(1994)30Μαρτίου,1994 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στέζ] ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΜΟΥΖΕ, Εφεσείων, ν. ΛΟΥΡΕΝΤΖΟΥ ΛΑΜΠΡΗ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8174) Μαρτυρία— Αξιοπιστίαμάρτυρα—Αξιολογείταιαυτοτελώςαπότοπε ριεχόμενοτωνισχυρισμώντον—Δεν υπάρχεικανόναςότι, ανεξάρτη τα απότοπόσοαναξιόπιστηφαίνεται ναείναιμιαμαρτυρία, τοΔικα στήριο οφείλει να τηδεχθεί εφόσονη άλληπλευρά δεν προσκομίσει αντίθετημαρτυρίαπάνωστασημείαπουκάλυψε. 5 Δικόγραφα—Σύγχυση, μηεπιλυθείσααπότοπρωτόδικοΔικαστήριο, ως προς τοκατάπόσο ουσιώδεςθέμαήταναντικείμενοπαραδοχής ή άρ νησηςτηςαπότονεναγόμενο—Διατάχθηκεεπανεκδίκαση τουσημεί ου εκείνουμόνο. Ενώοεφεσίβλητος εργαζότανμετονελκυστήρατουσετουρκοκυ- 10 πριακόκτήμαπουήτανενοικιασμένο απότηναρμόδιααρχή στηνσύ ζυγοτου,προκλήθηκεπυρκαγιάστοκτήμαηοποίαεπεκτάθηκεστο πα ρακείμενοκτήματουεφεσείοντακαιέκαψεσανόαξίας£420,ποσόπου ο εφεσείων αξίωσε απότον εφεσίβλητο μεαγωγή,πουβασίσθηκεσε ισχυριζόμενη αμέλεια τουεφεσίβλητου,πουσυνίστατο στην μη ορθή 15 συντήρηση τουελκυστήρα του μεαποτέλεσμαναπροκαλούνται "αζίνες"κατά τηνλειτουργία τουπουπροκάλεσαντην φωτιά,στηναρχή τηςυπόθεσηςRylands v. Fletchervxxiστοάρθρο53(β)τουπερίΑστι κώνΑδικημάτωνΝόμου, Κεφ.148. Γιατοθέματηςαμέλειαςοεφεσείωνπροσήγαγε,μεταξύάλλων,μαρ- 20 τυρίαενόςαστυνομικούπουείχεδιεοευνήσει τηνυπόθεση. Τοπρωτό δικοΔικαστήριο απόρριψε την μαρτυρία αυτή σαναναξιόπιστη, δίδο'τας και εξειδικεύονταςτους λόγους γιατους οποίους έπραξε τούτο. Περαιτέρω,τοΔικαστήριοθεώρησεότιηαρχήτηςυπόθεσηςRylandsν. 216 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 Μουζέ ν. Λαμπρή Fletcherδεν είχεεφαρμογή στα γεγονότα της υπόθεσης, και επιπλέον έκρινε ότι ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου53(β) του Κεφ. 148 είχαν αποδειχθεί,δεδομένου ότιοεφεσείων μετην μαρτυρίατουκαιτοντρό ποχειρισμού της υπόθεσης του είχεδεχθεί ότι ο εφεσίβλητος δενήταν κάτοχοςτουκτήματος. Σαναποτέλεσμα,απόρριψετηναγωγή. Απότα δικόγραφαδενήτανκαθαρόκατάπόσοο εφεσίβλητος είχεπαραδεχθεί