(1994)18 Μαρτίου, 1994 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΥ, Εφεσείων, ν. ΙΩΑΝΝΗ ΧΑΤΖΗΠΑΝΝΗ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8128) Έφεση— Αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων — Αποτελεί έργο τον πρωτόδικουΔικαστηρίουκαιτοΕφετείο σπάνιαεπεμβαίνει. Αμέλεια — Τροχαίο ατύχημα— Έναςοδηγόςπου ταξιδεύει σεκύριοδρό μο δεναναμένεται ναπροβλέψειότι άλλοςοδηγόςπουχρησιμοποιείτον δρόμοθαπροβάλει από πάροδοχωρίςπρώτα να σταματήσει γιαναβε- 5 βαιωθείότιείναιασφαλήςμια τέτοιαενέργεια,εκτόςεάνυπάρχεικάποια ένδειξηπου να τονθέσεισεεπιφυλακήότιμπορεί οεισερχόμενοςνα μην σταματήσει — Στηνπροκειμένη περίπτωση δεν υπήρχε τέτοια ένδειξη καικρίθηκεότι ορθάτοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεβρειότιαποκλειστι κήευθύνηγια τοατύχημαείχεοοδηγόςπουβγήκεαπό τηνπάροδο. 10 Στις4.4.85τοπρωί,οεφεσείων οδηγούσε την μοτοσυκλέττα τουμε αριθμόεγγραφήςC280στηνοδόΑχιλλέωςπροςτηνΛεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στον ΑγιοΔομέτιο,καιενεπλάκη σεδυστύχημα μετοαυτο κίνητο που οδηγούσε ο εφεσίβλητος με αριθμό εγγραφής JT 998, που οδηγείτο απότηνοδό Βαλέστα προςτηνοδόΠεντελικού. Τοδυστυχή- 15 μαέγινεστηνδιασταύρωσητωνπιοπάνωδρόμων,όπουκύριοςδρόμος είναι οι οδοί Βαλέστα καιΠεντελικού, στηδεσυμβολήτης οδούΑχιλλέωςμετηνδιασταύρωσηυπήρχεσυνεχής άσπρηγραμμήκαι πινακίδα στοπ. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο αξιολόγησε τηναξιοπιστίατωνμαρ τύρων και την όλη ενώπιον του μαρτυρίακαι βρήκε OTLηεκδοχή του 20 εφεσίβλητου ήτανηορθή,ότι δηλαδή, ενώοδηγούσε τοαυτοκίνητοτου κατά μήκος τουκυρίουδρόμου μεχαμηλήταχύτητα,οεφεσείων μπήκε στην διασταύρωση χωρίς να σταματήσει στο αλτ,ότι ο εφεσείων είχε χρησιμοποιήσει ταφρένατουαλλάλόγω της μικρής απόστασηςδενεί χε κατορθώσει νααποφύγειτο ατύχημα, καιαπόρριψετηνεκδοχήτου 25 εφεσείοντα ότι είχε σταματήσει στο αλτκαιελέγξειτονδρόμο,ότι δεν 178 1 Λ.Α.Δ. 5 Παναγιώτουν. Χατξηγιάννη είχεδειοποιοδήποτεαυτοκίνητοκαιότανμπήκεστηνδιασταύρωσηήρ θεοεφεσίβλητος οδηγώνταςτοαυτοκίνητοτουμεμεγάληταχύτητακαι τον κτύπησε. Σαναποτέλεσμα το πρωτόδικοΔικαστήριο βρήκεότι ο εφεσείωνείχε αποκλειστική ευθύνηγια το ατύχημακαι απόρριψετην αγωγήτου. Κατ' έφεση,οεφεσείωνπρόσβαλετηναξιολόγησητηςμαρτυρίας από το πρωτόδικοΔικαστήριο. Αποφασίσθηκεότι: 10 15 20 (α) Η αξιολόγησητης αξιοπιστίαςτων μαρτύρωνείναικατεξοχήνέργοτουπρωτόδικουΔικαστηρίουκαιτο Εφετείοσπά νια επεμβαίνει. (β) Όπως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, ένας οδηγός που ταξιδεύει σε κύριο δρόμο δεν αναμένεταινα προβλέψει ότι άλλοςοδηγόςπουχρησιμοποιεί τονδρόμοθαπροβάλει από πάροδοχωρίς πρώτανασταματήσειγιαναβεβαιωθείότι εί ναι ασφαλήςμιατέτοια ενέργεια,εκτός εάνυπάρχεικάποια ένδειξηπου να τον θέση σε επιφυλακήότι μπορεί οεισερ χόμενος να μην σταματήσει. Στην προκειμένη περίπτωση καμμιά τέτοια ένδειξηδενπροέκυπτεαπότην μαρτυρίακαι κατά συνέπεια ορθάτο πρωτόδικοΔικαστήριο είχεβρει ότι αποκλειστική ευθύνηγιατο ατύχημαείχεοεφεσείων. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Πίτσιλλος ν.Ευγενίου
