4 Α.Α.Δ. 16 Μαρτίου, 1993 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΟΓΟΣ ΕΡΑΜΙΑΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 378/91 και 432/91) 5 10 Διοικητικό ΔικονομικόΔίκαιο — Αίτηση για σννεκδίκαση προσφυγών — Κριτήριοηευκολίαπου μπορεί ναπροκύψει στηναπονομήτηςδι καιοσύνης— Διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου — Προσφυγές που προσβάλλουντηνίδια διοικητική πράξηπρέπει νασννεκδικάζονται — Δύο προσφυγές με κοινόνομικόέρεισμαδενμπορούν να σννεκδικαστούν, εφόσον προσβάλλουν δύο διαφορετικές διοικητικές πράξεις καισημειώνουνδιαφορές στα πραγματικά γεγονότα. Μεαίτησητουοδικηγόροςτωναιτητώνστιςδύοπροσφυγέςζήτησε την συνεκδίκασή τους,γιατο λόγο ότι απόταγεγονόταπροέ κυπτεότι υπήρχανκοινάνομικάκαιπραγματικά θέματακαιζητή ματαπουτηνκαθιστούσαν αναγκαία. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτηναίτηση, αποφάσισε 15 ότι: 20 Το κριτήριο για την ταυτόχρονη εκδίκαση δύο ή περισσοτέρων προσφυγών είναιηευκολίαηοποίαμπορείναπροκύψει στην απο νομή της δικαιοσύνης,θέμαπουανάγεταικατεξοχήστηδιακριτική ευχέρεια τουΔικαστηρίου. Όπως έχει κατ' επανάληψηνομολογηθεί, προσφυγές πουπρο σβάλλουν την ίδια διοικητική πράξη πρέπει να συνεκδικάζονται και το Δικαστήριο εκδίδει μιααπόφασηγιατην ακύρωσηήεπικύ563 Εραμιάνκ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1993)ρωσηολικάήμερικάτηςπροσβαλλόμενηςπράξης. Η αίτηση δεν αποσκοπεί στην συνεκδίκαση προσφυγών που στρέφονται κατά τηςεγκυρότητας της ίδιας διοικητικήςπράξης, αλλά εναντίον δύο διαφορετικώνδιοικητικών αποφάσεων. Παρό5 λο πουκαιοι δύοπροσφυγές έχουν κοινό νομικό έρεισμα, εντού τοις υπάρχουν διαφορέςσταγεγονότα καικυρίως τογεγονός ότι στηνπροσφυγήαρ.378/91 οαιτητήςισχυρίζεταιότιασκείτο επάγ γελματουγεωργού ή κτηνοτρόφου ενώ στην προσφυγήαρ. 432/91 είναι παραδεκτόότι ηαιτήτρια δενασκεί τέτοιο επάγγελμα, και 10 ισχυρίζεται ότιταοικογενειακά κτήματα καλλιεργούνται από τον αδελφότης.Συνεπώςεφόσον υπάρχουνδιαφορέςστα πραγματικά γεγονότα είναι δυνατόναεκδοθούν τελείωςδιαφορετικέςαποφά σειςστιςδύοπροσφυγές. 15 ΓιατουςπιοπάνωλόγουςτοΔικαστήριο ασκώνταςτη διακρι τικήτουεξουσίακρίνειότιμετησυνεκδίκασητωνδύοπροσφυγών δεθαδιευκολυνθεί ουσιαστικάηαπονομή τηςδικαιοσύνης. Ηαίτησηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αίτηση. Αίτησησεπροσφυγές μετηνοποίαοιαιτητές επιδιώκουντην συνεκδίκαση τωνδύοπροσφυγών γιατί προκύπτειαπόταγεγονότα ότιυπάρχουνκοινά νομικά και πραγματικά θέματα. 25 Π.Πολυβίου, για τους Αιτητές. Στ. Χ" Γιάννη,γιατους Καθ'ωνηαίτηση. 30 Cur. adv. wit. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ.: Μετηναίτησηαυτήοι αιτητές επι διώκουν τησυνεκδίκαση τωνδύο προσφυγών επικαλούμενοι με- 35 ταξύ άλλων καιτις πρόνοιες τηςΔ.14τωνπερί Πολιτικής Δικο νομίας Διαδικαστικών Κανονισμών που τυγχάνουν εφαρμογής καιστην εκδίκασηπροσφυγώνβάσειτουΚ.18τωνπερί Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου Κανονισμών του 1962.Ο δικηγόρος· τωναιτητώνισχυρίζεται ότιαπόταγεγονόταπροκύπτειότιυπάρ- 40 χουν κοινά νομικά καιπραγματικάθέματακαι ζητήματαπου να καθιστούν αναγκαία και/ήεπιθυμητήτησυνεκδίκαση τους. Ηδικηγόρος τηςΔημοκρατίαςπρόβαλεένστασηστηνπιοπά564 20 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 Εραμιάνκ.ά.ν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης, Δ. νω αίτηση ισχυριζόμενη ότι οι προσφυγές καταχωρήθηκαν από διαφορετικούς αιτητές και αφορούν δύο διαφορετικές πράξεις πουλήφθηκανσεδιαφορετικόχρόνο,ότιταγεγονότα αυτώνδεν είναι ταυτόσημα,και επομένως δεν είναι δυνατόναεκδοθεί κοινήδικαστικήαπόφαση. Μετηνπροσφυγήαρ.378/91οαιτητήςζητάτηνακύρωσητης απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων ημερομηνίας 16 Ιανουαρίου, 1991 αναφορικάμε τις ενστάσεις πουυπέβαλεκατάτης επιβολής φόρουακίνητης ιδιοκτησίας πά νω στα κτήματατου για τα έτη 1980-1990,στην έκταση που αυ τήαναφέρεταισε επιβολή φόρουγιαγεωργικάκτήματα. Με την προσφυγή αρ.432/91 η αιτήτρια ζητά την ακύρωση της απόφασηςτουΔιευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων ημερομηνίας 19Φεβρουαρίου, 1991 αναφορικά με τις ενστάσεις της κατά της επιβολής φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας πάνω στα κτήματα της για τα έτη 1980-1990στην έκταση πουαναφέρεται σε επιβολή φόρουγιαγεωργικάκτήματα. 20 25 30 35 40 Η αιτήτριαζητά επίσης δήλωσητουΔικαστηρίου ότι οιπρό σθετες βεβαιώσεις φόρου για τα φορολογικά έτη 1980 και 1981 που έγιναν από το Διευθυντή στερούνται νομικού ερείσματος εφόσον έγιναν μετά την πάροδο της θεσμίας περιόδου των έξη ετών από τη λήξη του φορολογικού έτους, και ότι ηαπαίτηση τουΔιευθυντή γιαπρόσθετη επιβάρυνσηκαι/ήτόκους είναι άκυ ρηκαι χωρίς οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Οι αιτήσεις βασίζονται πάνωστα ίδιανομικά σημεία και ειδικότερα στο ότι οι επίδικες αποφάσεις βασίστηκαν σε λανθα σμένηερμηνεία τουάρθρου 18(στ)τουΠερί Φορολογίας Ακινή του Ιδιοκτησίας Νόμου του 1980 όπως έχει τροποποιηθεί ("ο Νόμος"). Διαζευκτικά, το άρθρο 18 (στ) του Νόμου αντίκειται προς το Σύνταγμακαι ιδιαίτεραπρος τα άρθρα24 και 28. Το άρθρο 18(στ)προνοεί ότι: "Δεν επιβάλλεται ήεισπράττεται φόρος επί των ακολούθων: γεωργικής ακινήτου ιδιοκτησίας (εξαιρουμένων οιωνδήποτε οικοδομημάτων ήετέρων κτισμάτων ήέργων) ανηκούσης εις φυσικόν πρόσωπον το οποίον ασκεί κατά κύριον λόγον γεωργικήν ή κτηνοτροφικήν επιχείρησιν και διαμένει εντός της περιοχής