(1993)27 Οκτωβρίου, 1993 [ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΖΑΠΙΤΗΣΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 444/90) Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 τον Σνντάγματος — Αντικείμενο — Πράξη ή απόφαση διοικητικού όργανον ή Αρχής κατά την άσκηση εκτελεστικής ήδιοικητικής ^τονργίας, ηοποίαεμπίπτει στησφαίρα τον δημοσίουκαι όχι τον ιδιωτικού δικαίου — Διεκδίκηση από το κράτοςκρατικής γηςμεδικαστικάμέσααπόπαράνομουςεπεμβασίες, αποτελείπράξη ιδιωτικού δικαίουκαθ'ότιπεριλαμβάνεταισεπράξεις διαχείρισης κρατικής γής — Επιδίωξηχρήσης της γης, γιαανέγερση σχολείου,δενκαθιστά τηναπόφασηπράξη δημόσιονδικαίου. Στην προσφυγή αυτή, με την οποία προσβλήθηκε απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίουναεπιδιώξει μενόμιμαμέσατην έξωσητων προσφύγων που είχανανεγείρει κατοικίες σε χαλίτικηγηκαι αρνού νταν νατις εγκαταλείψουν,επιλέγοντας ένα απότα ισχύονταστεγα στικάσχέδια,προβλήθηκεπροδικαστικήένστασηαπόμέρουςτωνκαθ' ωνηαίτηση,ότιη επίδικηαπόφασηανάγετοστησφαίρατουιδιωτικού δικαίουκαιωςεκτούτουδενμπορούσεναπροσβληθείμεπροσφυγή. 5 10 15 ΤοΑνώτατο Δικαστήριοαπορρίπτοντας τηνπροσφυγήαποφά σισεότι: 20 ΣτηνυπόθεσηΙωάννηςΕρωτοκρίτονν.Δημοκρατίας,τοπαρόνΔι καστήριο είχε την ευκαιρίαναεξετάσει διεξοδικάπαρόμια προδικα στικήένστασηπουήγειρεηΔημοκρατία, ότανηεπίδικηαπόφαση στην παρούσαπροσφυγήείχεπροσβληθείαπόάλλο εκτοπισμένοπρόσωπο, που είχε επέμβει στην ίδιακρατική γηκάτωαπότις ίδιες συνθήκες με 25 2436 4Α.ΑΛ. 5 10 15 -20 25 30 35 40 Ζαπίτηςκ.ά.ν. Δημοκρατίας τουςπαρόντεςαιτητές.ΣτηνυπόθεσηεκείνητοΔικαστήριο επανέλαβε τη θέση ότι οι λέξεις "πράξη" ή "απόφαση",μέσα στην έννοια του Αρθρου 146.1 του Συντάγματος, σημαίνει μόνοτηνπράξη ή απόφαση πουτοδιοικητικό όργανοήαρχήεκδίδουνκατάτηνάσκησητηςεκτελεστικής ή της διοικητικής λειτουργίας τους, η οποία εμπίπτει στη σφαίρατουδημόσιου δικαίουκαιόχι του ιδιωτικούδικαίου.Ακολού θως,το Δικαστήριο παρέθεσε απόσπασμααπότην απόφαση του τότε Προέδρουτου Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου ForsthofF στην υπόθεση SavvasYianniValana v.TheRepublic and Others,απότις σσ.93και94,καικατέληξε ως εξής: Ο σκοπός πουεπιδιώκεται μετηνεπίδικηαπόφασηδεν είναι δη μόσιου συμφέροντος. Είναιηδιεκδίκησηαστικώνδικαιωμάτων. Ως εκ τούτου,ηεπίδικηαπόφασηεμπίπτει στη σφαίρατου ιδιω τικού δικαίουκαι βρίσκεται έξω απότον έλεγχοτου Δικαστηρί ουκάτωαπότο Αρθρο 146 του Συντάγματος. Τογεγονός δεότι στην ίδια παράνομηθέση με τον Αιτητήβρίσκεται και αριθμός άλλων εκτοπισμένων τους οποίους η επίδικη απόφαση επίσης επηρεάζει,δεν αλλάζει την κατάσταση,ούτεκαθιστάτον επιδιω κόμενο σκοπό της επίδικης