4 Α.ΑΛ. 9 Μαρτίου, 1993 [ΛΟΪΖΟΥ, Π.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καβ'ου η αίτηση. (Υπόβεση Αρ. 273/91) 5 10 15 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Εμπορία γης — Φορολογία κέρδους που προκύπτει από πώληση γης — Εμπορικό κέρδος — Κριτήρια για το χαρακτηρισμό του ως κέρδους εμπορικού, όπως αυτά καθορίστηκαν από τη νομολογία — Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην κρίση των φορολογικών αρχών αν αυτή ήταν εύλογα επιτρεπτή με βάση τα ενώπιον τους στοιχεία. Με την προσφυγή αυτή προσβλήθηκε η νομιμότητα της απόφα σης του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, να επιβάλει στον αιτητή φόρο εισοδήματος για το φορολογικό έτος 1988 και φόρο έκτακτης εισφοράς για το τρίμηνο 3/
- Η διαφωνία του αιτητή με τους καθ'ων η αίτηση συνοψίστηκε στο κέρδος που προέ κυψε από πώληση χωραφιού του αιτητή. Κατά τον τελευταίο, η εν λόγω πώληση δεν ενέπιπτε στο ΝόμοΠερίΦόρου Εισοδήματος,αλλα στον Περί Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμο 1980 (Ν. 52/80). Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφά σισε ότι: 20 Το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο το κέρδος που προ έκυψε απότην πώληση του πιο πάνωχωραφιού αποτελεί εμπορικό κέρδος, σύμφωνα με τους περί Φόρου Εισοδήματος Νόμους του 1961-
- 25 Είναι καλάνομολογημένο ότι το ζήτημαείναι μεικτό,ζήτημανο513 Γεωργίουν.Δημοκρατίαςχ.ά.
(1993)μικό και πραγματικό και κάθε περίπτωση πώλησης εξετάζεται και αποφασίζεται μεβάσηταιδιαίτερα στοιχεία καιπεριστατικά της,το δεΔικαστήριο τούτο στην άσκησητης αναθεωρητικήςτουδικαιοδο σίας,δεν επεμβαίνει στηνκρίσητων φορολογικών αρχών ανηαπό φασηήτανεύλογα επιτρεπτή μεβάσηταενώπιον τους στοιχεία. 5 Τα κριτήρια έχουν καθοριστεί σε σειρά αποφάσεων και εκτίθε νται συνοπτικά στην απόφασητου Δικαστηρίου στην Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάονσες)Λτδ. ν.Δημοκρατίας (Αρ.2),στηνοποίααναφέ ρονται ταπιο κάτω: "ΤοΔικαστήριο τούτοσεσειρά υποθέσεων, έχεικαθορίσει τιςαρ χές του τι συνιστά εμπορία γηςήποιαπράξηέχει τοχαρακτήρα εμπορίας. Δεν υπάρχεισυγκεκριμένηαπόφασηστην οποίακαθο ρίστηκαν εξαντλητικά όλα τα κριτήρια και αυτό τονίζεται σε όλες, αλλά το σύνολοτων υποθέσεων περιλαμβάνει ένα αριθμό κριτηρίων που είναι ταακόλουθα:
(1)Το αντικείμενο της περιουσίας.
(2)Η χρονική περίοδοςτης ιδιοκτησίας.
(3)Ησυχνότητα παρόμοιαςπράξεως.
(4)Συμπληρωματικήεργασία πουγίνεται σχετικά μετηνπερι ουσία που πωλείται.
(5)Περιστάσεις που ευθύνονται για την πώληση.
(6)Κίνητρο.
(7)Μέθοδος χρηματοδότησης.
(8)Γνώσητου ιδιοκτήτη. Έχει σημασία κατάπόσον την πρά ξη αυτήτην κάμνει κάποιος οοποίος δεν έχεικαμιάσχέσημε το επάγγελμα ή μιαεταιρείαπου ιδρύθηκεγιατο σκοπόαυτό.
