκδόθηκεδυνάμει του άρθρου 14

(1)του Νόμου,απότο κείμενο της πρότασης του Υπουργείου Εσωτερικών προς το Υπουργικό Συμβούλιο, καθώς και απότο κείμενο της Γνωστοποίησης αυτής,επιδιώκεται ηπροστασία του φυσικού περιβάλλοντος, ηδιατήρηση τουχα­ ρακτήρα του τοπίου,ηρύθμιση της μελλοντικής ανάπτυξης και ηπροστασία της δημόσιας υγείας. 5 10 15 Οισχετικοί κίνδυνοιείχανδιαφανείαπότηνκτηθείσαπείρακαι τουςπαρατηρούμενουςρυθμούςοικοδομικής ανάπτυξης. Οκαθο­ ρισμός δε των υπόαναφορά ζωνών έγινεύστερα από επισταμένη έρευνα και μελέτη,αφούλήφθηκανυπό\|>ημεταξύάλλων ταφυσι­ κά χαρακτηριστικάτης περιοχής (φυσικό περιβάλλον, γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά), ταπληθυσμιακά δεδομένα της περιοχής, το οδικόδίκτυο και οι ανάγκεςτουχωριού σε οικιστική γηγιατα επόμεναείκοσιχρόνια. 20 Όσον αφοράτον ισχυρισμό της αιτήτριας ότι οι περιορισμοί 25 που τέθηκαν ισοδυναμούν με αποστέρηση του δικαιώματος ανά­ πτυξηςκαιαξιοποίησηςτουκτήματοςπουσυγκρούεται μετιςπρό­ νοιες τουΑρθρου23τουΣυντάγματος,οισχυρισμός αυτόςδενευ­ σταθεί. Και τούτο γιατί δεν στερούν την αιτήτριατης ιδιοκτησίας τηςαλλάαπλώςεπιβάλλουνπεριορισμούς οιοποίοι πρέπειναεξε- 30 ταστούν αν εμπίπτουν στις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος πουσκοπεύωνακάμωστησυνέχεια. Η ρύθμιση με καθορισμό πολεοδομικών ζωνών ήταναπόλυ­ τα απαραίτητη, όπως φαίνεται από το σύνολο των γεγονότων, καθώς και από το κείμενο της ίδιας της προσβαλλόμενης Διοι­ κητικής Πράξης, Κ.Δ.Π. 190/89,προς το συμφέρον της πολεο­ δομίας ή προς ανάπτυξηκαι χρησιμοποίηση της σχετικής ιδιο­ κτησίαςγιαπροαγωγήδημόσιαςωφέλειας ήπροςπροστασίαδι­ καιωμάτων τρίτων. ΤοΑρθρο23

(1)τουΣυντάγματοςκατοχυρώνειτοδικαίωμαακί­ νητης ιδιοκτησίας. Η παράγραφος2του ιδίουάρθρουορίζει ότι: 2412 35 40 4Α.ΑΑ. Χ"Κυριάκου v. ΕπαρχουΛεμεσούκ.ά. Λοΐζου, Π. "Στέρηση ή περιορισμός οιουδήποτε τοιούτου δικαιώματος δενδύναταινα επιβληθή,ειμήως προβλέπεται6ια τουπαρό­ ντοςάρθρου." 5 Η δε παράγραφος 3 του ιδίου Αρθρου επιτρέπει κατά συ­ νταγματικήπαραχώρησητην υποβολήτης άσκησης τουδικαιώ­ ματος ιδιοκτησίαςσε όρους,δεσμεύσειςήπεριορισμούς γιαορι­ σμένους σκοπούς. Συγκεκριμένα ηπαράγραφος

