← Κύπρος

clr/1994/1994_1_396.pdf

(1994)20Μαΐου, 1994 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στές] ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙΤΟΝΤΙΤΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Εφεσείον, ν. ΕΠΙΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙΤΟΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8207) Παιδιά—Άρνηση γονέωνπαιδιούνασυγκατατεθούνστηνπαροχήσυγκε­ κριμένηςθεραπείαςστοπαιδί τους, ήτοιμετάγγισηαίματος,λόγωθρη­ σκευτικώνπεποιθήσεων, γεγονόςπουέθετετηνζωήτονπαιδιούσεκίν­ δυνο— Κατά πόσο οΔιευθυντής τον ΤμήματοςΚοινωνικών Υπηρε­ σιώνείχεδικαίωμαναθέσειτοπαιδί υπό τηφροντίδατον,χωρίςτησυ- 5 γκατάθεση τωνγονέων— Κατάπόσο ο Διευθυντής είχεδικαίωμα να αναλάβει, καινασυνεχίσει ναασκεί,πατρικάδικαιώματα σεσχέσημε τοπαιδί—Άρθρα 3και4 τονπερί ΠαίδωνΝόμου, Κεφ. 352. Παιδιά—Άρνηση τωνγονέωνπαιδιούνασυγκατατεθούνστηνπαροχήσ' αυτόαναγκαίαςιατρικήςπερίθαλψης,καισυγκεκριμέναμετάγγισηςαί- 10 ματος,γιαθρησκευτικούςλόγους— Επέμβαση τουΔιευθυντήΚοινω­ νικών Υπηρεσιών— Κατά πόσο ηκαταλληλότερη νομοθεσία για τέ­ τοιαεπέμβαση ήτανοπερί ΠαίδωνΝόμος, Κεφ.352ήοπερίΚηδεμο­ νίαςΑνηλίκωνκαιΑσώτωνΝόμος,Κεφ.277—Κρίθηκεότιοπρώτος νόμοςήτανο καταλληλότερος. 15 ΣυνταγματικόΔίκαιο—Δικαίωμα ιδιωτικήςζωής σύμφωναμετοάρθρο 15τουΣυντάγματος—Οι πρόνοιεςτωνάρθρων3και4 τονπερίΠαί­ δωνΝόμου, Κεφ.352,δενπαραβιάζουντοάρθρο 15τουΣυντάγματος, διότιοσκοπόςτουςείναιηδιασφάλισητηςζωήςκαι τηςευημερίαςτον παιδιού,δικαιώματαπουδιασφαλίζονταιεπίσηςαπό τοΣύνταγμα. 20 Λέξειςκαιφράσεις— "Maintenance"στο άρθρο3
(1)τονπερί ΠαίδωνΝό­ μου,Κεφ.352— Περιλαμβάνει καιτηναναγκαία ιατρικήπερίθαλψη. 396 1 Λ.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων.Ευημερίας Λέξειςκαι φράσεις— "Received... intocare"στο άρθρο 3τουπερί ΠαίδωνΝόμου, Κεφ. 352—Δίδεταιστονόρο ηευρύτερηδυνατήερμηνεία, όντωςώστε ναπεριλαμβάνει όλεςτις περιπτώσειςόπουο Διευθυντής Κοινωνικών Υπηρεσιώναναλαμβάνειτη φροντίδα παιδιού, εκτός όπουυπάρχειρητήάρνησηπαροχήςσυγκατάθεσηςαπό τουςγονείςτον παιδιού. Τον Ιούνιο 1990 διαπιστώθηκε ότι η ανήλικη Στεφανία Χαραλά­ μπουςέπασχεαπόλευχαιμίακαιότιχρειαζόταννατύχειτηςκατάλλη­ ληςθεραπείας,πουπεριλάμβανεκαιμεταγγίσεις παραγώγωναίματος. Στις 14.6.90,οι γονείς της ανήλικης την έφεραν σε κλινική στηνΛευ­ κωσία, όπου διαπιστώθηκε ότι χρειαζόταν άμεση μετάγγισηαίματος. Οιγονείς αρνήθηκανναεπιτρέψουν ναγίνειη μετάγγιση,διότιοιθρη­ σκευτικές τουςπεποιθήσεις σανμάρτυρεςτουΙεχωβάδενεπέτρεπαντη μετάγγιση αίματος. Οι γονείς πήραντην ανήλικη και έφυγαν,αλλά, στις 15.6.90 επέστρεψαν στηνκλινική,εξακολουθώντας νααρνούνται να επιτρέψουν μετάγγιση αίματος. Την ίδιαημέραο Διευθυντής του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών επενέβηκαιπήρετηνανήλικηυπό τηνφροντίδατουδυνάμειτου άρθρου3τουπερί ΠαίδωνΝόμου, και αμέσως μετά,με ειδοποίηση που επέδωσε στους γονείς της ανήλικης, δυνάμει του άρθρου4 του Κεφ. 352, ανάλαβετην άσκησητωνπατρι­ κώνδικαιωμάτωνεπίτηςανήλικης. Αμέσωςμετά,οΔιευθυντής Κοι­ νωνικών Υπηρεσιών έδωσε την συγκατάθεση του για την διενέργεια στην ανήλικητηςαναγκαίας μετάγγισης αίματος. Οι γονείς ζητούσαν ναπαραλάβουντηνανήλικηγιανατηνμεταφέρουνστις ΗνωμένεςΠολιτείες για θεραπεία,αλλά αυτό δεν επιτράπηκε από τους γιατρούς, πουέκρινανότι ηανήλικηδενήτανσεθέσηναταξιδεύσει. Αφούακο­ λουθήθηκεηδιαδικασίαπουπροβλέπει τοάρθρο4τουΚεφ.352,οΔι­ ευθυντής μεαίτησητουστο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας ζήτησε διάταγμαότιηανάληψητωνπατρικώνδικαιωμάτωνεπί τηςανήλικης απότονΔιευθυντή θαεξακολουθούσε ναισχύει. ΤοπρωτόδικοΔικα­ στήριο βρήκεότι,(i)οι γονείς τηςανήλικης δενείχανρητάαρνηθείνα δώσουντηνσυγκατάθεσητουςστηνανάληψητηςφροντίδαςτηςανήλι­ κης από τον Διευθυντή δυνάμει του άρθρου 3 του Κεφ. 352, αλλά απλώςδενείχανδώσειτηνσυγκατάθεσητους,(ϋ)ότιηάρνησητωνγονέων να επιτρέψουν την διεξαγωγή μετάγγισης αίματος στην ανήλικη τουςκαθιστούσε ακατάλληλουςναέχουντηνφροντίδατης,(iii)οόρος "maintenance" στο άρθρο3
(1)του Κεφ. 352,περιλάμβανε τηνπαροχή ιατρικήςπερίθαλψης,και έκρινε ότι επληρούντο οι προϋποθέσεις των άρθρων 3και4 τουΝόμουώστεναδιαταχθείησυνέχισητης άσκησης τωνπατρικώνδικαιωμάτωνπάνωστηνανήλικηαπότον Διευθυντή. Κατ' έφεση,οεφεσείων ισχυρίσθηκε, ότιηορθήερμηνείατουόρου "receive"στοάρθρο3τουΝόμουήτανότιτοάρθροεκείνοκάλυπτεπε397 Χαραλάμπους ν. Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)ριπτώσεις μόνο όπου ηανάληψητης φροντίδας του ανήλικου γίνεται μετηνσυγκατάθεση τωνγονέων του,ότι οόρος"maintenance" στοΝό­ μοδενπεριλάμβανε ιατρικήπερίθαλψη,ότιείχεπαραβιασθείτοδικαί­ ωμα ιδιωτικής ζωήςτουεφεσείοντα, πουεγγυάταιτοάρθρο 15 τουΣυ­ ντάγματος,ότι είχεακολουθηθεί ηλανθασμένη νομοθεσία γιατην επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος, δηλαδήέπρεπε ναείχε ακο­ λουθηθεί ο περί Κηδεμονίας Ανηλίκωνκαι ΑσώτωνΝόμος, Κεφ.277, αντίοπερίΠαίδωνΝόμος,καιότιτοπρωτόδικοΔικαστήριο είχεαξιο­ λογήσειλανθασμένα την μαρτυρίακαιείχεπεριπέσει σεαντιφάσεις ως προς αυτή. 5 10 Αποφασίσθηκεότι: (α) Αν και υπήρχε αγγλική νομολογία που έτεινενα υποστηρίξει τιςαπόψειςτουεφεσείοντα,ηορθήερμηνεία τουόρου"receive" στο άρθρο3τουπερί ΠαίδωνΝόμου,Κεφ.352,βασισμένη επί­ σης στην πιοπρόσφατηαγγλική νομολογία, ήτανότι στον όρο 15 έπρεπεναδοθείηευρύτερη δυνατήερμηνεία,ώστεναπεριλαμ­ βάνει όλεςτις περιπτώσεις όπουδεν υπάρχει ρητήάρνηση πα­ ροχής συγκατάθεσης απότουςγονείς του ανήλικου. (β) Στην προκειμένη περίπτωση, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο είχεβρει ότι δενείχευπάρξει ρητήάρνησηπαροχήςσυγκατάθε- 20 σης απότους γονείς της ανήλικης, αλλά μόνο απλήμηπαροχή συγκατάθεσης, γεγονός που έδιδε την δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 3, καικατάακολουθίατουάρθρου4,τουΝόμου, (γ) Οόρος "maintenance" στο άρθρο3
(1)τουπερί ΠαίδωνΝόμου, Κεφ.352,περιλάμβανε καιτην αναγκαίαιατρικήπερίθαλψη. (δ) Ηεφαρμογήτωνπρονοιών τωνάρθρων 3και4 του περίΠαί­ δωνΝόμου,Κεφ.352, δενπαραβίαζετοδικαίωμαιδιωτικήςζω­ ήςτουεφεσείοντα,πουεγγυάταιτοάρθρο 15τουΣυντάγματος. διότι έγινεγιατηνπροστασία τηςζωήςτηςανήλικης,δικαίωμα που επίσης εγγυάταιτο Σύνταγμα. 25 30 (ε) Ενόψει τουεπείγοντος τουθέματος,καιεφόσον εκείνο πουεπδιώκετο ήταν ηπροστασία της ζωής της ανήλικης, και όχι της περιουσίας της, ορθά είχε εφαρμοσθεί η διαδικασία των άρ­ θρων 3και4 του περί Παίδων Νόμου,Κεφ. 352, αντί τηςδια­ δικασίας που προβλέπει ο περί Κηδεμονίας Ανηλίκων και 35 ΑσώτωνΝόμος, Κεφ.
