clr/1993/1993_4_2708.pdf

(1993)22Νοεμβρίου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΚΑΤΟ PAPHOSCOASTHOTELCO.LTD ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτήτριες, ν. ΔΗΜΟΥ ΠΑΦΟΥ, Καθ' ον ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 678/90) Οδοί και Οικοδομές — Αδεια για παραχώρησηχαλάρωσης, αναφορικά με τις πρόνοιες πολεοδομικής ζώνης—Αρμόδιο όργανο το Υπουρ­ γικό Συμβούλιο—Απόρριψη αιτήματοςγιασύστασητηςάδειαςαπό τοΔήμο Πάφου,αποτελείεκτελεστήδιοικητικήπράξη που δημιούρ­ γησε έννομα αποτελέσματα — Άρθρο 14

(2)του περί Ρυθμίσεων Οδών και ΟικοδομώνΝόμου, Κεφ.96. 5 Οδοίκαι Οικοδομές— Χαλάρωση— Αρμόδιοόργανο γιαμελέτη αίτη­ σης για χαλάρωση και εισήγηση τηςέγκρισηςτηςαπό το Υπουργικό ΣυμβούλιοείναιτοΔημοτικόΣυμβούλιο— Άρθρο3

(2)τουΚεφ.96— 10 Μεταβίβαση αρμοδιότηταςσε Εκτελεστική Επιτροπή — Άρθρο 3

(4)τον Κεφ. 96— Δυνατήηανάκληση τηςμεταβίβασηςτηςεξουσίαςαυ­ τής—Δυνατή ησιωπηρήανάκληση τηςεξουσιοδότησηςπουδόθηκε. Διοικητικό Δίκαιο— Αρμοδιότητα διοικητικού οργάνου— Ανίσχυρη συμφωνία αρμόδιου οργάνου και διοικούμενου για μεταβολή των νομοθετικών κανόνων περί αρμοδιότητας — Θέματααρμο­ διότητας διοικητικού οργάνου, μπορούν να εξεταστούν αυτεπάγ­ γελτα από το Δικαστήριο. 15 20 Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο— Αόγοι ακύρωσης— Πρέπειναπρο­ βάλλονται στο σώμα τηςαίτησης — Κανονισμοί 2και 7του Διαδι­ καστικού Κανονισμού τουΑνωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962 — Δεν εξετάζονται λόγοι που προβάλλονται για πρώτη φορά στις γραπτές αγορεύσεις, εκτός αν μπορούν να εξεταστούν 25 αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο. Οδοί και Οικοδομές — Χαλάρωση — Δυνατήμόνο για λόγους δημο­ σίου συμφέροντος — Ταμειακά συμφέροντα που θαέχει ο Δήμος 2708 4 ΑΛΛ Κ. Paphos Coast Hotel Ltd κ.ά.v. Δήμου Πάφου από την έγκριση της χαλάρωσης, δεν αποτελούν σκοπό δημοσίου συμφέροντος. 5 Οιαιτήτριεςεταιρείεςπροσέβαλλαν μετηνπροσφυγήτουςτηναπόφάση τουκαθ' ουηαίτησημετηνοποίααπορρίφθηκεαίτηματουςνα συστήσειπαρέκλισηαπότιςπρόνοιεςτηςπολεοδομικής ζώνηςπουπε­ ριλάμβανε καιτην περιουσία τους γιανατους επιτραπείηπροσθήκη τέταρτου ορόφου σεκάθεξενοδοχείο τους. Ωςαιτιολογία τηςαπόφα­ σης,δόθηκεότιδεσυνέτρεχαν λόγοιδημοσίου συμφέροντος. 10 Ο δικηγόρος του καθ' ου η αίτηση πρόβαλε προδικαστικές εν­ στάσεις, τις εξής: 15 (α)Η απόφασηδενήτανεκτελεστήεφόσον αρμόδιοόργανο ήταντο Υπουργικό Συμβούλιο όπου όφειλαν OLαιτήτριες να προσφύ­ γουν βάσει του Αρθρου 14

(2)του Κεφ.

1. 20 (β)Τέσσερις από τους έξι λόγους ακυρότητας που προβλήθηκαν απότις αιτήτριες δεν αναφέροντανστο σώμα της αίτησης βάσει των Κανονισμών 2 και 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου του 1962, και επομένως το Δικαστήριο δεν μπορούσε νατους εξετάσει. 25 30 Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισεότι:
2. Οριστικά το μόνο όργανο που έχει την αρμοδιότητα να επιτρέπει παρέκκλισηαπότουςκανονισμούς είναιτοΥπουργικό Συμβούλιο. Όμως είναιφανερόαπότηνανάγνωσητου Αρθρου 14

(2)τουπερί Ρυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομών Νόμου,Κεφ.96,ότιηδιαδικασία πουθεσπίζει ηπρώτηεπιφύλαξηκαιηενάσκηση διακριτικήςευχέ­ ρειαςαπότηναρμόδιααρχήναεισηγείται χαλάρωση,είναιανεξάρ­ τητηαπότις εξουσίεςτου Υπουργικού Συμβουλίου,πουτου απο­ νέμειηδεύτερηεπιφύλαξη. 35 40 Η αρνητικήαπόφασητου Δήμου, είχε άμεσες και δυσμενείς επι­ πτώσεις στασυμφέροντα των αιτητριών.Απέκλεισετηδυνατότη­ ταδόμησης νέου ορόφου στα υφιστάμενα κτίρια. Μεάλλα λόγια ήταν πράξη που δημιούργησε έννομα αποτελέσματα. Το έννομο συμφέρον τωναιτητριών γιαάσκησηπροσφυγής είναι πρόδηλο. 2. Τα επιχειρήματα που δεν τέθηκαν στο σώμα της αίτησης, αφο­ ρούν την Εκτελεστική Επιτροπήτου Δήμου και είναι ότι: 2709 Κ.Papbos Coast HotelLtdχ.ά.v.ΔήμουΠάφου