τον ισχυρισμό τουεφεσείοντα στην έκθεση απαίτησης τουότι ο εφεσί βλητος ήταν"κάτοχος"τουκτήματος,τοδεπρωτόδικοΔικαστήριο δεν επίλυσετοθέμααυτό. Κατ'έφεση,οεφεσείων ισχυρίσθηκε, (i)ότιτοπρωτόδικο Δικαστή ριο όφειλε ναείχεδεχθεί την μαρτυρία του αστυνομικού, ανεξάρτητα απότηνεκτίμηση του σχετικά μετην αξιοπιστία της,εφόσον ο εφεσί βλητος δενείχεπροσάξει οποιαδήποτεμαρτυρίαγιανατην αντικρού σει,και(ii)ότιτοπρωτόδικοΔικαστήριο λανθασμέναείχεθεωρήσει ότι τοζήτηματηςκατοχήςτουκτήματος απότον εφεσίβλητο ήτανεπίδικο θέμα,γιατοοποίοοεφεσείων όφειλε ναείχεπροσάξει μαρτυρία(πράγ μαπουείχεαποτύχει νακάνει), ενόψειτουότι απότιςγραπτέςπροτά σειςδιαφαινότανότι τοζήτηματηςκατοχήςήτανπαραδεκτό. Αποφασίσθηκεότι: 20 25 30 (α) Ηαξιοπιστία μάρτυρα εκτιμάται αυτοτελώς ως εκ του περιε χομένου των ισχυρισμών του. Δεν υπάρχει κανόναςότι,ανε ξάρτητααπότοπόσοαναξιόπιστηκαιανφαίνεταιμιαμαρτυ ρία,τοΔικαστήριο οφείλει νατηνδεχθεί εφόσον ηάλληπλευ ράδενπροσάξει αντίθετη μαρτυρίαπάνωστασημεία πουκάλυψε. (β) Απότοπεριεχόμενο τωνδικογράφωνυπήρχεπράγματισύγχυ σηως προς τοκατάπόσο ο ισχυρισμός περίκατοχής τουκτή ματοςαπότον εφεσίβλητο ήτανπαραδεκτόςήόχι. Εφόσον το ζήτημα αυτόδεν είχεεπιλυθεί απότο πρωτόδικο Δικαστήριο, τοοποίοείχεθεωρήσει ότιτοζήτηματηςκατοχήςήτανεπίδικο θέμα,δηλαδήότι δεν ήτανπαραδεκτό,επιβάλλετο ηεπανεκδίκασητηςυπόθεσης αναφορικάμετοσημείο εκείνο μόνο. Η έφεσηεπιτράπηκε εν μέρει. Διατά χθηκεεπανεκδίκαση ως ανωτέρω. Τα έξρδα τηςέφεσηςναείναιέξοδαδίκης. 35 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Rylands v.Fletcher[1868]3H.L. 330, 217 Μουζέ ν.Λαμπρή
(1994)Hamza v. Vlachou
(1956)21 C.LR. 169, Χριστοφή v.Petrakis Exhaust Silencers Ltd και Άλλον
(1993)1 Α.ΑΛ. 543, Tomlinson v.LM.S. Ry. Co.[1944] 1 All E.R.537, 5 Manoli v.Evripidou
(1968)1 C.LR.90, \ Christodoulou v.Menikou
(1966)1 C.LR. 17, Makris v.Makris
(1984)1 C.LR. 642, Κουρσουμάv.Κοσμά
(1991)1 Α.Α.Δ. 973, McDonald'sCorporation v. Παπαπέτρου
(1992)1 Α.ΑΛ. 1072, 10 Warnerv. Sampson[1959] 1 Q.B.297, G.I.P. Constructions Ltdv. Neophytou
(1983)1 C.LR.
- Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας (Πασχαλίδης, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 30 Μαΐου, 1990 (Αρ. Αγωγής 65/89) με την οποία απορρίφθηκαν η 15 αγωγήτουγιατην αξίασανού£420οοποίος κάηκεαπόφωτιά,που άναψεο εναγόμενοςσεκτήμαστο οποίο εργαζότανμετονελκυστή ρα του και επεκτάθηκε στο κτήμα του ενάγοντα. Α. Δημητρίου, για τον Εφεσείοντα. Γ. Γεα)ργίον, για τον Εφεσίβλητο. 20 Cur. adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο δικαστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Σύμφωνα με μηαμφισβητηθείσα δια πίστωση του πρωτόδικουΔικαστηρίου, φωτιάπου άναψεσε κτήμα 25 στο οποίο εργαζόταν ο εφεσίβλητος με τον ελκυστήρα του,επεκτά- 218 1 Α.Α.Δ. Μουζέ ν. Λαμπρή Κωνσταντινίδης, Δ. θηκε σε κτήμα πουκατείχε ο εφεσείων καικατέκαυσε σανότου αξίας£
- Κατά τηνέκθεσηαπαιτήσεως ηφωτιά εξερράγη εξ αιτίας της αμέλειας του εφεσίβλητου πουεξειδικεύθηκε σεπαράλειψη διατή5 ρήσηςτουελκυστήρασεκαλήμηχανικήκαι/ήασφαλήκατάσταση,σε μησυντήρηση του μεαποτέλεσμα "ναεκβάλληαζίνεςκαι/ή φωτιά" και σε μη λήψη το>ν ενδεδειγμένων και/ή οποιωνδήποτε μέτρων "προς περιορισμόν και μήεπέκτασιν τηςεκραγείσης πυρκαγιάς". Δυο αυτόπτες μάρτυρες πουκάλεσεο ίδιος ο εφεσείων, όπωςση10 μειώνειτοπρωτόδικοΔικαστήριο,όχιμόνοδεναντελήφθησαντον ελκυστήρατουεφεσίβλητου"νασυμπεριφέρεται αφύσικα"αλλάκαι "μεκανένατρόποδενσυνδέουν τηνεστίατηςπυρκαγιάςμετοόχη μαπουχρησιμοποιούσε". Οιίδιοι,είδαντονεφεσίβλητοαμέσωςμε τάτηνέκρηξητηςπυρκαγιάς ναπροσπαθείνατηθέσειυπόέλεγχο 15 χρησιμοποιώντας γιατοσκοπόαυτόκαιτον ελκυστήρα του. Τρίτος μάρτυρας, οαστυφύλακαςπουδιερεύνησε τηνυπόθεση, απέδωσεστον εφεσίβλητο προφορικέςδηλώσεις πουδεναπέκλειαν ωςπιθανή αιτίατηςφωτιάς"τιςαζίνεςτουτράκτορ". Τοπρωτόδι κοΔικαστήριο απέρριψετημαρτυρίατουαστυφύλακαωςεντελώς 20 αναξιόπιστηκαιθεώρησε πωςηυπόθεσητουεφεσείονταστοβαθμό που επιχειρήθηκε ναστηριχθεί πάνωστις συγκεκριμένες λεπτομέ ρειεςαμέλειαςπουπαρατέθηκανστην έκθεση απαιτήσεως,παρέμει νεαναπόδεικτη. Έκρινεακόμαπωςηαρχήresipsaloquitur πουεπί σης επικαλέστηκε οεφεσείων, δενήτανεφαρμόσιμη στηνπερίπτω25 σηκαιπως, πάνωστηβάση των διαπιστώσεων του,δενήταν δυνα τόναστοιχειοθετηθεί ευθύνητουεφεσίβλητουούτεστοπλαίσιοτων αρχώνπερί"αυστηρήςευθύνης"πουκαθιέρωσεηυπόθεσηRylands ν,Fletcher [1868]3H.L.
- Ωςπρος τοσυσχετισμότηςπιο πά νωυπόθεσηςμετιςδιατάξειςτουπερίΑστικώνΑδικημάτωνΝόμου 30 Κεφ. 148 παρέπεμψεστη Mustafa Hamzav.KyriacosA. Vlachou
(1956)21 C.LR.169. [Βλ, αιίοηςΧριστάκηςΧριστοφήv.Petrakis ExhaustSilencersLtdκαι Αλλου
