4ΑΛΑ. 30Δεκεμβρίου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ SUCCESSADVERTISINGCOLTDΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ' ου ηαίτηση, (Υποθέσεις Αρ. 675/92 και 690/92) 5 10 15 20 Προσφορές— Όροιπροκήρυξης—Ρητός όροςότι ηΔημοκρατίαχ(ορίς αιτιολόγηση θαδύναται ναακυρώσειτιςπροσφορέςπριν από τηνκα τακύρωσητους— Μηδεσμευτικόςόρος— Αντιστατεύεταιτηναρχή ότι τέτοιααπόφαση υπόκειταισεδικαστικό έλεγχομεπροσφυγήβάσει τουΆρθρου 146τουΣυντάγματος — Αντιστρατεύεται τηνεπιτα κτικήαρχήτηςυποχρέωσηςαιτιολόγησης τωνΔιοικητικώνπράξεων. Προσφορές — Ακύρωση προσφορών — Έννομο συμφέρον προσφοροδοτών ytaπροσβολή μεπροσφυγή τηςαπόφασης — Αρκεί ηαπόδείξη του στοιχείου της ζημίας — Δεν απαιτείται απόδειξη της έκτασηςτηςζημίας. Προσφορές — Ακύρωση προσφορών — Μη παράθεση οποιασδήποτε αιτιολογίας — Μη τήρηση πρακτικών της επίδικης συνεδρίασης όπου λήφθηκεηαπόφαση ακύρωσης— Ακυρη ηαπόφαση λόγωέλ λειψης αιτιολογίας. Προσβάλλοντας τηναπόφασητωνκαθ' ωνηαίτησηναμηνκα τακυρώσουνσεοποιαδήποτεαπότις αιτήτρι,εςαλλάναακυρώσουν τις προκυχθείσεςπροσφορές, οι αιτήτρι,εςεταιρείεςισχυρίστηκαν ότι ηεπίδικη απόφασηήταν αναιτιολόγητηκαιότι δεντηρήθηκαν πρακτικά γιατησυνάντησητης Επιτροπής μετον Υπουργό, κατά την οποία είχεληφθείηαπόφαση. 3061 SuccessAdvertising Co.Ltdχ.ά.v.Δημοκρατίας
(1993)Οι καθ' ωνηαίτησηπρόβαλανπροδικαστικήένσταση ότι οιαιτήτριες δεν είχαν το απαραίτητο έννομο συμφέρον προσβολής της απόφασης, εφόσον με ρητό όρο στην προκήρυξη του διαγωνισμού παρείχετο δικαίωμαστους καθ'ων ναακυρώσουν τις προσφορές, χωρίς να αιτιολογήσουν την πράξη τους αυτή. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- Επίτης προδικαστικής ενστάσεως: Ο όρος 7 της προκήρυξης του διαγωνισμού, που παρέχει απε ριόριστο δικαίωμα στην κυβέρνηση να τον ακυρώσει οποτεδή ποτε, χωρίς μάλιστα να αιτιολογεί την πράξητης,δεν είναιδε σμευτικός. Υπάρχουν δύο εξέχουσας σημασίας λόγοι που τον καθιστούν ανίσχυρο. Πρώταπρώτα γιατί αντιστρατεύεται την αρχή, που είναι βαθιά ριζωμένη στηνομολογία, ότι η απόφαση για ακύρωσηήανάκλησηδιαγωνισμού μεπροσφορές, υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο με αίτηση ακύρωσης κάτω από το Αρθρο 146 Συντάγματος. 10 15 20 Οδεύτερος λόγος είναιπωςαναφεθείναεπικρατήσειοόρος 7θα υπερφαλαγγισθείοριστικάηπολυτιμότερη αρχήπουδημιούργησε η νομολογία για την υποχρέωση αιτιολόγησης των διοικητικών πράξεωνκαιθαχάσειτο νόηματης ηέννοια της χρηστής διοίκη- 25 σης. Το στοιχείο της ζημίας,τουλάχιστον υλικής, δεν μπορεί εκ πρώτης όψεως νααποκλεισθεί. Καιαυτόείναι αρκετόδεδομένου πως δεν εξετάζεταιηέκτασητης. Οι αιτήτριες είχαν ιδιαίτερο, άμεσο και ενεστώς συμφέρον να ασκήσουν προσφυγή λόγω της ειδικής σχέσης τους με την προ σβαλλόμενη πράξη. Ηπροδικαστικήένσταση κρίνεται αβάσιμη καιαπορρίπτεται.