(2),αρμόδιααρχήθεωρείται ότι είναι τοΔη­ μοτικό Συμβούλιο τουΔήμου Πάφου. ΤοΑρθρο 3

(4)του Νόμου, προβλέπει γιαμεταβίβαση αρμοδιότη­ τας. Σύμφωναμ£ τηδιάταξηαυτήστην περίπτωση πουαρμόδια αρχή είναι το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου, όπως συμβαίνει εδώ,τοΣυμβούλιοωςφορέαςαρμοδιοτήτωνμπορεί "απόκαιρού εις καιρόναεκχωρεί εις Εκτελεστική Επιτροπήαποτελούμενηεξ ουχίπερισσότερο των 3μελώντου ιδίουτουΣυμβουλίου,πάσας ήοιασδήποτετωνεξουσιών τωνχορηγουμένων εις τοΣυμβούλιο δυνάμειτων διατάξεωντουπαρόντος Νόμου". ΕίναιορθόότιοΚαν.7επιτάσσειόχιμόνοτηνέκθεσητωννομικών σημείων τηςπροσφυγήςαλλάκαιτηνπλήρηαιτιολόγησητους. Και σύμφωνα μετηερμηνευτικήδιάταξητου Καν.2,οόρος "έγγραφος πρότασις" σημαίνει και την αίτηση. Οπωσδήποτε όμως δεν περι­ λαμβάνειαγόρευσηήγραπτήαγόρευση.Τοαντεπιχείρημαήτανότι οι σχετικές πληροφορίες για την εκχώρηση αρμοδιοτήτων στην Εκτελεστική Επιτροπή περιήλθανσεγνώσητουκ. Οδυσσέως,που δενήτανδικηγόροςτωναιτητριώναπότηναρχή μετοΠαράρτημα Χ στηγραπτήτουαγόρευση. Το θέμακατάπόσο οι λόγοι της προσφυγής πρέπει ναπροβάλ­ λονται με το δικόγραφοεξετάστηκε στην υπόθεση Ανδρέας Δη­ μητρίου ν.Δημοκρατίας. "Συνάγεται πως αντικείμενο της εξέτασης στη διοικητικήδι­ κή μπορεί ναείναι όσαζητήματαεγείρουν OL διάδικοιμε τις έγγραφεςπροτάσειςκαιόσαδικαιούταινα εξετάσει το δικα2710 15 20 25 30 35 40 4AAA. Κ.Paphos CoastHotelLtdxi. v.ΔήμουΠάφου στήριο αυτεπάγγελτα." 5 Αντιτάχθηκε ότι οι αιτήτριες εμποδίζονται νομικά (areestopped) να αμφισβητήσουν την αρμοδιότητα επανεξέτασης τηςαπόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής επειδή ακριβώς ζητήθηκε από τις ίδιεςτηςαιτήτριες.ΤοΔικαστήριο έχειτηγνώμηότιδενμπορείνα προκύψει θέμα estoppel. Η μεταβολή των νομοθετικών κανόνων περί αρμοδιότητας με συμφωνία του αρμόδιου οργάνου και του διοικούμενου είναι ανίσχυρη. 10 Τοπρώτοθέμαανάγεταιστοκύροςκαιτις αρμοδιότητεςτουεκδόντος οργάνου και επομένως μπορεί και πρέπει να εξεταστεί αυτεπάγγελτααπότο δικαστήριο: 15 20 25 30 35 40 Πρέπειναλεχθείότιη διαδικασίαμετηνοποίαεκδόθηκεαπότην Εκτελεστική Επιτροπή, απορριπτική απόφαση στις 29/487 (και κοινοποιήθηκε την 1/9/87)έχει τελειώσει και μάλιστα η εν λόγω απόφασηπροσβλήθηκεμεχωριστήπροσφυγήτωναιτητριών. Στην προκείμενηπερίπτωσηέγινενέαεξέτασητουόλου θέματοςαπότο Δημοτικό Συμβούλιο, κάτωαπότο πρίσμα του δημόσιου συμφέ­ ροντος, όπως ζήτησαν οι ίδιες οι αιτήτριες. Η Εκτελεστική Επι­ τροπή,στοπαρόνστάδιο,δενείχεαποφασιστικήαρμοδιότητα.Οι φράσεις "από καιρού εις καιρό" και "πάσας ή οιασδήποτε των εξουσιών τωνχορηγουμένων ειςτοΣυμβούλιο" υποσημαίνουν ότι τούτο μπορεί να ανακαλέσει τη μεταβίβαση εξουσίας για να την ασκήσει είτε μόνιμα είτε περιστασιακά. Οι περιστάσεις εδώ πεί­ θουνότι ανακλήθηκεσιωπηράηαρχικήεξουσιοδότηση. Καιείναι φανερόαπόταστοιχεία ότιτηναποφασιστικήαρμοδιότηταάσκη­ σετοίδιοτοΣυμβούλιο,χωρίςναδεσμεύεται απότηγνώμη άλλου οργάνου γιατην οποίαασκήθηκεχωριστά άλλη αίτησηακυρώσε­ ως.Η κατάληξητουΔικαστηρίου στοθέμααυτό,καθιστάπεριττή τηνεξέταση των υπόλοιπων τριών ισχυρισμών. 3. Ηεπίκληση του δημόσιου συμφέροντος, στηρίχθηκε κυρίως σε προοπτικές οικονομικής φύσεως απότις αιτήτριες. Μετο Αρθρο 14

(1)παρέχεται στην ουσία εξουσία γιατον καθα­ ρισμό κριτηρίων χωροταξιακής και πολεοδομικής ανάπτυξης, περιλαμβανομένου του προσδιορισμού τουριστικών ζωνών. Οι διατάξειςαυτέςαποσκοπούν στην οργάνωση του χώρου σαντου πολυσήμαντου πλαισίου στο οποίο συμβαίνουν καιεξελίσσονται οι ανθρώπινες σχέσεις. Θέτουν το όρω του φυσικού περιβάλλο­ ντοςτηςανθρώπινηςζωήςγιατηδιατήρησηκαικαλυτέρευση της. 2711 Κ.Paphos Coast Hotel Ltdκ.ά.v. Δήμου Πάφου