(1993)1 Α.ΑΛ. 543]. Δεν έχει αμφισβητηθεί καιδεν αποτελεί αντικείμενο της έφεσης πως αυτό θαέπρεπε ναήταντοαποτέλεσμα, ωςθέμαεφαρμογής 35 τουΝόμουκαιτωναρχώνπουαναφέρθηκανστασχετικάγεγονότα όπωςταδιαπίστωσε τοπρωτόδικοΔικαστήριο. Οεφεσείωναμφι σβήτησε την ορθότητα της κρίσης του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά μετηναξιοπιστίατουαστυφύλακα. Τοπρωτόδικο Δι καστήριοαναφέρθηκεμεκάθελεπτομέρεια στη μαρτυρίακαι κατέ40 γράψε τηνπληθώρα τωνσυγκεκριμένων λόγων γιατους οποίους απέρριψετη μαρτυρίααυτή. Δενήτανμόνοηπτωχήεντύπωσηπου 219 Κωνσταντινίδης, Δ. Μουξέν.Λαμπρή
(1994)δημιούργησε ο μάρτυρας με τις ασαφείςαπαντήσεις και τις υπεκ φυγέςτου. Δόθηκανπαραδείγματαανακολουθιώνκαι αντισ^ισεων, έγινε αναφοράστην αναίρεση ισχυρισμών του που περιέλαβε στη γραπτή τουκατάθεσηωςπροςτοπιοκρίσιμο σημείο,καιεξειδικεύ θηκαν παλινδρομήσεις του και συγκρούσεις ισχυρισμών του προς 5 αδιαμφισβήτηταγεγονότα. Οεφεσείων δενυποστήριξε πωςόσαση μείωσετο πρωτόδικοΔικαστήριο δεν ήτανλόγοιπουθα δικαιολο γούσαν τηναπόρριψητηςμαρτυρίαςτουαστυφύλακα. Εισηγήθηκε πως δεν ήτανανοικτόγια το πρωτόδικο Δικαστήριο νατην απορ ρίψειαπότηστιγμή πουοεφεσίβλητος επέλεξεναμη μαρτυρήσει ο 10 ίδιος. Δεν έχει τεκμηριώσει την ύπαρξητέτοιας αρχής. Ηαξιοπι στία μάρτυραμπορεί ναεκτιμηθεί αυτοτελώς ως εκτου περιεχομέ νου των ισχυρισμών του. Δεν υπάρχει κανόνας ότι, ανεξάρτητα απότοπόσο αναξιόπιστηκαταφαίνεταιότι είναι μιαμαρτυρία, το Δικαστήριο οφείλεινατη δεχθεί εφόσον ηάλλη πλευράδενπροσά- 15 ξει αντίθετη μαρτυρίαπάνωστασημεία πουκάλυψε. Τοπρωτόδι κοΔικαστήριο πουείναιοκατ' εξοχήν κριτήςτηςαξιοπιστίαςτων μαρτύρων,θεώρησε πωςη μαρτυρίατουαστυφύλακαήταν"επικίν δυνο υπόβαθρο"καιτηναπέρριψε. Δεν διακρίνουμε σφάλμαπου ναδικαιολογεί παρέμβασημας. 20 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο είδετηνυπόθεσηκαιμέσααπότοπρί σματων διατάξεων τουάρθρου53 τουΠερί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
- Εφόσον θαήταν εφαρμόσιμο στην περίπτωση, δεν θαήταν απαραίτητο νααποδείξει ο εφεσείων αμέλεια τουεφε σίβλητου. 25 - Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε απότις προϋποθέσεις τηςπαραγράφου(β)τουάρθρου
- Το πα ράπονο του εφεσείοντα εντοπίζεται στη διαπίστωση του πρωτόδι κουΔικαστηρίου πως ο εφεσίβλητος δεν ήταν"κάτοχος" τουκτή ματοςστο οποίο εκδηλώθηκε η φωτιά. Όχιγιατίυπήρχε μαρτυρία 30 που αποδείκνυε ότι ήτανκάτοχος με την έννοια που προσδίδουν στον όρο οι ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 2 του Κεφ.
