(1993)22 Νοεμβρίου, 1993 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΟΥ (ΧΑΤΖΗΣ), ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 921/92) Ερμηνεία—Αρθρο 31φ) τονπερίΔημοσίαςΥπηρεσίαςΝόμου του 1990 (Ν. 1/90) — Ο όρος "νομίμως απαλλαγείς" στο άρθροαυτό δενπερι λαμβάνει τον εξαιρεθέντα της υποχρέωσης υπηρεσίας στην Εθνική Φρουράλόγω διαμονήςτουςστο εξωτερικό,βάσει τουΆρθρον4
(3)(γ) τον περί Εθνικής ΦρουράςΝόμου τον 1964 (Ν. 20/64)—Σκοπόςτου Νόμου ο αποκλεισμός τον ενδεχόμενου να διακόπτεται η υπηρεσία διοριζομένουστηΔημόσια Υπηρεσία, προς εκπλήρωση θητείαςστην Εθνική Φρουρά. Προβάλλοντας μετηνπροσφυγήτουτηναπόφασητωνκαθ'ωνη αίτηση, με την οποίαδιόρισαντα ενδιαφερόμεναμέρηαντίτου ιδί ου,οαιτητήςισχυρίστηκεπωςηαπόφασηγιααποκλεισμότουγιατο λόγο ότιδενείχεαπαλλαγείνομίμως απότις στρατιωτικέςτου υπο χρεώσεις,βάσειτουΑρθρου 31(β)τουπερίΔημοσίαςΥπηρεσίας Νό μουτου 1990 (Ν. 1/90), ήταναποτέλεσμαπλάνηςπερίτο Νόμο. Ο αιτητήςισχυρίστηκε,πως εφόσον είχε εξαιρεθεί απότην υπο χρέωση υπηρεσίας στην Εθνική Φρουρά λόγω διαμονής του στο εξωτερικό, σύμφωνα με το Αρθρο 4
(3)(γ) του περί Εθνικής Φρου ράς Νόμουτου 1964 (Ν.20/64)θαέπρεπεναθεωρηθεί ισοδύναμος και μετον "νομίμως απαλλαγέντα". 5 10 15 20 ΤοΑνώτατο Δικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισεότι: 25 Σίγουρα κάθεαναφερόμενοςως εξαιρούμενος στο Αρθρο 4 του 2722 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χατζηαργυρού ν.Δημοκρατίας Νόμου20/64, είναι το ίδιο εξαιρούμενος όπως όλοι OL άλλοι. Όμως αντικείμενο ερμηνείας δεν είναι το Αρθρο4 του Νόμου20/64, αλλά τοΑρθρο31(β)τουΝόμου 1/90. Δεν απέβλεψε στη,μετον τρόποαυ τό, διασφάλιση της εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων των στρατευσίμων. Αυτή η διασφάλιση επιτυγχάνεται με τον ίδιο Νόμο20/64,πουκαθιστάαδίκηματηνάρνησησυμμόρφωσης σεκλή σηκαι ειδικότερα τη μηπροσέλευσηστρατευσίμου προς εκπλήρωση ήσυμπλήρωση τηςθητείαςότανπαύσουνναυφίστανταιοι συνθήκες ήοι λόγοιτης εξαίρεσης του.(Βλ. Αρθρο22(a) και4(δ) του Νόμου 20/64). Σκοπόςτηςθέσπισης τουΑρθρου 31(β),είναιεμφανώςηαπομάκρυσή του ευνοήτως ανεπιθύμητου ενδεχομένου ή τηςδυνατότη τας να διακόπτεται η υπηρεσία διοριζομένου στη Δημόσια Υπηρε σία, προς εκπλήρωση ή συμπλήρωση θητείας στην ΕθνικήΦρουρά. Τέτοιο ενδεχόμενο ή δυνατότητα, θα διατάρασσε την εύρυθμη λειτουργίατηςδημόσιας υπηρεσίας. Δεν μπορεί να θεωρείται πολίτης της Δημοκρατίας ως "απαλ λαγείς νομίμως" με την έννοια του Αρθρου 31(β)του Νόμου 1/90, απότην στιγμή πουδιατου διορισμού του,θαπαύσουν ναυφίστανται οι λόγοι ήοι συνθήκες που οδήγησαν στην "εξαίρεση" του, με αποτέλεσμα ναυποχρεούται πλέον σεεκπλήρωση της θητείαςκατά " το Αρθρο4
