4ΑΛΛ. 15 Ιανουαρίου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΥΓΗ ΚΕΦΑΛΑ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1005/91) 5 Δημόσιοι Υπάλληλοι—Άδειες — Σχετική εγκύκλιος τον Υπουργικού Συμβουλίου αρ.485 της 17/2/79, όπως τροποποιήθηκε με τηνεγκύ κλιο αρ.890της24/5/89— Παράγραφοι Α
(1)(δ) και Α
(3)— Σεπε ρίπτωση αίτησης για άδεια 15ημερώνέως 6μηνώναποφασίζει μόνον ο Διευθυντής τον Τμήματος Προσωπικού, μετά από σύσταση της οικείαςαρμόδιας αρχής. 10 Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 του Συντάγματος — Προϋποθέσεις παραδεκτού — Εκτελεστότηταδιοικητικής πράξεως συγκαταλέγεται στα θέματαπον μπορεί το δικαστήριο να ερευνήσει αυτεπάγγελτα. 15 Αντικείμενο της προσφυγής ήτανη παράλειψη (ήκαι άρνηση) ικανοποίησης του αιτήματος της αιτήτριας, για άδειααπουσίας άνευαπολαβών,προκειμένουνασυμπληρώσει τηδικηγορικήάσκησήτης ωςπτυχιούχοςνομικής. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,απο φάσισεότι: 20 1. Η χορήγησηάδειαςχωρίς αποδοχέςσε δημόσιουπάλληλο, ρυθ μίζεται απότις διατάξειςτης εγκυκλίου αρ.485 του Υπουργι κού Συμβουλίου ημερ, 17/2/79, όπως τροποποιήθηκε με την εγκύκλιο αρ.890της24/5/89.Τοουσιαστικότηςμέροςπουαφο ρά στοπροκείμενο είναι ηπαράγραφος Α
(1)(δ). 57 Κεφάλαν.Δημοκρατίας
(1993)ΣύμφωναμετηνπαράγραφοΑ
(2),άδειαγιαπερισσότερες από 15 μέρες μέχρι 6 μήνες, εγκρίνεται απότοΔιευθυντή τουΤμήματος Προσωπικού. Γιαχρονική περίοδο μεταξύ 6 μηνών και2 ετών η άδειαπρέπει ναεγκριθεί απότον Υπουργό Οικονομικών. Γιαπε ρίοδο πέρα από δύο χρόνια, αρμοδιότητα έχει το Υπουργικό Συμβούλιο με βάσητηδιαδικασίαπουαναφέρειη εγκύκλιος. 5 Ηπαράγραφος Α
(3)αφορά στην κρινόμενη περίπτωση. 2. Ηεκτελεστότητα Διοικητικής πράξεως συγκαταλέγεται στα θέματα που μπορεί το δικαστήριο να ερευνήσει αυτεπάγγελτα: Γιάγκον ν.Δημοκρατίας
(1987)3Α.Α.Δ.27,
- Είναι φανερό,απότο κείμενο της ανωτέρω διάταξης της εγκυ κλίου ότι σε περίπτωση πουυπάλληλος ζητάάδειαπουυπερβαίνει τις 15 μέρες αλλά όχι τους 6 μήνες την αποφασιστικήαρμο διότητα για χορήγηση της έχει οΔιευθυντής τουΤμήματοςΠρο σωπικού,πουενεργεί μεσύσταση της "οικείας αρμοδίας αρχής." 10 15 Έχοντας υπόψη τα στοιχεία που προσκομίστηκαν, το καλύτερο 20 που θαμπορούσε να λεχθεί γιατην αιτήτρια,είναι OTLο Διευθυ ντής Εσωτερικών Προσόδων δενήτανδιατεθειμένος να συστήσει παραχώρηση άδειας για τους λόγους που εκθέτει στις διάφορες επιστολές του ήότι όντως αποφάσισενα μην τησυστήσει. Είναι επομένως εξίσου φανερό,πωςσεκανέναστάδιοδενυπάρχειαπό25 φάσητουΔιευθυντή Προσωπικού σαναρμόδιουοργάνουπουθα αποτελούσε, μετηνπράξηπουπροηγήθηκε (δηλαδήτηνπαροχήή μησύστασης από την οικεία αρμόδια αρχή),σύνθετη διοικητική ενέργεια και τη μόνη πράξηπου είναι δυνατό να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως. Εν πάση περιπτώσει ούτε στο αιτητικό της 30 προσφυγής αλλά ούτε σε οποιαδήποτεαγόρευση προσδιορίζεται μετην αναγκαία σαφήνειαηπροσβαλλόμενη πράξη.