- Επί της ουσίας της προσφυγής: Οι λόγοι που αναφέρονται στην παράγραφο 13 της ένστασης "για μησυγκρισιμότητα των προσφορών" πέρα απότου ότι εί ναι αόριστοι και ακατανόητοι (μη ικανοποιητική προσέγγιση στις τεχνικές προτάσεις)δεν υποστηρίζονται απότο υλικό που προσκομίστηκε (φάκελος δεν υπήρχε). Το θέματωνπρακτικών συμπλέκεται με την ανάγκηγια αιτιολογία χωρίς να αποτελεί αυτοτελή λόγο ακύρωσης, θα ανέμενε κανείς, εφόσον η Συμ βουλευτική Επιτροπήτήρησε πρακτικόκαι για τις 4 συνεδριά3062 30 35 40 4AAA SuccessAdvertising Co. Ltd κ.ά.v.Δημοκρατίας σεις της και^μάλιστα με,κάποια σχολαστικότητα, ότι το Δικα στήριο θα είχε τεκμηριωμένη πληροφόρηση του τι συνέβη στην τελευταία καικρισιμότερη φάσηπουοΥπουργός πήρετηναπό φασημετην καταγραφήτων διαδραματισθέντων. 5 10 Όμωςηδικηγόροςτωνκαθ' ωνισχυρίστηκε πωςηαιτιολογίαπε ριέχεται στηανακοίνωσηπουδόθηκεστο ραδιόφωνο XOL τηντη λεόραση την προηγούμενη ημέρα. Ηανακοίνωση δε φαίνεταινα προέρχεται απότον Υπουργό, ωςτηναρχήπουπήρετην απόφαση,αλλάαπό τηνκυβέρνηση. Η δεύτερη διαπίστωση είναι η αντιφατικότητα της σε κάποιο βαθμό με τους λόγους της παραγράφου
- 15 20 Αφήνοντας όμωςκατάμέροςτις επιφυλάξεις αυτέςγιατηνεγκυ ρότητα της αιτιολογίας, διαπιστώνεται OTLτίποτε απ' ότι προ σκομίστηκε δεσυνάδει μετηναιτιολογία τηςανακοίνωσης.Αντί θετα,αυτόπουαπασχόλησε την Επιτροπήαξιολόγησης είναικα τά πόσον ηπροσφορά θακατακυρωνότανσαν σύνολο συμπεριλαμβανομένων καιτων προβολών των τηλεοπτικών ταινιώνκαι των ραδιοφωνικώνεκπομπών. Μάλισταπροχώρησε στην πρώτη φάση να συστήσει κατακύρωση στην αιτήτρια στην προσφυγή 675/92, ενώ τηντελευταία φοράσύστησε την άλληαιτήτρια. 25 Οι προσφυγές επιτυγχάνουν με Α.Κ.150 έξοδα στην κάθε προσφυγή εναντίον τηςΔημοκρατίας. Αναφερόμενες υποθέσεις: 30 Papapetrou v.Republic, 2 R.S.C.C. 115, Ζαπίτης ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.2747, 35 Κ. Π.ΙωάννουΔτδ ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.ΑΛ. 1703, G.D.L. Construction Ltd ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 1433, LeisurelandHotelEnterprisesLtdv.Δημοκρατίας
(1993)3ΑΛΛ. 538, 40 Tamassos TobacoSuppliers& Co v.Δημοκρατίας
(1992)3ΑΛΛ. 60, Δημοκρατία v.Ματθαίου
(1990)3ΑΛΛ. 2452. 3063 Success Advertising Co. Ltd κ.ά.v. Δημοκρατίας