(9)Οτρόπος απόκτησης και
(10)Τοτι γίνεται μετοπροϊόν της πωλήσεως." 10 15 20 25 30 Κατά την εκδοχή του Εφόρου,η αξιολόγησητων σχετικών γε γονότων καταδεικνύει ότι: 35 "(α)Οαιτητής είχεήδηκάνει αρκετές αγορές καιπωλήσεις χωραφιών και διαχωρισμό χωραφιών σε οικόπεδα ως συνέταιρος τουσυνε ταιρισμού "Φιλίππου,Δαμάλης και Γεωργίου" κατάταέτη 19711976 γιατιςοποίες ήδη είχεφορολογηθεί μεφόρο εισοδήματος. 40 (β)Ο αιτητής προέβει σε συστηματικές αγορές ακίνητης περιου σίας. Συγκεκριμένα εκτός απότο επίδικο χωράφι στηΧλώρακα αγόρασε επιπλέον οικόπεδο στον Κόλπο των Κοραλλιών, χωράφι στο Μονάγρι καιδιαμέρισμα στην Πάφο. 514 4 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν.Δημοκρατίας κ.ά. (γ)Το αντικείμενο της αγοράςαποτελείτο απόγηηοποίαδεν απέ φερε οποιοδήποτε εισόδημα και ούτε χρησιμοποιήθηκε γιαπα ραγωγικούς σκοπούς. 5 10 15 (δ)Οαιτητήςούτεεργάζεται,ούτεκατοικάστην περιοχήόπουαγό ρασε τοχωράφι. (ε) Το χωράφι βρίσκεται σε μια περιοχή με μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης όπου παρατηρείταιμεγάλη ζήτησηκαι αγορά ακινήτων για τουριστικήανάπτυξη." Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, ο ισχυρισμός του αιτητή ότι δεν έγινε ηδέουσα έρευνα και ότι οι φορολογικές αρχές ενήργησαν βεβιασμένακαιαυθαίρετααντικρούεταιαπόταγεγονότα τηςυπόθεσης,όπως παρατίθενταιστην ένσταση και στα επισυναπτόμενα της. Δεν έχει δεαποδειχθεί ο ισχυρισμός του ότι πώλησε το επίδικοχω ράφι με μοναδικό σκοπό να επενδύσει τα λεφτά που είσπραξε στο χρυσοχοείο πουδιατηρείστην ΚάτωΠάφο,τοοποίοάνοιξε μετάτον επαναπατρισμότουγιασκοπούς επαγγελματικήςαποκατάστασης. 20 Με βάση τη νομική και πραγματικήκατάσταση η επίδικη από φασητων καθ' ων ηαίτηση ήταν,σύμφωνα με τα στοιχεία που εί χαν ενώπιον τους, λογικά εφικτή, νόμιμη και ορθή και μέσα στα πλαίσια της διακριτικής τους εξουσίας. 25 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 30 Βαρναβίδης ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.3376, 35 Αέρνη ν.Δημοκρατίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 346, Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Ατδ. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, να επιβάλει στον αιτητήφόρο ει σοδήματος για το φορολογικό έτος 1988 και φόρο έκτακτης ει σφοράς για το τρίτο τρίμηνο του
- Μ. Βασιλειάδης, για τον Αιτητή. 515 Γεωργίου ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςΑ', γιατον Καθ'ου ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Η προσφυγήαυτήστρέφεται εναντίον τηςαπόφάσης τουΔιευθυντή τουΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων,να επιβάλει φόρο εισοδήματος για το φορολογικό έτος 1988 και φόρο έκτακτης εισφοράς γιατο τρίμηνο 3/
- 5 Ο αιτητής ήταν κάτοικος στη Ζάμβια από το 1960 μέχρι το 10 1985 οπότε και επαναπρατρίστηκε.Ανοιξε χρυσοχοείο καιαργυροχοείο στην Πάφοστις 27 Νοεμβρίου (