  1. (στ)Τοπρωτόδικο Δικαστήριο είχεαξιολογήσει ορθάτηνμαρτυρία 398 1 Α.Α.Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας καιορθάείχεφθάσειστοσυμπέρασμαότιαπόταγεγονότατης υπόθεσης δικαιολογείτο η έκδοση διατάγματοςγιασυνέχιση της άσκησης των πατρικώνδικαιωμάτωνπάνωστην ανήλικη απότονΔιευθυντήτουΤμήματος Κοινωνικής Ευημερίας. 5 Ηέφεσηαπορρίφθηκεχωρίςέξο­ δα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: London Borough ofLewisham v.Lewisham Juvenile Court[1980]A.C.P. 273, 10 W.v. NottinghamshireCountyCouncil[1982] 1AllE.R.
  2. Έφεση. 15 Έφεση απότον καθ' ού η αίτηση κατά του διατάγματοςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας (Μιχαηλίδου (κα)) που δόθη­ κε στις 9 Αυγούστου, 1990(Αρ. Αγωγής 302/90)μετοοποίο διατηρήθηκεσε ισχύηαπόφασητουΔιευθυντή τουΤμήματος Κοινωνικής Ευημερίαςημερ. 15.6.90ναασκεί πατρικάδικαιώματακαιεξουσίες σε σχέσημ£ την ανήλικη ΣτεφάνιαΧαραλάμπους. Κορφιώτης, για τον Εφεσείοντα. 20 Στ. Ιαχχννίδον (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α ' , για τους Εφεσίβλητους. CUT. adv.vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Τηνομόφατνη απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει οΠ.Αρτεμης, Δ. 25 30 ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Ηέφεση στρέφεται εναντίον διατάγματος του πρωτόδικου δικαστηρίου μετοοποίο διατηρήθηκε σε ισχύ η από­ φαση του Διευθυντή Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ("ο Διευθυντής") ημερομηνίας 15.6.1990ναασκεί ταπατρικά δι­ καιώματακαι εξουσίεςσεσχέση μετηνανήλικη ΣτεφάνιαΧαραλά­ μπους, σύμφωνα μετις διατάξεις τουάρθρου4 τουπερί Παίδων Νόμου Κεφ.352("ο Νόμος"). Σύντομη παράθεση τουνομικού πλαισίου καιτων γεγονότων όπως αυτάεκτίθενται στην πρωτόδικηαπόφαση, είναιαπαραίτητη 399 Αρτεμης,Δ. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)γιακαλύτερηκατανόησητωνλόγων έφεσης. Η ανήλικη ΣτεφάνιαΧαραλάμπους μεταφέρθηκε απότουςγο­ νείς της τον Ιούνιο 1990 σενοσοκομείο του Λονδίνο όπου διαπι­ στώθηκε ότι ημικρή έπασχε απόλευχαιμία, και ότι απαιτείτο χη­ μειοθεραπείαγιααντιμετώπιση τηςασθένειας. Μεταγγίσεις πάραγώγων τουαίματοςήταναπαραίτητεςγιατηνθεραπεία. Ο εφεσείων και ησύζυγος του,λόγω των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων ως μάρτυρες του Ιεχωβά,πήραντο παιδί απότο νοσοκομείο και επέστρεψαν στηνΚύπρο. 5 Στις 14.6.1990ο εφεσείοντας επισκέφθηκε τηνΠολυκλινική "Ευ- 10 αγγελίστρια"στη Λευκωσία όπουτοπαιδί εξετάστηκε καιδιαπιστώ­ θηκεότιέπασχεαπόλευχαιμία,καιότιαπαιτείτοάμεσημετάγγισηαίματος. Όταν οι γιατροί ανάφεραντούτο,οι γονείς αρνήθηκαν και πάλιντη μετάγγιση. Έφυγαναπό τηνκλινική αφούζήτησανχρόνο νατοσκεφθούνκαιαφούείπανότιθαεπανέρχοντανγιανασυμπλη- 15 ρωθούν οι εξετάσεις. Από τηνπροηγούμενη μέρα(13.6.90)η Αστυ­ νομία,κατόπινκάποιωνπληροφοριών,είχεαρχίσει έρευνες γιατην εντόπιση του εφεσείοντα καιτης ανήλικηςκόρηςτουκαισεκάποιο στάδιοείχεεκδοθεί και ένταλμασύλληψης του. Τελικά η Στεφάνια μεταφέρθηκεπάλιναπότουςγονείς τηςστηνΠολυκλινική "Ευαγγε- 20 λίστρια"τοαπόγευματης15.6.90. ΤοβράδυτηςίδιαςημέραςτοΤμήμαΥπηρεσιών ΚοινωνικήςΕυ­ ημερίας,αφούείχεήδη υπόψητουτηνπερίπτωσηκαικατόπιν γνω­ μάτευσης του Γενικού Εισαγγελέα, επενέβηκε καιπήρετοπαιδί υπό τηφροντίδατου,σύμφωναμετιςπρόνοιεςτουάρθρου3 τουΝόμου, 25 επιδίδονταςστουςγονείςσχετικήειδοποίηση. Στησυνέχειατουςεπεδόθηάλλη σχετική ειδοποίηση,μετηνοποίαοΔιευθυντής του Τμή­ ματοςτουςπληροφορούσεότιανέλαβεκαιτηνπατρικήεξουσία,σύμ­ φωνα μετις πρόνοιες τουάρθρου4 τουΝόμου. Μετάδόθηκε από ΚοινωνικήΛειτουργό,πουήτανεξουσιοδοτημένη απότοΔιευθυντή, 30 συγκατάθεσηστουςγιατρούςγιατηναπαραίτητημετάγγισηαίματος καιγιαοποιαδήποτεάλληθεραπείαήταναναγκαίακάτωαπότιςπε­ ριστάσεις. Οιγονείς τηςΣτεφανίαςσεόλο αυτότοδιάστημαεπέμε­ νανότιημικρήμπορούσε ναταξιδεύσεικαιότιείχανπρόθεσηνατη μεταφέρουν σε νοσοκομείο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου, όπως 35 ισχυρίζονταν,μπορούσεναγίνεικατάλληληθεραπείαχωρίςτηνανά­ γκημετάγγισης αίματος. Οιγιατροίστην Κύπροδενμπορούσαννα δώσουντησυγκατάθεσητουςγιαναταξιδεύσειηΣτεφάνιαγιατί,κα­ τάτηνάποψητους,ηκατάστασητηςυγείαςτηςήταντέτοιαπουένα ταξίδιπιθανόνναέθετετηζωήτηςσεκίνδυνο. 40 400 1 Α.Λ.Δ. Χαραλάμπους ν. Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης,Δ. Όσον αφορά το νομικόπλαίσιοπαραθέτουμεαυτούσια πιόκά­ τω τα άρθρα 3 και 4 του Νόμου, με βάσητα οποία ο Διευθυντής ενήργησεστησυγκεκριμένηπερίπτωση: 5 "3.
(1)Where it appears to the Director with respect to a child appearing to himtobe undertheage of sixteen (
  1. a)thathehasneitherparentnorguardian orhasbeenand remains abandoned by hisparents orguardian oris lost; or 10 15 (
  2. b)that his parents or guardians are, for the time being or permanently,prevented by reason of mental orbodily disease, or infurnity or other incapacity or any other circumstances from providing for hisproperaccommodation,maintenanceor upbringing andthereis noavailableperson orpersons capable, fit orwillingtoundertakethecareof such child;and (
  3. c)in either case, that the intervention of the Social Welfare Departmentunder this section is necessary in the interests of thewelfare of suchchild, itshallbelawful for theDirectortoreceive thechildintocareunder thissection. 20 25 30
(2)Where theDirectorhas received achildintohis careunder thissection itshall,subject totheprovisions of thispart,behisduty to keep the child in his care so long as the welfare of the child appearstohimtorequire itandthechildhasnotattainedtheageof eighteen.
(3)Nothinginthis section shall authorizethe Directorto keep achildinhiscareunderthissection if anyparentorguardian desires to take over thecare of thechildandtheDirectorshall,inall cases whereitappearstohimtobeconsistentwiththewelfareof thechild sotodo,endeavourtosecurethatthecareof thechildistaken over either(
  1. a)by aparent orguardian of his;or (
  2. b)by arelative orfriend of his,being,where possible, aperson of the same religious persuasion as the child or who gives an undertaking that the child will be brought up in that religious persuasion." 401 Αρτεμης, Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντή Υπηρ. Κοινων.Ευημερίας
(1994)"4.
