1Α.Α.Λ. 20Απριλίου, 1994 [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ Μ. ΠΠΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΛΑΣ Μ.ΠΠΤΑΚΗ, ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΑΒΡΑΑΜ ΠΠΤΑΚΗ, Εφεσείοντες, ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ Ή ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΘΑ ΝΑΤΙΚΟΥ ΑΝΑΚΡΙΤΗ (CORONER) ΛΕΜΕΣΟΥ, Κ. ΣΩΤΟΥ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗ, ΣΤΗ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΑΝΑΚΡΙΣΗ (INQUEST) 12/1986. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8102) Προνομιακά Εντάλματα — Αίτησηγιαχορήγηση άδειας για καταχώριση αίτησηςγιατηνέκδοσηεντάλματοςcertiorariεναντίοντουπορίσματος θανατικού ανακριτή, για τολόγο ότι υπήρχε έκδηλο νομικό σφάλμα, που όμωςδενκαθοριζότανεπακριβώς στηναίτηση, καιγιαπαράβαση τα/νκανόνωνφυσικήςδικαιοσύνης, διότιδενείχανειδοποιηθείοιπλη σιέστεροι συγγενείς για τηδιεξαγωγή τηςανάκρισης— Καθυστέρηση πέραν τωντριώνχρόνωνστηνυποβολήτηςαίτησης—Κρίθηκεότι ορ θάοπρωτόδικοςΔικαστή; είχεαπορρίψει τηναίτηση. Θανατικήανάκριση— Έχειεξεταστικόχαρακτήρα καιδενυπάρχουνδιά δικοισ' αυτήν — Ηγνωστοποίηση τηςδιεξαγωγή; θανατικήςανάκρι σηςστουςκληρονόμους ήστουςπλησιέστερους συγγενείςήσεοποιο δήποτεενδιαφερόμενοπρόσωπο, ώστενα τους δοθείηευκαιρία ναλά βουνμέροςστηδιαδικασία, δεναποτελείπροϋπόθεση γιατηνεγκυρό τητα τηςδιεξαγωγής τηςθανατικήςανάκρισης. Στις 18.8.86, Δικαστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, ενεργώντας σαν θανατικός ανακριτής,εξέδωσετο πόρισμα τουσχετι κά μετον θάνατοτου Μάρκου Αβραάμ Πιττάκη,αποδίδονταςτον σε αυτοκτονία. Στηνθανατικήανάκρισηδενείχανπαραστείοι κληρονό μοι καιπλησιέστεροι συγγενείς τουαποβιώσαντος. Παρόλοπου στον φάκελο τηςυπόθεσης υπήρχαν σημειώσεις ότιοιπλησιέστεροι συγγε νείς είχαν ειδοποιηθεί, εντούτοις τοΔικαστήριο προσήγγισε τηνυπό θεσηωςεάνναμηνείχεαποδειχθείότιπράγματιείχευπάρξειτέτοιαει297 ΙΙιττάκηςκ.ά.
(1994)δοποίηση. Τον Μάρτιο, 1989 οι αιτητές διορίσθηκαν διαχειριστές της περιουσίας τουαποβιώσαντα,και,στις22.11.89,καταχώρισαντηνπα ρούσααίτησηγιαχορήγησηάδειαςγιακαταχώρισηαίτησηςγιατηνέκ δοση εντάλματοςcertiorari μετοοποίοναακυρώνεταιτοπόρισματου θανατικούανακριτήλόγωέκδηλουνομικούλάθουςκαιλόγωπαραβίασης των κανόνωντηςφυσικής δικαιοσύνης,που συγκεκριμενοποιήθη κεστο γεγονόςότιοιπλησιέστεροισυγγενείςδενείχανειδοποιηθείγια τηνδιεξαγωγήτηςθανατικήςανάκρισης,(όστενα μπορούν ναλάβουν μέρος στην διαδικασία. Οπρωτόδικος Δικαστής απόρριψετηναίτηση λόγωυπέρμετρης καθυστέρησης στην υποβολήτης. 