clr/1993/1993_4_535.pdf

(1993)ακολούθησε χωρίς ταλαντεύσεις ηνομολογία, to κύρος διοικητικής πράξης κρίνεται με βάσητο νομικό και πραγματικόκαθεστώς που ισχύει κατάτοχρόνο έκδοσης της. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση κατά την οποία υπάρχει καθυστέρηση, για την οποία φέρει ευθύνη ηδιοίκηση,σεβαθμόπουεπιβάλλει τηλήψη απόφασηςσταπλαίσια του προϊσχύσαντος δικαίου.Το θέμα αναφύηκε κυρίως στο πεδίο του οικοδομικού δικαίουκαι πιο συγκεκριμένα σε σχέσημε τηχο­ ρήγηση οικοδομικών αδειών. 5 Σημειώνεται η άποψητου δικαστή Πική,ότι κατάκανόνα,και 10 εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, τα αιτήματα των πολιτών αποφασίζονται σύμφωνα μετοκαθεστώς που ισχύειμέσα στο χρο­ νικό όριο των 30 ημερών που καθορίζει το Άρθρο29 του Συντάγ­ ματος.Διαφορετικάη συνταγματικήαυτήπροθεσμία μετατοπίζεται στο χρονικό στάδιο που δημιουργούνται οι αναγκαίες προϋποθέ15 σεις για την έκδοση τηςαπόφασης. Στην προκείμενη περίπτωση προ της τελικής κρίσης έπρεπε να προηγηθεί ιατρική εξέταση για τη διαπίστωση ήέστω τη βεβαίωση της κατάστασης του αιτητή. Πάντως οποιαδήποτε καθυστέρηση, που οφείλεται στη διοίκηση,και ανακόμηγίνει δεκτό ότι στοπρο­ κείμενο ταμέλη του ιατροσυμβουλίου βρίσκονταν σε μακροχρόνιες διακοπές, δεν πρέπει να είναι καταλυτικές των δικαιωμάτων του πολίτη. 20 25 Από την άλλη είναι φανερόότι τους αρμόδιουςανησυχούσαναπό τηναρχήοι επιπτώσεις του σχεδίου στα δημόσια οικονομικά καιεπι­ δίωξαντον αποκλεισμό μιαςτάξης δικαιούχων στην οποίαανήκεκαι οαπητής. Είχανδεέτοιμοτονέοπεριορισμένο σχέδιοαπότατέληΑυ­ γούστου. Π' αυτό δεν έγινετοπαραμικρόγια ναδιευθετηθεί εξέταση έστωκαιμετάτηλήξητωνδιακοπών.Ούτεπρόβαλαντέτοιαδικαιολο­ γία και ότανακόμηο αιτητήςπαραπονέθηκεεγγράφως για τηνκαθυ­ στέρηση. Σημειώνεται ο δεσμός καλής πίστης που συντηρεί την εμπι­ στοσύνητουπολίτηπροςτιςδημόσιες υπηρεσίες,πουπρέπειασφαλώς νααποτελεί τοθεμέλιοτηςχρηστής διοίκησης. 30 35 Το Δικαστήριο κατέληξε πως σημειώθηκε αδικαιολόγητη καθυ­ στέρηση. Υπό το πρίσμα των προεκτεθέντων, καθήκον της διοίκη­ σης ήτανναεξετάσει τηνυπόθεσητουαιτητήμεβάσητονομικό και πραγματικό καθεστώς που ίσχυε πριν τη μεταβολή που επέφερε η 40 υπ' αρ.36.254 απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 11/10/91. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με £75έξοδα. 536 4Α.Α.Δ. Κορομίαςν. Δημοκρατίας Αναφερόμενες υποθέσεις: Lordoua.o. v.Republic

(1968)3C.LR. 427, 5 Loiziana HotelsLtd. v. MunicipalityofFamagusta

(1971)3C.LR. 466, Toumazi v.Municipal Committee ofNicosia

(1986)3C.LR. 35, 10 Lemis a.o. v.District Administration of Nicosia a.o.