(3)ορίζει: 10 "Ηάσκησις τοιούτου δικαιώματοςδύναταινα υποβληθεί δια νόμου εις όρους δεσμεύσεις ή περιορισμούς απολύτως απαραίτητους προς το συμφέρον της δημοσίας ασφάλειας ή τηςδημοσίαςυγείαςή τωνδημοσίων ηθώνήτηςπολεοδομίας ήτης αναπτύξεως καιχρησιμοποιήσεως οποιασδήποτε ιδιοκτησίαςπροςπροαγωγήντηςδημοσίαςωφέλειας ήπροςπροστασίαν των δικαιωμάτων τρίτων." 15 20 25 30 35 40 ΜεβάσητηνπιοπάνωΣυνταγματικήδιάταξημπορούννατε­ θούν όροι, δεσμεύσεις ή περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος ιδιοκτησίας, θαπρέπει να προσδοθεί κάτω απότις περι­ στάσεις η πρέπουσα έννοια στους σκοπούς τηςπολεοδομίαςκαι της δημόσιας ωφέλειας. Αναφορικά με τον όρο "δημόσια ωφέλεια" ηοποίαοπωσδήποτέ δεν σημαίνει "δημόσια ανάγκη", αναφοράμπορεί να γίνει στον Κυριακόπουλο, Ελληνικόν ΣυνταγματικόνΔίκαιον,έκδοσις 4ησελ. 400-401, όπου: "3. Της ιδιοκτησίας αυτούουδείς στερείται ειμήυπό όρους, τουςοποίους αυτότοάρθρο 17καθορίζειτουημετέρουσυντάγ­ ματοςμηεπιτρέποντοςναορισθήδιάνόμουάλλως. Οιόροιού­ τοι είναι οι εξής: (α) Δημόσια ωφέλεια. Προ της εν έτει 1911 αναθεωρήσεως του Συντάγματος το σχετικόν άρθρον αυτού έλεγε'δημό­ σια ανάγκη'. Ητροποποίησις εις 'δημοσίαν ωφέλειαν', ήτις διετηρήθη και εις τα επόμενα συντάγματα,οφείλεται εις την προσπάθειαν όπως αρθήπάσααμφισβήτησις περί της εννοί­ ας της 'ανάγκης'ότι δηλαδήο όρος δενκυριολεκτείται εν τη έννοια του απολύτως αναγκαίου,αλλά περιλαμβάνει καιτην ωφέλειαν. Εν τούτοις εκρίθη άμα, ότι υπ' αμφοτέρων των όρων εκφράζεταιηαυτήέννοια. Πράγματιδεοόρος 'δημοσίαανάγκη'δενσημαίνει,ότιανα2413 Λοΐζου, Π. Χ"Κυριάκου ν. ΕπαρχουΛεμεσούκ.ό.

(1993)πόφευκτος 'ανάγκη' επιβάλλει εις το Κράτος να προβή εις 'ανανκασηκήν απαλλοτρίωσιν' της ιδιοκτησίας προσώπου τι­ νός αλλ' έχει έννοιαν ευρυτέραν, μηδιαφέρουσαντης έννοιας της 'δημοσίας ωφελείας'. Εκάτερος των όρων τούτων δηλοί, ότιυπέρτατονδημόσιονσυμφέρον επιβάλλει τηναναγκαστικήν 5 απαλλοτρίωσιν. Αναγκαστική απαλλοτρίωσις δια δημοσίαν 'ανάγκην' ή 'ωφέλειαν' σημαίνει ότι απαλλοτρίούταιπράγμα τι αναγκαίον,ουχί απολύτωςαλλάσχετικώς,προςπροσφοράν εξυπηρέτησις σκοπού τινός, αποτελούντος 'δημόσιαν ωφέλει­ αν'. Αυτήδέον ν' αποτελή τον σκοπόν του έργου, αλλ' ηανά- 10 γκητουαπαλλοτριωμένου πράγματοςσυνιστά τηναιτίαν,ήτις δικαιολογεί την τοιαύτην απαλλοτρίωσιν. Αλλαις λέξεσιν, η μενανάγκηαναφέρεταιεις το μέσον,η δεωφέλεια εις τονσκο­ πόν,εις ον αποβλέπει τοαπαλλοτριούν Κράτος " 15 Ο όρος 'δημοσία ωφέλεια' συνεχώς διευρύνεται μετιςεξελίξεις της σύγχρονης κοινωνίας, δεν σημαίνει αναπόφευκτη ανάγκη, αλλάαπλώςεξυπηρέτησηανωτέρουδημοσίουσυμφέροντος.Στο Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο του Κυριακόπουλου (πιο πάνω), τόμος Γ,στησελ. 375 (υποσημείωση 48)αναφέρεταιότι: 20 "Έφ. Ναυπ. 170/1924, Θέμις Λ5, σ.77 'δημοσίαωφέλεια' εί­ ναι πάσα εξυπηρέτησις αναγόμενη εις τον ποικιλόμορφον προορισμόν τουκράτους,παρακολοϋθούντοςτην κοινωνικήν εξέλιξιν." Ηέννοια αυτήσυνάδει προς την σχετική διάταξητουΑρθρου 23