- Ηπροσφυγήδεν προσβάλλει πράξημε εκτελεστό χαρακτήρα. 35 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Yiangouv.Republic
(1987)3 C.L.R. 27. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςάρνησης και/ήπαράλειψης TOJVκαθ' ων 58 40 4AAA. Κεφάλαv.Δημοκρατίας ηαίτησηναπαραχωρήσουνάδειααπουσίαςάνευβλάβηςστηναι τήτριαγιασκοπούς συμπλήρωσης τηςδικηγορικήςτηςάσκησης. Α.Σ. Αγγελίδης, γιατην Αιτήτρια. 5 Ε. Ρωσσίδον -Παπακνριακού, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 10 15 ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Η αιτήτρια σπούδασε νομικά και απέκτησε σχετικό δίπλωμα.Παρακάθησεστις εξετάσεις τουνομικού συμ βουλίουκαιπέτυχε.Επιθυμίατηςείναι νακάμειτην άσκησητης στη νομική υπηρεσία της Δημοκρατίας για να μπορέσει να εγγραφείστο μητρώοδικηγόρων. Είναιόμως δημόσιος υπάλληλος και δεν εξασφάλισε άδειααπουσίας από τα καθήκοντατης για τονπαραπάνωσκοπό. Γι' αυτόκαιπροσφεύγει στοδικαστήριο. Το αίτηματης είναι διττόκαιδιατυπώθηκεως εξής: 20 25 30 35 40
(1)Δήλωσητουδικαστηρίου ότιηάρνησηκαι/ήπαράλειψητων καθώνηαίτησηνα εξετάσουν και/ήναικανοποιήσουντοαί τηματηςαιτήτριαςγιαπαραχώρησηάδειαςαπουσίαςχωρίς απολαβές για σκοπούς συμπλήρωσης της άσκησης της στη νομική υπηρεσία είναι άκυρηκαιπως ότι παραλείφθηκε θα πρέπει ναδιενεργηθεί και
(2)Δήλωσητουδικαστηρίου ότι ηαπόφαση των καθώνηαίτη ση να μη ικανοποιήσουν το (προεκτεθέν) αίτημα της αιτήτριας (για τον ίδιο σκοπό) είναι άκυρη, παράνομηκαι στε ρημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Η αιτήτριαείναι Γραφέας, 1ης Τάξης,και υπηρετεί στο τμή μα εσωτερικών προσόδων από 21/1/82. Από τις αρχές του 86, και ύστερα από σχετική εξουσιοδότηση, εκπροσωπεί το τμήμα ενώπιον τηςΔικαιοσύνης για τους σκοπούς τουπερί Εισπράξε ως Φόρων Νόμου (Ν. 31/62). Είναι χρήσιμο ναπαρακολουθή σουμετο ιστορικό,όπως διαγράφεταιπρωτίστως απότηναλλη λογραφία του διευθυντή του τμήματος εσωτερικών προσόδων (καθούη αίτηση 1 ήδιευθυντή),τουδικηγόρου τηςαιτήτριαςκαι τουγενικού εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας,ηοποίαέχει επισυνα φθεί στηγραπτήένσταση των καθώνηαίτηση. Με επιστολή τηςημερ.3/9/90 ηαιτήτριαθέλησενα μάθειπό59 Νικήτας,Δ. Κεφάλα ν.Δημοκρατίας