(1)Subject totheprovisions ofthisPart,the Directormay assume with respect to any childin his care undersection 3in whose case it appearstohim (
  1. a)thathis parents aredeadandthathehas noguardian;or (
  2. b)that a parent or guardian of his (hereinafter referred to as "the 5 person on whose account the assumption was required") has abandoned or neglected him or suffers from some permanent disability rendering the said person incapable of caring for the child,orisof suchhabits ormodeoflifeas tobeunfit tohavethe careof thechild, thatalltherights andpowers which thedeceased parentswould have iftheywerestilllivingor,asthecasemaybe,alltherightsand powers of the person on whose account the assumption was required,shall vestintheDirector.
(2)Inthecase of anassumption madeby virtue of paragraph (b) 15 ofsubsection
(1),unlesstheperson onwhose accounttheassumption was requiredhasconsentedinwritingtothemakingoftheassumption, the Director,ifthewhereabouts of thesaidperson areknown tohim, shall forthwith after the making of the assumption serve on him notice in writing of the making thereof; and if not later than one 20 month after such notice is served on him, the person on whose accounttheassumptionwas requiredservesanoticeinwriting onthe Directorobjecting totheassumption,theassumptionshall,subject to the provisions of subsection
(3),lapse on theexpiration of fourteen ""days from theservice ofthenoticeof objection. 25 Every noticeserved by the Directorunderthis subsection shall inform the person on whom the notice is served of his right to object totheassumption andof theeffect of any objection madeby him.
(3)Where a notice has been served on the Director under 30 subsection
(2)the Directormay, not later than fourteen days from the receipt by him of the notice, complain to the Court of the Districtinwhichthechildisincare,andinthatevent theassumption shall not lapse by reason of the service of the notice until the determination of thecomplaint,andthe Court may, onthehearing 35 of thecomplaint,orderthattheassumption shall notlapseby reason of theservice of thenotice: 402 10 1 Α.Α.Δ, Χαραλάμπους ν.Δ/ντή Υπηρ. Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης, Δ. Provided that the Court shall not so order unlesssatisfied that thechildhadbeen,andatthetimewhen theassumption was made, remained, abandoned, or negleted by the person who made the objection orthatthatperson isunfit tohavethecareof thechildby reason of unsoundness mind or mental deficiency or by reason of his habits or modeof life. 5
(4)A notice under this section may be served by post but suitable evidence of posting must be provided and any notice servedby theDirectorundersubsection
(2)shallnotbedulyserved by post unlessit issent inaregistered letter". 10 Toεπίδικοθέματοοποίο είχε νααποφασίσειτοπρωτόδικοΔι­ καστήριο,όπωςτοίδιοαναφέρειστηναπόφασητου,ήταν"κατάπό­ σοθαεκπνεύσειηανάληψητηςπατρικήςεξουσίαςήανοδιευθυντής τουΤμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας θασυνεχίσει να 15 έχειτηνανήλικηΣτεφάνιαΧαραλάμπουςυπότηφροντίδατουκαι να ασκεί ταπατρικάδικαιώματακαι εξουσίες σε σχέσημετιςδια­ τάξεις τουάρθρου4τουπερί ΠαίδωνΝόμου Κεφ.352". Ηαίτηση στοπρωτόδικοΔικαστήριο έγινε απότοΔιευθυντή μέσασταπλαί­ σια της διαδικασίαςπου περιγράφεται στα εδάφια
(2)και
(3)του 20 άρθρου4(πιόπάνω). 25 Το πρωτόδικο Δικαστήριο, με βάσητην ενώπιον τουμαρτυρία και μετά απόανάλυση του νομικού πλαισίου,βρήκε ότι ηάρνηση των γονιών να παράσχουντην απαραίτητη ιατρικήθεραπείαστην ανήλικηθυγατέρατουςτουςκαθιστούσεακατάλληλουςναέχουντη φροντίδα της και αποφάνθηκεότι η απόφαση του Διευθυντή να αναλάβει τηνάσκησητων πατρικώνδικαιωμάτωνέπρεπενα συνε­ χιστεί. Οι λόγοι έφεσης είναι: "1. ΤοΠρωτόδικοΔικαστήριο ερμήνευσε λανθασμένατες σχετικές νομοθετικές διατάξεις και ειδικότερα το άρθρο 3 του Κεφ.352 αφούαποφάσισε:- 30 .ι 35 α) Ότιτοάρθρο3του Κεφ.352 δίδει δικαίωμαεις τον Δι­ ευθυντή του Γραφείου Ευημερίας να παίρνει υπό την φροντίδα του ανηλίκους παρά την αντίθεση των.φυσικώντων γονέων. β) Ότιηυπό εξέταση περίπτωση πληροί τες προϋποθέσεις εφαρμογήςτουως άνωάρθρου. 403 Αρτεμης, Δ. Χαραλάμπους ν. Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)γ) Ότιη έννοια τουόρου"maintenance" στην παράγραφο 1 (β)του L6LOU άρθρουσημαίνει "ηπαροχήοτιδήποτεσχε­ τικούπροςτηνευημερία τηςανηλίκου".
  1. ΤοΠρωτόδικοΔικαστήριο ερμήνευσε λανθασμένα τεςδιάφορες αποφάσειςτεςοποίεςαναφέρειειςτηναπόφασητουκαιειδικότε- 5 ρατεςαποφάσειςLB. Lewishatn v. LemshamJuvenile Court [1979]2Α11ΕΚ.297και W.v.NottinghamshireCountyCouncil [1982] 1 Ail E.R. 1 και/ή εδέχθη παρεμπίπτουσες αναφορές (OBITER DICTUM)ως δεσμευτική νομολογία (PRECEDENT) και/ή παρέλειψε ναεφαρμόσητηνσωστή νομολογία πουπροκύ- 10 πιειαπότεςπιοπάνωαποφάσεις.
  2. (Εγκαταλήφθηκε).
  3. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο προέβη εις ευρήματα αντίθετα προςτηνενώπιον τουμαρτυρία
(1)Σχετικάπροςτηναντίθε­ σητωνγονέων τηςανήλικηςειςτηνεπέμβασητουΑιτητού
(2)15 Ότιηανήλικηβρισκότανήβρέθηκευπότηνφροντίδατου Αι­ τητού.
  1. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο με την απόφασητουπαραβιάζει ΣυνταγματικάκαιεκτουΝόμουΔικαιώματατου Καθ'ουη Αίτηση.
  2. ΤοΠρωτόδικοΔικαστήριο εσφαλμένα εθεώρησε ότιδενμπο­ ρείνααποφασίσηποιαυπότεςπεριστάσεις είναιηκαλύτερη λύσηγια εξυπηρέτηση της ευημερίας της ανηλίκου και/ήδεν εξέτασετους ισχυρισμούς του Καθ'ουη αίτησηπερίτούτου.
  3. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να αιτιολόγηση καθό- 25 λου και/ή επαρκώςτηναπόρριψητων ισχυρισμών τουΚαθ' ου η αίτηση ότι ηδιαδικασίατην οποίαν εχρησιμοποίησε ο Αιτητήςτυγχάνει νομικά αβάσιμηκαι/ήακατάλληληυπό τες περιστάσεις και/ή να αιτιολόγηση την μη εφαρμογή και/ή αντίθεση της αποφάσεως του προς σωρείαν νομικών αυθε- 30 ντιών πουετέθησαν υπ' όψιν του." Στοσημείοαυτόαναφέρουμεότιοισυνήγοροι άντλησανβοήθεια για ταεπιχειρήματα τουςαπόΑγγλικάσυγγράμματακαι υποθέσεις ενόψει της απουσίας οποιασδήποτε σχετικής στην Κύπρο νομολο­ γίας. Επίσης αναφέρουμεότι το Κεφ.352είναισχεδόν το ίδιομετο 35 Children Act, 1948, πουαργότερα οι πρόνοιες του ενσωματώθηκαν 404 20 1 Α.Α.Δ. 5 Χαραλάμπους ν.Δ/ντή Υπηρ. Κοινων.Ευημερίας Αρτεμης,Δ. στοChildCareAct,
  4. ΤασχετικάάρθρατουΚεφ. 352είναισχε­ δόνπανομοιότυπα μετααντίστοιχαάρθρατουChildren Act,
  5. Συγκεκριμένα,το άρθρο3του Κεφ.352 αντιστοιχεί μετο άρθρο1 τουChildren Act, 1948 ενώτοάρθρο 4 του Κεφ.352 αντιστοιχεί με το άρθρο