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε)691, 25 Papadopoulos v.Stavrou
(1982)1C.L.R. 321, Foumides v.Republic
(1986)2 C.L.R. 73, Psoras v.Republic
(1987)2 C.L.R. 132, Vamakides v.Papamichael
(1970)1C.L.R. 367. Έφεση. 30 Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασηςτουΕπαρχιακού ΔικαστηρίουΛευκακιίας (Λαούτας,Αναπλ.Π.ΕΛ.)πουδόθηκεστις 179 Παναγιώτουν.Χατζηγιάννη
(1994)26 Απριλίου, 1990 (Αρ.Αγωγής 10912/85) μετηνοποίααπορρίφθη κεηαγωγήτουγιααποζημιώσειςγιασωματικέςβλάβεςπουυπέστη σετροχαίοατύχημα. Ν.Παπαμιλτιάδους,γιατον Εφεσείοντα. Α. Π.Ερωτοκρίτον,γιατον Εφεσίβλητο. 5 Cur.adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου,θαδώσει ο Δικαστής Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίοντηςαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας, μετηνοποίααπορρίφθηκεη 10 αγωγήτου εφεσείοντα-ενάγοντα, εναντίον του εφεσίβλητου-εναγομένου,μετηνοποίαζητούσεαποζημιώσειςγιατηναμέλειατουεφεσίβλητου-εναγομένου, πουοδηγούσε το όχημαJT998, τοοποίοενε πλάκησεδυστύχημαστις4/4/85, μετηνμοτοσυκλέττα μεαριθμόεγ γραφήςC280πουοδηγούσεοεφεσείοντας-ενάγοντας,στηδιασταύ- 15 ρωσητων οδών ΒαλέστακαιΠεντελικού, μετηνοδόΑχιλλέωςκαι Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στον Αγιο Δομέτιο, ως αποτέλεσμα τουοποίουοεφεσείοντας-ενάγοντας υπέστησωματικέςβλάβες. Στις 4/4/85 το πρωί, ενώ ο εφεσείοντας οδηγούσε τη μοτοσυ κλέττα του με αριθμό εγγραφής C280στην οδό Αχιλλέως προς τη 20 Λεωφόρο ΓρηγόρηΑυξεντίου, στον ΑγιοΔομέτιο,ενεπλάκησεδυ στύχημα με.το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου, με αριθμό εγγραφής JT998,που οδηγείτο απότην οδό Βαλέστα προς την οδό Πεντελι κού. Τοδυστύχημαέγινεστηδιασταύρωσητωνπιοπάνωδρόμων. Από τοδυστύχηματραυματίστηκε ο εφεσείοντας και μετηναγωγή 25 τουζητούσε γενικές καιειδικέςαποζημιώσεις. Αμέσως μετά το δυστύχημα, ο Μ.Ε. 1, Αστυφύλακας Χριστοόούλου, επισκέφθηκε τησκηνή. Ταοχήματαήτανστις τελικέςτους θέσεις και στη σκηνή ήτανπαρών μόνο ο εφεσίβλητος. Πήρεδιά φορα μέτρακαιετοίμασε σχέδιο (Τεκμήριο 1). Τοσημείοσυγκρού- 30 σεως"Χ" τουτουπέδειξε οεφεσίβλητος καιστις 10/4/85 ο εφεσείο ντας έλαβε γνώσητου σχεδίου απότο μάρτυρακαισυμφώνησε με αυτό. Η διασταύρωση απότην πλευρά του εφεσείοντα, δηλαδήκατά μήκοςτηςοδούΑχιλλέως,ελέγχεται μεπινακίδα"Στοπ"καιάσπρη 35 γραμμή. Ωςαποτέλεσματηςσύγκρουσης,τοαυτοκίνητουπέστηζη180 1 Α.Α.