πράξης σκοπό δημοσίου συμφέρο ντος. Η επίδικηπράξηανήκειστην κατηγορίατωνπράξεων δια χειρίσεως, τηνομιμότητα των οποίων τοΔικαστήριο δεν έχειδι καιοδοσία ναελέγξεικάτωαπότο Αρθρο 146 τουΣυντάγματος. Ηπαρούσαπροσφυγήκρίνεται,ως εκτούτου,απαράδεχτη." Στην παρούσαυπόθεση τοΔικαστήριο προτίθεται ναακολουθή σει την ίδια προσέγγιση. Ο ισχυρισμός του ευπαίδευτου δικηγόρου των αιτητών,ότι ηυπόθεση αυτήδιαφοροποιείται απότην υπόθεση Ερωτοχρίτου, τόσο ως προς ταγεγονότα όσο και τα επιχειρήματα, είναιανυπόστατος.Ταγεγονότα είναι ακριβώςταίδια.Καιστις δυο περιπτώσεις προβλήθηκε ισχυρισμός ότι, οι Αιτητές είχαν την προ φορικήπαρότρυνσηήάδειατουτότε ΠροέδρουτηςΔημοκρατίαςνα προβούν στην ανέγερση κατοικιών στο επίδικο τεμάχιο κρατικής γης. Ο ισχυρισμός αυτός αμφισβητήθηκε και παρέμεινε ατεκμηρίω τος. Καιστιςδυοπεριπτώσεις ήτανενώπιον τόσο τηςΔιοίκησης όσο και του Δικαστηρίου, τογεγονός ότι δικαστικάμέτραπου είχανλη φθεί στο παρελθόν εναντίον των αιτητών για την επίδικη επέμβαση είχαν αποσυρθεί απότηΔιοίκηση. Ενόψει, όμως, του συνόλου των στοιχείων του διοικητικού φακέλου, το Δικαστήριο στην υπόθεση Ερωτοχρίτου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Διοίκηση θεωρούσε πάντοτετουςαιτητέςωςεπεμβασίες,μετηνέννοιαότιουδέποτεανα γνώρισεσ' αυτούςοποιοδήποτεδικαίωμαπάνωστην επίδικηκρατι κήγή,παρόλοπουαπέσχε,γιααρκετάχρόνια,ναλάβειδραστικάμέ2437 Ζαπίτηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)τραμέχριτέλους,γιανατερματίσειτηνεπέμβασητους. Στοίδιοσυ μπέρασμακαταλήγειτοΔικαστήριοστηνπαρούσαυπόθεση.Ωςπρος ταεπιχειρήματαπουέχουνπροβληθεί στις δυουποθέσεις,τομόνο νέο επιχείρημα τωνπαρόντων αιτητών,αφοράτοσυσχετισμό της επίδικης απόφασηςμετηνανέγερση σχολείου. Η χρήση ή διάθεση απότηΔιοίκηση τηςκρατικήςπεριουσίας γιαδημόσιοσκοπό, μετά τηνάρση τωνεπεμβάσεων,είναι επίσηςθέμαδιαχείρισης τηςκρατι κής περιουσίας καιδενπροσδίδει στην επίδικη απόφασηδημόσιο σκοπόήεκτελεστόχαρακτήρα. 5 10 Αποδεχόμενο τηνπροδικαστικήένστασητωνΚαθ*ωνηΑίτηση, τοΔικαστήριο καταλήγειστο συμπέρασμα,ότιη επίδικη απόφαση δεν έχει εκτελεστό χαρακτήρα,εφόσον ανάγεταιστησφαίρα του ιδιωτικούδικαίου,καιότιηπροσφυγήείναιγιατολόγοαυτόαπα ράδεχτη. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 15 Αναφερόμενεςυποθέσεις: 20 Ερωτοκρίτου ν. Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ.2984, Valana v. RepublicandOthers, 3R.S.C.C.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Υπουργικού Συμβου λίου μετηνοποίααποφάσισενα υιοθετήσει τηνέξωσημε νομι κά μέσα, τωνπροσφύγων που έχουν επέμβει πάνωσε χαλίτικη γηκαιοι οποίοι αρνούνταιναστεγασθούν μεένααπότα ισχύο ντα στεγαστικά σχέδια γιατους πρόσφυγες. 