(1986)3 C.LR. 2226, ΑκίνηταΑνθούποληςΑτδ.v. Δημοκρατίας

(1989)3Α.Α.Δ. 1514t ΘεολόγουκαιΑλλοιν. ΔήμουΠάφου

(1989)3Α.Α.Λ. 1574, 15 Municipal Committe of Larnaca v.Georghiou andAnother

(1988)3 C.LR. 123, Kolakkides v.MunicipalityofAglandjia

(1988)3C.LR.

1. 20 Προσφυγή. 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση, με την οποία δεν εγκρίθηκετο αίτημαπου υποβλήθηκεαπότονπαχέρατου αιτητή,οοποίος είναιανάπηρος,ως αντιπροσώπου του γιατην απόκτησηαυτοκινήτου. Μ. Κυπριανού, για τον Αιτητή. 30 35 40 Μ. Ραφτόπονλος, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Στις αρχές του 1991 το Υπουργικό Συμβούλιο είχε εκπονήσει σχέδιο για να βοηθήσει ανάπηρα άτομα να απο­ κτήσουν αυτοκίνητο (παράρτημα 2). Τούτο εγκρίθηκε μεσχετική απόφαση ημερ. 3/1/
2. Υπήρξε όμως βραχύβιο. Από το φάκελο προκύπτει on κατάτην εφαρμογή τουδιαπιστώθηκε ότι, όπως εί­ ναι διατυπωμένος ο όρος "ανάπηρο πρόσωπο", κάλυπτε και τα άτομα με πνευματική καθυστέρηση. Κρίθηκε λοιπόν ότι η διεύ­ ρυνση των δικαιούχων συνεπαγόταν σημαντική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Συνάμα εκφράστηκαν φόβοι πως θα εκδηλώνονταν πολλά κρούσματα κατάχρησης του παρεχόμενου δικαιώματος από συγγενείς των προσώπων που το σχέδιοαπο537 Νικήτας, Δ. Κορομίας ν. Δημοκρατίας

(1993)σκοπούσε να ευεργετήσει. Αποτέλεσμα των σκέψεων αυτών ήταν η προώθηση πρότασης ημερ. 30/8/91 από τον καθού η αίτηση Υπουργό Οικονομικών γιατροποποίησητου (παράρτημα 4). Το νέο σχέδιο, που εγκρίθηκε απότο Συμβούλιο στις 11/10/91, απέ­ κλεισετακαθυστερημένα άτομα από ταωφελήματαπουτους παραχωρήθηκαναρχικά. Στομεταξύόμως έγινανμερικέςαιτήσεις. Ανάμεσα στουςαποταθέντεςήτανκαιο αιτητής.Ο ισχυρισμός τουότι φοιτάσεγνω­ στό ίδρυμα της Λευκωσίας για καθυστερημένα άτομα δεν αμφισβητήθηκε. Την αίτηση (παράρτημα 1) υπέγραψε ο πατέρας του πουκατέθεσε καιτηνκρινόμενη προσφυγήσαννόμιμος αντιπρό­ σωπος του. Στις 15/7/91ο αιτητής ειδοποιήθηκε γραπτώς απότο Υπουργείο Οικονομικών πως η υπόθεση του εξετάζεται και θα επικοινωνούσαν μαζίτου "τοσυντομότερο" (παράρτημα 3). 5 10 15 Μετά τη δημοσίευση του τροποποιημένου σχεδίου (συγκεκρι­ μένα στις 11/11/91)ζητήθηκε συμβουλή από τη νομική υπηρεσία αναφορικά μετοεφαρμοστέοδίκαιογιατιςπεριπτώσειςκαθυστε­ ρημένων προσώπων που υπέβαλαν το αίτημα τους για βοήθεια 20 πριν απότις 11/10/91 πουείχεαλλάξει τονομικόκαθεστώς.Αςδι­ ευκρινιστεί εδώότι υποβλήθηκανσυνολικά 10τέτοιες αιτήσειςμε­ ταξύτων οποίων καιηκρινόμενη. Στηγνωμάτευση, αφούεκτίθε­ νται οι σχετικές αρχέςτηςνομολογίας καιεπισημαίνεται ότι αιτή­ σεις αυτήςτης φύσεως δεν εγκρίνονται ήαπορρίπτονταιαμέσως 25 αλλάπροηγούνται ορισμένες διαδικασίεςόπωςηεξέταση από ια­ τροσυμβούλιο, συμπεραίνεται ότι θαήταν "ασφαλέστερο" νακρι­ θούν μεβάσητονέοτροποποιημένοσχέδιο οικονομικήςβοήθειας. Ακολουθώντας τη συμβουλή αυτήηδιοίκηση απέρριψε τοαίτημα με επιστολή πουστάληκε στις 3/1/