(1993)Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον τηςαπόφασης τωνκαθ' ων ηαίτησηημε ρομηνίας 7/7/92,με την οποίαν ακυρώθηκε ο μειοδοτικός διαγω νισμός γιαδιαφωτιστικήεκστρατείασχετιζόμενη μετηνεφαρμογή τουΝόμουγιατο φόροπροστιθέμενης αξίαςτου
- 5 Χ. Ρ. Στανράκης και Σπ. Ευαγγέλου, για την Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 675/
- 10 Ε. Νεοφύτου και Ε. Φλονρέντζον, για την Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 690/
- Λ. Δημητριάδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Οι δύο αυτέςπροσφυγές κρίθηκαν συνεκδικαστέες γιατί προβάλλουν κοινούς λόγους ακύρωσης ερειδόμενους πάνω στην ίδιαπραγματικήκαι νομική αιτία. Οι αιτήτριες είναι 20 εγγεγραμμένες εταιρείεςπεριορισμένης ευθύνης.Ασκούντοεπάγ γελματουδιαφημιστήκαιδιατηρούνγιατοσκοπόαυτόδικότους χωριστό Γραφείο.Απασχολούνται επίσης μετιςδημόσιεςσχέσεις. Τώραπροσβάλλουν την απόφασητων καθώνηαίτηση,πουτους κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερ. 7/7/92,ταυτόσημου περιεχομέ- 25 νου,μετην οποίανακύρωσαν μειοδοτικό διαγωνισμό γιαδιαφω τιστικήεκστρατείασχετιζόμενη μετηνεφαρμογήτουνόμουγιατο φόρο προστιθέμενης αξίαςτου
- Επρόκειτο για εντελώς νέα φορολογία και σκοπός του εγχειρήματος ήταν(όπωςαναφέρουν οι όροι εντολής) "ηπληρέστερη ενημέρωση τόσο τουκαταναλωτι- 30 κούκοινού όσο καιτων υποκείμενων στο φόροπροσώπων". Το Υπουργείο Οικονομικών περιόρισε τη συμμετοχή σε 9 διαφημιστικάγραφεία. Μεεπιστολή (ημερ.26/5/92) τους ζήτησε να υποβάλουν προσφορές γιατον παραπάνω σκοπό μεβάσηκαι 35 πλαίσιο τους "όρους εντολής" και τις "συμπληρωματικές πλη ροφορίες" πουτις συνόδευαν.Όπως αναφερότανστην επιστολή αυτήοι προσφοροδότες όφειλαννακαταθέσουνχωριστή "τεχνι κή πρόταση" και "οικονομική πρόταση". Κι αυτό διότι, όπως πάλιν αναφέρειηεπιστολή,η αξιολόγηση θαγινόταν σεδύοφά- 40 σεις. Καιανη τεχνικήπρότασηεξασφάλιζε τηνοριζόμενη σεαυ τήβαθμολογία ηπροσφοράθα μπορούσε ναανοιχτεί και εξετα στεί στο επόμενο στάδιο. 3064 15 4AAA 5 10 15 20 Success Advertising Co.Ltdκ.ά.v.