30 Α. Σ.Αγγελίδης, γιατον Αιτητή. Γ.Κνριακίδον, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ' ων ηαίτηση. Cur.adv.vult. ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ.:Οι Αιτητές μετηνπροσφυγή τους αυτή ζη τούνδήλωσητουΔικαστηρίου μετηνοποίανακηρύσσεται άκυρη ηακόλουθηαπόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου μεαρ. 32.914, ημερομηνίας 18/1/1990: "7.ΤοΣυμβούλιο αποφάσισεναυιοθετήσει τηνέξωσημενόμι μα μέσα, αφού προηγουμένως δοθεί εύλογη προθεσμία,των 2438 40 35 4Α.Α^\. 5 10 Ζαπίτης χ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. προσφύγων που έχουν επέμβει πάνω σε χαλίτικη γη και οι οποίοιαρνούνταιναστεγασθούν μεένααπόταισχύονταστε γαστικάσχέδιαγιατουςπρόσφυγες,μεπροτεραιότητα τιςπε ριπτώσειςτωνπροσφύγωνπουέχουνανεγείρεικατοικίεςστις περιοχές της Ακρόπολης (κοντά στο Νοσοκομείο Μακάριος Γ') και των Αγ. Ομολογητών (περιοχή πρώην "Katsellis Hill Hotel")στη Λευκωσία." Η προσβαλλόμενη απόφασηεκδόθηκεωςαποτέλεσματηςυποβολής προςτο Υπουργικό Συμβούλιο απότο Υπουργείο Εσωτε ρικών,στις 8/1/1990, τηςακόλουθηςΠρότασηςμεαριθμό 71/90: "ΠΡΟΤΑΣΗΠΡΟΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 15 Επεμβάσειςπουέγιναν απόεκτοπισμένους πάνωσεκρατική γηστην Ακρόπολη (κοντάστο Νοσοκομείο ΜακάριοςΓ')και στους ΑγίουΟμολογητές (περιοχήΚατσελλής Hill Hotel)κα θώς και άλλους χώρους χαλίτικης γης στις διάφορες πόλεις νια την ανέγερσηκατοικιών 20 25 30 35 40 ΤοΥπουργικό Συμβούλιοστησυνεδρίατουτης26.5.89με λέτησεαίτησητηςΣχολικής ΕφορείαςΛευκωσίας γιατηνπα ραχώρησηκρατικήςγης στην περιοχήτου πρώην "Κατσελλής Hill Hotel"γιατηνανέγερση Δημοτικού Σχολείου καισυμφώνησεόπως,προτούαποφασισθείκατάπόσοθαπαραχωρηθείη πιοπάνωκρατικήγη,κταβληθούναπότιςαρμόδιεςΥπηρεσίες προσπάθειεςγιατη μετακίνησητων εκτοπισμένων πουέχουν παράνομα εγκατασταθεί εκεί. Εξάλλου, το Υπουργικό Συμ βούλιο με την Απόφαση του με αρ.30.958 που λήφθηκε στις 24.11.88, πάνωστοθέματηςεπιλογήςχώρουγιατην ανέγερση Κυβερνητικού Τυπογραφείου,είχε συμφωνήσει όπως γίνουν κατάλληλες διευθετήσεις για τη μετακίνηση των προσφύγων που παράνομα έκτισαν κατοικίες στην Κυβερνητική γη παρά τοΜακάριοΝοσοκομείο.Αργότερα,τοΥπουργικό Συμβούλιο αποφάσισεόπως ο χώρος αυτόςχρησιμοποιηθεί για τηνεπέ κτασητουΝοσοκομείου Μακάριος Γ'καιτημετατροπή τουσε νέο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, έχει δε επίσημαανακοι νωθεί ότι οι σχετικές εργασίες θααρχίσουν περί το τέλος του 1990 (αρχέςτου 1991). Οαριθμόςτωνοικογενειών πουέχουν ανεγείρει παράνομακατοικίεςστουςυπόαναφοράχώρους εί ναι 10 στο χώρο παρά το Κατσελλής Hill Hotel και άλλες 10 στοχώροτουΝοσοκομείου ΜακάριοςΓ'.