- Σύμφωναμετημόνησχετική μαρτυρίατοκτήμαστοοποίοεργαζό τανοεφεσίβλητος ήταντουρκοκυπριακήγηη οποίααφούπεριήλθε δυνάμει νομοθεσίας στην κατοχήαρμόδιαςυπηρεσίας,παραχωρή- 35 θηκεγιαχρήσηόχι στον εφεσίβλητο αλλάστησύζυγο του. Εισηγεί ταιοεφεσείων πωςδενήτανανάγκηναπροσάξει σχετική μαρτυρία γιατίτοζήτημαδενήτανεπίδικο. Υποστήριξεπωςθαπρέπειναθε ωρηθεί ότι ο εφεσίβλητος παραδέχθηκεμετην υπεράσπιση του ότι ήτανκάτοχοςτουκτήματος. 40 220 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Μουζέ ν. Λαμπρή Κωνσταντινίδης, Λ. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκεστις γραπτές προτάσεις των διαδίκωναλλά δεν επέλυσετοθέματηςκατ' ισχυρισμό παρα δοχής απότονεφεσίβλητο της ιδιότητας τουωςκατόχου τουκτή ματος. Τοείδευποθετικά. Θεώρησε πωςδενθα μπορούσε να προβληθεί ήναπροωθηθεί ήναγίνει αποδεκτός τέτοιος ισχυρισμός, οτιδήποτε και ανθαμπορούσε ναλεχθείκάτωαπόάλλες, κανονι κές όπως τις χαρακτήρισε, συνθήκες ενόψει τηςδιατύπωσηςτης υπεράσπισης,αφούοίδιοςοεφεσείων μετημαρτυρίαπουπροσήξε έθεσε υπό αμφισβήτηση καιαναίρεσε τους ισχυρισμούς στην έκθέσηαπαιτήσεωςπουήθελαντονεφεσίβλητο, μεταξύάλλων,ωςκά τοχο τουκτήματος. Η αβεβαιότηταωςπρος τοτιήτανεπίδικοθέ μαμεγνώμονα τιςγραπτέςπροτάσεις,θαέχανε τησημασία της αν πράγματιη περιγραφείσαως αναιρετικήμαρτυρίαθαήταν δυνατό να εξουδετερώσει την κατ' ισχυρισμό παραδοχήτου εφεσίβλητου ότιήτανκάτοχοςτηςγης. Δεν εξηγείται στην πρωτόδικηαπόφαση η αρχήπου στήριξε τηνπροσέγγιση που υιοθετήθηκε. Χειρισμοί διαδίκου θεωρήθηκαν σε αριθμό υποθέσεων ωςκαθιστώντες ορι σμένοθέμαεπίδικο,ανεξάρτητααπό τοπεριεχόμενο τωνγραπτών προτάσεων. [Βλ.Tomlinson v.L.M.S.Ry. Co.[1944]1 ΑΠ E.R.537, EvripidesΚ. Manoiiv. KyprosEvripidou
(1968)1 C.L.R. 90, Tessi Christodoulouv.NicosSavvaMenikouandOthers
(1966)1 C.L.R. 17,Makrisv.MakrisandOthers
(1984)1 C.LR. 642, Ανάστασης Ιωακείμ Κονρσονμά v. Ευριπίδη Κώστα Κοσμά(Νόνη)
(1991)1 Α.Α.Δ. 973) Στην υπόθεση McDonald's Corporation ν. Ανδρέα ΠαπαπέτρονκαιΑλλων
(1992)1 Α.Α.Δ.1072],η μη επίλυση απότο πρωτόδικο Δικαστήριο θέματος πουεδημιουργείτο από αποδοχή μαρτυρίαςαντίθετηςπρος παραδοχήστις γραπτέςπροτάσεις, οδή γησεσεδιαταγήγιαεπανεκδίκαση. Στηνπαρούσαυπόθεση κάθεένας απότους διαδίκουςπροβάλ30 λει διαφορετικήαντίληψηωςπροςτί ήτανπαραδεκτόκαιτιόχικαι αποδίδει σ' αυτήτην αντίληψη τιςεπιλογές τουωςπρος τηνανα γκαιότηταπροσαγωγής μαρτυρίας. Λέγειοεφεσείων πωςκάθε άλ λοπαράπροσήξεή σκόπευε ναπροσάξει μαρτυρίαωςπροςτοανο εφεσίβλητος ήτανκάτοχος. Κάλεσεως μάρτυρατοΦ. Φιλίππου, 35 Προϊστάμενο τηςΥπηρεσίας ΠροστασίαςκαιΔιαχείρισης Τουρκο κυπριακώνΠεριουσιών Λάρνακας,γιατίθαέπρεπενααποδείξειτη δικήτουσχέση προςτοκτήμαστοοποίοεπεκτάθηκεη φωτιά. Υπέ βαλεερώτηση καιγιατοκτήμαστοοποίο εργαζότανοεφεσίβλητος ^ μόνογιανααποδείξει τητοπικήτουσχέση προςτοάλλο. Τογεγο40 νός ότιη γηπαραχωρήθηκεαρχικάστησύζυγο τουεφεσίβλητου δε σημαίνει απόμόνοτουπως, στησυνέχεια,δεναπέκτησεεκείνος την κατοχή του. Σύμφωνα μετη μαρτυρία που προσάχθηκε και την οποίααποδέχθηκετοπρωτόδικοΔικαστήριο,οίδιοςοεφεσείωνκα221 Κωνσταντινίδης, Δ. Μουζέ ν. Λαμπρή