5 10 Κατ'έφεοη,οι αιτητέςεπανάλαβανουσιαστικάτιςθέσειςπουείχαν προβάλει ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστή. Αποφασίσθηκεότι: (α) Η θανατικήανάκρισηέχειεξεταστικόχαρακτήρακαιδενυπάρ χουνδιάδικοι σ' αυτήν. Ποιαπρόσωπαήσυμφέροντα μπορεί 15 ναεκπροσωπηθούνανάγεταιαποκλειστικάστηνδιακριτικήευ χέρειατουθανατικούανακριτή. Η γνωστοποίηση τηςδιεξαγω γής της θανατικής ανάκρισης στους κληρονόμους ή σταμέλη της οικογένειας ή σε οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο, ώστενατουςπαρασχεθείηαικαιρίαναλάβουνμέροςστηνδια- 20 δικασία,δεναποτελεί προϋπόθεσηγιατηνεγκυρότητα τηςδιε ξαγωγής της θανατικήςανάκρισης. Κατάσυνέπεια,δενυπήρ χεστηνπροκειμένηπερίπτωσηοποιαδήποτεπαράβασητωνκα νόνα^τηςφυσικήςδικαιοσύνης. (β) Από ταστοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου δεν αποκαλύπτετο 25 οποιοδήποτε έκδηλο νομικό σφάλμα στο πόρισμα του θανατι κούανακριτήήσταπρακτικάτηςθανατικήςανάκρισης,καιπέ ραν τούτου υπήρξε υπέρμετρηκαθυστέρηση στην υποβολήτης αίτησης. Ηέφεσηαπορρίφθηκε. 30 Υποθέσειςπούαναφέρθηκαν: Christon v.lacovidou (19S6) IC.L.R. 236, Kyriakides v.Hiiimintri
(1963)2 C.L.R. 171, Θεοδούλου
(1990)1 ΑΛΛ. 43S. 29S 1 ΑΛΛ. Πιττάκηςκ.ά. Έφεση. Έφεση απότους αιτητές κατάτηςαπόφασηςτουΔικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου(ΣτυλιανίδηςΔ.)πουδόθηκεστις 19 Απρι λίου, 1990 (ΑίτησηΑρ. 149/89)μετηνοποία απορρίφθηκεαίτηση 5 την οποίαν καταχώρισαν υπότην ιδιότητα τους, (οςδιαχειριστές τηςπεριουσίαςτου ΜάρκουΑβραάμΠατάκηγιαεξασφάλισηάδει αςμεσκοπόνααποταθούνγιατηνέκδοσηεντάλματοςcertiorari. Γ.Πιττάτζης, γιατους Εφεσείοντες. Cur. adv. vult. 10 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσειο Δι καστής Γ.Μ.Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ.: ΗέφεσηστρέφεταιεναντίοναπόφασηςΔικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίουβάσειτηςοποίαςαπορρίφθηκεαίτησητων διαχειριστώντηςπεριουσίαςτου ΜάρκουΑβραάμΠιττάκηγιατην 15 παροχήάδειαςσ' αυτούςνααποταθούνγιατηνέκδοσηεντάλματος Σερτιοράριπροςτοσκοπόακύρωσηςτουπορίσματος(verdict) του θανατικού ανακριτήγια τααίτιατουθανάτουτου προαναφερθέ ντος Πιττάκη. Τοπόρισμαεξεδόθηστις 18/8/86καιαποδίδειτοθά νατοτου"... ειςαυτοκτονίαδιατηςχρήσεωςεκρηκτικώνυλών".Το 20 μοιραίο επεσυνέβηστις27/2/86και ηθανατικήανάκρισηδιεξήχθη στις 18/8/86(ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛεμεσού). Η αίτησηγιατηνπαροχήάδειαςγιατηνυποβολή αίτησηςγια τηνέκδοσηΣερτιοράριυποβλήθηκεστις22/11/89,οκτώπερίπουμή νες μετά το διορισμό τωνεφεσειόντων (αιτητών) στις 21/3/89ως 25 διαχειριστών τηςπεριουσίας τουαποβιώσαντα. Στο πλαίσιοτης εκπροσώπησης τηςπεριουσίας τουαποβιώσαντακαιυπότην ιδιό τητατωνδιαχειριστών,περιήλθεσεγνώσητουςότι ηασφαλιστική εταιρεία στην οποίαήτανασφαλισμένος οαποβιώσαςείναι απρό θυμηνακαταβάλει στην περιουσία τοποσό των£10.000,-για το 30 οποίοο ΜάρκοςΑβραάμΠιττάκηςήτανασφαλισμένος (ασφάλεια ζωής). Τηνάρνησητουςστήριξανσεόροτουσυμβολαίουπουτους απαλλάττει ευθύνης σε περίπτωση αυτοκτονίας τουασφαλιζομέ νου. Είναιηθέσητων εφεσειόντωνότιγιαπρώτηφοράπληροφορή35 θηκαναπότηνασφάλειαγιατο πόρισματου θανατικού ανακριτή, ακόμακαιγιατηδιεξαγωγήαυτήςτούτηςτηςθανατικήςανάκρισης, 299 Πιχής, Α. Πιττάκης κ.ά.