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. Τρεις μόνο από τους διαφημιστές πουεπέλεξε η διοίκηση ανταποκρίθηκαν. Μεταξύ των και OL προσφεύγουσες. Συστάθη κε ειδική επιτροπή (εφεξής η Επιτροπή) γιανα εξετάσει και αξιολογήσει τις προσφορές καινασυμβουλεύσει τονκαθού1 Υπουργό τωνΟικονομικών. Πρέπειναειπωθείότιοτρίτος δια γωνιζόμενος αποκλείστηκε γιατί είχε τηχαμηλότερη βαθμολο γία. Στη συνέχεια ορίστηκε τεχνική υπεπιτροπή (Υπεπιτροπή) για να ετοιμάσει συγκριτική μελέτητων οικονομικών προτάσε ων των αιτητριών,πουήταν OLμόνες που είχαν αποσφραγισθεί μετάτο στάδιο της βαθμολόγησης. Στους όρους του διαγωνισμού γίνεται πρόβλεψη για σκοπούς ενημέρωσης του κοινού και για εκπομπή ραδιοφωνικών σποτ και την παραγωγή και προβολή τηλεοπτικών ταινιών. Πρέπει στο σημείο αυτόναλεχθεί ότι η Επιτροπή,σεσυνάντηση πουείχε μεεκ προσώπους των αιτητριών,τους ζήτησε να περιορίσουν τηνπρο σφορά τους μόνο στην παραγωγήτων παραπάνωπρογραμμάτων λόγω"τηςυφιστάμενηςπολιτικήςτηςκυβέρνησηςγιαμηανάθεσησε ιδιώτες τηςπροβολής τηλεοπτικών ταινιών καιτης εκπομπήςραδιοφωνικώνσποτ ",όπωςκαταγράφτηκεσε σχετι κόπρακτικό.Οι αιτήτριες αντέδρασαναρνητικάστηνπρόταση αυ τή.Αλλωστεαποτελούσεδιαφοροποίησητωναρχικώνόρων συμμε τοχήςστοδιαγωνισμό πουπρόβλεπανκατηγορηματικάγιατηνπα ραγωγήκαιτηνπροβολήήεκπομπήτουπαραπάνωυλικού. 25 30 Τελικά η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να κατακυρωθείη προσφορά στο σύνολο της(χωρίς ναυιοθετήσει τηναντίθετη άποψη τηςΥπεπιτροπής), όπως προβλέφθηκε από τους όρους εντολής. Περαιτέρω κατέληξε, επίσης ομόφωνα, να συστήσει στον Υπουργό Οικονομικών τηνκατακύρωση τηςπροσφοράς στην εταιρείαPandoraAdvertising Co.Ltd. (αιτήτριαςστηνπρο σφυγή690/92) που ήτανκαι ηχαμηλότερη (£43.285). Η σύσταση περιέχεται σεσημείωμα της Επιτροπήςπροςτον Υπουργό ημερ. 22/6/92(παράρτημα 6). 35 40 Φαίνεταιότιτηνεπομένη23/6/92 πραγματοποιήθηκεκοινήσυ νάντηση Επιτροπήςκαι Υπουργού. Συζητήθηκαν, όπωςαναφέ ρεταισης παραγράφους 13και 14τηςγραπτήςένστασης τωνκαθών, δύο θέματα "(α)ημη συγκρισιμότητα των προτάσεων(τεχνικών καιοικονομικών) των προσφορών και(β)ημηικανοποι ητικήπροσέγγιση σης τεχνικές προτάσεις τωνπροσφορών. Ενό ψει τωνπιοπάνωαποφασίστηκεηακύρωσητωνπροσφορών αυ τών.Καιεπειδήηκυβέρνησηθεώρησε απαραίτητητηνάμεσηπλη ροφόρησητουκοινούαποφασίστηκεναγίνουνανακοινώσειςαπό 3065 Νικήτας, Δ. SuccessAdvertising Co. Ltdκ.ά.v.Δημοκρατίας