(1994)τέστη κάτοχος τουόμορου τεμαχίουπουκαιαυτόήταν τουρκοκυ πριακήγη,παρά το ότι ηάδεια χρήσης απότην αρμόδια υπηρεσία δόθηκεσε άλλο. Αντιτείνει οεφεσίβλητος πωςδενπροσήξεοποια δήποτε μαρτυρίαακριβώςεπειδήπίστευε πωςτοζήτηματης κατο χήςήτανεπίδικοκαιπωςδεναπεδείχθη. 5 Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε σε αμφισβήτηση και αναίρεσηαπότονεφεσείονια τα>νδικώντουισχυρισμών. Όμως,αν ήτανπαραδεκτό το ζήτηματης κατοχής,δενυπήρχεαπλός ισχυρι σμόςτου εφεσίβλητου αλλάταύτισηθέσεων τωνδυοδιαδίκωνπου . τοκαθιστούσαν μηεπίδικο. Κάτωαπόαυτέςτιςσυνθήκεςδενμπο- 10 ρούμενασυμφωνήσουμε π<υς, μετηνυπόθεσηότιτοζήτηματηςκα τοχής ήτανπαραδεκτό,κατέστηεπίδικομόνοκαι μόνο επειδή υπο βλήθηκε ερώτηση ωςπροςτο"ποιοικλήροι είναι δίπλααπότο Γ18 και Γ17 και σε ποιόν παραχωρήθηκαν". Ούτε ότι ημαρτυρίαπως παραχωρήθηκετοορισμένοκτήμαστησύζυγοτουεφεσίβλητουαπέ- 15 κλειε,χωρίς άλλο, πως δεν ήτανκάτοχος του ο εφεσίβλητος κατά τονουσιώδη χρόνο. Σύμφωνα με την παράγραφο 3της εκθέσεωςαπαιτήσεωςοεφε σίβλητος ήταν "ο ιδιοκτήτης και/ή κάτοχος και/ήδικαιούχοςκαι/ή ενοικιαστής και/ήδυνάμενος να έγγραφη ως ιδιοκτήτης κτήματος 20 και/ή κλήρου-ων ομόρου-ων μετακτήματα και/ήκλήρους τουενά γοντος ως ανωτέρω". Οεφεσίβλητος δεναναφέρθηκεειδικάσ'αυ τούςτους ισχυρισμούς στηνυπεράσπισητου. Υποστήριξεπωςδεν πρέπει ναθεωρηθεί ότι τους παραδέχθηκε κατ' εφαρμογήτης Δ.19 θ. 11τωνΘεσμώνπερίΠολιτικήςΔικονομίας,ενόψειτηςπαραγρά- 25 φου 1 τηςυπεράσπισηςτουσύμφωνα μετηνοποία"αρνείται όλους μαζί και ένα έκαστον κεχωρισμένως τους ισχυρισμούς τουενάγο ντος τους περιεχόμενους στην Έκθεση Απαιτήσεως τουπληνεκεί νων τους οποίους ρητώςπαραδέχεταικατωτέρω". Διαπιστώνεται ερμηνευτική προσέγγιση πουσταδιακά χαλάρω- 30 σε την απαίτηση γιαρητήεξειδίκευσηκαιάρνησητουκαθενόςαπό τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς με αναφοράστο περιεχόμενο του. Λόγοι ευκολίας οδήγησαν στην αποδοχήτης απλής άρνησης τηςορισμένης παραγράφουχωρίς κατ' ανάγκη αναφοράστοπεριε χόμενο τηςκαιακόμαστηθεώρηση ισχυρισμού όμοιουμετονπερί- 35 ληφθέντα στην υπεράσπιση στην παρούσαυπόθεση ως επαρκούς άρνησης ανάλογα με τις ιδιομορφίες της κάθε υπόθεσης, κυρίως όταν ο επίμαχος ισχυρισμός δεν αποτελεί την ουσία της αγωγήςή όταν η έκθεσηαπαιτήσεως είναι μακροσκελής και περίπλοκη (Βλ. AnnualPraaice
