clr/1994/1994_1_41.pdf

(1994)τέλεσμαοι εφεσίβλητεςναυποστούν σωματικές βλάβεςκαιζημίες. ΕνώπιοντουΕπαρχιακούΔικαστηρίουπροβλήθηκαναπότουςδιά­ δικους δύο αντίθετες εκδοχές. Οι εφεσίβλητες, υποστηριζόμενες από την μαρτυρίατου οδηγούτου ελκυστήρα ως επίσης και απότηνμαρ­ τυρίαοδηγούάλλου οχήματοςπουακολουθούσε ταοχήματατων δια- 5 δίκων, ισχυρίσθηκαν ότι ο εφεσείων προσπάθησε να.προσπεράσει το αυτοκίνητοτους ενώείχανήδημπειστηνδεξιάλωρίδατουδρόμουκαι είχαναρχίσει ναπροσπερνούν τον.ελκυστήρα καιότι είχε οδηγήσειτο αυτοκίνητοτου ακόμηδεξιότερα,προσπαθώνταςναπροσπεράσει.και "τα'δυοοχήματαμέσα απότον,χώροπουβρισκόταν προςτα δεξιάτης 10 δεξιάς λωρίδας του δρόμου. Όταν η εφεσίβλητη.1 αντιλήφθηκετην .προσπάθεια·αυτή του εφεσείοντα, χρησιμοποίησε τα φρένα της και έστριψεαπότομαπροςτα αριστερά:με αποτέλεσμα να χτυπήσεΐ'στον •ελκυστήρα καινά.προκληθεί τοατύχημα. Η εφεσίβλητη 1 παραδέχθη•κεόμωςότιπροτούμετακινηθείπροςτηνδεξιά'λωρίδαδεν,είχεελέγξει .15 τονδρόμοπίσωτης καιανάφερεότι δενείχεδεικαθόλουτοαυτοκίνη­ το του;εφεσείοντα. Ο εφεσείων.ισχυρίσθηκε αντίθετα-ότκενώ.εκείνος είχε'αρχίσεΐ'.να προσπερνάτοαυτοκίνητο,της εφεσίβλητης ιΐ.πουακο•λουθούσετονελκυοτήρα, ηεφεσίβλητη 1μετακινήθηκε:προςταδεξιά .προφανώς για να.προσπεράσει και εκείνηκαι.όταν'αντιλήφθηκε ότι 20 ;εκείνητηνστιγμήπροσπερνούσε οεφεσείων.έστριψεπρος·τααριστερά ;και>συγκρούσ&ηκεμεττον;ανελκυστήρα. \Το:πρωτόδικοΔικαστήριο,αφούανάλυσεττηνμαρτυρία,·αποδέχθη>κεσαν'άληθινή-την:εκδοχήττης εφεσίβλητης'

1. ΪΠεραιτέρω:εξέτασεκατιάπόσο.υπήρχεοποιαδήποτεσυντρέχουσα αμέλεια.εκ',μέρουςτηςεφε- .25 •σίβλητηςΊ,καιαφούδέχθηκεότιδεν.υπήρχεοποιαδήποτεαιτιώδηςσυ^vάφεια:μεταξύ.τηςlαμέλειαςϊτης εφεσίβλητης 1<ναιελέγξειπο'δρόμο;πίίσω.τηςκαι.του ατυχήματος, επέρριψε αποκλειστική ευθύνηγιατοατύχημαστονεφεσείοντα. Οιαποζημιώσεις είχανσυμφωνηθείεκ των.προττέρων μεταξύτων διαδίκων. .30 ϊΚατίέφεση,Όεφεσείωνπρόσβαλετα ευρήματατουΔικαστηρίου ως :προςντην μαρτυρίακαι ισχυρίσθηκε επιπλέον ότι,.καιμεβάσητα ευρήιματατουΔικαστηρίου ηεφεσίβλητη 1 έπρεπεναευρεθείσαναποκλει;στικάιήκατάκύριο λόγουπεύθυνηγιατοατύχημα. Αποφασίσθηκε, κατά-πλειοψηφία,ότι: Ηαποτυχίατηςεφεσίβλητης 1 να.ελέγξειτονδρόμοπίσωτηςπρο­ τούμετακινηθείπρος.τηνδεξιάλωρίδακαινααρχίσειτοπροσπέρασμα αποτελούσε αμέλειας οποίαείχε σεκάποιοβαθμόσυμβάλει στο.ατύ­ χημα,διότι εάν ηεφεσίβλητη 1 είχεελέγξειτον δρόμο θαείχεαντιλη- 42 ,·35 1 Α.Α.Δ. 5 10 Bullowsv.Νεοφύτου κ.ά. φθείτοαυτοκίνητοτουεφεσείοντα νατηνακολουθεί καιναδείχνεικαι εκείνο ότιθαπροσπεράσει, πράγμαπουθαέδιδετηνδυνατότητα στην εφεσίβλητη 1 ναπάρειπερισσότερα μέτραγιανααποφύγειτοατύχημα. Γι'αυτό τολόγοηεφεσίβλητη 1 ήταν ένοχη συντρέχουσας αμέλειας,η οποίαέπρεπενακαθορισθεί στο20%. Σύμφωνα με τονΑρτεμίδηΑ.:Ανκαιείναιδεδομένηηαμέλειαοδη­ γούπουαποτυγχάνειναελέγξειτονδρόμοπίσωτουπροτούαρχίσεινα προσπερνά ήνα αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας, στην προκειμένη περί­ πτωσηη αμέλεια αυτήτης εφεσίβλητης 1 δενείχεοποιαδήποτεαιτιώδησυνάφειαμετοατύχημακαιγι'αυτόηαπόφασητουπρωτόδικουΔι­ καστηρίου έπρεπε να επικυρωθεί' στην ολότητα της και η έφεση να απορριφθεί. Ηέφεσηεπιτράπηκε κατάπλειοψηφία. Εκδόθηκεαπόφασηκαταμερίζονσα την ευθύνηγια τοατύχημα σε80%για τον εφεσείοντακαι20%γιατηνεφεσίβλητη
2. Ηεφεσίβλητηδιατάχθηκεναπληρώ­ σειτο 1/2 τωνεξόδωντου εφεσείοντα. 15 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: 20 Polykarpou v.Polykarpou