  6. Παρατηρούμεεπίσης ότι η αναφορά στο Διευθυντή (Director)στοΚεφ.352 αντιστοιχείμετηναναφοράστηντοπικήαρ­ χή(localauthority)στηνομοθεσίατου
  7. Σεσχέση μετολόγο 1(α)οδικηγόροςτουεφεσείονταυποστήρι­ ξεότιτοάρθρο3τουΝόμουδενδίδειδικαίωμαστοΔιευθυντήτου 10 ΓραφείουΕυημερίαςναθέτεικάτωαπότηφροντίδατουπαιδιάσε αντίθεσημετηθέσητωνφυσικώνγονιών. Οδικηγόροςτουεφεσεί­ ονταδέχεταιμενότιυπάρχουνπεριπτώσειςόπουμπορείοΔιευθυ­ ντήςνααναλάβειτηφροντίδαχωρίς τηνσυγκατάθεσητωνγονιών, αλλάεκείνοπουαποδίδειωςλάθοςστονπρωτόδικοΔικαστήείναι 15 "ότι βρήκεότι μπορείναγίνει ηλήψητηςφροντίδαςκατ' αντίθεση τηςθέσηςτωνφυσικώνγονιών". Γιαστήριξητουπιόπάνωεπιχει­ ρήματοςβασίστηκε στην ερμηνείατουόρου"receive" πουαπαντά­ ται στο άρθρο3τουΝόμουπουκατά την άποψη τουυπονοείτην ύπαρξησυγκατάθεσηςτωνγονιών καιδεν δίδει στοΔιευθυντήδι20 καιωμα "to take". Παρέπεμψε δε σχετικά στο σύγγραμμα του StephenCretney,Principles ofFamilyLaw,4ηΈκδοση,σελ.494,όπου μεταξύ άλλων αναφέρεταιOXLτο σχετικό άρθρο στο Children Act "imposes adutytoreceivenotapower totakeintocare": 25 30 "Theemphasis ofthe 1948legislationwas thus,aswehaveseen, on the need to return children to their parents; and the main purpose of voluntary care was to cater for short-term difficulties without overriding the rights and duties of a parent, and without recoursetothecourts. As LordScarmanputitintheleading House of Lords case Lewisham London Borough Council v. Lewisham Juvenile Court Justices: 35 "No court proceedings are required for action under these subsections. Trie Act provides for social casework to relieve a child's distressanddanger: itisnotconcernedtovindicate rights or tosetasceneforlitigation. Therescue ofalostorabandonedchild, adviceand help to a parent in difficulty are the objectives of the Legislation. An emergency must be met,and thechild protected. Thisistheworldofsocial administration,notalegalbattlefield. The purpose oftheAct istohelpinanemergency which willatbestbe only temporary butmaybe prolonged." 40 Hence,this provision imposes a duty to receive, not a power to 405 Αρτεμης,Δ. Χαραλάμπους ν. Δ/ντή Υπηρ.Κοινων. Ευημερίας
(1994)take intocare;anauthorityhasnopowerundertheseprovisionsto compel aparent toplacehischildincare. Iftheauthoritybelieves such action tobe appropriate it mustseek acourt order underthe ChildrenandYoungPersonsAct 1969orotherproceduresdiscussed below. 5 This"voluntary" principlewasfundamental tothe1948Act,and was adoptedpartly sothatparentscouldfeelconfident that,inusing thechildcareservice,theywouldnotrunanygreater riskoflosing their child than if they madeprivate fostering arrangements. The Αα accordingly contained a provision specifically intended to 10 "safeguard therightsof parents" which emphasises the voluntary nature of the local authority's care,and expressly recognises the parent'srightanddutytohavethecareof thechild." ΣτοσύγγραμμαClarke Hall&Morrison onChildren,8η Έκδοση, στις επεξηγηματικές σημειώσεις αναφορικά με το Children Αα, 15 1948,στησελ.882 αναφέρεται: "Receive." -Itis tobe notedthattheduty of thelocal authority is to receivea child intocare,notto take it. Whereit is considered necessary to take a child, e.g. from a bad home or neglectful parents,aaion mustbetaken undersome statutory authority such 20 ass.l of theChildren andYoungPersons Αα, 1969,p.130,ante." Toεπιχείρημαμεβάσητολόγο 1(α)και(β) είναιότιτο πρόβλη­ μαπουαντιμετώπιζεηΣτεφάνιαδενκαλύπτεταιαπότιςπρόνοιες του άρθρου3και έτσι οΔιευθυντής δενείχε δικαίωμανατηθέση υπότη φροντίδατου. Όσοναφοράτολόγο 1(γ),οσυνήγοροςισχυ­ ρίστηκε ότι ηέννοιατηςλέξης"maintenance"δενπεριλαμβάνεικαι την ιατρικήφροντίδα,καιηεισήγηση τουείναιότι ηλέξη "δενση­ μαίνει οτιδήποτε άλλο απότη λέξη"διατροφή" και ιδιαίτερατην παροχήτωναπαραίτητωνυλικών αγαθώνγιαναζειένα διατρεφόμενοπαιδί". Έχουμετηνάποψηότιολόγος 1 δενμπορείνααποφασισθείχω­ ρίςαναφοράκαιστολόγο2τηςέφεσης. Όπωςυποστήριξεοσυνή­ γοροςτουεφεσείοντα,τοπρωτόδικοΔικαστήριοκατέληξεστηνεπί­ δικη απόφασητου και έδωσε τη λανθασμένη ερμηνεία του όρου "maintenance" επειδή παρερμήνευσε τις αποφάσεις London 35 Borough of Lewishamv. LewishamJuvenileCourt[1980] A.C.P. 273και W.v.NottinghamshireCountyCouncil[1982]1 All E.R.1. Ενπρώτοιςπαρατηρούμεότι σεκαμμιάαπότιςπιοπάνωυπο406 25 30 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Χαραλάμπους ν. Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης,Δ, θέσεις δεν εγέρθηκεακριβώς το ίδιο θέμα -δηλαδή τοΔικαστήριο δεν ασχολήθηκεάμεσα ούτεστην μιάούτεστηνάλληυπόθεσημετο θέμα πουήγειρε ο συνήγοροςτου εφεσείοντα,δηλαδήκατά πόσο ο Διευθυντής μπορεί να αναλάβει τηφροντίδα των παιδιών μεβάση τοάρθρο3σεαντίθεσημετηνεπιθυμίατωνγονιών. Ενπάσηπερι­ πτώσειπαραθέτουμεεκείνατααποσπάσματααπό τιςπιοπάνω Αγ­ γλικές αυθεντίεςπουθα μπορούσανέμμεσα,κατά την άποψημας, ναβοηθήσουνστηνπαρούσαπερίπτωση. Τααποσπάσματααπότην Lewisham (πιόπάνω)βρίσκονταιστις σελ. 282,290, 304 καιείναι ταακόλουθα: Thissubsection (1
(1)of theChildrenΑα, 1948)issilent astothe powers exercisable by alocal authorityinthedischarge of thisduty. It does notempower alocal authoritytotake achildawayfrom its parents but only imposes a duty to receive it if the necessary conditions are satisfied. If a local authority has power to take a childaway from its parents when they object tothelocal authority receiving it into their care, that power must be found elsewhere. Whether or not a local authority has such power and whether in practice only children not abandoned or lost and to whom the seaion applies are received into a local authority's care when the parentsconsenttothathappeningcannot,inmy opinion,affea the construction tobe placed onsection 1
(3)." Sincethepointdoesnotarise for decision inthepresentcase,Ishall express no concluded view as to whether there may be circumstances in which a local authority is undera duty to receive a child into care without the consent of its parent or guardian. It seems to me that such circumstances must exist under seaion l(l)(a) and possibly undersubsection (l)(b) of the Act. However thismaybe,thereisnodoubtthat,inthepresent case,thechild was received with his mother'sconsent intocareby theauthorityunder seaion 1