(3)του Συντάγματος μας,ότι ηάσκηση του δικαιώματοςιδιο­ κτησίας μπορεί ναυποβληθεί μενόμο σε όρους,δεσμεύσεις ή πε­ ριορισμούς απόλυτααπαραίτητουςμεταξύ άλλων, προς το συμ- 30 φέροντηςπολεοδομίαςήπροςπροαγωγήτηςδημόσιαςωφέλειας. Επομένως,δενευσταθούν οι ισχυρισμοί τηςαπήτριαςότιοιπρο­ σβαλλόμενες πολεοδομικές ζώνες δεν μπορούσαν να καθορι­ σθούν ήεπιβληθούν στην περιουσία της και γενικά στην περιοχή του χωριού Π. Κυβίδης μεβάση το Αρθρο23 τουΣυντάγματος. 35 Σχετικάμετηδυνατότηταεπιβολήςήκαιδημοσίευσης στηνΕπί­ σημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςΠολεοδομικών Ζωνών,αυτήέγι­ νε στην παρούσα υπόθεση νόμιμα από την αρμόδια Αρχή, τον ΈπαρχοΛεμεσού,σύμφωνα μετις διατάξειςτουάρθρου 14

(1)του 40 Νόμου,καιέτυχε τηςέγκρισης τουΥπουργικού Συμβουλίου. Η αιτήτρια ισχυρίζεται επίσης ότι ηπροσβαλλόμενη απόφα­ ση λήφθηκε κατά παράβαση του Αρθρου 28 του Συντάγματος, 2414 25 4 ΑΛΛ Χ"Κυριάκου ν. Επαρχου Λεμεσούκ.ά. Λοΐζου, Π. ότι δηλαδήπαραβιάστηκεαπότουςκαθ' ων ηαίτησηηαρχήτης ισότητας καιτης ίσης μεταχείρησης. 5 10 Τοδικαίωματηςίσηςμεταχείρησης πουκατοχυρώνεταιαπότο Αρθρο28καθόλουδενεπηρεάζεται, κατάτηνκρίση μου,ούτεκαι παραβιάζεται στην παρούσαυπόθεσηαπότην Κ.Δ.Π. 190/89,για­ τί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14

(1)του Νόμου,η αρ­ μόδιααρχήμπορείνακαθορίσει διαφορετικές Ζώνες ανάλογαμε ταχαρακτηριστικάκάθεπεριοχήςκαι μετο σκοπόπου επιδιώκει. EivaLφυσικό επομένως,για ιδιοκτησίες μεδιαφορετικά χαρακτη­ ριστικάναεπιβληθούνδιαφορετικοίπεριορισμοί. ΣτιςΖώνεςπου εντάχθηκανδιάφορεςεκτάσειςτουτεμαχίουτηςαιτήτριας,όλοιοι ιδιοκτήτες πουδιαθέτουνακίνητηιδιοκτησία σ' αυτές έτυχαντης ίδιας ακριβώς μεταχείρησης. 15 20 25 30 35 Επιπρόσθετα με ταόσα αναφέρθηκανπροηγουμένως για τον ισχυρισμό τηςαιτήτριαςότι οι περιορισμοί που έχουν τεθεί στην ιδιοκτησίατης ισοδυναμούν με αποστέρηση -απαλλοτρίωση της ιδιοκτησίας, αφούπεριορίζεται σημαντικά το δικαίωμαοικοδομικής ανάπτυξηςκαι της αποστερείται το δικαίωμα εκμετάλλευ­ σηςτηςπεριουσίαςτης,ηαπάντησηείναιότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν ευσταθούν,γιατίδενεμπίπτουνστην έννοιατηςαπαλλοτρίω­ σης,όπωςαυτήέχειοριστεί απότιςγενικές αρχέςτου δικαίου. ΟΚυριακόπουλος στο σύγγραμματουΕλληνικόν Συνταγματικόν Δίκαιον, έκδοσης 4η,σελ. 407),αναφέρει: "Άναγκαοτική-Απαλλοτρίωσις', είναι η αφαίρεσις ιδιο­ κτησίας προσώπου τινός καιη μεταβίβασις αυτήςεις έτερον (το Κράτος, τον Δήμον, ή άλλον Οργανισμόν Δημοσίου Δι­ καίου, ιδίώτην τινά).Επομένως δενπρόκειται περί'αναγκα­ στικής απαλλοτριώσεως' και δεν οφείλεται δια τον λόγον τούτον αποζημίωσις, εν πάση άλλη περιπτώσει, καθ' ην δεν πρόκειται περί 'αφαιρέσεως' ιδιοκτησίας τινός και 'μεταβιβάσεως' αυτήςεις έτερον. Κατ' ακολουθίαν,περιορισμοί τι­ νές (λ.χ. οικοδομικοί) τιθέμενοι OLa γενικών νόμων,δικαιώ­ ματος τινός πηγάζοντος εκ της ιδιοκτησίας, δεν αποτελούν αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν δια δημοσίων ωφέλειαν και δεν υποχρεούσιν εις αποζημίωσιν." 40 Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση NeophytosSofroniouand Others v.TheMunicipalityofNicosia and Others