(5)του Νόμου20/64. Τα επιχειρήματα ως προς το δυνητικά εφικτό της διατήρησης της ιδιότητας του "μονίμως διαμένοντος εκτός Κύπρου" παρά το διορισμό στην Δημόσια Υπηρεσία της Δημοκρατίας, δε βρίσκουν σύμφωνο το Δικαστήριο. Η υποβολή αίτησης για διορισμό στηΔη μόσια Υπηρεσία, υποδηλώνει, όσο καιανο αιτητής επιμένει να λέ γει το αντίθετο, πρόθεση εγκατάλειψης της μόνιμης διαμονής του εκτός Κύπρου .προκειμένου ναεκτελείτακαθήκοντατηςθέσης που επιδιώκει νακαταλάβει.Σύμφωνα μετο Σχέδιο Υπηρεσίας της θέ σης,μεταξύ άλλων, ο Ακόλουθος "βοηθάστην υπότου Υπουργείου προαγωγή των πολιτικών, οικονομικών, πολιτιστικών και άλλων συμφερόντων της Δημοκρατίας ως και στην ανάπτυξηκαι βελτίωση των εν γένει σχέσεων αυτής μετά άλλων Κρατών και Διεθνών Οργανισμών". Η τοποθέτηση του προς άσκηση των καθηκόντων του,ανάγεταιστην αρμοδιότητατηςαρμόδιαςαρχής(Αρθρο 39του Νόμου 1/90). Ηαπόσπαση και η μετάθεση του, ανάγεται στην αρ μοδιότητα της ΕΔΥ (Αρθρο 47 και48 του Νόμου 1/90). Πρωταρχικόκριτήριο, σεκάθεπερίπτωση,είναι οι ανάγκεςτης υπηρεσίας.Η απόπειρα πρόβλεψης ή η διατύπωση υποθέσεων ως προς το ποια ενδεχομένως θαείναι ηαπόφαση τουαρμόδιουοργάνου στην περί πτωσητουαιτητή,δεν είναι νοητή.Θααποτελούσε ανεπίτρεπτηπα ρέμβαση στο πως μελλοντικά, μεκατ'εξοχήν γνώμονα τις ανάγκες 2723 Χατζηαργυρού ν. Δημοκρατίας
(1993)τηςυπηρεσίας,θαενεργούσε τοαρμόδιοόργανο. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 5 Μαλακουνίδης ν. Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 3623. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων ηαίτηση με 10 την οποία διόρισαν τα ενδιαφερόμενα μέρη στη θέση Ακόλου θου, Εξωτερικές Υπηρεσίες της Δημοκρατίας και απέκλεισαν τον αιτητήγιατί έκριναν πως δεν είχε"απαλλαγείνομίμως" από τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. 15 Α. Κωνσταντίνου, γιατον Αιτητή. Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur.adv. vult 20 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.:Οαιιητήςδιεκδίκησε διορισμό στηθέ σηΑκόλουθου, Εξωτερικές ΥπηρεσίεςτηςΔημοκρατίας.Η Επιτρο πή Δημόσιας Υπηρεσίας τον απέκλεισε γιατί έκρινε πως δεν είχε "απαλλαγείνομίμως" απότις στρατιωτικές τουυποχρεώσεις όπως 25 προβλέπει τοάρθρο31(β)τουπερίΔημόσιας Υπηρεσίας Νόμουτου 1990 (Ν. 1/90).Προσβάλλει το κύρος των διορισμών που έγιναν υποστηρίζοντας πως ηαπόφασηγια τον αποκλεισμό του ήταν το αποτέλεσμα πλάνηςπερί τοΝόμο. 30 Ο αιτητής, ως μονίμως διαμένων εκτός Κύπρου είχε εξαιρεθεί της υποχρέωσης προς υπηρεσία στην Εθνική Φρουράσύμφωνα με το άρθρο 4