(1)." 'The Legislation 35 This House has to consider in this appeal two ways in which a child who is at risk may be put into the care of a local authority. One is "voluntary" (a not wholly accurate term, but in common use) underPart Iof theAct of 1948, as amended,andthe other is 407 Αρτεμης,Δ. Χαραλάμπους ν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)compulsory in charaaer -through court proceedings underPart I of the Children and Young Persons Αα 1969, as amended. The voluntary method was used in the present case: but it cannot be fully understoodinisolation from thecompulsory methodthrough court proceedings. 5 Thegenesis of "voluntary care"nowbecomes apparent. Itwas to meet an emergency situation without the need of recourse to the courts,andwithouthaving tooverridetherightsanddutiesof aparent. If it appears to a local authority that theparent or parents of a child 10 have disappearedorhavebecomeillorareincapacitatedorprevented by circumstances from providing for his proper accommodation, maintenance, andupbringing,andthatits intervention is necessary in theinterestsof thewelfare ofthechild,seaion 1
(1)oftheChildren A a 1948 (as amended by section 56 of theΑα of 1975) provides that it 15 shall be its dutyto receive thechildintocare. Triesubseaion is silent as to thepowers exercisable by thelocal authorityin thedischarge of its duty; and it is to be observed that the duty is "to receive". The subsection contains no express provision empowering a local authority to remove a child from a parent against his consent; and, 20 bearing in mind the terms of subseaion
(3), to which I shall be referring, Iamnotpreparedtoreadanysuchprovision into subseaion
(1). Noris itnecessary todo so,sincetheauthorityhasitsΑα of 1969 powers. Having received a child into care under subseaion
(1),the local 25 authority is placedby subsection
(2)underthedutyto"keep the child in their care so long as the welfare of the child appears to them to require it andthechildhasnotattainedtheage of 18." Από την απόφαση W. v.Nottinghamshire (πιό πάνω): τοσχε­ τικό απόσπασμα είναιτοακόλουθο από τησελ.6: 30 'The error of the Divisional Courtis probably tobe explained by the reference in the quoted passage to 'voluntary placement'. Care underthe 1948 Αα is often spoken of as 'voluntary care',to distinguish itfrom careunderanordermadeundertheChildrenand Young Persons Αα 1967,but it is aninaccurateexpression. Care 35 under the 1948 Αα is usually voluntary placementby theparent, but not necessarily. Seaion 1 of the 1948 A a covers various situations which are notin any sense 'voluntary' so far as parents areconcerned." 408 1 Α.Α.Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντήΥπηρ.Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης, Δ. Παραθέτουμε τώρατα επιχειρήματα της δικηγόρου του εφεσί­ βλητου,σχετικά μετουςλόγους 1 και2τηςέφεσης. Τοάρθρο3ισχυρίστηκε η κα Ιωαννίδου,καλύπτεικαιπεριπτώ­ σειςπουδενεμπίπτουνστηνέννοιατηςοικειοθελούς φροντίδαςκαι 5 σεαυτέςτις περιπτώσεις οΔιευθυντής μπορείνααναλάβειτη φρο­ ντίδα παιδιούάσχετα με το αν υπάρχει συγκατάθεση ήαντίθεση. Εκτός απότις περιπτώσεις πουαπαριθμείτο άρθρο 3, υπάρχουν κατάτηνκαΙωαννίδουκαιάλλοι αντικειμενικοί λόγοιπουεμποδί­ ζουντουςγονείς ναδώσουντααναγκαίαμέσασυντήρησης καιαυ10 τοί OLλόγοισυγχρόνως εμποδίζουντησυγκατάθεσηή/και μπορεί ναεμποδίζουντηνρητήέκφρασηαντίθεσης. Κλασσικόπαράδειγμα είναι κατάτηνάποψητηςη παρούσαπερίπτωσηόπουοι θρησκευ­ τικές πεποιθήσεις τωνγονιών όχι μόνο τους εμπόδιζανναδώσουν τησυγκατάθεσητουςαλλάκαιναέρθουνσεαντίθεσημετηνανάλη15 ψηφροντίδαςαπότοΔιευθυντή. Είπεεπίσηςότιαυτότοάρθροδεν προβλέπει ρητάτησυγκατάθεσητων γονιών αλλά ούτε και έμμεσα εξυπακούεικάτιτέτοιο. Για στήριξη της θέσης της επικαλέστηκε και το άρθρο3
(3), στο οποίοπροβλέπεταιότι,έστωκαιανοιγονείς επιθυμούνναπάρουν 20 πίσωτηφροντίδατουπαιδιού,τοπαιδίδενπαραδίδεται στουςγο­ νείς αυτομάτωςαλλάμόνοανηευημερίατουτοεπιτρέπει. Παρέ­ πεμψε δεστηLewisham (πιόπάνω) γιαυποστήριξη τηςθέσης της, όπωςεπίσηςστοαπόσπασμααπότηνNottinghamshire(πιόπάνω), καθώςκαιστοσύγγραμματουStephen Cretney, αλλάσεδιαφορεη25 κέςσελίδες(492και493)γιαυποστήριξητηςθέσηςτηςότιη εναπό­ θεσητωνπαιδιώνστηφροντίδατουΔιευθυντήδενχρειάζεταιναεί­ ναιθεληματική. Εν πάσηπεριπτώσει ανέφερε on απότη μαρτυρίαδεν υπήρχε ένδειξη όπ οι γονείς είχανπράγματιεκφράσει αντίθεση στην ανά30 λήψητηςφροντίδαςαπότοΔιευθυντή. Εκείνοπουεξέφραζαν,ήταν ηεπιθυμίατουςναπάρουντηΣτεφάνιαστο εξωτερικό. Επίσης οι γονείς έφερανένσταση στη μετάγγιση αίματοςκαιόχι στην ανάλη­ ψητηςφροντίδαςκαιείναιγι' αυτόπουέκρυψαντοπαιδί. Ένστα­ ση,ανέφερε,υπήρξεμόνοαναφορικάμετηνανάληψητωνπατρικών 35 δικαιωμάτων. Καταλήγοντας,είπεότι πρώτοδενχρειάζεται συγκατάθεσηκαι δεύτερο,ότι παρά την αντίθεση των γονιών, ακόμακαι ανεκφρα­ σθείρητάκατάήπριντηνανάληψητηςφροντίδας,οΔιευθυντής,αν τηρούνται OLπροϋποθέσεις του άρθρου 3, μπορεί να αναλάβειτο 409 Αρτεμης, Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντήΥπηρ.Κοινων.Ευημερίας
(1994)παιδί,εφόσον,όπως ισχυρίστηκε τοάρθρο3
(1)καλύπτειπεριπτώ­ σεις,όπωςηπαρούσα,όπουχρειάζεταιηάμεσηεπέμβασητουΔιευ­ θυντή όπου οι γονείς δεν μπορούν ναπροσφέρουν την αναγκαία συντήρηση, χωρίς να ενδιαφέρεται γιατηνάποψητων γονιών. Η μόνη προϋπόθεση είπε,είναι ηύπαρξηάμεσης ανάγκηςφροντίδας 5 και συντήρησης του παιδιού. Παρέπεμψε σχετικά στο σύγγραμμα The Children Αα, 1948 του Morrison κ.α, όπου αναφέρεται στη σελ.33ότι"noformalresolutionisrequiredbeforethechildisreceived into the authority's care, the objea of the present seaion being to enable the authority to act quickly whenever it appears that 10 intervention isnecessaryfor thewelfareof the child". Όσον αφοράτην ερμηνεία του όρου "receive",υποστήριξε ότι πρέπειναδοθείσεαυτήευρείαέννοια,ώστενακαλύπτονταιόλες OL περιπτώσεις του άρθρου3,δηλαδή τόσο οι περιπτώσεις όπου πα­ ραδίδονται ταπαιδιά από τους γονείς μεδικήτους πρωτοβουλία, 15 όσοκαιοι περιπτώσειςόπουοΔιευθυντής ταπαίρνειχωρίςτη συ­ γκατάθεσητους,όπωςεπίσηςκαιοιπεριπτώσεις όπουαυτάπαρα­ δίδονταιστοΔιευθυντήαπότρίτους. Οόρος"receive"σύμφωναμε την κα Ιωαννίδου, δενυποδηλώνει κατ' ανάγκησυγκατάθεσητων γονιών,γιατίησχετικήδιάταξηπουχρησιμοποιείταιαναφέρεταισε 20 όλεςτις περιπτώσεις πουπροηγούνταιτουόρουκαιπουπεριλαμ­ βάνουν και περιπτώσεις όπουδεν τίθεται θέμασυγκατάθεσης των γονιών. Πρόσθεσεεπίσηςότι,παρόλονπουηανάληψητηςφροντίδαςκαι ηανάληψητων πατρικών δικαιωμάτωνέγινεσχεδόν ταυτόχρονα, 25 εντούτοις υπήρχεχρόνος γιαναεκφρασθεί ηαντίθεσητων γονιών στηνανάληψητηςφροντίδας. Υποστήριξεπεραιτέρωότιεπεξηγήθηκανστουςγονείς ταδικαι­ ώματα τους και ανέφερε ότι κατάτοχρόνο της επίδοσης των επι­ στολώνήτανπαρόντεςκαιοιδικηγόροιτους, OLοποίοιθαμπορού- 30 σαννατους συμβουλεύσουν. Όσοναφοράτηνερμηνείατηςλέξης"maintenace"παρέπεμψεσε διάφοραλεξικάγιαναυποστηρίξει τηθέσητηςότιοόροςπεριλαμ­ βάνεικαι τηνπαροχήιατρικήςπερίθαλψηςκαιότι ημετάγγισηαί­ ματοςαποτελεί μέροςτηςπερίθαλψηςαυτής. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκεεισήγησητουδικηγόρου του εφεσείοντα ότι τοΔικαστήριο ήτανυποχρεωμένο ναεξετάσει κατάπόσο τηρήθηκανοι προϋποθέσεις τουάρθρου3κατάτοχρό­ νο πουο Διευθυντής ανέλαβετηφροντίδαπροτούπροχωρήσει να 410 35 1 Α.Α.Δ. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης, Δ. εξετάσει κατάπόσο συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις τουάρθρου4. Τα επίδικααποσπάσματααπότηναπόφασητουπρωτόδικουΔικαστη­ ρίου,σταοποίααναφέρονταιοιλόγοιέφεσης 1 και2είναι ταεξής: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Δυνάμει τωνόσωνανάφεραπιόπάνωσυνεπώς θαπρέπεινα προχωρήσω να εξετάσω αν κατάτον χρόνο της ανάληψης των πατρικών εξουσιών η συμπεριφορά των γονιών της Στεφανής ήταν τέτοια ώστε να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις τουΝό­ μου. Ηόληδιαφωνία, κατάτηνάποψημου,ξεκινά απότηφράση ηοποίαπεριέχεται στην παράγραφογ)τουάρθρου3
(1)"itshall belawful for thedirector toreceivethechildintohiscareunderthis seaion"σεμετάφραση: "Νομιμοποιείται ο Διευθυντής ναλάβει το παιδίκάτωαπότην προστασία τουδυνάμει τουπαρόντος άρθρου". Ωφείλω ναπω ότιτοθέμααυτόμεαπασχόλησε ιδιαίτεραδιότιαπότηνθέσητην οποίαθαλάβει τοΔικαστήριο πιστεύωότικρίνονται καιταεπό­ μενα στάδιαπουακολούθησε ο Διευθυντής Υπηρεσιών Κοινω­ νικής Ευημερίας μετηνανάληψητηςπατρικήςεξουσίας δυνάμει τουάρθρου4,εδάφιο3τουΝόμου. Τοερώτημαδηλαδήτοοποίο θαπρέπεινααπαντήσωενπρώτοις είναι κατάπόσο η συγκατά­ θεση τωνγονιών αποτελεί νομικήπροϋπόθεσηγιατηνεφαρμογή τουάρθρουαυτούκαιτηνάσκησητηςεξουσίας του Διευθυντή." "Σύμφωνα μετην απόφαση W.v.Nottinghamshire County Council(ανωτέρω)η έκφρασηη οποίααποδίδεταιστην φροντί­ δα την οποία αναλαμβάνει ο Διευθυντής δυνάμει του Νόμου 1948 "voluntary care" (οικειοθελής φροντίδα)δεν συνιστά ακρι­ βή έκφραση. Η φροντίδαδυνάμειτουΝόμου1948 είναι συνήθως αποτέλεσμα οικειοθελούς εναπόθεσης του παιδιού από τον γονέατουστηφροντίδατηςτοπικήςΑρχήςαλλάόχι απαραιτήτως. Κατάτην άποψητουΔικαστή Ormrod, L.J. το άρθρο 1 του Νό­ μου 1948 αντίστοιχο μετοάρθρο 3του Κεφ.352,καλύπτειδια­ φορετικές περιπτώσεις όπου δεν εμπίπτουν απαραιτήτως στην έννοιατης"οικειοθελούς φροντίδας". Κατάτηνάποψη μου,από τηνόληπαράθεσητωνΑγγλικώνΑυθεντιών καιτηςάποψηςτων διαφόρωνσυγγραφέων,βρίσκωότιτοόλοθέμαέχειξεκαθαρίσει στην τελευταία χρονολογικά απόφαση W. v. Nottinghamshire (ανωτέρω). Τη θέση μου αυτή υποστηρίζει, πάντοτε κατάτην γνώμη μου, και αυτό καθ' αυτό το άρθρο 3 του Νόμου του Κεφ.352όπουπουθενάεκτός από τηνφράση"receive ....intohis 411 Αρτεμης,Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντήΥπηρ.Κοινων. Ευημερίας
(1994)care" δεν αναφέρεταιρητάότι απαιτείται καισυγκατάθεσητων γονιών γιατην ανάληψηαυτή. Τογεγονόςαυτόσε συνδυασμό μετοότιοΝομοθέτηςενεπιστεύθηκε τηνφροντίδατωνπαιδιών αυτών ταοποίαεμπίπτουνστηνκατηγορίααήβτουάρθρου3 και η διακριτική ευχέρεια την οποία διαθέτει ο Διευθυντής σε 5 .συνδυασμό μετηναναγκαιότηταναεπεμβαίνειγιανααντιμετω­ πίσει εξαιρετικές και επείγουσες περιπτώσεις, ενισχύει την πιό πάνωθέση. Συνεπώς,κατά την άποψημου,στονόρο"receive"στην συ­ γκεκριμένη περίπτωση πρέπει να αποδοθεί η ευρύτερηδυνατή 10 έννοιαέτσιπουνακαλύπτειτόσοτιςπεριπτώσειςπουταπαιδιά παραδίδονταιαπότουςγονείςστηνφροντίδατουΔιευθυντήόσο καιτιςπεριπτώσειςπουοΔιευθυντής επεμβαίνει μεαποκλειστι­ κά δική του πρωτοβουλία και χωρίς την συγκατάθεση τωνγο­ νιών,θέτειπαιδιάκάτωαπότηνφροντίδατου εξασκώντας πά- 15 ντοτετηνδιακριτικήτουευχέρεια. Μετην ερμηνείααυτή, κατάτηνάποψημου,εξυπηρετούνται οισκοποίκαιοιεπιδιώξειςτουΝομοθέτηοοποίοςαποσκοπού­ σε στην προστασία των παιδιώνστις περιπτώσεις εκείνεςπου χρειάζονταιάμεσηκαιαποτελεσματικήφροντίδαμετελικόστο- 20 χο τοσυμφέρον τους. Επανέρχομαιτώραναεξετάσωταγεγονόταπουαφορούντην υπόθεση αυτή. Από την ενώπιον μου μαρτυρία, ηοποίαόπως ανάφερα,δόθηκε για τηνπλευρά του Αιτητήκαι απότηνμόνη μαρτυρίαη οποίαπροσφέρθηκεγιατονκαθ' ουη Αίτηση δήλα- 25 δήτηνένορκηδήλωσητουιδίουπουσυνοδεύειτηνένσταση,βρί­ σκωκαιαποδέχομαιωςαληθινάγεγονόταταεξής: " ΤοΔικαστήριο στησυνέχεια αναλύει την ενώπιον τουμαρτυρία όπωςαυτήεμφανίζεταιμετάαπότις ένορκεςδηλώσειςγιανακατα­ λήξειστοσυμπέρασμαότιησυμπεριφοράτωνγονιώντηςΣτεφανίας 30 ήταντέτοιαπουνανομιμοποιεί τηνεπέμβασητουΔιευθυντή. Το επίδικο θέμαστην παρούσαυπόθεση,όπως πολύ ορθάεπε­ σήμανε το πρωτόδικο Δικαστήριο, είναι κατάπόσο με βάση τις πρόνοιες τουάρθρου4τουΝόμου θαεκπνεύσειηανάληψητηςπα­ τρικήςεξουσίας απότοΔιευθυντήήανθασυνεχίσει. Αναπόφευκτα 35 όμως και λόγωτης διατύπωσηςτου άρθρου4 τοΔικαστήριοήταν υποχρεωμένο ναυπεισέλθει - όπως καιέκανε - και στην ανάλυση τουάρθρου 3καινακρίνεικατάπόσοπληρούντανκαιοιπροϋπο­ θέσειςπουαναφέρονταιστο άρθροαυτό. 412 1 Α.Α.Δ. Χαραλάμπους ν.Δ/ντήΥπηρ.Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης,Δ. Ηπρώτημαςπαρατήρηση αναφορικάμετολόγοέφεσης 1 είναι ότι το πρωτόδικοΔικαστήριο δεναποφάσισεότι το άρθρο3δίνει εξουσία στοΔιευθυντήναπαίρνεικάτωαπό τηφροντίδατου ανή­ λικους παρά την αντίθεση των γονιών. Το ερώτημα με το οποίο 5 ασχολήθηκε είναι κατάπόσο ησυγκατάθεση των γονιών αποτελεί νομική προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρουαυτούκαι την άσκησητηςεξουσίας τουΔιευθυντή. Κατάτηνάποψημαςυπάρχει κάποια διαφορά μεταξύτης αντίθεσης (ρητής έκφρασης ένστασης) καιτηςπαροχήςσυγκατάθεσης. ΤοΔικαστήριο,αφού αναφέρθηκε 10 τόσο στην LewishamόσοκαιστηνNottinghamshire,όπως επίσης και στα σχετικά συγγράμματα,αποφάσισε,έχονταςκυρίωςυπόψη την απόφασητου Ormord L.J. στην Nottinghamshire, ότι γιανα αναλάβει οΔιευθυντής τηφροντίδαμεβάσητο άρθρο3δεναπαι­ τείταιησυγκατάθεσητωνγονιών. Ενόψειτουσυμπεράσματοςτου 15 αυτούέδωσεστον όρο"receive"την"ευρύτερη δυνατήέννοια"(βλ. σελ. 237και238 τωνπρακτικών). Κατάτηνάποψημαςστον όρο"receive"δεν μπορεί να δοθείη στενήέννοια της θεληματικής παράδοσης,γιατί σε ορισμένεςαπό τιςπεριπτώσειςπουαπαριθμούνταιστοάρθρο3είναιεκτωνπραγ20 μάτωναδύνατηρητήσυγκατάθεσητωνγονιών. Έτσι,παρόλονπου στιςπλείστες περιπτώσειςόπουεφαρμόζεταιτοάρθρο(πουκατάτη γνώμημαςείναι οιπεριπτώσεις όπουοιγονείς αδυνατούνγιαδιά­ φορουςλόγους ναφροντίσουν ταπαιδιάτους) OLγονείςσυγκατατίθενται,ηδιατύπωσητου άρθρουδεν αποκλείει και περιπτώσεις 25 όπουοιγονείς αδυνατούνγιαδιάφορουςλόγους ναδώσουντη συ­ γκατάθεσητους.Τοάρθρο3σίγουραδενεφαρμόζεταικατάτηνκρί­ σημαςστιςπεριπτώσειςεκείνεςόπουοιγονείς εκφράζουνρητάτην αντίθεσητουςστηνανάληψητηςφροντίδαςαπότοΔιευθυντή. Στην Αγγλία σε τέτοιες περιπτώσεις υπάρχειηδιαδικασίακάτωαπότο 30 Children andYoungPersons Αα. Κατά συνέπεια, το επόμενο ερώτημα πουπρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο στησυγκεκριμένη περίπτωση υπήρξε ρητή έκφρα­ σηαντίθεσηςεκμέρουςτωνγονιών. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοβρή­ κε απότην ενώπιον τουμαρτυρίαότι οι γονείς δεναμφισβήτησαν 35 την επέμβαση του Διευθυντή και ότι παρά μόνο στις 18.6.90 αποστάληκε,και επιδόθηκε στις 20.6.90,ένσταση δυνάμει τουάρθρου 4