(1994)γεγονός πουαυτοίισχυρίζονταικαθιστάτηδιεξαγωγήκαικατ'επέ κτασητοπόρισματηςθανατικήςανάκρισηςάκυρο. Μεένορκες δηλώσεις πουστηρίζουντηναίτηση,οι διαχειριστές (πατέραςκαισύζυγος τουαποβιώσαντα),ισχυρίζονται ότι ταγεγο νότασεσχέση μετηθανατικήανάκρισηκαιτοπόρισματουθανατι- 5 κού ανακριτήπεριήλθαν σεγνώσητους μετάτο διορισμό τους ως διαχειριστών. Ισχυρίζονται επίσηςότι ούτεη διεξαγωγήτηςθανα τικήςανάκρισηςτουςγνωστοποιήθηκεαλλ' ούτεκαιτοπόρισμαπε ριήλθε σε γνώση τους πριν πληροφορηθούν το γεγονός από τους ασφαλιστές. Οι ίδιοι είχανμείνει μετηνεντύπωσηότιδεθα διεξα- 10 γότανθανατικήανάκρισηγιατηδιαπίστωσητωναιτίωντου θανά τουτου ΜάρκουΑβραάμ Πατάκηγιατί έτσιτους είχανπληροφο ρήσει μηκατονομαζόμενα"υπεύθυναπρόσωπα"απότην αστυνο μία. Ταπρακτικάτηςθανατικήςανάκρισηςαποκαλύπτουνότιστις 19/7/86 το Δικαστήριο είχεδιατάξειόπωςγνωστοποιηθεί ηδιεξα- 15 γωγήτηςθανατικήςανάκρισηςστους κληρονόμους μετηχρήσητης εξήςφρασεολογίας: "Next of kin tobe notified". Μεταγενέστερηει δοποίηση στο φάκελο της υπόθεσης που προφανώς ετοιμάστηκε από μέλος του προσωπικού του Δικαστηρίου, αναφέρει"Κλήσεις εξεδόθηκαν,nextof kin ειδοποιήθηκαν28/7/86". Δεναμβισβητείται 20 ότι στηναπουσίαοποιασδήποτεάλληςπληροφορίαςήβεβαίωσηςη πιοπάνωσημείωσηδενμπορείναθεωρηθείωςσυμπερασματικήγια ταγεγονόταπουσκοπεί ναβεβαιώσει. Ο αποβιώσας,όπωςμαςπληροφόρησε οδικηγόρος τωνεφεσει όντων, άφησεανήλικο τέκνοτο οποίο μαζίμετημητέρατου,απο- 25 τελούν τουςκληρονόμους του. ΤοΔικαστήριο έκρινε ότιτο μεγάλο χρονικόδιάστημαπουδιέρ ρευσεμεταξύτηςέκδοσης τουπορίσματοςτουθανατικού ανακριτή καιτηςυποβολήςτηςαίτησης,δεδικαιολογούσε τηνάσκησητηςδια κριτικής ευχέρειας τουΔικαστηρίου υπέρτων αιτητώνώστεναδο- 30 θεί άδειασ' αυτούςνααποταθούνγιατην έκδοση εντάλματοςΣερ τιοράρι. Η προκείμενη περίπτωση δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις εκείνεςόπουηέκδοσηεντάλματοςΣερτιοράριμπορείναδιεκδικηθεί δικαιωματικά, οπόταν η παρέμβασητου Δικαστηρίου επιβάλλεται ανεξάρτητααπόοποιαδήποτεκαθυστέρησηστηνυποβολήτουαιτή- 35 ματος:Βλ. μεταξύάλλων,Christofiand Othersv. Iacovidou
(1986)1CL·^ 236,Kyriakides v.Hilimintri(\963)2C.L.R. \7\mi Αίτη ση Στανρή Θεοδούλου