(1993)Από τησκοπιάαυτήταταμειακάσυμφέρονταπουμπορείναέχει ο Δήμος απόέγκριση χαλαρώσεων -που στην προκείμενη περί­ πτωση αφορούν όχι μόνο το συντελεστή δόμησης αλλά και το ύψοςτωνοικοδομών-δενμπορούνναθεωρηθούνότιαποτελούν σκοπόδημοσίου συμφέροντος ανμάλισταληφθείυπόψηηέλλειψηοποιασδήποτετεχνοοικονομικής μελέτης πουνα τεκμηριώνει τους ισχυρισμούς πουπροβάλλονταιγιατηβιωσιμότητα τωνξε­ νοδοχειακών επιχειρήσεων των αιτητριών. Επομένως είναι ορθή ήτουλάχιστον μέσασταπλαίσιατωνεξουσιών τουΔήμου,ηδια­ πίστωση ότι δενυπήρχανλόγοι δημόσιου συμφέροντος. 5 10 Διαφορετική αντιμετώπιση του θέματος της αιτιολογίας θασή­ μαινε αντιστροφήτουβάρουςαπόδειξης. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Kritikos v.Republic

(1985)3 C.L.R. 2638, 20 Ζήνωνος & Υιοί ν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.2266, Δημητρίου ν.Δημοκρατίας

(1993)4Α.Α.Δ. 289, 25 Παπαφώτης ν.Δημοκρατίας

(1989)3Α.Α.Δ. 1302, Mouska v. improvement Boardof Paralimni andAnother

(1986)3 C.L.R.

1. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτου καθ'ουηαίτηση Δήμου με την οποία δε συνέστησε παρέκκλιση από τις πρόνοιες της πο­ λεοδομικής ζώνης που περιλαμβάνει κα την περιουσία των αιτη­ τριών έτσι ώστε να επιτραπείηπροσθήκητέταρτουορόφου σε κάθεξενοδοχείο γιατί δε συνέτρεχαν λόγοι δημοσίου συμφέροντος. 35 Ε. Οδυσσέως, για τις Αιτήτριες. Α. Ταλιαδώρος για Κ. Χρνσοστομίδη, γιατον Καθ'ου ηαίτηση. 40 Cur. adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: OL αιτήτριες 1 και2 είναι εγγεγραμμένες και λει2712 4ΑΛΛ. 5 10 Κ. Paphos Coast Hotel Ltd κ.ά. v. ΔήμουΠάφου Νικήτας, Δ. τουργούν σαν μετοχικές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης.Έχουν την ιδιοκτησία των ξενοδοχείων "Διόνυσος" και "Διόνυσος Annexe"αντίστοιχα,πουβρίσκονται σταεδαφικάόριατουκαθοΰ ηαίτησηΔήμου. Ουσιαστικάαποτελούν μιαοικοδομικήοντότητα. Πρέπει να διευκρινιστεί από την αρχή on η εταιρεία C & Ν. Catering Ltd.,έχειπροστεθεί σαναιτήτρια2 μεδιάταγματουδικα­ στηρίου ημερ. 11/11/92, αφού προηγήθηκε σχετική αίτηση τους ημερ.23/10/92.Ας σημειωθεί ότι ο καθού συναίνεσε στην έκδοση του διατάγματος. Αμεσησυνέπεια αυτής της εξέλιξης είναι ότι η πρώτηπροδικαστικήένσταση τουκαθούγια έλλειψηνομιμοποίη­ σης της Kato Paphos Coast Hotel Co.Ltd.,αιτήτριας 1,σχετικά με το αίτημα της προσφυγής, που αφοράστο ξενοδοχείο "Διόνυσος Annexe" και στηρίζεται στην ιδιοκτησία του ξενοδοχείου, έχει απωλέσει τοέρεισματηςκαιαπορρίπτεται. 15 20 25 30 35 Στις22/5/90το Δημοτικό Συμβούλιο Πάφουαποφάσισενα μη συστήσει παρέκκλιση από τις πρόνοιες της πολεοδομικής ζώνης που περιλαμβάνει και την περιουσία των αιτητριών έτσι ώστενα επιτραπείηπροσθήκητέταρτουορόφου σε κάθεξενοδοχείο γιατί δεν συνέτρεχαν λόγοι δημόσιου συμφέροντος. Ηεγκυρότητα της απόφασης,πουκοινοποιήθηκε στην αιτήτριαμετηλεμήνυμαημερ. 2/7/90, αποτελεί τοαντικείμενο τηςπροσφυγήςτους. Οιαιτήτριες είχαναρχίσει διαβήματαγιαναπετύχουνχαλάρωσητωνκανονισμών,πουθακαθιστούσανεφικτήτηνανέγερσηπρό­ σθετουορόφου,πολύπιόπριν.Είχανυποβάλειαίτησηστις2/12/
2. Τααρχιτεκτονικά σχέδια,πουαφορούσανκαι ταδύο ξενοδοχεία, κατατέθηκανστις26/3/
3. Η αναδρομήστοαπώτεροιστορικό είναι αναγκαίαγιατίσυνδέεται μεταπεριστατικάκαιτιςσυνθήκεςκάτω απότιςοποίεςοιαιτήτριεςκατάθεσαντηνκρινόμενηπροσφυγή. Η Εκτελεστική ΕπιτροπήτουΔήμου (εφεξήςΕ.Ε.),πουεξέτασετοθέ­ μα,πήρεαρνητικήθέση.Απέρριψε τοαίτημαγιατί "(α) ο συντελεστής δόμησης των προτεινόμενων προσθηκών (4ος όροφος) υπερβαίνει κατάπολύ τον επιτρεπόμενο κατά παράβασητης Κ.Δ.Π. 311/83 και (β) γιατί η ζητούμενη χαλάρωση δεν προωθεί το Δημόσιο Συμφέρο αλλά μόνο το ιδιωτικό." 40 (Βλέπε παράρτημα4 ημερ.1/9/87). Πρέπει νασημειωθεί πως το ξενοδοχειακό αυτό συγκρότημα εμπίπτει στην τουριστική ζώνη Β
4. Με βάση τις διατάξεις της 2713 Νικήτας, Δ. Κ. Paphos CoastHotel Ltd χ,ά. v. ΔήμουΠάφου