Δ. 5 Παναγιώτου ν. Χατζηγιάννη Κοΰρρης, Δ. μιές στο μπροστινό μέρος, ενώ ημοτοσυκλέττα σχεδόν στη μέση, όπουείναιτοντεπόζιτο τηςβενζίνης. Η ορατότητααπότηνάσπρη γραμμήτης οδού Αχιλλέωςπρος την Βαλέστα, αριστερά,καιπρος την οδό Πεντελικού στα δεξιά, είναι περίπου 500 μέτρα. Από την πινακίδα"Στοπ"ηορατότητα περιορίζεται στο μέσοπερίπου της πιοπάνωαπόστασης. Η εκδοχή του εφεσείοντα είναι ότι σταμάτησε στο σημείο "Στοπ",κοίταξε δεξιάκαιαριστερά,δενυπήρχανοχήματα, προχώ ρησε καιότανβρισκόταν στο μέσοτηςδιασταύρωσης,κοίταξεαρι10 στερά και αντιλήφθηκε το αυτοκίνητο που ήταν 60 μέτρα περίπου μακριάκαιταξίδευε μεμεγάληταχύτητα. Τουκτύπησεστομέσο της μοτοσυκλέττας με αποτέλεσμα να πέσει και να τραυματιστεί στη φτέρνα. Ισχυρίστηκε ότι στο "στοπ" σταμάτησεγια5λεπτάκαιότι από το σημείοεκείνο δεν είχεορατότητα προς τααριστερά, μέχρι 15 πουεισήλθεστο μέσοτουδρόμου. Ισχυρίστηκε ότι δεν κατόρθωσε ναπάρειαποτρεπτικάμέτρα. 20 25 30 35 Ο εφεσίβλητος είπε ότι πριν απότηδιασταύρωση,σε απόσταση 70-80μέτρων περίπου,σταμάτησε για να κατέβητο παιδί του στο σχολείο. Πλησιάζοντας τηδιασταύρωση και ενώ βρισκόταν 15-20 πόδιαπερίπου απότο σημείο συγκρούσεως και με ταχύτηταγύρω στα 20 μ.α.ω., αντιλήφθηκε τον εφεσείοντα να εισέρχεται στη δια σταύρωση. Προσπάθησε να σταματήσει χρησιμοποιώντας ταφρέ να, αλλά η προσπάθεια του απέβηάκαρπηλόγω της μικρής από στασης. Επίσης, είπε ότι είδε τον εφεσείοντα γιαπρώτηφορά πλησίον της άσπρης γραμμής του "Στοπ"και ότι μπήκε στηδιασταύ ρωση χωρίς να σταματήσει. Μετά τη σύγκρουση το αυτοκίνητο προχώρησε καισταμάτησε σεπαρακείμενο οικόπεδο. Στηναντεξέτασήτου είπε ότι είχεορατότητα εντός της Αχιλλέωςαπό απόστα ση60περίπου μέτρων. Ο πρωτόδικος Δικαστής, αφού αξιολόγησε τη μαρτυρία των μαρτύρων που κατέθεσαν ενώπιον του, αποδέχτηκε τη μαρτυρία τουεφεσίβλητου καιαπέρριψετη μαρτυρίατουεφεσείοντα ότιπρο τούεισέλθειστηδιασταύρωσησταμάτησε στησυμβολή τωνδρόμων. Τοσχετικό απόσπασματηςπρωτόδικης απόφασης,αναφέρειτα εξής: "Αφούαξιολόγησα τηνολότητα της μαρτυρίας,με υπόβαθρο την πραγματική,που αποτελεί και την πιο αξιόπιστη, προτιμώ την εκδοχήτου εναγόμενου ηοποίασυμφωνά με τηνπραγματι κήμαρτυρία. Δέχομαι ότιοενάγοντας ενώοδηγούσε απόπάρο181 Κούρρης,Δ. Παναγιώτου ν.Χατζηγιάννη
(1994)δοηοποίαήτανσηματοδοτημένη,τόσο μεπινακίδαστοπ, όσο καιμεάσπρηγραμμή,παράλειψενασταματήσειπροτούεισέλθει στονκύριοδρόμοκαινατονελέγξει. Εάνενεργούσεμεαυτότον τρόποθαέβλεπετονεναγόμενοαπόμεγάληαπόσταση,καθότιεί χε απρόσκοπτη ορατότητα. Ηκύρια αιτία του δυστυχήματος 5 ήτανοενάγονταςγιατί,σύμφωναμετηνυπάρχουσανομολογία, ο οδηγός που εισέρχεται στον κύριο δρόμο έχεικαθήκοννα βε βαιωθεί ότι είναι ασφαλές να διασταυρώσει. Πιστεύω ότι σαν άτομο πουχρησιμοποιούσε το δρόμο μεαυτήτην ιδιότητα, δεν επέδειξε την πρέπουσασυμπεριφορά,όπως επεβάλλετο υπότις 10 περιστάσεις. Αποδεχόμενος την εκδοχήτου εναγόμενου βρίσκω ότιταπερι θώρια που του προσφέρονταν γιατηλήψη οποιωνδήποτεμέ τρωνήτανπεριορισμένα. Η πρώτητουενέργεια ήταννα εφαρ μόσειταφρένατου. Δυστυχώς τούτοδεναπέτρεψετοδυστυχή- 15 μα,λόγωτης μικρόςαπόστασηςπουτονχώριζε από τονενάγο