- Υπέβαλε δήλωση εισοδήματος για το φορολογικό έτος 1988 στις 21 Απριλίου 1990 καθώς και κεφαλαιουχική κατάστασηκατά την 31 Δεκεμ βρίου 1989 κατόπινδικαστικής αποφάσεωςστην ποινικήυπόθε- 15 ση αρ.648/90.Οι φορολογίες φόρου εισοδήματος και έκτακτης εισφοράς επεβλήθησαν στις 25 Ιουλίου
- Ηφορολογία φό ρου εισοδήματος για το έτος 1988 καιηφορολογία έκτακτηςει σφοράςγια το τρίμηνο 3/88 είναι αρχικές φορολογίες. 20 Ο αιτητής γιατις πιο πάνωφορολογίες υπέβαλε ενστάσεις με επιστολές ημερομηνίας 8 Νοεμβρίου 1990 ισχυριζόμενος ότι η πώληση του χωραφιού αρ. εγγραφής Β125 Φ/Σχ. XLV/58 W.II στην τοποθεσία Λουκκος εκτάσεως 4-1-1800τ.π. στη Χλώρακα, δεν εμπίπτει στο ΝόμοΠερί ΦόρουΕισοδήματος,αλλά στον Πε- 25 ρί Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμο 1980 (Νόμοαρ.52 του 1980). Στις 8 Ιουνίουκαι 17 Ιουνίου 1990 οαιτητήςμαζίμετονελε γκτήτου προσήλθαν στο Γραφείο τουΠροϊσταμένου του Επαρ χιακού Γραφείου Φόρου Εισοδήματος Πάφουκαι συμφωνήθηκαν τα εισοδήματα του απότο κατάστηματου αλλά δεν επήλθε συμφωνία όσον αφοράτο κέρδος που προέκυψε απότηνπώλη ση τουπιο πάνωχωραφιού. 30 Ο Έφορος μετά από εξέταση της όλης υπόθεσης πήρε από- 35 φάσηγια την ένσταση σύμφωνα με την οποίαδιατήρησετηναρ χική του απόφασηκαι απέστειλε στον αιτητή ειδοποίηση επιβο λής φορολογίαςκαι έκτακτηςεισφοράςημερομηνίας 16 Ιανουα ρίου 1991 μαζί με συνοδευτική επιστολή ίδιας ημερομηνίας, στην οποία δίδεται η αιτιολογία της απόφασης.Σ' αυτήν ανα- 40 φέρονται ταπιοκάτω: "
- Μετά από προσεκτική μελέτητου θέματος που έχειπρο κύψει με την πώληση του χωραφιού αρ.εγγραφής Β125 στη 516 4Α.Α.Δ. 5 Γεωργίου ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Λοΐζου, Π. Χλώρακα και αφού έλαβα υπόψη όλες τις παραστάσεις και επεξηγήσεις πουέχετεκάνεικαιόλαταπεριστατικάτηςυπο θέσεως σαςέχω αποφασίσει ότι τοκέρδος πουέχει προκύψει από την πώληση του χωραφιού σας υπόκειται σε φορολογία με βάση τα άρθρα 5
(1)(α) και 5(Ι)(η) των Περί Φορολογίας Εισοδημάτων Νόμωντου 1961-
- Οι κυριώτεροι λόγοι στους οποίους έχω βασίσει την απόφα ση μου είναι οι ακόλουθοι:- 10 (α)Αφοράυπόθεση αγοράςκαι πώλησης. 15 20 25 30 (β)Έχετεκάνειαρκετέςαγορέςκαιπωλήσεις χωραφιών,διαχω ρισμό χωραφιώνσεοικόπεδακαι συνέταιρος τουσυνεταιρισμού,"Φιλίππου,ΔάμαληςκαιΓεωργίου" κατάταέτη 19711976, καιτακέρδη απότις πωλήσεις έχετεήδηφορολογηθεί ειςτονΠερίΦορολογίαςΦόρουΕισοδήματοςΝόμου. (γ)Το χωράφι βρίσκεται σε περιοχή που παρατηρείτογρήγορη αύξηση στις αγοραίες αξίες και υπήρχε ζήτηση από πολλούς αγοραστές και απόπρόσωπα που ενδιαφέροντο για ανάπτυξη γης. (δ)Τοχωράφιδεν έχειαγορασθείγιασκοπούς παραγωγήςεισοδήματοςήγιατηχρησιμοποίηση του ως πάγιουενεργη τικού οποιασδήποτε επιχειρήσεως και δεν έχει εν πασει περιπτώσει χρησιμοποιηθεί γιαοποιοδήποτε σκοπό.