(1993)τοραδιόφωνοκαιτην τηλεόραση". Ας σημειωθεί ότι η Επιτροπή κράτησε εκτενή πρακτικά για τις 4 συνεδριάσεις που είχεγιανα ολοκληρώσει την εξέταση των προσφορών και να προβεί σε σύ σταση. Γιατησυνάντηση τηςόμως μετονΥπουργό Οικονομικών είναι παραδεκτό πως δεντηρήθηκεκανέναπρακτικό. 5 Η παραπάνω απόφασηκοινοποιήθηκε στις αιτήτριες με την επιστολή ημερ. 7/7/92 στην οποίαν αναφέρεται απλάότι"ηκυ βέρνηση αποφάσισενα μηνπροχωρήσει μετηνκατακύρωσητων πιο πάνωπροσφορών καινατις ακυρώσει". Τηνπροτεραίαείχε 10 εκδοθεί κυβερνητική ανακοίνωση για το θέμαστην οποίανπρο βάλλεται σαν λόγος ακύρωσης ότιOLδύο επικρατέστερες εται ρείες, δηλαδή, οι αιτήτριες "δεν ικανοποίησαν πλήρωςαπό πλευράς μηνυμάτων και προσέγγισης". 15 ΤΕχονταςσυμπληρώσει τη συνοπτική παρουσίασητων γεγονό των που προκάλεσαν τηδιαφοράαυτήπρέπει τώρα να εξετάσω τηνπροδικαστικήένσταση πουπρόβαλανοικαθών.Η ένσταση εί ναιότι οι οατήτριεςδενομιμοποιούνται ναπροσφύγουνγιατίδεν έχουν τοαπαραίτητοέννομο συμφέρον που καθορίζει τοαρθρ. 20 146 του συντάγματος σαν προϋπόθεση για την άσκηση προσφυ γής.Τοπρώτο επιχείρημα είναι ότι εφόσον OLκαθώνδενπροχώ ρησαν σε κατακύρωσηκαιαποφάσισανναακυρώσουν το διαγω νισμόοιαιτήτριες στερούνται ενεστώτος συμφέροντος. Στηνκα λύτερηπερίπτωσηγιαυτέςτοσυμφέρον τους "ήτανκαιπαραμένει 25 προσδοκώμενο". Μέσα στο ίδιο πνεύμα έχει λεχθεί ότιοι αιτήτριες δεν έχουν πάθει καμιά ζημιά. Γιατί ακόμη και στην περί πτωση ολοκλήρωσης της διαδικασίαςμε την κατακύρωσηδενθα ήταν βέβαιηηεπιλογή οποιουδήποτεαπότους διαγωνιζόμενους. Υποστήριξη για την πρόταση αυτήαντλήθηκε απόδύο περιπτώ- 30 σειςπροαγωγήςδημοσίωνυπαλλήλων: ΘεόδωροςΠαπαπέτρονν. Δημοκρατίας,2Α.Α.Σ.Δ. 115καιτηΜίκηςΖαπίτης ν. Δημοκρα τίας(\990) 3Α.ΑΛ. 2Ί4Ί. Την έλλειψη νόμιμου συμφέροντος οι καθών στήριξαν δια- 35 ζευτικά στον όρο 7της προκήρυξης πουορίζει ότι "η κυβέρνηση έχει δικαίωμανα ακυρώσει τις προσφορές σε οποιοδήποτεχρό νο πριν την κατακύρωσητους χωρίς να είναι υπόχρεη να δώσει λόγους για την ακύρωση". Ηεισήγηση είναι ότιμιά καιπήραν μέρος στο διαγωνισμό οιαιτήτριες αποδέχθηκαντον όρο αυτό. 40 Οι δεκαθών, ακυρώνοντας το διαγωνισμό, έδρασαν μέσαστο νομικό πλαίσιο της προκήρυξης των προσφορών. Αντικρούοντας τις παραπάνω απόψεις οιδικηγόροι των αί3066 4AAA Success Advertising Co.Ltdκ.ά.v.Δημοκρατίας 5 10 15 20 25 30 35 40 Νικήτας,Δ. τητριών τόνισαν ότι η προκήρυξη διαγωνισμού με τη μέθοδο των προσφορών καθώς καιη ανάκληση τουαποτελούν μέρος της θεματικής του δημοσίου δικαίουκαι διέπονται απότις αρ χές του. Περαιτέρω επικαλούμενοι τηνΚ.Π.ΙωάννουΛτδ. ν. Δημοκρατίας