1. Η προσφυγήστρέφεται ενα- 30 ντίον τηςαπορριπτικής απόφασηςπου περιέχει. Είναι ηεισήγηση του δικηγόρου του αιτητήότι μετά τηλήψη της αίτησης γιαβοήθειαηδιοίκηση αδράνησεκαι τίποτε δενέκα­ με για τηδιερεύνηση ήπροώθηση της. Το μόνο για το οποίο εν- 35 διαφέρθηκε,πουτελικά καιπέτυχε,είναινατροποποιήσει τοσχέ­ διο. Πρέπει στο σημείο αυτόνα σημειωθεί ότι στη γραπτήένστα­ ση αναφέρεταιότι το αρμόδιο ιατροσυμβούλιο, που σύμφωνα με τηνακολουθούμενη διαδικασίασεπαρόμοιεςπεριπτώσεις θαεξέ­ ταζετον αιτητήγιαναπροσδιορίσει τηναναπηρίατου,ανέστειλε 40 τις εργασίες τουγιατους μήνες Ιούλιο,Αύγουστο καιΣεπτέμβριο του 1991 λόγω των θερινών διακοπώντων μελών του. Διευκρινί­ ζεται ότι πρόκειται για τριμελές όργανο που διορίστηκε γιαεξέ­ τασηαναπήρωνπουζητούνάδειαεισαγωγής αφορολόγητουανα538 ^ 4 ΑΛΛ. Κορομίας ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. πηρικού αυτοκινήτου (απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 34.842της 10/1/91 πουδημοσιεύθηκε στοΤέταρτοΠαράρτηματης Επίσημης Εφημερίδαςαρ.2573ημερ.1/2/91). 5 10 15 20 25 30 35 40 Οαιτητής μέμφεται τηδιοίκηση γιατί παρέλειψε να επιληφθεί τηςυπόθεσης του μέσασε εύλογοχρόνο και μεβάσηταδεδομένα. του αρχικού σχεδίου που τον καθιστούσε δικαιούχο. Δεδομένου μάλιστα, όπως ισχυρίζεται, ότι πληρούσε τις προϋποθέσεις που έθετετοπρώτοσχέδιο αρωγής. Καιυποστήριξε ότιδενπρέπεινα αποβεί σε βάρος του ήνα θεωρηθεί σαν δικαιολογία για τηνκα­ θυστέρηση ηαναστολή των εργασιών του ιατροσυμβουλίου- επί­ σης για έναδεύτερο λόγο πως ηκαθυστέρηση ήταναδικαιολόγη­ τηκαιαπότησκοπιάτουαρθρ.29 τουσυντάγματος. Αντικρούοντας τηντελευταίααυτήάποψη οδικηγόρος τηςΔη­ μοκρατίαςυπέβαλεότι μέτηναπάντησητης 15/7/91 ικανοποιήθηκε ηεπιταγήτουαρθρ.
2. Η θέσητου ευρύτερα είναι ότι ενόψειτων διακοπών δεν ήταν δυνατό να εξετασθεί το αίτημα πριν απότον Οκτώβριο του
3. Εφόσον λοιπόν δεν υπήρξε υπαίτιακαθυστέρήσηαπόμέρουςτουκαθούτοθέμαέπρεπε,σύμφωναμεπάγιααρ­ χή,νακριθεί μεγνώμονα το νομικό καθεστώς που ίσχυεκατάτην έκδοσητηςπράξης,όπωςκαιέγινεστην προκείμενηπερίπτωση. Κατά γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, που υιοθέτησε και ακολούθησε χωρίς ταλαντεύσεις ηνομολογία μας,το κύρος διοικητικής πράξηςκρίνεται μεβάσητο νομικό καιπραγματικό καθεστώς πουισχύεικατάτοχρόνο έκδοσης της.Εξαίρεση απο­ τελείηπερίπτωσηκατάτηνοποίαυπάρχεικαθυστέρηση,γιατην οποίαφέρει ευθύνη ηδιοίκηση,σε βαθμόπου επιβάλλει τηλήψη απόφασης στα πλαίσια του προϊσχύσαντος δικαίου. Το θέμα αναφύηκε κυρίως στο πεδίο του οικοδομικού δικαίου και πιο συγκεκριμένα σε σχέση με τη χορήγηση οικοδομικών αδειών: ΑνδρεανήΓ.Λόρδουκαι Άλλοι ν.Δημοκρατίας