(1993)Κ.Δ.Π. 311/83επιτρέπεται ηδημιουργία ξενοδοχείων στο χώρο που καλύπτει, αλλά συγχρόνως θέτει και όρους δόμησης τους. Ο συντελεστής φτάνει το 65%, το ποσοστό κάλυψης 30%, το ύψος 43 πόδιακαι μπορούν να ανεγερθούν κατ' ανώτατο όριο μόνο 3 όροφοι. Παρόλοπου το ποσοστό κάλυψης για το "Διόνυσος" ήταν μέσα στα επιτρεπόμενα όρια εν τούτοις οσυντελε­ στής δόμησης ανήλθε σε 77,5% (12,5% πέραν του ορίου). Η υπέρβασηαυτήνομιμοποιήθηκε μετην έκδοσηκαλυπτικήςάδει­ ας (αρ.8508) ημερ. 16/5/

1. Αν ο Δήμος έπαιρνε θετική στάση συστήνοντας την αίτηση ο συνολικός συντελεστής δόμησης θα ανερχόταν σε 101,5%. Αυτό θα είχε πολλαπλές συνέπειες. Θα υπερακόντιζε πρώτα το νόμιμο όριο του 65% κατά 36,5%. Και θα υπήρχαν πρόσθετες επιπτώσεις αναφορικά με το ύψος και τον αριθμό των ορόφων του ξενοδοχείου. Τα στοιχεία που μό­ λις παρέθεσααφορούντοξενοδοχείο "Διόνυσος". 5 10 15 Στηνπερίπτωσητου"Διόνυσος Annexe"οσυντελεστής δόμησης είχεξεπεράσει το επιτρεπόμενο απότους κανονισμούς όριο κατά 11,5%γιατοοποίοεκδόθηκεηκαλυπτική άδειααρ.
2. Εδώηχα­ λάρωση των όρων δόμησης, σύμφωνα με τααρχιτεκτονικά σχέδια 20 που συνόδευσαν το αίτημα,σχετιζόταν μετον συντελεστήδόμησης ο οποίος θαανερχόταν σε 94%, δηλαδή,θαξεπερνούσε το νόμιμο όριοκατά34%.Περαιτέρωήταναπαραίτητοναεγκριθεί παρέκκλι­ σηαπότοναριθμόορόφωνπουμπορούσανναανεγερθούν μεβάση τους κείμενους κανονισμούς. Η απορριπτικήαπόφασητουΔήμου, 25 στην οποίαήδηαναφέρθηκα,αμφισβητήθηκε μετην κατάθεση από τιςαιτήτριεςτηςπρώτηςπροσφυγήςτους μεαρ. 985/
3. Στις 10/4/89 οι αιτήτριες ζήτησαν μετηλεμήνυμα τωνδικηγό­ ρων τους επανεξέταση της αίτησης για χαλάρωση "σύμφωνα με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του αρθρ. 14 του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96", από τη σκοπιά, δηλαδή,του δημοσίου συμφέροντος, όπωςτοανέπτυξανστην επιστολή τους. Το διάβημααποτελεί και την αφετηρίατης ιστορικής βάσης αυ­ τής της προσφυγής. Το Δημοτικό Συμβούλιο, που συνεδρίασε στις27/6/89, μετησύμφωνηγνωμάτευση τωνδικηγόρων του, δέ­ χθηκε ναπροβεί σεεπανεξέταση της αίτησηςγιαχαλάρωση μέσα σταπλαίσια του δημοσίου συμφέροντος. Στις 12/9/89επιλήφθηκε του θέματος η Εκτελεστική Επιτροπή τουΔήμου,αλλάτοαπέρριψεεπειδήοσυντελεστής δόμησης "θαξε­ περάσει κατάπολύ τον επιτρεπόμενο συντελεστήδόμησης τηςζώ­ νης Β1".Στησυνέχεια στις 25/10/89 τοΔημοτικό Συμβούλιο άκου­ σε,σε συνάντηση πουδιευθέτησε εκτωνπροτέρων,τιςαπόψειςτου 2714 30 35 40 4ΑΛΛ. 5 10 Κ. Paphos Coast Hotel Ltd κ.ά. v. ΔήμουΠάφου Νικήτας, Δ. διευθύνοντος συμβούλου των αιτητριών και του δικηγόρου τους στην παρουσίατων νομικών συμβούλων τουΔήμου. Το πρακτικό που τηρήθηκε αποτελεί το παράρτημα
4. Σε νέα συνεδρίαση της ημερ.5/12/89ηΕ.Ε.,αφούμελέτησεταπρακτικάτηςσυνάντησης,δε διαπίστωσετηνύπαρξηλόγων δημοσίουσυμφέροντος πουεπιβάλ­ λουνπαρέκκλιση (παράγραφος24 τουπαραπάνωπρακτικού). Τελικά στις 22/5/90τοΔημοτικό Συμβούλιο πήρετην απόφα­ ση του την οποία OL αιτήτρίες προσβάλλουν με την παρούσα προσφυγή.Τοουσιαστικό της μέρος είναι σύντομο καιτο παρα­ θέτωαυτούσιο: 15 'Το Δημοτικό Συμβούλιο, αφούαντάλλαξε απόψειςκαιαφού έλαβε επίσης υπόψητην εισήγησητης Ε.Ε. αποφάσισεομόφωνανα μηνυποστηρίξει την αίτησηγιαχαλάρωση των κανονι­ σμών γιαανέγερση 4ου ορόφου σταξενοδοχεία Διόνυσος και Annexeγιατί δενυπάρχουνλόγοιδημοσίου συμφέροντος." 20 Ωςκατακλείδατουιστορικού αναφέρωότι ολόκληρο το πρακτικό τηςσυνεδρίασης διαβιβάστηκεμετηλέτυπο στις 2/7/90και ακολούθησε η κρινόμενη προσφυγή. 25 30 35 40 Είναι σκόπιμο ναυπενθυμίσω εδώότι ο καθούέχει προβάλει δύο ακόμαπροδικαστικές ενστάσεις. Στηνουσία όμως εγείρουν το ίδιοθέμα.Δεν έχει,ισχυρίζονται,εκτελεστότητα η προσβαλλό­ μενηαπόφασηγιατί αρμόδιο κατάνόμο όργανο για την έκδοση τελικής απόφασηςγιαχαλάρωσητωνκανονισμών δενείναι οΔή­ μος Πάφου, αλλά το Υπουργικό συμβούλιο (εφεξής Υ.Σ.). Επο­ μένως ηπροσφυγήείναι πρόωρηγιατί οι αιτήτριες όφειλανπροτούπροσφύγουνστοδικαστήριονααποταθούνστο Υ.Σ. πουδια­ θέτει την αρμοδιότητασύμφωνα μετο αρθρ. 14