- Μεβάσητιςπιοπάνωαποφάσεις,η Υπηρεσία Μερίμνηςκαι 2439 Πογιατζής,Δ. Ζαπίτης κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1993)Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων επέδωσε προσωπικά στον κάθεένααπότους παραβάτεςέντυπααιτήσεων γιαπαραχώρη σησ' αυτούςβοήθειαςμεβάσηοποιοδήποτεστεγαστικό σχέδιο επιθυμούν γιανα μεταστεγασθούν (κατοικίες σε συνοικισμούς, οικονομική βοήθεια για ανέγερση κατοικίας σε ιδιόκτητο/Κυβερνητικόοικόπεδοήγιααγοράέτοιμηςκατοικίας/διαμερίσματος),υπότηνπροϋπόθεσηνακατεδαφίσουνταπαράνομαυπο στατικά τους.Δυστυχώς, δεν υπήρξεκαμιάανταπόκριση. Του ναντίον,πλείστοι απότουςεπεμβάντες αποτάθηκανστοΤμήμα ΚτηματολογίουκαιΧωρομετρίας καιζήτησαντηνπαραχώρηση ήμακροχρόνιαενοικίαση τηςγηςστην οποία επέμβηκαν.
- Ο Υπουργός Εσωτερικών συζήτησε το θέμα με την Επαρ χιακή Επιτροπή Προσφύγων Λευκωσίας στις 21.6.89 και συμφωνήθηκε όπως, ανοι επηρεαζόμενοι πρόσφυγες εξακολουθούν να αρνούνται να μετακινηθούν, ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την έξωση τους, το ίδιο δε να γίνει και για άλλους χώρους χαλίτικης γης στις πόλεις, που χρησιμο ποιήθηκαν παράνομα γιατην ανέγερση κατοικιών. 5 10 15 20
- Επειδήείναι βέβαιοότιηλήψημέτρων αναγκαστικήςέξω σης των προσφύγων απότις πιοπάνωπαράνομεςκατοικίες, θα δημιουργήσει αντιδράσεις από μέρους τους, κατάπάσαν δε πιθανότητα στις σχετικές αντιδράσεις τους θα τύχουν υποστήριξης και από μέρους μερίδας του τύπουή και πολι- 25 τικών κομμάτων,το θέματίθεται στο Υπουργικό Συμβούλιο για λήψητελικήςαπόφασης. 5.0 Υπουργός Εσωτερικών,οοποίοςθαείναιοεισηγητής του θέματος, θα καλέσει το Υπουργικό Συμβούλιο να υιοθετήσει την έξωσημενόμιμα μέσατωνπροσφύγωνπουέχουν επέμβει πάνω σε χαλίτικη γη και οι οποίοι αρνούνται να στεγασθούν με ένα απότα ισχύοντα στεγαστικά σχέδια για τουςπρόσφυ γες, με προτεραιότητα τις περιπτώσεις των προσφύγων που έχουν ανεγείρει κατοικίες στις περιοχές κοντά στο Νοσοκομείο ΜακάριοςΓ'και τοπρώην "Κατσελλής Hill Hotel." Η απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου διαβιβάστηκεαπό το Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών, με επιστολή του ημερομηνίας 1/2/1990, στο Διευθυντή Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, Διευθυντή Υπηρεσίας Μερίμνης και Αποκα ταστάσεως Εκτοπισθέντων και Αν. Έπαρχο Λευκωσίας, για να προβεί στις κατάλληλες ενέργειεςγια την υλοποίηση της. 2440 30 35 40 4ΛΛ.Δ. 5 10 Ζαπίτης κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής,Δ. Το Κτηματολόγιο Λευκωσίας κοινοποίησε την επίδικη από φασητου Υπουργικού Συμβουλίου στον καθένααπότους Αιτητές, με επιστολή ημερομηνίας 22/3/1990.Οι Αιτητές είναι εκτο πισμένοι και περιλαμβάνονται ανάμεσα στους "επεμβασίες" στους οποίους αναφέρεταιηπιοπάνωΠρότασητου Υπουργεί ου Εσωτερικών, οι οποίοι προέβησαν στην ανέγερση κατοικιών στο Τεμάχιο αρ.685 του Συμπλέγματος Β στους Αγιους Ομολογητές,το οποίο αποτελεί κρατική γή. Στις 5/6/1990 οι Αιτητές καταχώρησαν την παρούσα προ σφυγήηοποίαβασίζεται σταακόλουθανομικά σημεία: "