(1968)3Α.Α.Δ. 427, LoizianaHotels Ltd. ν. ΔημαρχείουΑμμοχώστου

(1971)3 Α.Α.Δ.466, Ρένα Τουμαζή ν.ΔημοτικήςΕπιτροπήςΛευκωσίας

(1986)3 Α.Α.Δ.35 και Λεμήςκαι Αλλοι ν.ΕπαρχιακήςΔιοίκη­ σης Λευκωσίαςκαι Άλλων

(1986)3Α.Α.Δ.2226. Αναφορικά με τα χρονικά πλαίσια μέσα στα οποία έχεικαθήκον να ενεργήσει ηδιοίκηση ο Α. Τάχος "Ελληνικό Διοικητι­ κό Δίκαιον" 2η έκδοση σελ. 305 αναφέρει: "Το διοικητικό όργανοπρέπει ναασκεί την αρμοδιότητατου εντός ευλόγου χρόνου,ώστε ναείναι επίκαιρησεσχέσημετα 539 Νικήτας,Δ. Κορομίαςν. Δημοκρατίας

(1993)πραγματικά ήνομικά γεγονότα στα οποία αναφέρεται.Ειδι­ κότερα,ηδιαδικασίαπου έχει αρχίσει πρέπει να τελειούται εντός ευλόγου χρόνου. Διαφορετικά συντελείται παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας." 5 Τονπαράγοντατουεύλογουχρόνουσχολιάζει επίσηςοΜ, Στα­ σινόπουλος "ΔίκαιοντωνΔιοικητικών Πράξεων"

(1951)σελ.176: "Εννοείται ότιοκαθορισμός τουευλόγου χρόνου δε δύναται να γίνη διά μιας ενιαίας αρχής,αλλά ανήκει ειςτην εκτίμησιν 10 τουδικαστού,σταθμίζοντος εκάστοτε ταςειδικάςσυνθήκας." Οι αρχές αυτές ενσωματώθηκαν βαθμιαίαστο νομολογιακό μας δίκαιο. Σημειώνω επίσης τηνάποψητουδικαστή Πική ότι κατά κανόνα, και εφόσον συντρέχουν OL προϋποθέσεις, τααιτή- 15 ματα τωνπολιτών αποφασίζονται σύμφωνα με το καθεστώς που ισχύει μέσα στο χρονικό όριο των 30ημερών πουκαθορίζει το αρθρ.29του συντάγματος. Διαφορετικάησυνταγματική αυ­ τή προθεσμία μετατοπίζεται στοχρονικό στάδιο που δημιουρ­ γούνται OLαναγκαίεςπροϋποθέσεις για την έκδοση της απόφα- 20 σης: Ακίνητα ΑνθούποληςΛτδ. ν. Δημοκρατίας