- Το κέρδος που έχει προκύψει από την πώληση τουχωραφιούστην Χλώρακα έχει υπολογισθεί ως εξής: Τιμήπωλήσεως στις 30.4.88 Μείον: Τιμή αγοράςκαι μεταβιβαστικά £47850 Προμήθειες κλπ. 1000 £75000 Κέρδος £26150 48850 35 40 Ο αιτητής όταν ακόμη ήταν κάτοικος εξωτερικού, αγόρασε αντί του ποσού των £45,000το πιο πάνω χωράφι και κατέβαλε στο Κτηματολόγιο £2,775.25 σεντ σαν δικαιώματα. Στις δε 30 Απριλίου 1988 ο αιτητής διέθεσε το πιο πάνωχωράφι αντί του ποσούτων£75,000καταβάλλονταςδικαιώματαμεσιτείας £1,
- 517 Λοΐξου,Π. Γεωργίου ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)Ο Έφορος στις 23 Ιουνίου 1988, επέβαλε στον αιτητή ποσό £3,845σανΦόροΚεφαλαιουχικώνΚερδώνπουπλήρωσε οαιτητής στις 23 Ιουνίου 1988. Ακολούθως ο Έφορος στις 25 Ιουνίου 1990 απέστειλε ειδοποίηση Φορολογίας Εισοδήματος για το έτος 1988 γιαποσό£15,037.22σεντπλέοντόκους,ηοποίαπαρελήφθηαπότον αιτητήστις 8Νοεμβρίου 1990καιυπέβαλεένσταση εμπρόθεσμα. Τοερώτημαπουεγείρεται είναικατάπόσο τοκέρδοςπουπρο έκυψεαπότηνπώληση τουπιοπάνωχωραφιούαποτελεί εμπορι κόκέρδος,σύμφωνα μετουςπερί ΦόρουΕισοδήματος Νόμους. 5 10 Είναι καλάνομολογημένο on το ζήτημαείναι μεικτό ζήτημα νομικό καιπραγματικόκαικάθεπερίπτωσηπώλησης εξετάζεται και αποφασίζεταιμε βάσητα ιδιαίτεραστοιχεία και περιστατι κάτης,τοδεΔικαστήριο τούτοστηνάσκησητης Αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας,δεν επεμβαίνει στην κρίση των φορολογικών αρχώνανη απόφασηήτανεύλογα επιτρεπτήμεβάσηταενώπιον τους στοιχεία (Βλ. Βαρναβίδης ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 3376,Αέρνη ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ. 346). 15 20 Τακριτήρια έχουν καθοριστεί σε σειρά αποφάσεωνκαι εκτί θενται συνοπτικά στην απόφαση του Δικαστηρίου στην Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Ατό ν.Δημοκρατία
(1990)3 Α.Α.Δ. 1041, στην οποία αναφέρονται ταπιοκάτω: 25 'Το Δικαστήριο τούτο σε σειρά υποθέσεων, οι οποίες ανα φέρονται και σε μεγάλη έκταση στις υποθέσειςΑλέξανδρος Παΐκκος ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1990)3 Α.Α.Δ. 592 και Colakides Development Co. Ltd v. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ.977,έχεικαθορίσειτιςαρχέςτουτισυνιστά εμπορίαγης ήποίαπράξηέχειτοχαρακτήρα εμπορίας.Δενυπάρχει συγκε κριμένη απόφασηστην οποία καθορίστηκαν εξαντλητικά όλα τα κριτήρια και αυτό τονίζεται σε όλες, αλλά το σύνολο των υποθέσεων περιλαμβάνει ένα αριθμό κριτηρίων που είναι τα ακόλουθα:
- Το αντικείμενο της περιουσίας.
- Ηχρονική περίοδος της ιδιοκτησίας.
- Ησυχνότητα παρόμοιαςπράξεως.
- Συμπληρωματική εργασία που γίνεται σχετικά με την περιουσία που πωλείται.
- Περιστάσεις που ευθύνονται για την πώληση.
- Κίνητρο.
- Μέθοδος χρηματοδότησης. 518 30 35 40 4Α.Α.Δ. 5 Γεωργίου ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Λοΐζου, Π.
- Γνώσητου ιδιοκτήτη. Έχει σημασίακατάπόσον την πρά ξη αυτήτην κάμνει κάποιος ο οποίος δεν έχει καμιάσχέ ση με το επάγγελμα ή μια εταιρεία που ιδρύθηκε για το σκοπόαυτό.