ένθα ευρίσκεται ηγεωργική ιδιοκτησία ηοποία χρησιμοποι είται υπό του ιδιοκτήτου αποκλειστικώς διά γεωργικούς ή 565 Χατζητσαγγάρης, Λ. Εραμιάνκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1993)κτηνοτροφικούς σκοπούς." Οι αιτητές που είναι αδέλφια, κληρονόμησαν απότονπατέρα τους φόρμακαι άλλα τεμάχιαγεωργικής γης. Οαιτητής ισχυρίζε ται ότι ασκεί το επάγγελμα του γεωργού και κτηνοτρόφου,ενώ η 5 αιτήτριαπαραδέχεταιότιδενασκείτέτοιο επάγγελμακαιαναφέρει OTLαπότο θάνατοτου πατέρατης ταοικογενειακά κτήματα καλ λιεργούνται από τον αδελφό της ο οποίος ανέπτυξε ταυτόχρονα και κτηνοτροφική επιχείρηση περιορισμένης έκτασης. Ορισμένα απόταγεωργικάκτήματαέχουν διαιρεθείσεοικόπεδακαιοι αιτη- 10 τές ισχυρίζονται ότι σεπολλά απόαυτά είναι συνιδιοκτήτες. Αναφορικά με τον αιτητήταγεγονότα έχουν ως εξής: Με βά ση τα στοιχεία ακίνητης ιδιοκτησίας που υπέβαλε στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων του επιβλήθηκαν φορολογίες για τα χρόνια 1980-1984.Στις24.7.1984 ο αιτητήςυπέβαλε αίτησηγια απαλλαγή απότηφορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 18(στ)τουΝόμου. 15 Στις 2.11.84 ο αιτητής απέστειλε στο Διευθυντή του Τμήμα τος επιστολή μαζί με στοιχεία πρόσθετης ακίνητης ιδιοκτησίας που όπως ισχυρίζεται χρησιμοποιείται αποκλειστικά για γεωρ γικούς σκοπούς δηλώνοντας ότι δε θα δεχθεί καταβολή φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας για ταεν λόγω κτήματα. 20 25 Με επιστολή του ημερομηνίας 19.1.1987 ο Αν. Διευθυντής Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων πληροφόρησε τον αιτητήόη η αίτησητουγιααπαλλαγή απότηφορολογίαακίνητηςιδιοκτησίας μεβάσητο άρθρο 18(στ)τουΝόμουδεν μπορεί ναγίνειαποδεκτή γιατί το κυριότερο επάγγελμα τουδεν είναι ηγεωργία ήηκτηνο τροφία και δε διαμένει στην περιοχή που βρίσκεται η γεωργική ιδιοκτησία. Στον αιτητή στάληκαν επίσης ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας ακίνητης ιδιοκτησίας γιαταέτη 1980 μέχρι
- Στις4.2.1987ο αιτητήςυπέβαλε ένσταση κατάτων πιοπάνω φορολογιών και στις 16.11.1990υπέβαλε ένσταση γιατις φορο λογίεςτων ετών 1987 μέχρι
- Ακολούθησαν συναντήσεις με ταξύ του Συμβούλου του αιτητήκαι Λειτουργών του Τμήματος χωρίς να επέλθει συμφωνία. 30 35 40 Ο Διευθυντής αφού αποφάσισε για τις ενστάσεις απέστειλε στον αιτητή ειδοποιήσεις επιβολής τελικών φορολογιών μαζίμε επιστολή ημερομηνίας 16 Ιανουρίου 1991 στην οποίααναφέρει μεταξύ άλλων ότι οαιτητήςδενπληρεί τις πρόνοιες τουάρθρου 566 4Α.Α.Δ. Εραμιάνκ.ά.ν.Δημοκρατίας Χαΐζητσαγγάρης, Δ. 18(στ)του Νόμουεπειδήδενκατοικεί στην περιοχήπου βρίσκε ται ηακίνητηιδιοκτησία καιδεν εξασκεί αποκλειστικά τοεπάγ γελμα του γεωργού. 5 10 15 20 Όσοναφοράτηναιτήτριαστηνπροσφυγήαρ.432/91 αυτή,στα διακά, υπέβαλε στοιχεία της ακίνητης ιδιοκτησίας της και στις 7.2.1987μεβάσητις δικέςτηςδηλώσεις τηςεπιβλήθηκανφορολο γίεςγιαταχρόνια 1980 μέχρι