(1990)1Α.Α.Δ.438. Βλ. επίσης Halsbury's Lawsof England,3rded.,Vol. 11,α 139κ.ε.. 300 1 Α.Α.Δ. Πιττάκηςκ,ά. Πιχης,Α. Οι λόγοι για τους οποίους επιζητείται η παροχή άδειαςγια την προώθηση αίτησης για την έκδοσηΣερτιοράρι, όπως αυτοί καθορί ζονται στην αίτηση, είναι: (α)Έκδηλονομικό λάθος και, 5 10 15 20 25 30 35 40 (β)Παραβίασητων κανόνων της φυσικής δικαιοσύνης. Το νομικό λάθος πουκαθιστάτρωτή την απόφασηδεν προσδιο ρίζεται στην αίτηση. Νομικό σφάλμα το οποίο καταφαίνεται στο πρακτικό του Δικαστηρίου (record) συνιστά λόγο για τον παραμε ρισμό της απόφασης και εφόσον η ύπαρξη του καταδεικνύεται εκ πρώτης όψεως, δικαιολογεί την παροχή άδειας στον αιτητήγια να αποταθείγιατηνέκδοσητου- δεδομένου ότι δενυπάρχει υπέρμετρη καθυστέρηση. Ο δεύτερος λόγος αφορά τους κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης, η τήρηση των οποίων συνιστά προϋπόθεση για την έγκυρη απονομή της δικαιοσύνης. Ο κ. Πιττάτζης υπέβαλε ότι οι πρόνοιες του άρθρου 14 (β) του ΚΕΦ. 153, καθιστούν τη γνωστοποίηση της ημερομηνίας διεξαγωγής τηςθανατικήςανάκρισης στουςκληρονόμους (nextof kin) επιβεβλημέ νηενέργεια. Καιεφόσο σημειώθηκε παράλειψηστηγνωστοποίηση της διεξαγωγήςτηςθανατικήςανάκρισηςστους κληρονόμους τουαποβιωσαντα, το πόρισμα πρέπει να ακυρωθεί ως ακροσφαλές (το προϊόν άκυρηςδιαδικασίας). Τοθέμαδεν εγείοεται βέβαιαμετον τρόποαυτό στηγνωστοποίηση έφεσης ηοποίαπεριορίζεται,στην ουσία,στηναμ φισβήτησητηςαπόφασηςτουπρωτόδικουΔικαστηρίου ότιυπήρξεκα θυστέρησηστην κίνησητου μηχανισμού για την έκδοσητου επιδιωκόμενού προνομιακού εντάλματος. Στηνπροκείμενηβέβαιαπερίπτωση πρέπεινασημειωθείότιοιεφεσείοντεςδεδιεκδικούντηναιτούμενηθε ραπείαυπότην ιδιότητατων μελώντηςοικογένειας τουαποβιώσαντα αλλάως διαχειριστές οι οποίοι διορίστηκαν πολύ χρόνο μετάτηδιεκ περαίωσητηςθανατικήςανάκρισης. KaLανακόμαεξομοιωθείηθέση τουςμεεκείνητωνκληρονόμων, τοΑρθρο 14(β)τουΚΕΦ. 153δενκα θιστάτηγνωστοποίηση τηςδιαδικασίαςστα ενδιαφερόμενα μέρηπρο ϋπόθεση για την έγκαιρη διεξαγωγή της θανατικήςανάκρισης. Ηθα νατικήανάκρισηέχει εξεταστικό χαρακτήρα. Δεν υπάρχουνδιάδικοι σ' αυτή. Ποιασυμφέροντα μπορεί ναεκπροσωπηθούν ανάγεταιαποκλειστικά στηδιακριτικήευχέρειατουθανατικούανακριτή. Είναισύ νηθεςόμωςναεπιτρέπεταισταμέλητουαποβιώσαντακαιτουπροσώ πουπουείναιπιθανόνακατηγορηθεί μετοπόρισματουανακριτή, να εκπορσωπηθούν από δικηγόρο κατά τη διαδικασίααν το επιθυμούν: Βλ JohnJervis"OFFICEAND DUTIES OFCORONERS". Αναδρομή στην ιστορίατουθεσμούτουθανατικούανακριτή,όπωςεξηγείται στο 301 Πικής, Δ. Πιττάκης κ.ά.