- Ο τρόπος απόκτησηςκαι
- Το τι γίνεται με το προϊόν της πωλήσεως." Κατά την εκδοχή του Εφόρου, η αξιολόγηση των σχετικών γεγονότων καταδεικνύει ότι: 10 15 "(α)Οαιτητήςείχεήδηκάνειαρκετές αγορέςκαιπωλήσεις χω ραφιών και διαχωρισμό χωραφιών σε οικόπεδα ως συνέ ταιροςτου συνεταιρισμού "Φιλίππου,Δαμάλης και Γεωρ γίου"κατά ταέτη 1971-1976γιατις οποίες ήδηείχεφορολογηθεί με φόρο εισοδήματος. 20 (β)Ο αιτητής προέβει σε συστηματικές αγορές ακίνητης περι ουσίας. Συγκεκριμένα εκτός από το επίδικο χωράφι στη Χλώρακα αγόρασεεπιπλέον οικόπεδοστον Κόλπο τωνΚοραλλίων, χωράφιστο Μονάγρικαιδιαμέρισμα στην Πάφο. (γ)Τοαντικείμενο της αγοράςαποτελείτο απόγηη οποίαδεν απέφερεοποιοδήποτε εισόδημακαιούτε χρησιμοποιήθηκε για παραγωγικούς σκοπούς. 25 (δ)Ο αιτητής ούτε εργάζεται, ούτε κατοικά στην περιοχή' όπου αγόρασε τοχωράφι. 30 (ε)Τοχωράφι βρίσκεται σε μιαπεριοχή με μεγάλες προοπηκέςανάπτυξηςόπουπαρατηρείταιμεγάληζήτησηκαι αγο ράακινήτωνγια τουριστική ανάπτυξη." Είναι δε η εισήγησητου Εφόρου ότι το συμπέρασμα του ότι πρόθεση του αιτητήήτανηεμπορία της γης ήταν εύλογο. 35 40 Κατάτηνκρίση μουοισχυρισμός τουαιτητήότιδενέγινεηδέ ουσα έρευνακαιότι οι φορολογικές αρχές ενήργησαν βεβιασμένα καιαυθαίρετααντικρούεται απόταγεγονότα τηςυπόθεσης όπως παρατίθενταιστηνένστασηκαισταεπισυναπτόμενατης. Δενέχει δεαποδειχθείο ισχυρισμός τουότι πώλησε το επίδικοχωράφιμε μοναδικόσκοπό να επενδύσει ταλεφτάπου είσπραξε στο χρυσο χοείο που διατηρεί στην Κάτω Πάφο, το οποίο άνοιξε μετά τον επαναπατρισμό του για σκοπούς επαγγελματικήςαποκατάστα σης.Απότηνκατάστασηκεφαλαίουπουυποβλήθηκεαπότον ίδιο 519 Λοΐζου, Π. Γεωργίου ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1993)δεφαίνεταικατάπόσο ταχρήματαπουπήρεαπότηνπώληση του ακινήτουταδιάθεσεγιαεπέκτασητηςπιοπάνωεπιχείρησης του. Εν πάση όμως περιπτώσει το στοιχείο αυτό είναι άσχετο, όπως και τογεγονός OTLτο ακίνητοαυτόπιθανόνααποκτήθηκεμε λε φτά που έφερε απότο εξωτερικό.' Σ' ό,τι αφοράτον ισχυρισμό ότι ημοναδικήπώληση πουέκαμε οαιτητήςήταναυτήτουχωραφιούΒ125 επισημαίνεταιότιείχεήδη κάνειαρκετέςαγορέςκαιπωλήσεις χωραφιώντουλάχιστον ωςσυ νέταιρος του συνεταιρισμού "Φιλίππου,Δαμάλης και Γεωργίου" όπωςφαίνεταικαιαπό τηναπαντητικήαγόρευσητου αιτητή. 5 10 Μεβάσητηνομική καιπραγματικήκατάστασηόπως εξετέθηκανπιοπάνω,η επίδικηαπόφασητουκαθ' ουηαίτησηήταν,σύμ φωνα με ταστοιχεία πουείχε ενώπιον του,λογικά εφικτή,νόμι- 15 μηκαιορθήκαι μέσασταπλαίσιατηςδιακριτικήςτου εξουσίας. Η προσφυγή επομένως αποτυγχάνει και απορρίπτεται.Επι κυρώνεται η επίδικη απόφαση. Δε γίνεται όμως οποιαδήποτε διαταγήγια έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα. 520 20