(3)(γ) του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου του 1964 (Ν.20/64), όπως έχειτροποποιηθεί. Ήταν η κεντρική του θέση πως ο όρος "απαλλαγείςνομίμως" στον περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νό- 35 μοδενμπορεί παράναπαραπέμπειστον "εξαιρεθέντα"δυνάμειτου περί Εθνικής Φρουράς Νόμου με τον οποίο πρέπει να θεα>ρηθεί "ισοδύναμος". Διαφορετικά θααπέμενε χωρίς περιεχόμενο καιθα κατέληγε άχρηστος,ανενεργός καιουσιαστικά ανεφάρμοστος. Ού τεοΠερίΕθνικήςΦρουράςΝόμοςούτεάλλος Νόμοςαναφέρονται 40 σε "απαλλαγή".Ομόνος τρόποςνόμιμης μήεκπλήρωσης τηςστρα τιωτικήςυποχρέωσης, εκτόςτηςαναστολήςκατάταξηςπουδενμας ενδιαφέρει εδώ,είναι η"εξαίρεση" κατ' εφαρμογήντουπερί Εθνι κής ΦρουράςΝόμου.Υιοθέτησητης άποψης της ΕΔΥ θα σήμαινε 2724 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χατζηαργυρού v. Δημοκρατίας Κωνσταντινίσης, Δ. πως κανέναςαπότους εξαιρούμενους δυνάμειτουάρθρου4
(3)δε θα εθεωρείτο ως "απαλλαγείςνομίμως". Ούτε οι δικαστές,οικλη ρικοί,οιαστυνομικοί,οιαξιωματικοίτουστρατού, οι δεσμοφύλα κες αλλάούτεκαιοι διατελέσαντες αιχμάλωτοιπολέμου ήοικρατηθέντεςωςόμηροιήοιέχοντεςπατέραήαδελφόφονευθένταήεξαφανισθέντα το 1964 ήτο 1974 ή ακόμαέχοντες πέραντων τριών εξαρτωμένων.Τελικά ούτεοι κρινόμενοι ως ακατάλληλοι παράτο ότι,στηνπερίπτωσητους,τοάρθρο8
(4)αναφέρεταισεαπαλλαγή τους. Βέβαια,συνεχίζει ηεισήγησηγια τον αιτητή,το άρθρο 4
(5)προβλέπει ρητάότιανπαύσουνναυφίστανται OLσυνθήκεςήοιλό γοιυπότους οποίουςχωρεί εξαίρεση,οστρατεύσιμος υπέχει υπο χρέωσηπροςεκπλήρωσηήσυμπλήρωση τηςθητείας.Περιλαμβάνο νταιόμως μεταξύτων εξαιρουμένων,κατηγορίες στρατευσίμων σε σχέσημετους οποίους δεν είναινοητόναδιαφοροποιηθούν αυτές οισυνθήκεςή οιλόγοι.Οι εξαιρούμενοι ωςέχοντες πατέραήαδελ φόφονευθένταή OLδιατελέσαντες αιχμάλωτοιή OLκρατηθέντεςως όμηροι κατά την τουρκική εισβολήείναι εσαεί απαλλαγμένοι. Το άρθρο 4
(5)ισχύει για όλους τους εξαιρούμενους περιλαμβανομέ νων και των κριθέντων ως ακατάλληλων. Καλύπτονταιόλοιαπό τοίδιοάρθροκαιδενμπορείπαράναθεωρηθείότιόλοιείναιαπαλλαγέντες γιαόσο χρόνο εξακολουθούν ναυφίστανταιοι συνθήκες ήοιλόγοιτηςεξαίρεσηςτους. Σύμφωνα μετον αιτητή,τοπιστοποιητικό εξαίρεσης που κατέχειθαήτανσεισχύκατάτηνημέρατηςλήψηςτηςαπόφασηςγιαδιο ρισμό.Επομένως,δενμπορούσενααποκλειστεί ανεξάρτητααπότο αν μετάτο διορισμό του θα έπρεπε να κληθεί για κατάταξη στην Εθνική Φρουρά- με τον ίδιο τρόπο που δε θα μπορούσε να απο κλειστεί,μεταξύ άλλων,κριθείς ως ακατάλληλος μετο επιχείρημα ότισύντομαήκάποτεθααποθεραπευθεί.Τότεμόνοθαπαύσειναεί ναι μονίμως διαμένων στο εξωτερικό ότανο ίδιος αποφασίσεινα εγκατασταθεί μονίμως στην Κύπρο.Είναι δυνατόηαπόφαση του ναείναιδιαφορετικήέστωκαιανδιοριστεί στηΔημόσια Υπηρεσία. Μεβάσητην απόφασητηςΟλομέλειας στηνυπόθεσηΝικόλαςΜαλακοννίδηςν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.3623, ημόνιμη εγκατά σταση περικλείει υλικό στοιχείο, δηλαδήτην πραγματική εγκατά στασησεορισμένο τόποκαινοητικό στοιχείο,δηλαδήτηνπρόθεση να είναιαυτόςο τόπος μόνιμηκατοικίαγιααπροσδιόριστο χρονι κόδιάστημα.