(2)του Κεφ.96. Ο δικηγόρος τουΔήμου υπέβαλε ότι τηθέσητου υποστηρίζει ηδεύτερη επιφύλαξητου εδ.2 του αρθρ. 14 του νόμου. Ειδικότεραυπέβαλε ότι σύμφωνα μετην πρόνοιαεκείνησε περίπτωση που ηαρμόδια αρχήδηλώσει ότι δεν εγκρίνει την αίτηση,ο εν­ διαφερόμενος έχει δικαίωμακαι οφείλει να υποβάλει νέα αίτη­ ση προς το Υ.Σ. Ωστόσο εδώ οι αιτήτριες παρέλειψαν ναπρο­ βούν σε τέτοια ενέργεια. Γιαπεραιτέρω ισχυροποίηση τωνπροτάσεων του ο συνήγορος παρέθεσε τις αποφάσεις Κρητικός ν. Δημοκρατίας

(1985)3 Α.Α.Δ.2638και Ζήνωνος & Υιοί ν. Δη­ μοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 2266. Ο δικηγόροςτωναιτητριώναντέκρουσε τις παραπάνωεισηγή2715 Νικήτας, Δ. Κ. Paphos Coast Hotel Ltd κ.ά. v. ΔήμουΠάφου

(1993)σεις του καθούυποστηρίζοντας ότι ηεπίμαχηαπόφαση αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και επομένως έχουν άμεσο έννομο συμφέρον νααμφισβητήσουν τοκύρος της. Τοαντεπιχείρημα είναι ότι "ουδέποτε σύμφωνα μετο νόμο η αρμόδιααρχή δηλοί τηνικανοποίησιν τηςπροςτον αιτητήν, αλλά μόνον προςτο Υπουργικόν Συμβούλιον". Με άλλα λόγια δεν παρέχεται από το νόμο η ευχέ­ ρειαστον αιτητήνααπευθυνθείπροςτοΥ.Σ., όπωςσυμβαίνει στις περιπτώσεις πουπροβλέπεται ιεραρχικήπροσφυγή. Το αρθρ. 3

(1)του νόμου ορίζει ότι γιατηνανέγερση οικοδομής απαιτείται η άδεια της αρμόδιας αρχής που στην υπό συζήτηση υπόθεση είναι το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Πάφου. Πρέπει ακόμηνα έχουμε υπόψη μαςτι ακριβώς προβλέπει τοαρθρ. 14

(2): "

(2)Ανεξαρτήτως οιουδήποτε περιλαμβανομένου εντωπαρόντι Νόμω,απόκαι μετάτην δημοσίευσιν γνωστοποιήσεως δυ­ νάμει του εδαφίου

(1),ουδεμία άδειαεκδίδεται υπότηςαρμο­ δίαςαρχήςειμήσυμφώνως προςτηντοιαύτην γνωστοποίησιν: 5 10 15 Νοείται ότι εάνηαρμοδία αρχήδηλοί εαυτήν ως ικανοποιου- 20 μένην ότι το δημόσιον συμφέρον απαιτεί την έκδοσιν αδείας, το Υπουργικόν Συμβούλιον, μετά την λήψιν και μελέτην της τοιαύτης δηλώσεως, δύναται,κατά την απόλυτον αυτούδιάκρισιν,ναεξουσιοδότηση τηναρμοδίαναρχήνναεκδώσηάδειαν άλλως ήσυμφώνως προς τηντοιαύτην γνωστοποίησιν: 25 Νοείται περαιτέρω, και άνευ επηρεασμού της εφαρμογής της πρώτης επιφυλάξεως του παρόντος εδαφίου, ότι εάν το Υπουργικόν Συμβούλιον ικανοποιήταιότι τοδημόσιον συμφέ­ ρον απαιτεί την έκδοσιν αδείαςδύναται να διάταξητον Διευ- 30 θυντήν του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως να εκδώση τοιαύτην άδειαν άλλως ήσυμφώνως προς την τοιαύτην γνω­ στοποίησιν καιοΔιευθυντής συμμορφούται προςτηντοιαύτην διαταγήνκαι αναφορικώςπρος την τοιαύτην άδειαν λογίζεται ως αρμοδία αρχή και κέκτηται τας εξουσίας αρμοδίας αρχής 35 δυνάμει του παρόντος Νόμου,οιαδήποτε δε άδειαούτω εκδο­ θείσα κέκτηται συνεπείας διάπάνταςτους σκοπούς τουπαρό­ ντος Νόμουως εάνείχεν εκδοθήυπότηςαρμοδίαςαρχής." Οριστικά το μόνο όργανο που έχει την αρμοδιότητα να επιτρέψειπαρέκκλιση απότους κανονισμούς είναι το Υ.Σ. Όμως εί­ ναι φανερό από την ανάγνωση του αρθρ. 14