(1960)Τόμος Ι σελ.472,1982Τόμος 1,σελ. 336,πα- 40 222 1 Α.Α.Δ. Μουζέ ν.Λαμπρή Κωνσταντινίδης, Α. ρά. 18/13/5 Bullen andLeake 12ηέκδοσησελ. 80κ.επ.,και Warner v.SampsonandAnother[1959]1 Q.B.297). 5 10 15 20 25 Θαμπορούσεναυποστηριχθείπωςη παράγραφος3τηςεκθέσε ωςαπαιτήσεωςδενεμφανιζόταννασυνδέεταιπροςό,τιοεφεσείων πρόβαλεωςτηβάσητηςαγωγήςτου. Μετηνέκθεσηαπαιτήσεωςσα φώς καταλογιζόταν στον εφεσίβλητο συγκεκριμένη αμελήςσυμπε ριφοράπουεξειδικεύθηκεμεπαράθεσηλεπτομερειών. Ταυτόχρονα αναφέρθηκεωςλόγος μεταφοράςτουβάρουςτηςαπόδειξης στους ώμους τουεφεσίβλητου τοκατ*ισχυρισμόν εφαρμόσιμοτης αρχής res ipsaloquitur. Η παράγραφος3τηςεκθέσεως απαιτήσεωςπεριέ χει διαζευκτικούς ισχυρισμούς μερικοί από τους οποίους είναι άσχετοι μεότιθαείχεσημασίαγιατουςσκοπούςτουάρθρου53του Κεφ. 148. Απότηνάλλη,οσυσχετισμός τηςπαραγράφου 1 της υπε ράσπισηςπροςτιςυπόλοιπες, δημιουργεί ερωτηματικάωςπρος το ακριβέςτηςνόημα. Αντίθετα προςό,τι θααναμενότανενόψει της διατύπωσηςτης,δενακολουθείταιαπόο,τιδήποτεθαμπορούσε να θεωρηθεί ως ρητήπαραδοχή. Μετην παράγραφο 6 της εκθέσεως απαιτήσεωςπροβάλλεταιοισχυρισμός πωςοεφεσίβλητοςδενπλή ρωσε οποιαδήποτε ποσάστον εφεσείοντα έναντι τηςαξίωσηςτου. Ηυπεράσπισηδεναναφέρεταιρητάσ' αυτήτηνπαράγραφοκαιεπι τείνεται το ερωτηματικόως προςτησημασίατης παραγράφου 11 αφούθαήταναδιανόητοστηνυπόθεση αυτή ναθεωρηθείότιο εφε σίβλητος αρνείτο ότι δενπλήρωσε οποιοδήποτεποσό. Περιέχεται στην υπεράσπιση ειδική άρνησητης παραγράφου 4 της εκθέσεως απαιτήσεως στην οποία,μεταξύάλλων,γίνεταιαναφοράσε φωτιά που"ήναψεεντόςτουκτήματοςτου"(τουεφεσίβλητου). Στην υπόθεση G.I.P. Constructions Ltd v. ISeophytou and Another
(1983)1 C.L.R.669,κάτωαπόπαρόμοιοκαθεστώςσύγχυ σηςωςπροςτοανκρίσιμογεγονόςήτανπαραδεκτόήόχιενόψειτης 30 Δ. 19θ. 11,το Ανώτατο Δικαστήριο διέταξε τηνεπανεκδίκαση της υπόθεσης ως προς εκείνο το συγκεκριμένο γεγονός. Τα σχετικά αποσπάσματααπότηναπόφασηπουεξέδωσεοΔικαστήςΓ. Μ. Πικής, ταιριάζουνκαισταγεγονότατηςπαρούσαςυπόθεσης. 35 40 "In the light of the state of the pleadings, it was a matter of inconclusiveguessworkwhether thecauseofdeathwas admittedor disputed Pleadings are not only designed to provide for an orderly trial. They are intended to prevent surprise and afford a proper opportunity to theadversaries to prepare their casefor the trial. Unless the triable issues are properly defined, the path of trial 223 Κωνστοντινίδης, Δ. Μουζέ ν. Λαμπρή
(1994)remains unmarked and the ends of justice may be defied by uncertainty. Theconfusion arisingfrom thepleadingsmight bedispelledandthe uncertainty removed, had the parties availed themselves of the provisionsof Ord.30oftheCivilProcedureRules,andtaken outa 5 summons for directions, a procedure often ignored in Cyprus. Underasummons for directions, there ispower onthe part of the Court to define the facts in issue if they are insufficiently or inconclusivelydefined by thepleadings- Ord. 19,r.