(2)(ένσταση στην ανάληψητων πατρικώνδικαιωμάτων). Τοεύ­ ρημααυτότοΔικαστηρίουυποστηρίζεταικατάτηνάποψημαςαπό τηνενώπιοντουμαρτυρία. Επίσηςδεννομίζουμεότιτογεγονόςότι 40 οι δύο ειδοποιήσεις (για ανάληψηφροντίδαςκαι ανάληψηπατρι­ κώνδικαιωμάτων)έγινανταυτόχροναεπηρέασε αρνητικάήαφαί413 Αρτεμης,Δ. Χαραλάμπουςν. Δ/ντήΥπηρ.Κοινων. Ευημερίας
(1994)ρεσεαπότονεφεσείονταοποιαδήποτετουδικαιώματαναεκφράσει είτε προφορικάείτεγραπτάτην αντίθεση του στην ανάληψη φρο­ ντίδαςτηςκόρηςτου,σύμφωναμετοάρθρο 3. Όσοναφορά τολόγο έφεσης2ηάποψημαςείναι ότιαυτόςδεν ευσταθεί. Εκείνο που συνάγεται από την Lewisham (πιόπάνω)ει- 5 ναιότι φαίνεταιότιτοChildCareΑα σίγουραδενεφαρμόζεταιστις περιπτώσειςόπουοιγονείςρητάφέρουνένστασηστηνανάληψητης φροντίδας:"....ifalocalauthority haspowertotakeachildaway from itsparentswhentheyobjea tothelocalauthority receivingitintotheir care,thatpowermustbefoundelsewhere"(ViscountDilhorne,p.282). 10 Αναφορικά με τοερώτημακατάπόσο απαιτείται συγκατάθεση, το Δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με τοθέμαγιατί δεν εγέρθηκεστη συγκεκριμένη περίπτωση. Εκείνο που έμμεσα εξάγεται είναιότι υπάρχει σίγουρα περίπτωση όπου ητοπικήαρχήέχει καθήκοννα δέχεταιπαιδίκάτωαπότη φροντίδατηςχωρίς τησυγκατάθεσητου 15 γονιού και τοΔικαστήριο φαίνεταιναείχευπόψη του περίπτωση όπουοιγονείς είχανκάποιααντικειμενική δυσκολία ναδώσουν τη συγκατάθεσητους,π.χ.ήτανδιανοητικάήσωματικάασθενείς,είχαν εξαφανισθεί,κ.λ.π.,δηλαδήκυρίωςστιςπεριπτώσειςπουαναφέρο­ νταιστο άρθρο3
(1). 20 Η Nottinghamshire επιβεβαίωσε το έμμεσο συμπέρασματης Lewishamότι δεν απαιτείται ρητήσυγκατάθεση, ότιυπάρχουνπε­ ριπτώσειςόπουηθεληματικήπαράδοσητωνπαιδιώνδενείναιαπα­ ραίτητη καιότιοόρος 'Voluntary" καλύπτει και περίπτωσηόπου δενυπάρχειτοστοιχείο τηςθεληματικήςπαράδοσης-ρητήςσυγκα- 25 τάθεσης. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοδενέχαβασισθείπάνωστιςπιοπάνω υποθέσεις για να πει ότι οΔιευθυντής μπορεί να πάρειταπαιδιά ότανοιγονείς έχουν ένσταση. Εκείνοπουέχειβρειείναιότιτοάρ­ θρο 3 εφαρμόζεται και σεπεριπτώσεις όπου ηρητή συγκατάθεση 30 τωνγονιών δεν μπορούσεναδοθείκαιτέτοιαείναικαιηπερίπτω­ σητουεφεσείοντα,όπουοιθρησκευτικέςτουπεποιθήσειςτονεμπό­ διζανναδώσει τηρητήσυγκατάθεσητου. Διαφωνούμε επίσης μετηνεισήγηση ότιτοΔικαστήριοεφάρμο­ σεobiter dictaωςδεσμευτικήνομολογίακαιότιπαρέλειψεναεφαρ- 35 μόσει τησωστήνομολογία πουπροκύπτειαπότις πιό πάνωαπο­ φάσεις. Ηθέση που εκφράστηκε στηNottinghamshire ότι "care under the 1948 Ααisnot necessarilyvoluntary"δεν λέχθηκε ενπαρόδω(obiter) όσον αφοράτηνίδιατηνNottinghamshire. Ενπάση 414 1 ΑΛ,Λ. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων.Ευημερίας Αρτεμης, Δ. περιπτώσει τοπρωτόδικοΔικαστήριοδενεφάρμοσετοαπόσπασμα απότηνNottinghamshireωςδεσμευτικό'απλώςτο χρησιμοποίησε ως βοήθημαστην προσπάθειατουνα ερμηνεύσειτον επίδικοόρο "receive"πουχρησιμοποιείταικαιστοάρθρο3του Κεφ.352. 5 Σεσχέσημε τους λόγους 1και2, ο συνήγορος του εφεσείοντα ισχυρίστηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέθεσε την ερμηνεία τουόρου"receive"πουδίδειτοαπόσπασματωνClarke& Morrison (πιόπάνω),χωρίς οποιοδήποτεδικότουσχόλιοπουναανατρέπει τηνενλόγωερμηνεία Δεννομίζουμεναυπάρχειοτιδήποτεμεμπτό 10 στηναναφοράαπότοΔικαστήριοστηνερμηνείατηςλέξης"receive" στοκείμενο τηςαπόφασης. Η άποψημαςείναι ότι το Δικαστήριο παρέθεσε τηνενλόγωερμηνείαγιαναδείξει ότιυπάρχειδιάσταση απόψεωναναφορικάμετηνέννοιατουόρουαυτού. Στησυνέχεια προχώρησεναπειότικατάτηνάποψητουτοθέμα,δηλαδήκατάπό15 σοηφροντίδαπρέπειναείναιοικειοθελής,ξεκαθάρισεστηνυπόθε­ σηNottinghamshire. Σεσχέση μετολόγο 1(γ)οσυνήγορος τουεφεσείονταδιαφώνη­ σεότιη έννοιατουόρου"maintenance"σημαίνειτηνπαροχήοτιδή­ ποτεσχετικού προςτηνευημερία(welfare)τουανήλικου. 20 25 Έχουμετηνάποψηότι τοπρωτόδικοΔικαστήριοθεώρησε ότι ο όρος "maintenance" περιλαμβάνεικαιτηνπαροχήιατρικήςφροντί­ δας και εφόσο ηλέξη"welfare" άπτεταικαιτης σωματικής υγείας τουπαιδιούδενείναιπαράλογοναθεωρηθείότιοόρος"maintenance" έχειάμεσησχέσημετηνευημερίατουπαιδιού. Κατάτηνάποψημας ο όρος αυτός περιλαμβάνει και την ιατρική περίθαλψη γιατί "to maintainsomeoneinlife"εξυπακούεικαιτηνπαροχήτηςαναγκαίας ιατρικήςπερίθαλψης, όπουχρειάζεται. Έτσι,αναφορικάμετολόγοέφεσης 1(β)(γ)κρίνουμεότι σύμφω­ να με τις ερμηνείες που δόθηκαν στις λέξεις "maintenance" και 30 "receive"στοάρθρο3
(1)είναιλογικό τοσυμπέρασμαότι η παρού­ σαπερίπτωσηπληρούσετιςπροϋποθέσεις εφαρμογήςτουάρθρου. Αναφορικάμετολόγο4,οισχυρισμός είναιότιημαρτυρίαενώ­ πιοντουΔικαστηρίουδενυποστήριζεταευρήματατουόσοναφορά την αντίθεση των γονιών τηςανήλικηςστην επέμβασητουΔιευθυ35 ντήκαιότιηανήλικηβρισκότανή βρέθηκευπότηνκατοχήτουΔι­ ευθυντή. Τοθέματηςένστασης τωνγονιών έχειήδηθιγεί καισεσχέση με τουςλόγους 1 και2 τηςέφεσης. Έχονταςυπόψητημαρτυρίαπου 415 Αρτεμης, Δ. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)είχεενώπιον του το πρωτόδικοΔικαστήριο θεωρούμε ότι αυτό ορ­ θάβρήκε ότι οι γονείς δεν έφερανένσταση στην ανάληψητηςφρο­ ντίδαςαπότοΔιευθυντή. Οσυνήγορος τουεφεσείοντα κ.Κορφιώτης στην αγόρευση τουπαραδέχεταιότι σταπρακτικάδενυπάρχει πουθενά κάποιασαφήςδήλωσηένστασης εκ μέρους του πατέραή 5 τηςμητέραςτηςανήλικης,αναφέρονταςεπίσηςότιτοθέσιμο υπότη φροντίδακαιηανάληψηπατρικώνδικαιωμάτων έγινανταυτόχρο­ να. Στη συνέχεια παραπέμπει σε διάφορα αποσπάσματααπό τη μαρτυρίαγιαναυποστηρίξει τον ισχυρισμό ότι υπήρχε ένσταση εκ μέρους τωνγονιών. Από τααποσπάσματααυτάδενπροκύπτειοτι- 10 δήποτεκατάτηνάποψη μαςπουαντικρούεται μετο εύρηματουΔι­ καστηρίου ότι δεν υπήρχε ένσταση στην ανάληψη της φροντίδας από το Διευθυντή. Ένσταση στη μετάγγιση αίματος δεν σημαίνει απαραίτητακαιένσταση στηνανάληψη τηςφροντίδαςβάση τουάρ­ θρου3. Εκείνο πουσυνέχεια ζητούσαν OLγονείς ήτανναδώσουν OL 15 γιατροίτη συγκατάθεσητουςγιαναμεταβείη ανήλικηγιαθεραπεία στο εξωτερικό. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα ισχυρίζεται επίσης ότι υπάρχει αντίφασηστα ευρήματατουΔικαστηρίου, γιατί αναφέρεται σε κά­ ποιο σημείοτης απόφασηςότι,για ναγίνειανάληψηπατρικώνδι­ καιωμάτων,πρέπειναβρίσκεται ήδη τοπαιδίυπότηφροντίδατου Διευθυντή, ενώ σε άλλο σημείολέγεται ότι οχρόνος ανάληψης της φροντίδας και των πατρικών δικαιωμάτων συμπίπτει. Τα κατ' ισχυρισμό αντιφατικάαποσπάσματααπό την απόφασητου Δικα­ στηρίου έχουν ως εξής: "Βρίσκωότι κατάτονχρόνοκατάτονοποίοη Στεφανήτέθη­ κε υπό την προστασία του Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας,χρόνος οοποίος στην περίπτωση αυτή συμπίπτει με ανάληψη των πατρικών δικαιωμάτων εκ μέρους του Διευθυντή οι γονείς της ανήλικης εμποδίζονταν λόγω των θρησκευτικών 30 τους πεποιθήσεων να συγκατατεθούν να υποστεί ηανήλικη με­ τάγγισηαίματοςήτωνπαραγώγωντουπουήταναπολύτωςαπα­ ραίτητη και αναγκαία καιχωρίς την οποίαηζωήτης ανήλικης κινδύνευε άμεσα." "Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξάσκηση των εξουσιών 35 του Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας δυνάμει των προνοιών του άρθρου 4