- Η απόφασηείναι προϊόν ελλειπούς έρευνας, υπέρβασης εξουσίας, κατάχρησης εξουσίας καιπλάνης. 15
- Ηαπόφασηπροσβάλλει την δικαιολογημένη εμπιστοσύνη τουπολίτηκαιδηεκτοπισμένων απότο 1974 πολιτών της Δημοκρατίας,προςτο Κράτοςκαιταυποσχεθέντα καιεμ φανίζεται σαν αντιφατικήενέργεια. •20
- Η απόφασηπαραγνωρίζει τα διαμορφωθέντα δικαιώματα τωναιτητώνμεενέργειεςκαι μετησυνδρομή τουΚράτους. 25 30 35
- Είναιαποτέλεσμααλλότριου σκοπούκαι/ήπαράνομηςαιτιολογίας." Μετηνένσταση τους οι Καθ'ωνηΑίτησηήγειραν δυοπροδι καστικέςενστάσεις. Ηπρώτηένσταση,μετηνοποίαπροτίθεμαινα ασχοληθώστο παρόνστάδιο, είναιότι ηεπίδικηαπόφαση αφορά διαχείριση κρατικής περιουσίας, ότι ανάγεται στη σφαίρα του ιδιωτικούκαι όχι του δημόσιου δικαίου,και ότι στερείται, ως εκ τούτου,τουαπαραίτητουεκτελεστού χαρακτήρα. OLΑιτητέςαπάντησανστηνπιοπάνωένστασημετον ισχυρισμό ότιη απόφασηγιαέξωση τουςαπότηνκρατικήγητηνοποίακατέ χουνκάτωαπότιςσυνθήκεςπουαναφέρονταιστηνπιοπάνωΠρό τασητουΥπουργείουΕσωτερικών,συνδέεται άμεσαμετοδημόσιο σκοπότηςανέγερσης,απότηΔιοίκηση,σχολείουστοίδιοχώροκαι εμπίπτει,ως εκτούτου,στησφαίρατουδημόσιουδικαίου. 40 Στην υπόθεση Ιοχζννης Ερίοτοκρίτον ν.Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ.2984,τοπαρόνΔικαστήριοείχετηνευκαιρίαναεξετάσειδιε ξοδικά παρόμιαπροδικαστική ένσταση που ήγειρε ηΔημοκρατία ότανηεπίδικηαπόφασηστην παρούσαπροσφυγήείχε προσβληθεί 2441 Πογιατζής,Δ. Ζαπίτης κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1993)από άλλο εκτοπισμένο πρόσωποπουείχεεπέμβει στην ίδιακρατι κήγηκάτωαπότις ίδιεςσυνθήκες μετους παρόντεςΑιτητές.Στην υπόθεσηεκείνητοΔικαστήριοεπανέλαβετηθέσηότιοιλέξεις"πρά ξη" ή "απόφαση", μέσαστην έννοια τουάρθρου 146.1 του Συντάγ ματος,σημαίνει μόνο τηνπράξηήαπόφασηπουτοδιοικητικόόρ5 γανοή αρχήεκδίδουνκατάτηνάσκηση τηςεκτελεστικής ήτηςδιοι κητικήςλειτουργίας τους,η οποίαεμπίπτειστησφαίρα,τουδημόσι ουδικαίουκαιόχιτουιδιωτικούδικαίου.Ακολούθως, τοΔικαστή ριοπαρέθεσεαπόσπασμααπότηναπόφασητουτότεΠροέδρουτου Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Forsthoff στην υπόθεση 10 SavvasYianni Valana v.TheRepublic and Others, 3R.CS.C 91, απότις σσ.93 και94,καικατέληξεωςεξής: "Από τοπιο πάνωαπόσπασμαπροκύπτειεπίσης ότιτο κύ ριοκριτήριο για τηδιάκρισημεταξύπράξεωνδημοσίου δικαί- 15 ου και πράξεων ιδιωτικού δικαίουείναι ηφύσητης ίδιαςτης πράξηςκαιοεπιδιωκόμενος μετηνπράξηαυτή σκοπός. Μπο ρεί μιαδιοικητικήπράξη ήαπόφασηνα εκδόθηκε απόόργανο κατά τηνάσκηση τηςεκτελεστικής ήδιοικητικής λειτουργίας του και,εντούτοις, ναεκφεύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου 20 κάτωαπότοάρθρο 146τουΣυντάγματοςγιατον αποκλειστικό λόγοότιοκύριος σκοπόςπουεπιδιώκεται μετηνπράξηή την απόφαση αυτήδενείναι δημοσίου συμφέροντος αλλά είναι ο καθορισμός τωναστικώνδικαιωμάτωντων πολιτών.