(1976)3 C.L.R.124,αποφασίστηκεαπότηνπλειοψηφία της Ολομέλειας ότι ηαπόλυτηαπαγόρευσηοποιασδήποτεοικοδο2415 Λοΐζου,Π. Χ"Κυριάκουν.ΕπαρχουΛεμεσού κ.ά.

(1993)μικήςεργασίαςδυνάμειτωνάρθρων 12και 13τουΝόμου,η οποία προκύπτει από σχέδιαδιεύρυνσηςήευθυγράμμισης οδού, δυνάμει του άρθρου 12,επενεργεί ως επιβολήδεσμεύσεων ήπεριορισμών στο δικαίωμαιδιοκτησίας και συγκεκριμένα ως περιορισμοί στη χρήση της ιδιοκτησίας για σκοπούς οικοδομικής ανάπτυξης, οι 5 οποίοι είναιαπόλυτα αναγκαίοι προςτοσυμφέροντης Πολεοδο­ μίας, μέσα στην έννοιατουΑρθρου23

(3)τουΣυντάγματος. Στην απόφαση αυτήακολουθήθηκεηπροηγούμενηαπόφασητου Δικα­ στηρίου Thymopoulos and Others v. The Municipal Committee of Nicosia

(1967)3 C.L.R.588.Παραπομπήμπορείεπίσηςναγίνει 10 στηνυπόθεσηBluewaveProjectsLtd andOthersv.TheRepublic

(1985)3 C.L.R.2522, στη σελ. 2527, όπωςκαι στην απόφαση σης υποθέσεις αρ. 603/84, 613/84και614/84,Tryfonosand Others v. The Municipalityof Nicosia

(1988)3C.LR. 901,όπου αναφέρο­ νται χαρακτηριστικάταεξής: 15 "The restrictions imposed are so extensive, accord ing to this submission, as to amount in effect to deprivation of property. Consequently, the power conferred by para. 3 of Article 23 to impose limitations in the interest of town 20 planning, was abused andin fact employed to achieve another objective tantamounting to deprivation of property. The submission is patently ill-founded. Notonly theapplicants are free to use the property in its present form: they are also at liberty to exploit it in future, albeit subject to additional 25 limitationstothoseinexistence atthetimeof thepromulgation of the order, entailing further restrictions to the building ratio and the height that potential development may reach. Only where therestrictions imposed neutralise in substance the right to theuse andenjoyment of property canavalidcase of abuse 30 of thepower tointroducelimitationsbe madeout.Thecase law makes this proposition abundantly clear (see, inter alia,Ioulia Manglisand Others v.Republicand Others

(1984)3C.L.R. 351 and Demetrios Thymopoulos v. The Municipal Committee of Nicosia

(1967)3C.L.R.588. 35 Itis worth recalling thattherighttoproperty doesnotcarry with it an unfettered right to its development -Simonis and Another v. Improvement Board of Laxia