Εφόσονδιοριστεί κατάπάσαπιθανότηταθαυπηρετήσει γιαπολύμικρόχρονικόδιάστημαστην Κύπροκαιστησυνέχεια θατοποθετηθεί σεπρεσβείατηςΔημοκρατίαςστοεξωτερικό,χωρίς νααποκλείεταινα μήνυπηρετήσει καθόλουστην Κύπροταπρώτα χρόνιατηςκαριέραςτου.Μαζίμεταπιοπάνωτόνισεοαιτητήςπως εκείνο πουέχεισημασία είναι ότι "δενπρόκειταινααποφύγειτην 2725 Κωνσταντινιδης,Δ. Χατζηαργυρού ν.Δημοκρατίας
(1993)κατάταξη τουστην ΕθνικήΦρουράμετάτοδιορισμό τουστην επί δικηθέση." Συνοψίζω τηναντίθετηάποψη τωνκαθ'ωνηαίτηση.Η "απαλ λαγή" του άρθρου 31(β) του Νόμου 1/90 σημαίνει μόνιμη κατά5 στάση.Ο όρος συμπίπτει μετην "εξαίρεση" τουάρθρου4τουΝό μου20/64όπου εκτων πραγμάτωνκαιαπότηφύσητης είναι μό νιμηωςοφειλόμενη σελόγομόνιμο καιμήανατρέψιμο.Όπωςγια παράδειγμα στην περίπτωση του στρατεύσιμου που έχει αδελφό φονευθέντα στο πραξικόπημαή πουδιετέλεσεαιχμάλωτος πολέ- 10 μου. Δε συμπίπτει με την "εξαίρεση" όπου αυτήείναι προσωρινή όπως συμβαίνει στην περίπτωση του αιτητή που εξαιρείται "ως διαμένων μονίμως εκτός Κύπρου". Ο απητής, εφόσον διοριζό ταν, θα μπορούσε να τοποθετηθεί στις Κεντρικές Υπηρεσίες μό νιμα και δεν είναι δυνατόναυποστηρίζει πως θαμπορεί ναθεω- 15 ρείται ως μονίμως διαμένων εκτός Κύπρου ενώ θα είναι δημό σιοςυπάλληλος. Αλληερμηνεία θαοδηγούσε σεπλήρηκαταστρα τήγηση του άρθρου 31(β) του Νόμου 1/
- Και μόνη ηχρήση δια φορετικής λέξηςστους δυονόμους δημιουργεί τεκμήριο ότι ονο μοθέτης έχειυπόψη του διαφορετικήκατάσταση. 20 Συμφωνώμετηνερμηνευτική προσέγγιση τωνκαθ'ωνη αίτηση. Σίγουρακάθεαναφερόμενος ωςεξαιρούμενος στοάρθρο4τουΝό μου 20/64 είναι το ίδιο εξαιρούμενος όπως όλοι οι άλλοι. Όμως αντικείμενο ερμηνείας δεν είναι τοάρθρο4του Νόμου20/64αλλά 25 τοάρθρο31(β) τουΝόμου 1/
- Καιτοπρώτοπουπρέπειναλεχθεί είναι πωςπράγματιη χρησιμοποίηση τουόρου "νόμιμηαπαλλαγή" με δεδομένο το άρθρο4 του Νόμου20/64καιτην αναφορά του σε "εξαίρεση" μεταφέρει εξ αρχής μήνυμα για πρόθεσηδιαφοροποίη σης. Το πιο σημαντικό, όμως, συναρτάταιπρος το σκοπό του No- 30 μοθέτη κατά τηθέσπιση τουάρθρου31(β) στο Νόμο 1/
- Δεναπέβλεψε στην, με τον τρόπο αυτό,διασφάλιση της εκπλήρωσης των στρατιωτικών υποχρεώσεων τωνστρατευσίμων. Αυτήη διασφάλι ση επιτυγχάνεται με τον ίδιο τοΝόμο20/64πουκαθιστάαδίκημα τηνάρνησησυμμόρφωσης σεκλήσηκαιειδικότερατημή προσέλευ- 35 σηστρατευσίμου προςεκπλήρωση ή συμπλήρωση τηςθητείαςόταν παύσουν να υφίστανται οι συνθήκες ήοι λόγοι της εξαίρεσης του. (Βλ. άρθρο22(a) και4(δ)του Νόμου20/64). Σκοπόςτης θέσπισης τουάρθρου31(β) είναι εμφανώςηαπομάκρυνσητουευνοήτωςανε πιθύμητου ενδεχομένου ήτης δυνατότητας να διακόπτεται ηυπη- 40 ρεσία διοριζομένου στη Δημόσια Υπηρεσία προς εκπλήρωση ή συ μπλήρωση θητείας στην Εθνική Φρουρά. TCTOLOενδεχόμενο ήδυ νατότηταθαδιατάρασσετηνεύρυθμηλειτουργία τηςδημόσιαςυπη ρεσίας και θα ματαίωνε το στόχο της κάλυψης των υπηρεσιακών 2726 4ΑΛΑ Χατζηαργυρού ν.