(1993)τε θα μπορούσε να αρχίσει άσκηση στη νομική υπηρεσία. Ο γε νικός εισαγγελέας, προς τον οποίο απευθύνθηκε,της απάντησε πως αυτό θα μπορούσε να γίνει από τη στιγμή που θα διευθε τούσε την άδειααπουσίαςπου θαχρειαζόταναπότην υπηρεσία της. Στις 5/10/90 ο διευθυντής έγραψε στο γενικό εισαγγελέα πως δεν μπορούσε να απαλλάξει την αιτήτρια από τακαθήκο ντα της,για την 9μηνηπερίοδοπουχρειαζότανκαιπου ζήτησε, λόγω των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετώπιζε το τμήμα απότηνέλλειψηπροσωπικού. Εισηγήθηκε εντούτοις νατηςεπι τραπεί,παράλληλαμετηνάσκηση,ναεκτελείχρέηδημόσιου κατήγορου γιαυποθέσεις τουτμήματος σανμέρος της άσκησης. Η πρότασητέθηκε στο νομικό συμβούλιο, αλλάαπορρίφθηκε. 5 10 Στις 24/1/91 ηαιτήτριαυπέβαλε εγγράφως το αίτημα της για άδεια απουσίας χωρίς απολαβέςγια 6 μήνες. Στις5/3/91ο δίκη- 15 γόρος της αιτήτριας, επικαλούμενος λόγους ίσης μεταχείρισης, παρακάλεσε το διευθυντή να προβεί σε διευθετήσεις για ναικα νοποιήσει το αίτημα*ενώογενικός εισαγγελέας, στον οποίογνω στοποιήθηκε η επιστολή του, ζήτησε τις απόψεις του διευθυντή για ναδιαπιστώσει, όπωςαναφέρειστην επιστολή του,κατάπό- 20 σο συντρέχει περίπτωση "μεταχείρισης ηοποίαδε συνάδει με 11··. Αρθρ. 28 του συντάγματος". Η απορριπτική απάντηση (ημερ. 25/4/91 τεκ. 8 που γνωστοποιήθηκε και στον κ. Αγγελίδη),αφού επισημαίνει την έλλειψηκατάλληλου αντικαταστάτη αναφέρει: 25 "Λόγωτου μεγάλου όγκουεργασίαςπουυπάρχειτυχόναπαλ λαγήτηςδιδος Κεφάλααπότακαθήκοντατης θα προκαλέσει παράλυση στον Κλάδο Είσπραξης Φόρων με αρνητικές επι πτώσεις στην ομαλή λειτουργία του τμήματος γενικότερα." 30 Ο δικηγόρος της επανήλθε επί του θέματος με επιστολή του στο γενικό εισαγγελέα ημερ.30/7/91ο οποίος,στις 10/9/91μετο τεκ. 11,εισηγήθηκε στο διευθυντήναεξεύρειτρόπον τακτοποίη σης του ζητήματοςγιατί υπήρχεκίνδυνος ηαιτήτριαναθεωρη θεί "θύμα άνισης μεταχείρισης" εφόσον στις περιπτώσεις των υπαλλήλων άλλων τμημάτων χορηγήθηκε άδεια απουσίας για τον ίδιο σκοπό. Ηαντίδρασηήταναρνητικήγιατους ίδιους λό γους που αναλύονται με στοιχεία στην επιστολή του διευθυντή, τεκ. 12, ημερ. 20/9/91. Για να συμπληρωθεί η εικόνα αναφέρω πως ακολούθησε νέα επιστολή του γενικού εισαγγελέα ημερ. 9/10/91,τεκ. 13,στοδιευθυντή,πουσας4/11/91 έγραψεγιαπρώ τη φορά στην υπηρεσία δημόσιας διοίκησης και προσωπικού στην οποίαδιαβίβασετις απόψειςκαι εισηγήσειςτουγενικού ει σαγγελέα επί του θέματος. Στο μεταξύ στις 22/10/91 είχε κατα60 35 40 4AAA. Κεφάλα v. Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. χωρηθεί ηπαρούσαπροσφυγή. 5 10 15 20 Θαμπορούσε ναλεχθείεδώότι η χορήγηση άδειαςχωρίς απο δοχές σε δημόσιο υπάλληλο ρυθμίζεται από τις διατάξεις της εγκυκλίου αρ. 485 του υπουργικού συμβουλίου ημερ. 17/2/79, όπως τροποποιήθηκε μετηνεγκύκλιο αρ.890 της24/5/89. Τοου σιαστικό της μέρος πουαφοράστο προκείμενο είναι η παράγρα φος Α
(1)(δ): "Παοαχώοησις αδείαςαπουσίαςάνευαπολαβώνουγί διάλό γους δημοσίου συμφέροντος