- Inthelightof theuncertainty,arisingfrom thepleadings,respecting 10 thecauseof death, itwas impossibletodisposewithout moreofthe issue under consideration. Nothing was done at any stage of the trial toclarify theissue. Justice cannot be administered upon apremise of uncertainty." 15 Σε μετάφραση: "Υπό το φως της κατάστασηςτων εγγράφων προτάσεων,ήταν θέμαατελούςπιθανολόγησης τοκατάπόσοη αιτίατουθανάτου ήτανπαραδεκτήήαμφισβητούμενη OLέγγραφεςπροτάσειςδεναποβλέπουνμόνοστοναπροετοιμά σουν τηδιεξαγωγή τηςδίκης μετάξη. Αποσκοπούν στο ναπα ρεμποδίσουν την έκπληξη καινα παράσχουν στους αντιδίκους κατάλληληευκαιρίαναπροετοιμάσουν τηνυπόθεσητουςγιατη δίκη. Εκτός αντα επίδικαθέματαείναικατάλληλαπροσδιορι- 25 σμένα, ο δρόμος της δίκηςπαραμένει αχάρακτοςκαι οι σκοποί της δικαιοσύνης είναι δυνατό να καταστρατηγηθούν απόαβε βαιότητα. Ησύγχυση πουπηγάζειαπότις έγγραφες προτάσεις θα μπορούσε ναδιαλυθεί καιηαβεβαιότητανααρθείανοι διά δικοιαξιοποιούσαντιςπρόνοιεςτηςΔ. 30τωνΘεσμών περίΠο- 30 λιτικής Δικονομίας καιεξέδιδανκλήσηγιαοδηγίες,μιαδιαδικα σίαπουσυχνάαγνοείταιστην Κύπρο. Σταπλαίσιααίτησηςγια οδηγίες τοΔικαστήριο έχει εξουσία νακαθορίσει ταεπίδικαγε γονότααναυτάείναιανεπαρκώςήατελώςπροσδιορισμένα σης έγγραφεςπροτάσειςΔ. 190.
- 35 Υπό το φως της αβεβαιότητας που πηγάζει από τις έγγραφες προτάσειςαναφορικάμετηναιτίατουθανάτουήταναδύνατονα κριθεί,χωρίς άλλο,τουπόεξέτασηζήτημα. Τίποτεδεν έγινε σε 224 1 ΧΛ.Λ. Μονζέ ν. Λαμπρή Κωνσταντινίδης, Δ. οποιοδήποτε στάδιο της δίκης προς διευκρίνιση του θέματος Ηδικαιοσύνηδενμπορείνααπονέμεταιπάνωσεαβέβαιηβάση." Έχουμε καταλήξει πως η δικαιοσύνη επιβάλλει την υιοθέτηση της ίδιαςπορείας. Η πρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεταιωςπρος τομέροςτηςπουαναφέρεταιστοάρθρο53(β)τουΚεφ.
- OLδιά δικοι θαμπορούν ναπροβούν σετροποποίηση τωνεγγράφωνπρο τάσεωντουςαναφορικάμετοθέμα. Κάτωαπότιςιδιάζουσεςσυν θήκες τηςυπόθεσης, ταέξοδα στο σύνολοτους θαείναι έξοδα της 10 υπόθεσης. 5 Ηέφεσηεπιτρέπεταιενμέρει. Ταέξο δα ναείναιέξοδατηςυπόθεσης. r 225