Δημοκρατίας Κωνσταντινίόης,Δ. αναγκώνπουαποβλέπει ναεξυπηρετήσει ο διορισμός. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δεν είναι νομίζω ορθόναεπεκταθώστην εξέταση τηςπερίπτω σης των άλλων "εξαιρουμένων" δυνάμει του άρθρου4 του Νόμου 20/64ήστηδιατύπωσηάποψηςωςπροςτηνεπενέργειατουάρθρου 31(β)τουΝόμου 1/90 ωςπροςεκείνους. Κρίνωπωςδενμπορείνα θεωρείται πολίτης της Δημοκρατίας ως "απαλλαγείς νομίμως" με τηνέννοιατουάρθρου31(β)τουΝόμου 1/90 απότηστιγμήπουδια τουδιορισμού τουθαπαύσουνναυφίστανται οι λόγοιή οισυνθήκες που οδήγησαν στην "εξαίρεση" του μεαποτέλεσμα ναυποχρε ούταιπλέον σεεκπλήρωση τηςθητείαςκατάτοάρθρο4
(5)τουΝό μου20/64. Ταεπιχειρήματαωςπροςτοδυνητικάεφικτότηςδιατή ρησηςτης ιδιότηταςτου"μονίμως διαμένοντος εκτός Κύπρου" πα ράτοδιορισμόστηνΔημόσια Υπηρεσία τηςΔημοκρατίαςδεμεβρίσκεισύμφωνο. Η επίκληση συναφώςτηςυπόθεσηςΝικόλαςΜαλακοννίδης ν. Δημοκρατία (ανωτέρω) δεβοηθάτον αιτητή. Η διαπί στωσητηςύπαρξηςτου "νοητικού στοιχείου" συνάγεται,όπωςτο νίστηκε στην υπόθεση αυτή,αφούσυνεκτιμηθούν όλεςοι σχετικές περιστάσεις. Ηυποβολή αίτησης για διορισμό στη Δημόσια Υπηρεσία υποδηλώνει, όσο καιανοαιτητής επιμένει ναλέγειτοαντί θετο,πρόθεση εγκατάλειψης της μόνιμης διαμονής του εκτός Κύ προυπροκειμένου ναεκτελείτακαθήκοντατηςθέσης πουεπιδιώ κει νακαταλάβει.Σύμφωνα μετο σχέδιο υπηρεσίας της θέσης, με ταξύάλλων, ο Ακόλουθος "βοηθάστην υπότουΥπουργείουπροαγωγήτωνπολιτικών,οικονομικών, πολιτιστικών καιάλλων συμ φερόντων της Δημοκρατίας ως και στην ανάπτυξηκαι βελτίωση των εν γένει σχέσεων αυτής μετά άλλων Κρατών και Διεθνών Οργανισμών". Η τοποθέτηση του προς άσκηση των καθηκόντων τουανάγεταιστηναρμοδιότητατηςαρμόδιαςαρχής,(άρθρο39του Νόμου 1/90).Ηαπόσπασηκαι ημετάθεση του,στην αρμοδιότητα τηςΕΔΥ (άρθρο47και48τουΝόμου 1/90). Πρωταρχικόκριτήριο, σε κάθε περίπτωση, είναι οι ανάγκες της υπηρεσίας. Ηαπόπειρα πρόβλεψης ήηδιατύπωση υποθέσεων ως προς το ποια ενδεχομέ νως θα είναι η απόφασητου αρμόδιου οργάνου στην περίπτωση τουαιτητή,δενείναι νοητή,θα αποτελούσε ανεπίτρεπτη παρέμβα ση στο πώς μελλοντικά, με κατ' εξοχήν γνώμονα τις ανάγκες της υπηρεσίας,θαενεργούσετοαρμόδιοόργανο. Για τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Από ό,τι φαίνεται δεν εξετάστηκε προηγουμένως παρόμοιο ζήτημα και δεν εκδίδεται διαταγήγια έξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 2727