(1)Αδεια απουσίαςάνευαπολαβών,ουχί διαλόγους δημοσί ου συμφέροντος, δύναται να παραχωρήται εις τας ακολούθους περιπτώσεις υπό τον όρον ότι, προ της παραχωρήσεως οιασδήποτε αδείαςάνευαπολαβών,ουπάλληλος θαέχη εξα ντλήσει την κανονικήν άδειαντου και δεν θαχρειασθή αντι καταστάτης κατά την διάρκειαν της απουσίας δια της προ σλήψεωςνέου προσωπικού: (α) (β) (Υ) (δ) Ασκηση στο ΓραφείοτουΓενικού Εισαγγελέα τηςΔημοκρα τίαςγιασκοπούς εγγραφής στο ΜητρώοΔικηγόρων Κύπρου." 25 30 35 40 Θα πρόσθετα ότι η παράγραφος (δ)απαντάταιστο μέρος Α της εγκυκλίου που προβλέπει για τέτοιες άδειες "ουχί διά λό γους δημοσίου συμφέροντος"· ενώ το μέρος Β προβλέπει για άδειες οποιασδήποτε διάρκειας που σχετίζονται με υπηρεσία δημοσίου υπαλλήλου σε διεθνείς οργανισμούς ήξένες κυβερνή σεις που χαρακτηρίζονται στην επικεφαλίδα σαν άδειες απου σίας χωρίς απολαβές για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι,σύμφωνα μετην παράγραφο Α
(2),άδειαγια περισσότερες από 15 μέρες μέχρι 6 μήνες εγκρί νεται απότο διευθυντή του τμήματος προσωπικού. Για χρονική περίοδο μεταξύ 6 μηνών και 2 ετών η άδεια πρέπει να εγκριθεί απότονυπουργόοικονομικών. Παπερίοδοπέρααπόδύοχρόνια αρμοδιότηταέχειτουπουργικό συμβούλιο μεβάσητη διαδικασία πουαναφέρειη εγκύκλιος. ΘαδιαβάσωτηνπαράγραφοΑ
(3)που αφορά και στην κρινόμενη περίπτωση: "Αδεια άνευ απολαβών πέραν των δεκαπέντε ημερών αλλ' ουχί πέραντων έξημηνών διάταςπεριπτώσεις (α) και (β) και 61 Νικήτας, Δ. Κεφάλα ν. Δημοκρατίας
(1993)μέχρις εξ μηνών διά την περίπτωσιν (γ) θα εγκρίνεται υπό του Διευθυντή του Τμήματος Προσωπικού,τη συστάσει της οικείας αρμοδίαςΑρχής." Ηδικηγόροςτωνκαθώνυπέβαλεπροδικαστικάότιη θεραπεία που ζητάη αιτήτρια στην παράγραφο
(1)του αιτητικούτηςπρο σφυγής,που εξέθεσα στην αρχήτης απόφασηςμου,είναι απαρά δεκτη. Το επιχείρημα είναι ότι γιαναείναιπροσβλητή ηπαράλει ψηκάτωαπό τοΑρθρ. 146τουσυντάγματοςπρέπειηδιοίκησηνα έχεινόμιμηυποχρέωσηναπροβείσεσυγκεκριμένη ενέργεια. Η παρεχόμενη όμως απότην εγκύκλιο εξουσία είναιδιακριτικούχαρα κτήρακαιεπομένως δενυπάρχειτέτοιαςμορφήςπαράλειψη.Οδι κηγόρος τηςαιτήτριαςαντέταξεότιτοθέμαδεδιέπεταιαπότη με μονωμένη διάταξητης εγκυκλίου που χρησιμοποιεί το ρήμα "δύ ναται", αλλά την υπερκείμενη συνταγματική αρχή της ισότητας, πουστην περίπτωσητηςαιτήτριαςέχειπαραβιασθεί.Έτσιγιαλό γους συνταγματικήςνομιμότητας ηχορήγηση άδειας,στο πλαίσιο τωνδιατάξεωντηςεγκυκλίου,είχεσανμόνηπροϋπόθεσητηνυπο βολήσχετικής αίτησης απότην αιτήτρια. 