(1994)πιο πάνωσύγγραμμα,αποκαλύπτειότι ηδιεξαγωγή της θανατικής ανάκρισηςήτανθέμακοινής γνώσης στην περιοχήόπουθαδιεξαγό τανως αποτέλεσματων επιβαλλόμενων ενεργειών γιατησυγκρότη σητουσώματοςτωνενόρκων πουθαμετείχανστηθανατική ανάκρι ση:Βλ.σσ.226-228. ΟιπρόνοιεςτουΑρθρου 14{β)τουΚΕΦ. 153ει- 5 ναιόμοιες μετον Καν. 16
(1)τωνΑγγλικώνπερίθανατικών Ανακρι τών Κανονισμών του 1953,πουεπίσης παρέχουντη δυνατότηταεκ προσώπησης σε ενδιαφερόμενα πρόσωπα:Βλ. CORONERSHIP,by Gavin Thurston, 1976, σ. 106, και Halsbury's Statutory Instruments, Vol. 5,α 196 10 Ηγνωστοποίηση τηςδιεξαγωγήςτηςθανατικήςανάκρισηςστους κληρονόμους ή στα μέλητης οικογένειας ήσε οποιοδήποτεενδια φερόμενοπρόσωπο,ώστενατουςπαρασχεθείηευκαιρίαναλάβουν μέρος στηδιαδικασία,δεναποτελεί προϋπόθεσηγιατηνεγκυρότη τα της διεξαγωγής της θανατικήςανάκρισης. Επομένως δεν έχει 15 αποκαλυφθεί οποιοδήποτε εμφανές νομικό σφάλμα ή παρέκκλιση απότουςκανόνεςτηςφυσικήςδικαιοσύνηςπουθαμπορούσεναδι καιολογήσει την έκδοση εντάλματος Σερτιοράρι. Στην ένορκη δή λωσητωνδιαχειριστών δεγίνεταιοποιαδήποτε αναφοράσενέαγε γονότα ούτε εντοπίζεται οποιοδήποτεκενό σταγεγονότα ταοποία 20 διερευνήθηκαναπότοθανατικόανακριτήως προςτααίτιατουβί αιουκαιαφύσικουθανάτουτουαποβιώσαντα. Θαήταν παράδοξο άλλωστε, ανοπατέραςκαιη σύζυγος τουήτανγνώστες γεγονότων που έτειναν να ρίψουν φωςστα αίτιατου θανάτουτουκαιδεντα έθετανυπόψητωναρμόδιωναρχών,μεταξύτωνοποίωνκαιοΓένι- 25 κός Εισαγγελέας στον οποίο παρέχεται εξουσία, εφόσον το κρίνει δικαιολογημένο, να ζητήσει το επανάνοιγμαθανατικήςανάκρισης γιατηλήψηπεραιτέρωμαρτυρίας: Βλ.Αρθρο30-ΚΕΦ. 153.Τομό νο που ανέφεραν OLδιαχειριστές είναι ότι ανδιδόταν ηευκαιρία σ'αυτούς, θαπαρουσίαζανπληροφορίες και θέσεις στο θανατικό 30 ανακριτήπουθακατεδείκνυαντοαντίθετοαπ'ό,τιδιαπιστώνεται στοπόρισματουθανατικούανακριτή. Ποιεςείναιαυτέςοιπληρο φορίεςκαιθέσεις,δεναναφέρεται* απουσίαηοποίαεξαφανίζειτο πραγματικό βάθροτης αίτησης. Ορθά επισημαίνεται στηνπρωτό δικηαπόφασηόπ ανοι εφεσείοντες (αιτητές)είχανπραγματικόεν- 35 διαφέρονναδιαπιστώσουνκατάπόσοθαδιεξαγότανθανατικήανά κριση,εύλογα θαμπορούσανναδιαπιστώσουντογεγονόςαποτεινόμενοι στις αστυνομικές Αρχές ή στο επαρχιακόδικαστήριο της επαρχίαςόπουέλαβεχώρανο θάνατος. Η έφεσηαπορρίπτεται. 40 302