Χρήσιμη αναφοράεπίτουπροκειμένου μπορεί επίσηςναγίνει στις υπο- 25 θέσεις The GreekRegistrarof the Co-Operative Societiesv. ISicosNicolaides
(1965)3C.L.R.164,LakisChristouPoyadjis v. The Republic
(1975)3 C.L.R. 378, και Charalambos Charalambides v.The Republic
(1982)3C.L.R. 403. 30 Υιοθετώντας την Ελληνικήνομολογία και τη γνώμη Ελλή νων συγγραφέων επίτουπροκειμένου, ηνομολογία μας έχει καθορίσει ότιπράξεις διαχειρίσεως της κρατικής περιουσίας εμπίπτουν στη σφαίρατου ιδιωτικούκαι όχι τουδημόσιουδι καίουκαιδεν μπορούν,ως εκ τούτου,ναπροσβληθούν μεπρο- 35 σφυγήκάτωαπότοάρθρο 146 του Συντάγματος. Βλ.επί του προκειμένου Kyriacos Tekkisv.The Republic
(1982)3C.L.R. 680, και ταπιόκάτωαποσπάσματα απόταΠορίσματα Νομο λογίας τουΣυμβουλίου τηςΕπικρατείας1929-1959: 40 Σελ.232,233: 'Πράξεις διαχειρίσεως. Αι πράξεις, αίτινες δεν είναι προϊόντα τηςασκήσεως τηςδημοσίας εξουσίας, ήτιςανήκει 2442 4 Α.Α^. 5 10 15 20 25 Ζαπίτης κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. εις τηνΠολιτείαν,αλλ' ενεργούνται υπ'αυτήςως υποκειμέ νου δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αναγομένων εις την σφαίραντουιδιωτικούδικαίου,δενείναιπροσβληταίδι'αι τήσεως ακυρώσεως,υποκείμεναι ως αι πράξεις οιουδήποτε ιδιώτου εις την αρμοδιότητα των κοινών δικαστηρίων. Οι πράξεις αύταικαλούμεναι πράξεις διαχειρίσεως,αναφερόμεναιειςτηνδιαχείρισιντηςιδωτικήςπεριουσίαςτουΔημο σίου και δημιουργούν ενδίκους αμφισβητήσεις αστικήςφύ σεως,ωνηεπίλυσις ανήκειειςταπολιτικάδικαστήρια. Ούτω αποτελεί πράξιν διαχειρίσεως ηπράξις ηαναφερομένη εις εκποίησιν περιουσιακού στοιχείου του Δημοσίου, ή μίσθωσιν ακινήτου,ήδιαχείρισιν κληροδοτήματος υπέρ κοι νωφελούς σκοπού, εφ' όσον δια της αιτήσεως ακυρώσεως προβάλλεται παράβασιςτηςδιαθήκης.Διαφεύγουν τηνπροσβολήνδι'αιτήσεωςακυρώσεωςουμόνοναιπράξειςδιαχει ρίσεως του Κράτουςαλλάκαιτων λοιπών νομικώνπροσώ πων δημοσίουδικαίου,ωςπ.χ.τωνΔήμων: 1185
(46). Τοως είρηται απαράδεκτον δεν εξακολουθεί συντρέχον, οσάκις πρόκειται πραξις αφορώσα μεν εις την διαχείρισιν της ιδιωτικήςπεριουσίαςτουδημοσίουκαιέχουσαωςαντικείμενον τηνδημιουργίαν,τροποποίησινή ανατροπήννομι κήςσχέσεωςτουαστικούδικαίου,γεγομένηόμως κατάπαρέκκλισιν τωνδιατάξεωναυτούκαικατάτουςκανόνας και μεθόδους προσδιορίζονταςεις τοδημόσιον δίκαιον.' Και σσ.234-235: 30 35 40 'Το Συμβούλων Επικρατείαςείναι αναρμόδιονεπί πάσηςαμφισβητήσεως περίτηνύπαρξιν,αναγνώρισινή προστασίαν ιδιωτικών δικαιωμάτων, δι* ας αποκλειστικώς αρμόδιατυγχάνουντακοινάδικαστήρια.