5 10 15 20 Ως προς την ουσία τα επιχειρήματατης αιτήτριαςείχαν δύο άξονες, τον ισχυρισμό για άνιση μεταχείριση και το Αρθρ. 29 του συντάγματος με την έννοια ότι με "ανυπόστατες και/ήαβά σιμες δικαιολογίες" υπήρξε διαρκής παράλειψη να εξετασθεί και/ή ικανοποιηθεί το αίτημα. Αντπαρατηρήθηκε πως ο τελευταίος ισχυρισμός δεν ευσταθεί εφόσον με την προσφυγή της η αιτήτρια ζητά θεραπεία αναφορικάμε την ουσία του θέματος. Περαιτέρωαντικρούσθηκανμεδιάφορα επιχειρήματαοι συλλο γισμοί για δυσμενή μεταχείριση τηςαιτήτριας. 25 30 Έχω σκιαγραφήσει την επιχειρηματολογία για να δείξω τη βάση και την έκταση στην οποία συζητήθηκε η υπόθεση. Κατά την αντίληψη μουόμως παρουσιάζει μιάάλληθεμελιακήπτυχή, δηλαδή,κατάπόσον βρισκόμαστε μπροστά σε εκτελεστή διοικη τική πράξη υποκείμενη σε προσβολή με αίτηση ακυρώσεως. Η 35 εκτελεστότητα διοικητικήςπράξεωςσυγκαταλέγεται σταθέματα που μπορεί τοδικαστήριο ναερευνήσειαυτεπάγγελτα: Γιάγκον ν.Δημοκρατίας
(1987)3Α.Α.Δ.27,
- Από την έκθεσηγεγονότων επισημαίνεται πωςη αιτήτριαυπέβαλε επίσημα την αίτηση της για άδεια διάρκειας 6 μηνών στις 24/1/91.Ό,τιπροηγήθηκεήτανεσωτερική αλληλογραφίατηςδιοί κησης. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι η αίτηση απευθυνόταν στο διευ θυντήεσωτερικών προσόδωνόπωςκαιηεπιστολή τουδικηγόρου 62 40 4 AAA. 5 10 15 20 25 Κεφάλα v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. τηςτης5/3/
- Ωστόσοείναι νομίζω φανερό, απότοκείμενο της σχετικής διάταξηςτης εγκυκλίου πουδιάβασασ' άλλη θέση, ότι σε περίπτωση που υπάλληλος ζητάάδειαπου υπερβαίνει τις 15 μέρες αλλ' όχι τους 6 μήνες την αποφασιστική αρμοδιότηταγια χορήγηση της έχειο Διευθυντής τουΤμήματοςΠροσωπικού, που ενεργεί μεσύσταση της"οικείας αρμοδίας αρχής". Έχοντας υπόψη τα στοιχεία που προσκομίστηκαν, τοκαλύ τερο πουθαμπορούσε ναλεχθεί γιατην αιτήτριαείναι ότι οδιευθυντής εσωτερικών προσόδων δεν ήταν διατεθειμένος να συ στήσει παραχώρηση άδειας για τους λόγους που εκθέτει στις διάφορες επιστολές του. Η ότι όντως αποφάσισε να μη τη συ στήσει. EivaL επομένως εξίσου φανερό πως σε κανένα στάδιο δενυπάρχειαπόφασητουδιευθυντήπροσωπικού σαναρμόδιου οργάνου,πουθααποτελούσε, μετηνπράξηπουπροηγήθηκε (δη λαδήτην παροχήήμησύστασης απότην οικεία αρμόδια αρχή), σύνθετη διοικητική ενέργεια και τη μόνη πράξηπου είναιδυνα τό να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως. Εν πάση περιπτώσει ούτε στο αιτητικό της προσφυγής αλλ' ούτε σε οποιαδήποτε αγόρευση προσδιορίζεται με την αναγκαία σαφήνεια η προ σβαλλόμενη πράξη. Για τους παραπάνωλόγους καταλήγω ότι η προσφυγή δεν προσβάλλει πράξηπουέχει εκτελεστό χαρακτήρακαιτην απορρίπτω.Χωρίς έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 63