(2)ότι ηδιαδικασία που θεσπίζει ηπρώτη επιφύλαξη και ηενάσκηση διακριτικής ευ­ χέρειας απότηναρμόδιααρχή να εισηγείται χαλάρωση είναιανε2716 40 4ΑΛΛ 5 10 Κ. Paphos Coast Hotel Ltd κ.ά. v. ΔήμουΠάφου Νικήτας, Δ. ξάρτητη απότις εξουσίες του Υ.Σ. που του απονέμει η δεύτερη επιφύλαξη.Δεν μπορεί να έχει άλλο νόημαηεναρκτήρια πρότα­ σητηςπρώτηςεπιφύλαξης"Νοείταιπεραιτέρω,καιάνευ επηρεα­ σμούτηςεφαρμογήςτηςπρώτηςεπιφυλάξεως τουπαρόντοςεδαφίου, " όπως και η ουσιαστική πρόνοια που ακολουθεί αναφορικάμετηδυνατότηταανάθεσηςσεάλλοόργανοδηλαδήτο διευθυντήτουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟίκησης τηςαρμοδιό­ τηταςγιαέκδοση άδειας. Η αρνητικήαπόφασητουΔήμου είχεάμεσες καιδυσμενείς επι­ πτώσειςστασυμφέροντατωναιτητριών.Απέκλεισετηδυνατότητα δόμησηςνέουορόφουσταυφιστάμενακτίρια. Μεάλλαλόγιαήταν πράξηπουδημιούργησε έννομα αποτελέσματα.Το έννομο συμφέ­ ροντωναιτητριώνγιαάσκησηπροσφυγήςείναιπιστεύωπρόδηλο. 15 20 25 30 Η επίκληση των δύο αποφάσεωναπό το δικηγόρο τουκαθού δεν προωθεί την ερμηνεία που προβάλλει. Η υπόθεσηΖήνωνος αφορούσε το αρθρ. 20

(1)των περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμων 1978-1979,τοοποίορητάπροβλέπειότικάθεπρόσωποπουαμφισβητείτηνφορολογίαπουτουεπιβάλλεται μπορεί ναυποβάλειγραπτήένστασηστοδιευθυντήτουΤμήματοςΕσωτε­ ρικώνΠροσόδωνγιαεπανεξέτασηκαιαναθεώρησητης.Ηπροβο­ λή ένστασης μέσα σταχρονικά όριαπου θέτει ηδιάταξησυνιστά προϋπόθεσηγιαάσκησητηςπροσφυγής.Έτσι ηπροσφυγήαπορριφθηκε ως ανομιμοποιητη γιατί ακριβώς δεν προηγήθηκε η έν­ στασησύμφωνα μετηρητήπρόβλεψη τουνόμου. Μετο ίδιοσκε­ πτικόαπορρίφθηκεη προσφυγήΚρητικούγιατίπροτού αποταθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο δεν ακολούθησε τηδιαδικασία πουθε­ σπίστηκε απότοαρθρ. 161

(1)τουπερίΤελωνείωνκαιΦόρων Καταναλώσεως Νόμου αρ.82/67που πρόβλεπε διαδικασίαγια την επίλυση της διαφοράς από άλλο όργανο. Η προσφυγή σε αυτή αποτελούσε προϋπόθεσηγιατηνκατάθεσηαίτησης ακυρώσεως. Οι προδικαστικές ενστάσεις απορρίπτονται. 35 40 Τέθηκε επίσης ζήτημααπότο δικηγόρο τουκαθούότι OLτέσσερεις από τους έξι νομικούς ισχυρισμούς που προβάλλουν οι αιτήτριες για να επιτύχει η προσφυγή τους δεν θίγονταικαθό­ λου ως νομικά σημεία στο σώμα της αίτησης. Ηεισήγησητους, πουέχει βασισθεί στους Καν.2 και 7του ΔιαδικαστικούΚανο­ νισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, όπως τροποποιήθηκε, είναι ότι το δικαστήριο δεν μπορεί να τους εξετάσει απλώςκαι μόνο διότι αναπτύχθηκαν εκτων υστέ­ ρων στηγραπτήαγόρευση τουδικηγόρου τους. 2717 Νικήτας,Δ. Κ. PaphosCoast Hotel Ltd κ.ά.v. ΔήμουΠάφου

(1993)Τα επιχειρήματααυτά,πουαφορούντην Ε.Ε. του Δήμου εί­ ναι ότι

(1)Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν είχε εξουσία να επανεξετάσει απόφαση της Ε.Ε. εφόσον μεταβίβασε την αρμοδιότητατου σε αυτήκαι δεν την ανακάλεσεγια να αναλάβει εκ νέου την άσκησητης αρμοδιότητας.

(2)Η Επιτροπή αυτή ήταν παράνομα συγκροτημένη γιατί ο αριθμός των μελών της ήταν μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο. 5 10

(3)ΥπήρξεκακήσύνθεσητηςΕ.Ε.λόγωαπουσίαςδύομελώντης απόκρίσιμη συνεδρίακαι 15

(4)ΗΕ.Ε. δεν είχε εξετάσει την υπόθεσηαπότησκοπιάτου δη­ μόσιου συμφέροντος. Στο σημείο αυτό επαναλαμβάνωότι σύμφωνα με τις διατά­ ξεις τουαρθρ. 3

(2)αρμόδιααρχήθεωρείται ότι είναι τοΔημοτι- 20 κό Συμβούλιο τουΔήμου Πάφου. Το αρθρ.3