(1991)4 Α.Α.Δ. 1703, υπέβαλανότιτο μόνοπου απαιτείται γιατηθεμελίωσητου έννομου συμφέροντος είναιαν οι συγκεκριμένες προσφορές είναι έγκυρες, όπως αποδεδειγμέ να είναι στην παρούσαπερίπτωση,έτσιώστενα μπορούννατύ χουν αξιολόγησης. Το στοιχείο τηςζημίαςπουυπέστησαν οι αιτήτριες συγκροτούν οιδαπάνεςγια την α;ηίΐτούμενη μελέτη,τη λήψη συμβουλής απόεπαγγελματίες συμβούλους, την εξασφάλι σητραπεζικώνδιευκολύνσεων και εγγυήσεων κ.λ.π.Τέλος,ειση γούνται ότι οόρος 7δενπαρέχει τηδυνατότηταστηδιοίκησηνα αυθαιρετεί. Ηανάκληση τουδιαγωνισμού έπρεπε ναείχε γίνει μεβάση τις καθιερωμένες αρχές που κατευθύνουν τηνάσκηση της διακριτικής εξουσίας τηςσε θέματα διαγωνισμών μεπρο σφορές,όπωςτις έχειανιχνεύσει καικαθιερώσει ηνομολογίασε μεγάλο αριθμόαποφάσεων. Κατά τηγνώμη μουο όρος 7τηςπροκήρυξης του διαγωνι σμού, πουπαρέχει απεριόριστο δικαίωμα στην κυβέρνηση να τον ακυρώσει οποτεδήποτε χωρίς μάλιστα να αιτιολογεί την πράξητης,δεν είναι δεσμευτικός. Υπάρχουν δύο εξέχουσας ση μασίας λόγοι πουτον καθιστούν ανίσχυρο. Πρώταπρώταγιατί αντιστρατεύεται την αρχή, που είναι βαθιά ριζωμένη στηνομο λογία,ότιηαπόφαση για ακύρωση ήανάκληση διαγωνισμούμε προσφορές υπόκειται σεδικαστικό έλεγχο με αίτηση ακύρωσης κάτω απότοαρθρ. 146 του συντάγματος. Στηνπροκείμενηπερίπτωση ισχύειό,τι ανάφεραστην G.D.L. ConstructionsLtd. ν. Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.1433: "Η ελευθερία ανάκλησης πράξεων τηςπου έχειη διοίκησησ' αυτό τοντομέα δεν είναι απόλυτη υύτε μπορεί ναασκείται αυθαίρετα.Οιγενικές αρχέςτουδιοικητικού δικαίουκαιάρα το ενδεχόμενο ναυπάρξει δικασηκός έλεγχος δημιουργούν φραγμό στις οποιεσδήποτε τάσεις που μπορεί ναδιακατέ χουν τους φορείς της διοίκησης να ασκήσουν την εξουσία τους ανεξέλεγκτα. Στην απόφαση Leisureland Hotel Enterprises Ltd. v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.2953, που πρέπει νατονισθεί είχε όμοιο πραγματικό υπόστρωμα, δια κηρύχθηκεότι τοδικαίωματης μηαποδοχήςπροσφορώνκαι ανάκλησης τηςδιαδικασίαςπεριορίζεται απότους γενικούς κανόνεςτουδικαίου "υπότην έννοια οτιηανάκλησηείναιδι3067 Νικήτας,Δ SuccessAdvertising Co.Ltd κ.ά. v.Δημοκρατίας
(1993)καιολογημένη υπότιςπεριστάσεις τηςκάθευπόθεσης"." Πρέπει να σημειωθεί ότι ηΟλομέλεια μεπρόσφατη απόφαση της στη Leisureland Hotel Enterprises Ltd. v. Δημοκρατίας