- Στις27.12.1988η αιτήτριαυπέ βαλεένστασηκατάτωνπιοπάνωφορολογιών υποστηρίζονταςμεταξύάλλων ότι ορισμένα απόταακίνητααπαλλάττονταιαπότο φόροεπειδήείναιγεωργικά.Στησυνέχεια οΔιευθυντής απέστειλε στην αιτήτριααναθεωρημένεςφορολογίες γιαταχρόνια 1980 μέ χρι 1988 μεβάση τις δικές τουεκτιμήσεις. Στις 16.11.1990η αιτή τριαυπέβαλε ένστασηκαιγιατις αναθεωρημένες φορολογίες των ετών 1987και 1988καιγιατιςφορολογίες τωνετών 1989και 1990 ισχυριζόμενη μεταξύάλλων ότιτακτήματαείναιγεωργικά. Ο Διευθυντής τουΤμήματος αφούεξέτασετις ενστάσεις απέ στειλε στην αιτήτρια ειδοποιήσεις επιβολής τελικών φορολογιων με επιστολή ημερομηνίας 19 Φεβρουαρίου, 1991 στην οποία αναφέρειότι ηαιτήτριαδεν πληρεί τις πρόνοιες τουάρ θρου 18(στ) του Νόμου επειδή δεν κατοικεί στην περιοχή που βρίσκεται η ακίνητηιδιοκτησία καιδεν εξασκεί αποκλειστικά το επάγγελμα του γεωργού. 25 Το κριτήριο για την ταυτόχρονη εκδίκαση δύο ή περισσοτέ ρων προσφυγών είναι η ευκολία η οποία μπ;ορεί να προκύψει στηναπονομήτηςδικαιοσύνης,θέμαπουανάγεταικατεξοχή στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. 30 Όπως έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί, προσφυγές που προσβάλλουν την ίδια διοικητική πράξη πρέπει να συνεκδικάζονταικαιτο δικαστήριο εκδίδει μιααπόφασηγιατην ακύρωση ήεπικύρωση ολικά ήμερικά της προσβαλλόμενης πράξης. 35 Ηπερίπτωσηπουεξετάζεται είναι διαφορετική.Η αίτησηδεν ^.αποσκοπεί στην συνεκδίκαση προσφυγών που στρέφονται κατά της εγκυρότητας της ίδιας διοικητικής πράξης, αλλά εναντίον δύο διαφορετικών διοικητικών αποφάσεων.Παρόλο πουκαι οι 40 δύο προσφυγές έχουν κοινό νομικό έρεισμα, εντούτοις υπάρ χουν διαφορές στα γεγονότα και κυρίως το γεγονός ότι στην προσφυγή αρ. 378/91 ο αιτητής ισχυρίζεται ότι ασκεί το επάγ γελμα του γεωργού ή κτηνοτρόφου ενώ στην προσφυγή αρ. 432/91 είναι παραδεκτόότι η αιτήτρια δεν ασκεί τέτοιο επάγ567 Χατζητσαγγάρης, Δ. Εραμιάνκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1993)γελμα, και ισχυρίζεται ότι τα οικογενειακά κτήματα καλλιερ γούνται απότον αδελφό της.Συνεπώς εφόσον υπάρχουν διαφο ρές στα πραγματικάγεγονότα είναι δυνατόναεκδοθούν τελείως διαφορετικές αποφάσεις στις δύο προσφυγές. 5 Γιατους πιοπάνωλόγους ασκώντας τηδιακριτική μου εξου σία κρίνω ότι με τη συνεκδίκαση των δύο προσφυγών δε θαδι ευκολυνθεί ουσιαστικά η απονομή της δικαιοσύνης και ως εκ τούτου η αίτηση απορρίπτεται. Δε γίνεται καμιά διαταγή για έξοδα. Η αίτησηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 568 10