(4)του νόμου προβλέπει για μεταβίβαση αρμοδιό­ τητας.Σύμφωναμετη διάταξηαυτήστηνπερίπτωσηπουαρμόδια αρχή είναι το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου, όπως συμβαίνει εδώ,τοΣυμβούλιοως φορέαςαρμοδιοτήτωνμπορεί "απόκαιρού εις καιρόν να εκχωρή εις Εκτελεστικήν Επιτροπήναποτελουμένην εξουχίπερισσότερον των3 μελώντου ιδίουτουΣυμβουλίου πάσαςήοιασδήποτετωνεξουσιών τωνχορηγουμένων ειςτοΣυμ­ βούλιον δυνάμειτων διατάξεωντουπαρόντοςΝόμου". 25 30 Είναι ορθόν ότι ο Καν.7επιτάσσει όχι μόνον τηνέκθεσητων νομικών σημείων της προσφυγής αλλά και την πλήρη αιτιολό­ γησητους. Και σύμφωνα μετην ερμηνευτική διάταξητουΚαν. 2 ο όρος "έγγραφοςπρότασις" σημαίνει και την αίτηση.Οπωσ- 35 δήποτεόμως δενπεριλαμβάνειαγόρευσηή γραπτήαγόρευση.Το αντεπιχείρημα ήτανότι OLσχετικές πληροφορίες για την εκχώ­ ρησηαρμοδιοτήτωνστην Ε.Ε.περιήλθανσεγνώσητουκ.Οδυσ­ σέως, που δεν ήταν δικηγόρος των αιτητριών απότην αρχή, με το παράρτημαΧ ημερ. 11/11/92, το οποίον επισυνάφθηκε στη 40 γραπτήαγόρευση τουημερ.1/12/92. Τοθέμακατάπόσον οι λόγοι της προσφυγήςπρέπει να προ­ βάλλονται με το δικόγραφοεξετάστηκε στην υπόθεση Ανδρέας 2718 4ΑΛΛ Κ.Paphos Coast Hotel Ltd κ,ά. v.ΔήμουΠάφου Νικήτας,Δ. Δημητρίουν. Δημοκρατίας

(1993)4Α.Α.Δ. 289: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Συνάγεται πως αντικείμενο της εξέτασης στη διοικητική δί­ κη μπορεί ναείναι όσα ζητήματαεγείρουν OLδιάδικοι με τις έγγραφεςπροτάσεις και όσαδικαιούταινα εξετάσει το δικα­ στήριοαυτεπάγγελτα." Αντιτάχθηκε ότι οι αιτήτριες εμποδίζονται νομικά (are estopped)νααμφισβητήσουν τηναρμοδιότητα επανεξέτασηςτης απόφασηςτης Ε.Ε. επειδήακριβώςζητήθηκεαπότιςίδιεςτις αιτήτριες.Έχωτηγνώμηότι δεν μπορείναπροκύψει θέμαestoppel. Ημεταβολήτωννομοθετικώνκανόνωνπερίαρμοδιότηταςμεσυμ­ φωνίατουαρμόδιουοργάνουκαιτουδιοικούμενου είναιανίσχυ­ ρη. (Βλέπε Στασινόπουλου "Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων"σελ. 190). Σαφώςηπαρούσαδεν είναι απότιςπεριπτώσεις πουμπο­ ρούσεναλειτουργήσειηαρχήτουνομικού κωλύματος (estoppel). Τοπρώτοθέμαανάγεταιστοκύρος καιτις αρμοδιότητες του εκδόντος οργάνουκαι επομένως μπορεί καιπρέπει να εξεταστεί αυτεπάγγελτααπότοδικαστήριο: ΦώτηςΠαπαφώτης ν.Δημοκρατίας(\9&9)3Α.Α.Δ.1302. Πρέπει ναλεχθείότιηδιαδικασίαμετην οποία εκδόθηκεαπό την Ε.Ε. απορριπτική απόφασηστις 29/4/87(και κοινοποιήθηκε την 1/9/87) έχει τελειώσει καιμάλιστα ηενλόγω απόφαση προ­ σβλήθηκε μεχωριστή προσφυγήτων αιτητριών. Στην προκείμενη περίπτωση έγινενέα εξέταση του όλου θέματος απότοΔημοτικό Συμβούλιο κάτωαπότοπρίσματουδημόσιουσυμφέροντος, όπως ζήτησαν οι ίδιες οιαιτήτριες (βλέπε παραρτήματα 5- 13που επισυνάφθηκαν στην ένσταση). ΗΕ.Ε.στο παρόν στάδιο δενείχε αποφασιστική αρμοδιότητα.Οι φράσεις "απόκαιρού ειςκαιρόν και "πάσας ήοιασδήποτετων εξουσιών των χορηγουμένων εις το Συμβούλιον" υποσημαίνουν ότι τούτο μπορεί ναανακαλέσει τη μεταβίβασηεξουσίας γιανατηνασκήσει είτεμόνιμαείτεπεριστασιακά.Οιπεριστάσεις εδώπείθουνότιανακλήθηκεσιωπηράη αρ­ χική εξουσιοδότηση. Καιείναι φανερό από ταστοιχεία ότι την αποφασιστικήαρμοδιότηταάσκησετοίδιοτοΣυμβούλιοχωρίςνα δεσμεύεται απότηγνώμηάλλου οργάνουγιατηνοποίαασκήθηκε χωριστάάλληαίτησηακυρώσεως. Ηκατάληξημουστο θέμααυτό καθιστάπεριττήτην εξέταση τωνυπόλοιπων τριών ισχυρισμών. Αναφορικά μετηνουσίατηςυπόθεσηςοιαιτήτριεςυπέβαλαν ότι ταεπιχειρήματα που ανέπτυξε ο δικηγόρος που χειριζόταν τότε τηνυπόθεση καθώςκαι οδιευθύνων σύμβουλος τους στην 2719 Νικήτας, Δ. Κ. PaphosCoast Hotel Ltd κ.ά.v. ΔήμουΠάφου