(1993)3Α.Α.Δ.538, επικύρωσε την παραπάνω θέση: "Πέραντούτουθαπρέπειναειπωθεί πωςοόρος 14τωνπρο σφορώνκαισυμφωνούμε σεαυτόμετοδικηγόροτηςεφεσείουσας,δεδίδει στη διοίκησηδικαίωμαναενεργήσεικατ' αρέ σκεια καιναπροβαίνειστην ανάκλησητουδιαγωνισμού κατάτοδοκούν.Αντίθετα,ηάσκησημιαςτέτοιαςεξουσίας υπό κειται στους περιορισμούς που θέτουν οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίουκαι της νομολογίας και ειδικά οιαρχές τηςκαλήςπίστης." 5 10 15 Βλέπεεπίσης τηναπόφασητουδικαστήΑρτεμίδηστηνTamassos Tobacco Suppliers &Co. v. Δημοκρατίας
(1992)3 Α.Α.Δ. 60. Οδεύτεροςλόγοςείναιπωςαναφεθείναεπικρατήσειοόρος7 θαυπερφαλαγγισθείοριστικάηπολυτιμότερη αρχήπουδημιούρ- 20 γησεηνομολογία για την υποχρέωση αιτιολόγησης τωνδιοικητι κών πράξεωνκαιθαχάσει τονόηματηςηέννοιατηςχρηστήςδι οίκησης. Γιατηναναγκαιότητααιτιολογίαςείναισχετικήηυπόθε ση2015/71 του Συμβουλίουτης Επικρατείας."Ηκρίσις περίτου ασύμφορου τωνπροσφορών ήτου αποτελέσματος δημοπρασίας 25 δέονναθεμελιούται επίνομίμων καισυγκεκριμένων στοιχείων." Το στοιχείο της ζημίας, τουλάχιστον υλικής, δεν μπορεί εκ πρώτης όψεως νααποκλεισθεί. Καιαυτόείναιαρκετόδεδομένου πωςδενεξετάζεταιηέκταση της:Δημοκρατία ν. Ματθαίον
(1990)30 3 Α.Α.Δ.2452σελ.2463. Οπαραλληλισμός μετιςυποθέσεις /7απαπέτρον, και Ζαπίτη, ανωτέρω, πουπροέρχονται απότοχώρο τουδημοσιοϋπαλληλικού δικαίου,δενείναι επιτυχής. Γιαπαρά δειγμα,στην πρώτηυπόθεση,που ηΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρε σίας δε διόρισε σε δημόσια θέση κανένα από τους υποψήφιους 35 πουτηδιεκδικούσαν,κρίθηκεότιτο έννομο συμφέροντουαιτητή κάτω απότο 146δενεπηρεάστηκεκαιότιτοθέμααμφισβήτησης εκ μέρους του τυχόν νέου διορισμού παρέμεινε ανοικτό. Εκεί όμως ηΕ.Δ.Υ. είχεαπότονόμο δικαίωμανα μην προβείσε διο ρισμό υποψηφίου,έστω και αναυτός κατείχε ταπροβλεπόμενα 40 προσόντα, εφόσον κρίθηκεακατάλληλος. Όπως αναφέρειοΘ.Τσάτσος "Αίτησις ακυρώσεως" 3η έκδο ση,σελ. 39: 3068 4ΑΛΛ. SuccessAdvertising Co. Ltdκ.ά.v.Δημοκρατίας 5 10 15 20 25 Νικήτας, Δ. "Η ύπαρξις συμφέροντος είναι καθαρώς υποθετική και δεν ταυτίζεταιπροςτηνύπαρξινπραγματικήςθετικής ήαποθετι κήςυλικής ήηθικήςζημίας.Αρκείότι θααποφεύγετοη ζημία ή θα υπήρχε ωφέλεια, εάν ηδιοίκησις δεν ενήργει την προσβαλλομένην πράξιν, ήδεν παρέλειπεν την, ειςήν η αίτησις αφορά, ενέργειαν." Κατά τη γνώμη μου οιαιτήτριες είχαν ιδιαίτερο, άμεσο και ενεστώς συμφέρον να ασκήσουν προσφυγή λόγω της ειδικής σχέσηςτους με την προσβαλλόμενη πράξη. Ηπροδικαστικήέν στασηκρίνεται αβάσιμηκαι απορρίπτεται. Αναφορικά μετηνουσία η επίδικη απόφαση βάλλεται σαν άκυρηγιαδύοανεξάρτητους λόγους ότι