Ούτωείναι απα ράδεκτος αίτησις έχουσα ως αντικείμενον την αναγνώρι σιν δικαιώματος κυριότητος ήνομής επί ακινήτου, πάσα δε πράξις της διοικήσεως ενέχουσα διατάραξιν νομής ή προσβολήν κυριότητος απαραδέκτως προσβάλλεται. Υπό το πρίσμα τούτο εκρίθη απορριπτέατύποις αίτη σις ακυρώσεως κατά πράξεως διατασσούσης αποβολην από αξωυμένην ιδιωτικήν κτήσιν του Δημοσίου η εκδο θείσης κατ' ενάσκησιν αξιουμένου υπό του Δημοσίου δι καιώματος κυριότητος ήνομής ήκατάαρνήσεως του Δη μοσίου προς απόδοσιν ακινήτου ως περιελθόντος κατά κυριότητααυτώ:58
(57),ήπρος απόδοσιντηςνομήςεκτά2443 Πογιατζής,Δ. Ζαπίτης κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1993)σεως,εφ' ης ήρθηηαναγκαστικήαπαλλοτρίωσις, δεδομέ νου ότι κατοχήακινήτουυπότουΔημοσίου μη στηριζομέ νη εις απαλλοτριωτικήν πράξιν δεν δημιουργεί ακυρωτικήν δίαφοράναλλάδιαφοράνπερί την νομήν,δι' ην απο κλειστικώς αρμόδιατυγχάνουν ταπολιτικά δικαστήρια.' Εν όψει των πιο πάνω νομικών αρχών όπως έχουν δια μορφωθεί απότηνομολογία, τοερώτημαπουπρέπεινααπα ντηθεί στην παρούσαυπόθεση είναι κατά πόσο το Υπουργι κόΣυμβούλω,κατάτηνέκδοσητης επίδικηςαπόφασης,ενεργούσε μέσα σταπλαίσιατου ιδιωτικούδικαίου,όπως ισχυρί ζονται οι Καθ'ων ηΑίτηση, ήμέσα σταπλαίσια του δημόσι ου δικαίου,όπως ισχυρίζεται ο Αιτητής. 5 10 Το Υπουργικό Συμβούλιο είναι όργανο που οπωσδήποτε 15 ασκεί εκτελεστική εξουσία περιλαμβανομένης της εποπτείας και της διάθεσης, σύμφωνα με τις διατάξειςτουΣυντάγματος και του νόμου, της περιουσίας που ανήκει στη Δημοκρατία, όπως ρητάπρονοείται στην παράγραφο(ε)τουάρθρου54 του Συντάγματος.Όπως φαίνεταιαπόταστοιχεία ενώπιοντουΑι- 20 καστηρίου, ο Αιτητής επενέβη παράνομαστο επίδικοκρατικό τεμάχιο και έκτισε, χωρίς άδεια,κατοικία με δικά του έξοδα, την οποίαχρησιμοποιεί γιατηστέγαση του ίδιουκαιτηςοικο γένειας του μετάτον εκτοπισμό τουαπότηνκωμόποληΚαραβά.Η ενέργεια αυτήτουΑιτητή ήτανπάντοτεολότελα έξωαπό 25 τις πρόνοιες οποιουδήποτε από τα Κυβερνητικά στεγαστικά σχέδια για εκτοπισμένους πουβρίσκονταν και εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ. Μετην προσβαλλόμενη απόφασητου, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να επιδιώξει με νόμιμα μέσατηνέξωσητουΑιτητήαπότηνπεριουσίααυτήπουανήκει 30 στη Δημοκρατία, με βάσητις αρχές του ιδιωτικού αστικούδι καίουκαιόχιτιςαρχέςτουδιοικητικούδικαίου,όπωςκάθεάλ λος ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας θα μπορούσε να πράξει κάτω απόπαρόμοιες περιπτώσεις. Ο σκοπός που επιδιώκεται με την επίδικη απόφασηδεν είναι δημόσιου συμφέροντος. Εί- 35 VOLηδιεκδίκησηαστικών δικαιωμάτων. Ωςεκτούτου,η επίδι κη απόφαση εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίουκαι βρίσκεται έξω από τον έλεγχο του Δικαστηρίου κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Το γεγονός δε ότι στην ίδια πα ράνομηθέσημετονΑιτητήβρίσκεταικαιαριθμόςάλλων έκτο- 40 πισμένων τους οποίους η επίδικη απόφασηεπίσης επηρεάζει, δεν αλλάζει την κατάσταση,ούτε καθιστά τον επιδιωκόμενο σκοπό της επίδικης πράξης σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Η επίδικηπράξηανήκειστηνκατηγορίατωνπράξεωνδιαχειρίσε2444 4Α.Α-Δ. Ζαπίτης κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. ως,τηνομιμότητα των οποίων τοΔικαστήριο δεν έχει δικαιο δοσίαναελέγξεικάτωαπό τοάρθρο 146 του Συντάγματος. Η παρούσαπροσφυγήκρίνεται,ωςεκτούτου,απαράδεχτη." 5 10 15 20 25 30 35 40 Στην παρούσα υπόθεση προτίθεμαι να ακολουθήσω την ίδια προσέγγιση. Ο ισχυρισμός του ευπαίδευτουδικηγόρου των Αιτη τών ότι ηυπόθεση αυτήδιαφοροποιείταιαπότην υπόθεσηΕρω τοχρίτου (ανωτέρω),τόσοωςπροςταγεγονότα όσοκαιτα επιχει ρήματα, είναι ανυπόστατος.Τα γεγονότα είναι ακριβώς ταίδια. Και στις δυο περιπτώσεις προβλήθηκε ισχυρισμός ότι οι Αιτητές είχαντην προφορικήπαρότρυνσηήάδειατουτότεΠροέδρουτης Δημοκρατίας να προβούν στην ανέγερση κατοικιών στο επίδικο τεμάχιοκρατικήςγης.Οισχυρισμός αυτόςαμφισβητήθηκεκαιπα ρέμεινεατεκμηρίωτος.KaLστιςδυοπεριπτώσειςήτανενώπιοντόσο της Διοίκησης όσο και του Δικαστηρίου το γεγονός όπ δικα στικά μέτρα που είχαν ληφθεί στο παρελθόν εναντίον των Αιτη τών για την επίδικη επέμβαση είχαν αποσυρθεί απότη Διοίκηση. Ενόψει,όμως,τουσυνόλουτωνστοιχείων τουδιοικητικού φακέ λου, το Δικαστήριο στην υπόθεση Ερωτοχρίτου (ανωτέρω) κατέλήξεστο συμπέρασμα ότι ηΔιοίκηση θεωρούσε πάντοτετους Αιτητές ως επεμβασίες, με την έννοια ότι ουδέποτε αναγνώρισε σ' αυτούςοποιοδήποτεδικαίωμα πάνωστην επίδικηκρατική γη, πα ρόλοπουαπέσχε,γιααρκετάχρόνια,ναλάβειδραστικάμέτραμέ χρι τέλους γιανατερματίσει την επέμβασητους. Στο ίδιο συμπέρασμακαταλήγωστην παρούσαυπόθεση.Ωςπροςταεπιχειρήμα ταπουέχουνπροβληθεί στις δυουποθέσεις,τομόνονέοεπιχείρη ματων παρόντωνΑιτητών, στο οποίο έχωήδη αναφερθεί, αφορά το συσχετισμό της επίδικης απόφασηςμε την ανέγερση σχολείου. Ηχρήση ήδιάθεσηαπότηΔιοίκηση τηςκρατικήςπεριουσίαςγια δημόσιο σκοπό,μετάτηνάρσητωνεπεμβάσεων,είναι επίσηςθέμα διαχείρισης της κρατικήςπεριουσίας καιδεν προσδίδει στην επί δικηαπόφασηδημόσιο σκοπόήεκτελεστό χαρακτήρα. Αποδεχόμενος τηνπροδικαστικήένστασητων Καθ'ωνηΑίτηση, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η επίδικη απόφαση δεν έχει εκτελεστόχαρακτήρα,εφόσο ανάγεταιστη σφαίρατου ιδιωτικού δικαίου,καιότιη προσφυγήείναιγιατο λόγοαυτόαπαράδεχτη. Η προσφυγή απορρίπτεται.Δεν εκδίδεται διαταγή αναφορικάμεταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2445