(1993)κοινή σύσκεψη με το Δημοτικό Συμβούλιο την25/10/89, αποτε­ λούν λόγους πουεξυπηρετούντοδημόσιοσυμφέρον καιυπαγό­ ρευαντηλήψηθετικήςαπόφασης.Πρόσθεταη απλή μνημόνευση στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι "δεν υπήρχανλόγοι δημόσι­ ου συμφέροντος" δε συνιστά αιτιολογία της απόφασης πουκαι γιαυτό πρέπει ναακυρωθεί. 5 EivaLσημαντικόναέχουμευπόψητουςλόγους πουέθεσανοι αιτήτριες και επανέλαβανενώπιον μου: 10 "(α)Το ξενοδοχείο κτίστηκε και είναι εναρμονισμένο με το φυσικόπεριβάλλον. (β) Αύξησητων δωματίωντουξενοδοχείου σημαίνει αύξηση τουτουρισμού. 15 (γ) Αύξησητουτουρισμού σημαίνει αύξησητων εσόδων του ξενοδοχείου αλλά παράλληλακαι των εσόδων των δια­ φόρων κέντρων καικαταστημάτων. 20 (δ) Αύξησητων δωματίωντουξενοδοχείου σημαίνει καιαύ­ ξηση των διανυκτερεύσεων που καταβάλλονταιστο Δή­ μοΠάφου σύμφωναμετηνομοθεσία. (ε) Αύξηση των δωματίων σημαίνει αύξηση των διαφόρων φορολογιών πουεπιβάλλει ο Δήμος Πάφου. (στ)Το ξενοδοχείο καταβάλλει στο Δήμο με βάση τι διάφορες φορολογίες ποσό ΛΚ 14.000ΛΚ 15,000.Σεπερίπτωση πα­ ραχώρησηςτηςαιτούμενηςχαλάρωσηςταέσοδατουΔήμου αναμένεταινααυξηθούνκατάΛΚ 6,000περίπουτοχρόνο. 25 30 (ζ) ΗΚύπροςαντιμετωπίζει,σε μεγάλο βαθμό, ανταγωνισμό απότοεξωτερικό σεπροϊόντααλλάκαισεξενοδοχεία. Τα προϊόντα αυτά επηρεάζουνάμεσατα έξοδαενός ξενοδο- 35 χείου πουγια να μπορέσει ναανταποκριθείθαπρέπειτο ξενοδοχείο αυτό να αυξήσει τα δωμάτιατου για να έχει παράλληλααύξησητων εσόδων τουγιαναμπορείναεπι­ βιώσει. Γι' αυτό,αύξησητουτουρισμού σημαίνει δημόσιο συμφέρον. Επομένως είναι φανερόότι σεκάθεχαλάρωση 40 που παραχωρείταιγια σκοπούς δημοσίου συμφέροντος εξυπηρετείταικαιτο ιδιωτικό συμφέρον." Βλέπουμε λοιπόν ότι η επίκληση του δημόσιου συμφέροντος 2720 4ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 Κ. Paphos CoastHotel Ltd κ.ά. v. ΔήμουΠάφου Νικήτας, Δ. στηρίχθηκεκυρίωςσεπροοπτικέςοικονομικής φύσεως. Ας σημει­ ωθείπωςτουςίδιουςπερίπουισχυρισμούς πρόβαλεοαιτητήςστην υπόθεση Μονσκα ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Παραλιμνίουκαι Άλλον

(1986)3Α.Α.Δ. 1887, στηνοποίααναφέρθηκεοδικηγόρος τουΔήμου,αλλάδενεπεκράτησαν.Ηυπόθεσηαφορούσετηνδημι­ ουργίαπολυτελούς ξενοδοχείου σε προστατευμένο τμήματης πα­ ραλίας. Το δικαστήριο,αφούεπεσήμανε ότι το βάροςαπόδειξης τουισχυρισμού on η χαλάρωσηπουεπιζητούσεοαιτητής(γιατην οποία προβλέπει η επιφύλαξητου εδ.2 του άρθρου5Α του περί ΠροστασίαςτηςΠαραλίαςΝόμου,Κεφ.59)εξυπηρετούσεστηνπε­ ρίπτωσηεκείνητοδημόσιοσυμφέρον,απέρριψετησχετικήαίτηση. Αναφορικά μετηνυποχρέωση αυτήτουδιοικούμενουπουαφορά στο βάροςαπόδειξηςβλέπε επίσης τη μονογραφίατης Δ. Κοντόγιωργα - Θεοχαροπούλου 'Το Δημόσιον ΣυμφέρονκαιηΑνάκλησιςτωνΔιοικητικώνΠράξεων"στονΤιμητικόΤόμοτουΣυμβουλί­ ουΕπικρατείας 1929- 1979, II,σελ. 355,373. Με το αρθρ. 14

(1)παρέχεταιστην ουσία εξουσία για τονκα­ θορισμό κριτηρίων χωροταξικής και πολεοδομικής ανάπτυξης, περιλαμβανομένου του προσδιορισμού τουριστικών ζωνών. Οι διατάξεις αυτέςαποσκοπούνστην οργάνωσητουχώρουσαντου πολυσήμαντουπλαισίουστο οποίοσυμβαίνουν-καιεξελίσσονται οι ανθρώπινεςσχέσεις. Θέτουν τοόριο του φυσικούπεριβάλλο­ ντοςτηςανθρώπινηςζωήςγιατηδιατήρησηκαικαλυτέρευσητης. Από τησκοπιάαυτήταταμειακά συμφέροντα που μπορείνα έχειοΔήμοςαπόέγκρισηχαλαρώσεων-πουστηνπροκείμενηπε­ ρίπτωσηαφορούνόχι μόνον το συντελεστήδόμησης αλλάκαιτο ύψοςτωνοικοδομών-δενμπορούνναθεωρηθούνότιαποτελούν σκοπόδημόσιου συμφέροντος αν μάλισταληφθεί υπόψηηέλλει­ ψηοποιασδήποτετεχνο-οικονομικής μελέτηςπουνατεκμηριώνει τους ισχυρισμούς πουπροβάλλονταιγιατηβιωσιμότητατωνξε­ νοδοχειακών επιχειρήσεων τωναιτητριών. Επομένωςείναιορθή ήτουλάχιστον μέσασταπλαίσιατων εξουσιών τουΔήμουηδια­ πίστωση ότι δενυπήρχαν λόγοιδημόσιου συμφέροντος. Διαφορετική αντιμετώπιση του θέματος της αιτιολογίας θα σήμαινε αντιστροφήτουβάρους απόδειξης. 40 Ηαίτησηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. Η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2721