(1)είναι αναιτιολόγητη και
(2)δεντηρήθηκεπρακτικότης συνάντησης του Υπουργού με την Επιτροπήκατά την οποίαλήφθηκε ηαπόφαση. Οι λόγοι πουαναφέρονταιστην παράγραφο 13της ένστασης "για μη συγκρισιμότητα των προσφορών" πέρα απότου ότι εί ναι αόριστοι καιακατανόητοι (μηικανοποιητική προσέγγιση στις τεχνικές προτάσεις) δεν υποστηρίζονται απότο υλικό που προσκομίστηκε (φάκελος δεν υπήρχε).Το θέμα των πρακτικών συμπλέκεται νομίζω με τηνανάγκη γιααιτιολογία χωρίς να αποτελεί αυτοτελή λόγο ακύρωσης. Θαανέμενε κανείς, εφόσον ησυμβουλευτική Επιτροπήτήρησε πρακτικόκαιγια τις4συνε δριάσεις της και μάλιστα με κάποιασχολαστικότητα, ότι θα εί χαμε τεκμηριωμένη πληροφόρηση τουτισυνέβηστην τελευταία και κρισιμότερη φάση που ο Υπουργός πήρε τηναπόφαση με την καταγραφήτωνδιαδραματισθέντων. 30 35 40 Όμως ηδικηγόρος του καθού ισχυρίστηκε πως η αιτιολογία περιέχεται στην ανακοίνωσηπουδόθηκεστο ραδιόφωνοκαιτην τηλεόραση τηνπροηγούμενη ημέρα. Εκκινώ απότη διαπίστωση ότι ηανακοίνωση δε φαίνεταινα προέρχεται απότον Υπουργό ως την αρχήπουπήρετην απόφασηαλλά απότηνκυβέρνηση.Η δεύτερη διαπίστωση είναι ηαντιφατικότητα της σε κάποιοβαθ μό με τους λόγους της παραγράφου13. Αφήνοντας όμως κατά μέρος τις επκρυλάξεις αυτές για την εγκυρότητατηςαιτιολογίας,πρέπειναπωότι τίποτεαπ' ότιπρο σκομίστηκε δενσυνάδει μετηναιτιολογίατηςανακοίνωσης. Αντί θετα,αυτόπουαπασχόλησε την Επιτροπήαξιολόγησης είναικα τά πόσον ηπροσφορά θακατακυρωνόταν σαν σύνολο συμπερι λαμβανομένων και των προβολών των τηλεοπτικών ταινιών και 3069 Νικήτας, Δ. Success Advertising Co. Ltdκ.ά.v.Δημοκρατίας
(1993)των ραδιοφωνικών εκπομπών. Μάλιστα προχώρησε στην πρώτη • φάση να συστήσει κατακύρωση στην αιτήτρια στην προσφυγή 675/92,ενώ τηντελευταίαφοράσύστησε τηνάλλη αιτήτρια. Με βάση το αρθρ. 146.4(β) κηρύσσω τηνεπίδικη απόφαση άκυρη για έλλειψη αιτιολογίας. Καιεπιδικάζω ποσό εξόδων £150 σε κάθεπροσφυγή εναντίον τηςΔημοκρατίας. 5 Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με £150 έξοδα στην κάθεπροσφν- 10 γή εναντίον της Δημοκρατίας. 3070