(1984)3 C.L.R. 109. This ground,too,must necessarily fail." Στην προκειμένηπερίπτωσηδεν μπορεί να λεχθεί ότι οιπε­ ριορισμοί οι οποίοι επιβάλλονται ουσιαστικά ουδετεροποιούν το δικαίωμα τηςχρήσεωςκαιαπολαύσεωςτηςπεριουσίας,στην 2416 40 4ΑΛΛ 5 10 Χ"Κυριάκου ν. ΕπαρχουΛεμεσούκ.ά. Λοΐζου, Π. οποίαπερίπτωσηθαμπορούσε ναπροβληθεί ο ισχυρισμός ότιη εισαγωγή των προσβαλλόμενων περιορισμών αποτελεί κατά­ χρηση εξουσίας. Όχι μόνο η αιτήτρια είναι ελεύθερηνα χρησι­ μοποιήσει τηνπεριουσία τηςστην παρούσαμορφήτης,αλλά είVOLεπίσης ελεύθερηνατην αξιοποιήσει στο μέλλον υποκείμενη στους επιπρόσθετους περιορισμούς που επιβλήθηκαν από την επίδικηαπόφαση. Ως προς το πιο πάνωθέματης αποστέρησης της ιδιοκτησίας αλλά και το θέματης μείωσης της οικονομικής αξίας,το οποίο εμπίπτει στη δικαιοδοσία των πολιτικών Δικαστηρίων, είναι σαφής ηαπόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Lanitis E.C. Estates Ltd. κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1989)3ΑΛΑ

1. 15 20 25 30 35 40 Προβάλλεται τέλος από μέρους της αιτήτριας ο ισχυρισμός ότι οι καθ' ων ηαίτηση κατά την έκδοση της επίδικης διοικητι­ κήςπράξης,δενείχανπροβεί στην κατάλληλη έρευνα επειδήπα­ ρέλειψαν ναλάβουνυπόψητηναυξημένηζήτησηοικιστικής γης απόξένους μηκατοίκους των Πάνω Κυβίδων,πράγμαπου κα­ τά τον ισχυρισμό της,θαήτανωφέλιμο για τοκοινό γενικάπου αναζητείχώρους στην εξοχή,όχι μακρυά απότηνπόλη,όπωςείvaL οι Πάνω Κυβίδες. Τι είναι δέουσα έρευνα είναι θέμασχετικό προςταπεριστατι­ κάτηςκάθευπόθεσης. Καιστην παρούσαυπόθεσηόπωςέχειλε­ χθεί είναι φανερό ότι ο ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί. Στο φά­ κελο της υπόθεσης γίνεται αναφοράστην έκταση της οικιστικής περιοχής τουχωριού Π. Κυβίδες,όπως καθορίζεται μετις πολεοδομικές ζώνες, που καλύπτει στο πολλαπλάσιο τις οικιστικές ανάγκες τουχωριού. Πουθενάδεν αναφέρεταιότι ηχωριτικότητα των οικιστικών ζωνών έχει μοναδικό σκοπό την ικανοποίηση τωνστεγαστικών αναγκώντουγηγενήπληθυσμού.Δεδομένου ότι ηχωρητικότητα της οικιστικής περιοχής υπερκαλύπτει τις οικιστικές ανάγκεςτωνκατοίκωντουχωριού,είναιφανερόότιοιζώ­ νες μπορούνάνετανα ικανοποιήσουνκαιτυχόνοικοδομικήήπα­ ραθεριστικήανάπτυξηαπόμηκατοίκουςτουχωριού. Χάριν συμπληρώσεως της εικόνας θα πρέπει να σημειωθεί εδώότι οιπολεοδομικές ζώνες πουκαθορίστηκανμετην Κ.Δ.Π. 190/89,έχουν αναθεωρηθείμε την Κ.Δ.Π. 335/90που έχειδημο­ σιευτεί την 1 Δεκεμβρίου 1990 στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔη­ μοκρατίας μεαριθμό
2. 2417 Λοΐζου, Π. Χ"Κυριάκου ν. Επαρχου Λεμεσούκ.ά.

(1993)Το τεμάχιο της αιτήτριας έχει επηρεασθεί από την Κ.Δ.Π. 355/90ως ακολούθως: (ι) Η οικιστική ζώνη HI επεκτείνεται σε βάρος της ζώνης Γ καικαλύπτει 3εκτάριαεπιπρόσθετατηςαρχικήςέκτασης,δήλαδήησυνολική έκταση πουκαλύπτει ηζώνη HI στο τεμάχιο της αιτήτριας είναι 4.5 εκτάρια. 5 (LI) Ηζώνη Γ μειώνεται από 10 εκτάριασε 6.5 εκτάρια. 10 (ιιι) Η ζώνηΖδεν έχειεπηρεασθεί όσον αφοράτοτεμάχιοτης αιτήτριας. Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται. Επικυρώνεται η επίδικη διοικητική πράξη.Κάτω όμως απότις περιστάσεις δεν γίνεται διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2418 15