(1989)3 Α.Α.Δ. 1514, ΑνδρέαΧριστόφορου θεολόγου και Άλλωνν. ΔήμουΠάφου

(1989)3Α.Α.Δ. 1574. Στην υπόθεση Δημοτική ΕπιτροπήΛάρνακας ν.Μερόπης Γε- 25 ωργιονκαιΆλλης

(1988)3C.L.R. 123,τοδικαστήριο φαίνεται να επικρότησε την αρχήγια άσκηση της αρμοδιότηταςτων οργάνων της διοίκησης εντός εύλογου χρόνου. ΗΟλομέλεια δε συζήτησε στην παραπάνω υπόθεση ούτε στην πραγματικότηταείχε εγερθεί απευθείας θέμα εύλογου χρόνου σε συνάρτηση μετο αρθρ. 29. 30 Όπωςκαινάχειτοζήτημαυπάρχουνυποθέσεις πουπερίοδοιστα­ σιμότητας 6 μηνών ήακόμηβραχύτερες μέχρι 3μηνών εκτιμήθη­ καν,υπότις συνθήκες τωνσυγκεκριμένων αιτήσεων γιαθεραπεία, ως μηεύλογες. Παραπέμπω,γιαπαράδειγμα,στηναπόφασηΝίκος Κολακίδηςν. ΔημαρχείουΑγλαντζιάς

(1988)3Α.Α.Δ.

1. 35 Είναι ορθό ότιστην προκείμενη περίπτωση προ τηςτελικής κρίσης έπρεπε να προηγηθεί ιατρική εξέταση γιατη διαπίστωση ήέστω τηβεβαίωση της κατάστασης του αιτητή. Πάντωςοποια­ δήποτεκαθυστέρηση, πουοφείλεται στη διοίκηση,καιανακόμη 40 δεχθούμε ότιστο προκείμενο ταμέλη του ιατροσυμβουλίου βρί­ σκονταν σε μακροχρόνιες διακοπές,δενπρέπει ναείναι κατα­ λυτικές τωνδικαιωμάτων του πολίτη. (Βλέπε Σ.Ε1539/1966). Θαπρόσθετα ότιτοθέμααναστολής λόγω διακοπώνέμεινε μό540 4 Α.Α.Δ. - Κορομίας ν.Δημοκρατίας Νικήτας* Δ. νο σε επίπεδο ισχυρισμών. 5 10 15 Από τηνάλληείναι φανερόότι τουςαρμόδιουςανησυχούσαν από την αρχή OLεπιπτώσεις τουσχεδίου σταδημόσια οικονομικά και επιδίωξαν τον αποκλεισμό μιας τάξης δικαιούχων στην οποία ανήκε και ο αιτητής. Είχαν δε έτοιμο το νέο περιορισμέ­ νο σχέδιο απότατέλη Αυγούστου. Γι' αυτόδεν έγινε το παρα­ μικρό για να διευθετηθεί εξέταση έστω και μετά τη λήξη των διακοπών.Ούτε πρόβαλαντέτοιαδικαιολογίακαιότανακόμηο αιτητήςπαραπονέθηκεεγγράφωςγιατηνκαθυστέρηση. Θαυπομνήσω στο σημείο αυτότοδεσμό καλήςπίστης πουσυντηρεί την εμπιστοσύνη του πολίτη προς τις δημόσιες υπηρεσίες, πουπρέ­ πει ασφαλώς νααποτελεί το θεμέλιο τηςχρηστής διοίκησης. Καταλήγωπωςεδώσημειώθηκε αδικαιολόγητηκαθυστέρηση. Υπό τοπρίσματωνπροεκτεθέντων καθήκοντης διοίκησηςήταν να εξετάσει τηνυπόθεσητουαιτητήμεβάσητονομικόκαιπραγ­ ματικόκαθεστώς που ίσχυε πριντημεταβολήπουεπέφερεηυπ' αρ. 36.254 απόφαση τουΥπουργικού Συμβουλίου της 11/10/
2. 20 Η επίδικη απόφασηακυρώνεται με £75 έξοδα σε βάρος του δημοσίου. 25 Η προσφυγή επιτυγχάνει με £75 έξοδα. 541