(1)(β) είναι ότι το παιδί βρίσκεται ήδη υπό την φροντίδα του δυνάμει του άρθρου 3, προϋπόθεση η οποίαικανοποιείται. Τογεγονός ότιτοπαιδίβρισκότανυπότην φροντίδατουΔιευθυντή κρίνεταιωςπραγματικόθέματοοποίο 40 βάσει της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιον μου, ικανο416 1 ΑΛΛ. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων.Ευημερίας Αρτεμης, Δ. ποιούμαιότισυντρέχει." Δεν νομίζουμε ότιυπάρχει οποιαδήποτεαντίφασηήσύγκρουση σταπιόπάνωαποσπάσματα. Η λέξη "συμπίπτει" που χρησιμοποί­ ησε ηπρωτόδικος Δικαστής δεν σημαίνει απαραίτητα ότιδόθηκαν 5 ταυτόχροναοι δύοεπιστολές. Τοσυμπέρασμα μαςαυτόυποστηρί­ ζεταιαπότοπεριεχόμενο τηςαπόφασης τουπρωτόδικουΔικαστη­ ρίουόπου,απότηνενώπιον τουμαρτυρίατηςκοινωνικής λειτουρ­ γού,βρίσκειότιπρώταπληροφορήθηκανοιγονείςγιατηνανάληψη της φροντίδαςαφούτουςδόθηκεκαιησχετικήειδοποίηση καιστη 10 συνέχεια έγινεη ανάληψητωνπατρικώνδικαιωμάτων. Καταλήγονταςπιστεύουμε ότιπρέπεινααποτύχεικαιολόγος4 της έφεσης. Σύμφωναμε το λόγο5,"το πρωτόδικο Δικαστήριο μετηναπό­ φασητου παραβιάζεισυνταγματικά και εκ τουνόμουδικαιώματα 15 του(εφεσείοντα)". Οδικηγόροςτουεφεσείοντα ισχυρίστηκεότιπα­ ραβιάζεταιτοάρθρο 15τουΣυντάγματοςπουπρονοεί: "Ι.Έκαστοςέχειτοδικαίωμαόπωςη ιδιωτικήκαι οικογενειακή αυτούζωήτυγχάνησεβασμού. 20 25 2. Δενχωρείεπέμβασιςκατάτηνάσκησιντουδικαιώματοςτούτου,ειμή τοιαύτηοίαθαήτο σύμφωνος προςτον νόμον και αναγκαίαμόνονπροςτοσυμφέρον τηςασφαλείαςτηςΔημο­ κρατίαςήτηςσυνταγματικής τάξεως ήτης δημοσίαςασφα­ λείαςήτηςδημοσίαςτάξεωςήτηςδημοσίαςυγιείαςήτωνδη­ μοσίων ηθών ήτης προστασίας των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των υπό του Συντάγματος ηγγυημένων εις παν πρόσωπον." Οκ. Κορφιχοτης ισχυρίστηκεότιστηνπροκειμένηπερίπτωσηδεν υπάρχει νομοθετική κάλυψηγια να δικαιολογείται επέμβαση στην ιδιωτικήκαιοικογενειακή ζωήτουεφεσείοντα. ΟΝόμοςτονοποίο 30 επικαλέστηκε ο Διευθυντής, συνέχισε, δηλαδή το Κεφ. 352, δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση και ανέφερε ότι και το ίδιοτοπρωτόδικοΔικαστήριο είχετις επιφυλάξεις τουγιατοκατά πόσο ακολουθήθηκεη ορθή διαδικασία. 35 Αντίθετα, η κα Ιωαννίδου ισχυρίστηκε ότι οι πρόνοιες του Κεφ.352 παρέχουν την αναγκαία νομοθετική εξουσιοδότηση για επιβολήπεριορισμών στοάρθρο 15 τουΣυντάγματοςκαιεισηγήθη­ κεεπίσης ότικαιτοίδιοπαιδίείχεδικαίωμαζωής. 417 Αρτεμης,Α. Χαραλάμπουςν.Δ/ντήΥπηρ. Κοινων. Ευημερίας
(1994)Συμφωνούμε μεαυτήτήντοποθέτησηκαιθεωρούμε ότιτοπρώ­ τιστοδικαίωμαστηνπαρούσαπερίπτωσητοείχετοπαιδίδικαίωμα ζωής,τοοποίοδιασφαλίζεταιαπότοάρθρο7τουΣυντάγματος. Η επίκληση των προνοιών του Κεφ.352έγινεγιαναδιασφαλιστεί το δικαίωμαζωήςτουπαιδιού. 5 Σύμφωναμετολόγο6,τοπρωτόδικοΔικαστήριοεσφαλμέναθε­ ώρησεότι δεν μπορεί νααποφασίσειποια,κάτωαπό τιςπεριστά­ σεις,είναι ηκαλύτερηλύσηγιαεξυπηρέτηση τηςευημερίαςτηςανη­ λίκου και/ήδενεξέτασετους ισχυρισμούς του εφεσείοντα. Εκείνοπουουσιαστικάαμφισβητείταιμεαυτότολόγοέφεσηςει- 10 ναι το εύρημα του Δικαστηρίου ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση έπρεπε να εφαρμοστούν οι πρόνοιες του Περί Κηδεμονίας Ανηλί­ κωνκαιΑσώτωνΝόμου,Κεφ.
  1. Οκ. Κορφιώτηςισχυρίστηκε ότι το Κεφ.277θαμπορούσε ναεφαρμοστεί απότο ίδιοτοπρωτόδικο Δικαστήριο χωρίς οποιαδήποτεαίτησηκαιχωρίς οποιοδήποτεάλ- 15 λοδικονομικό μέσο. Αναφορικά μετολόγο7τηςέφεσης οκ.Κορφιώτηςπαρέπεμψε σταόσαανέφερεγιατους λόγους 1 και2,οι οποίοι κατάτηγνώμη τουσχετίζονται μετολόγο
  2. Η καΙωαννίδουαπάντησεμαζίγιατους λόγους 6και 7,επειδή 20 κατά την άποψητης είναι συνυφασμένοι καιυποστήριξε ότι ηδι­ καιοδοσίατουπρωτόδικουΔικαστηρίουπεριοριζότανστην έκταση τουεπίδικουθέματοςμεβάσητοάρθρο4
(3)τουΚεφ.352καιότιδεν μπορούσε να επεκταθεί καιναεξετάσει το θέμαμε βάση οποιαδή­ ποτεάλληνομοθεσία.ΕπέμεινεότιηδιαδικασίαμεβάσητοΚεφ.352 25 ήτανηκαταλληλότερη κάτωαπότιςπεριστάσεις,κυρίως λόγωτης επείγουσας ανάγκηςαντιμετώπισηςάμεσατουπροβλήματοςμετάγ­ γισης γιανααποφευχθείοθάνατοςτουπαιδιού.ΤοΚεφ.277,κατά τηνκα Ιωαννίδου,δεν μπορούσεναεφαρμοστεί καθόλου. Ανέφερε επίσης ότι το Κεφ.277 εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις που 30 έχουν σχέσημετηνπεριουσίατουανήλικου. Συμφωνούμε με τις πιό πάνωτοποθετήσεις της καςΙωαννίδου και έχουμε την άποψηότι τοΚεφ.277δενήτανη δέουσακάτωαπό τις περιστάσεις νομοθεσία για εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτώση. Καταλήγοντας,επισημαίνουμεότιχρειάζεταιηύπαρξηκάποιας άλληςδιαδικασίαςγιανακαλύπτεισαφώςπεριπτώσειςτη^αροΰ418 35 1 Α.Α.Δ. Χαραλάμπους ν. Δ/ντή Υπηρ. Κοινων. Ευημερίας Αρτεμης, Δ. σας φύσης,γεγονός που επεσήμανε και το πρωτόδικο Δικαστήριο στηναπόφασητου(σελ.251τωνπρακτικών): 5 10 15 "Οιεξουσίες πουπαρέχονταιστοΔιευθυντήμετοΚεφ.352,εί­ ναι μεγάλες. Εκείνος είναι που έχει το δικαίωμανακαθορίζει ακόμακαι το δικαίωμα επικοινωνίας των γονέων με τοπαιδί τους. ΑπότηστιγμήόμωςπουοΔιευθυντής εξασκήσει τακαθή­ κοντατουκαιτηνδιακριτικήτουευχέρειααποκλειστικάκαιμό­ νογιανασωθεί ηζωήτουπαιδιούαυτούκαιαφούοΝομοθέτης εμπιστεύθηκεστονΔιευθυντήτηνεξάσκησητωνκαθηκόντωναυτωνωςκατάλληλου προσώπουτοΔικαστήριο δεν μπορείπαρά νασυμφωνήσει μεαυτήτηνθέση.Τοανσεμιαάλληδιαδικασία, ανήταναυτήδιαθέσιμη, θα μπορούσετοΔικαστήριο νακαθορί­ σειάλλωσπωςτοθέμααυτόείναικάτιγιατοοποίοδενμπορώνα πωοτιδήποτεπαράμόνοναεκφράσωτηνάποψηότι ηΝομοθετικήεξουσίαθαέπρεπεπιθανόνναερευνήσειτοθέμαγιανααντι­ μετωπιστούν καλύτεραστομέλλον περιπτώσειςόπωςαυτή." Κάτωαπότο φως των πιό πάνωαπορρίπτουμε την έφεσηκαι δενεκδίδουμεδιάταγμαγιαέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεταιχχύρίς έξοδα. 20 419

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.