ντα. Η θέση τουότιοενάγονταςδιασταύρωσεότανβρίσκετο σε μικρήαπόστασηαπόαυτόν,ενισχύεται απότομήκοςτων ιχνών τροχοπέδησης πουκατάγραψετοαυτοκίνητο του.". Οιλόγοιεφέσεως πουπροβάλλει οεφεσείοντας στην έφεση του, 20 στρέφονται εναντίον τωνευρημάτων αξιοπιστίας τωνμαρτύρων από τοπρωτόδικο Δικαστήριο και ότιτοπρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα και/ή αυθαίρετα και/ή αντίθετα από την πραγματική μαρτυρίακατέληξεστοσυμπέρασμαότιοεφεσείονταςκατάτονου σιώδη χρόνο δεν οδηγούσε μεεπιμέλεια. Διαζευκτικά ισχυρίζεται 25 ότι ο εφεσίβλητος θαέπρεπε να βρεθεί υπεύθυνος πέραντου 20% για τουπόκρίση ατύχημα. Αναφορικά μεταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστήπουβασί ζονται στην αξιοπιστία μαρτύρων, είναι καθιερωμένη αρχήότι η αξιολόγηση ενός μάρτυραανείναι αξιόπιστος ήόχι, είναι καθαρά 30 θέμα τουπρωτόδικου Δικαστηρίου καικατά κανόνα το Εφετείο σπάνια επεμβαίνει στονα αποφασίσει περί τηςαξιοπιστίας ενός μάρτυρα(Βλέπε,μεταξύάλλων,ΜόδεστοςΪΙίτσιλλοςν. άημητοάκη Ευγενίου,
(1989)1Α.Α.Δ. (Ε) 691, Papadopoulos v. Stavrou
(1982)1 C.L.R. 321,Fournides v. Republic
(1986)2C.L.R. 73 και 35 PsarasandAnotherv.Republic
(1987)2C.L.R. 132). Εφαρμόζοντας τηνπιοπάνωαρχήστηνπαρούσαυπόθεση, κα ταλήγουμε στο συμπέρασμαότιτίποτεδεδικαιολογεί τηνεπέμβαση μαςσταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου αναφορικάμετην αξιοπιστίατων μαρτύρωνπουείχεενώπιοντου. ΤοπρωτόδικοΔι- 40 182 1 ΑΑ.Δ. Παναγιώτου ν. Χατζηγιάννη Κούρρης,Δ. καστήριο έδωσε πειστικούς λόγους για την προτίμηση τηςμαρτυ ρίας των συγκεκριμένων μαρτύρωνκαιο ισχυρισμός τουεφεσείο ντα ότι το πρωτόδικοΔικαστήριο δεν αξιολόγησε ορθάτη μαρτυ ρία,δενευσταθεί. 5 Ο συνήγορος του εφεσείοντα εισηγήθηκε ότι ο εφεσίβλητος δεν είδεκαθόλουτον εφεσείοντα,ούτεκαικοίταξε δεξιάστην πάροδο γιαναβεβαιωθείότιδενυπήρχανοχήματα. Όπως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί σε σωρείααποφάσεων, τουΕφετείου,έναςοδηγόςπουταξιδεύει σεκύριοδρόμο,δενανα10 μένεταιναπροβλέψει ότι,άλλοςοδηγόςπουχρησιμοποιεί τοδρό μο,θαπροβάλειαπόπάροδο,χωρίς πρώτανασταματήσει,γιανα βεβαιωθείότιείναιασφαλήςμιατέτοιαενέργεια,εκτόςεάνυπάρχει κάποια ένδειξη πουνατον θέσεισε επιφυλακή ότι μπορείο εισερ χόμενος να μην σταματήσει [Βλέπε,μεταξύάλλων, Varnakidesν. 15 PapamichaelandAnother
(1970)1 C.L.R. 367]. 20 Ενόψει τωνπιο πάνω,συμφωνούμε μετονπρωτόδικοΔικαστή ότι ο εφεσίβλητος δεν υπέχει καμιάευθύνηγια το ατύχημα,γιατί έλαβεόλαταεπιβαλλόμεναμέτρα,σανέναςλογικός οδηγός,νατο αποφύγει,καιότιτουπόκρίσηατύχημαοφειλότανστηναποκλειστικήαμέλειατουεφεσείονταπουπαρέλειψενασταματήσειπροτού εισέλθειστονκύριοδρόμοκαιναελέγξεικατάπόσοήταν ασφαλές ναδιασταυρώσει. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,ηέφεση απορρίπτεται μεέξο δαεις βάροςτουεφεσείοντα. 25 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 183