(1982)1 C.LR. 182, Mamas v.TheFirm "ARMA"Tyres

(1966)1 C.LR. 158, Nearchou v.Papaefstathiou

(1970)1 C.L.R. 109, Roussou v.Aristodemou

(1989)1 C.LR. 12, Μαυρίδηςv. DharaghjiκαιΆλλων

(1990)1 A.AA.

1. 25 30 Έφεση. Έφεση απότον εναγόμενο κατάτηςαπόφασης τουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Ν.Νικολάου, Α.Ε.Δ.) που δόθηκε σης 11 Ιουνίου, 1992 (Αρ. Αγωγής 5979/90 και 5980/90 με την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι ο εναγόμενος ήταν ο μόνος υπεύθυνος για το τροχαίο ατύχημα και τον διάταξε να πληρώσει £3.900στην Αγωγή Αρ.5979/90και £700στην Αγωγή5980/
2. Α.Σ. Μνριάνθης και Σ.Α. Μυριάνθης, γιατον Εφεσείοντα. 43 Bullows v. Νεοφύτου κ.ά.

(1994)Κ. Χατζηπιέρας,γιατον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετην απόφασητουΔικαστηρίου. Μετην Απόφαση αυτήσυμφωνεί οΔικαστής κ. Νικήτας. ΟΔικα­ στήςκ.Αρτεμίδης θαδώσει ξεχωριστή απόφαση. 5 Στις 8 Αυγούστου, 1990, στον παρακαμπτήριοδρόμοΛεμεσούΕρημης,συνέβηκε τροχαίο ατύχημα, με αποτέλεσμα ο ελκυστήρας QC443 ναυποστείζημιέςκαιοι εφεσίβλητες -η ιδιοκτήτριαοδηγός καιησυνεπιβάτιδαμητέρατης-ναυποστούνσωματικέςβλάβες,ζη­ μιέςκαιαπώλεια. ' 10 Οι εφεσίβλητες, με τις Αγωγές Επαρχιακού ΔικαστηρίουΛεμε­ σούΑρ.5979/90και5980/90,αξίωσαναπότονεφεσείοντα,(ο"ενα­ γόμενος"),αποζημιώσειςγιααμέλεια. Ο εναγόμενος αρνήθηκετις απαιτήσεις,ισχυρίστηκε ότι ηενά­ γουσαοδηγόςήτανημονήυπεύθυνηγιχχτοατύχημακαι,διαζευκτι- 15 κά, ότι ήταν ένοχη συντρέχουσας αμέλειας. Με ανταπαίτησήτου στην αγωγήτης αξίωσε απόφασηγια οποιοδήποτεποσόκαιέξοδα ήθελεκαταδικαστείναπληρώσει στηνσυνεπιβατιοα,ενάγουσαστην ΑγωγήΑρ. 5980/90, και/ήσυνεισφορά στο βαθμόπουτοΔικαστή­ ριοήθελεκρίνει δίκαιοκαι/ήεύλογο. 20 Οι αγωγέςσυνενώθηκανκαισυνεκδικάστηκαν. Οι ζημιές των εναγουσών, με βάσηπλήρη ευθύνη, συμφωνήθη­ καν: (ι) ΑγωγήΑρ.5979/90: Ειδικές£3.640καιγενικές £260,σύνο­ λο £3.900,-. (ιι) ΑγωγήΑρ. 5980/90: Ειδικές £340καιγενικές £360,σύνολο £700. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, στις συνενωμένες αυτές αγωγές,αποφάσισε ότι ο εναγόμενος ήτανο μόνος υπεύθυνοςγια το τροχαίο ατύχημα,απότο οποίο πήγασανοι αξιώσεις των ενα- 30 γουσών, και τον διέταξε ναπληρώσει το σύνολοτων συμφωνημέ­ νων αποζημιώσεων. Δεν εξέδωσεοποιαδήποτεαπόφασηήδιαταγή στην ανταπαίτησή. 44 25 1 Λ.Α.Δ. Bullows v.Νεοφύτουκ.ά. Στυλιανίδης, Δ. Ο εφεσείων,μετην παρούσαέφεση,ζητάανατροπή τηςπρωτό­ δικης απόφασης. Τααναντίλεκταγεγονότα είναι:5 10 Ο παρακαμπτήριος δρόμος Λεμεσού-Ερήμης είναι διπλής κατευθύνσεως και χωρίζεται μευπερυψωμένη διαχωριστική νησίδα. Τοπλάτοςτηςασφάλτουσεκάθεκατεύθυνσηείναι23πόδιακαιχω­ ρίζεται σεδύο λωρίδες, πλάτους 11,5 πόδιαηκάθεμία. Στοτέλος τηςδεξιάςλωρίδαςυπάρχεισυνεχήςγραμμήκαιπέρααπόαυτήπαγκέττο ασφαλτοστρωμένο στο ίδιο επίπεδο,πλάτους 3ποδών. Οδρόμος είναι ευθύς καιηορατότηταπερίπουδύο χιλιόμετρα προςκάθεκατεύθυνση. Τοπρωΐ της8ηςΑυγούστου, 1990,τέσσεραοχήματαοδηγοΰνταν στονπιο πάνωδρόμο προςΛεμεσό,μετηνακόλουθη σειρά: Ο ελκυστήραςμεαριθμόεγγραφήςQC433απότον Μ.Ε.3-Λάμπρου,το 15 αυτοκίνητο ΥΚ414, πλάτους5'.4",απότην ενάγουσα στην αγωγή αρ.5979/90,πρώτηεφεσίβλητη,μεσυνεπιβατιοατημητέρατης-ενά­ γουσα στην αγωγήαρ.5980/90, τοαυτοκίνητοPV335 απότονενα­ γόμενο καιτοδιπλοκάμπινο όχημα μεαριθμό εγγραφής XG 771 απότον Μ.Ε.2 - Σπύρου. 20 Τηστιγμή πουη ενάγουσα οδηγός έφτασεσχεδόν δίπλααπότον ελκυστήρα γιανατον προσπεράσει, το αυτοκίνητοτου εναγομένου προσπέρασε καιταδύοοχήματααπόταδεξιά. Η ενάγουσα οδηγός αντιλήφθηκε το αυτοκίνητο του εναγόμενου την ώραπουτηνπρο­ σέγγισεσταδεξιάτης. Έστριψε αριστερά,εφάρμοσεταποδόφρενα, 25 αλλάτο μπροστινό μέροςτουαυτοκινήτουτηςσυγκρούστηκεμετο κέντρο τουπίσω μέρους τουελκυστήρα. Αφησείχνητροχοπεδήσεως,μεδιαγώνιακατεύθυνση προςτααριστερά,ταοποίααρχίζουν αμέσως μετάτηδιαχωριστική γραμμήτων δύολωρίδων. Το μήκος τους είναι 13πόδιααπότοπίσω μέροςτουαυτοκινήτου, 19 πόδια 30 απότοσημείοσυγκρούσεωςκαι 25πόδιααπότους μπροστινούς τροχούς τουαυτοκινήτουτης. Προβλήθηκανδύο εκδοχές. Κατέθεσανγιατις ενάγουσες οαστυνομικός ερευνητής τουατυ­ χήματος -Μ.Ε.1 - οοποίος παρουσίασε σχέδιοτης σκηνής,οι οδη35 γοί τουελκυστήρα καιτουδιπλοκάμπινουκαιη ενάγουσαοδηγός. Ο εναγόμενος ήτανομόνος μάρτυραςγιατηνυπεράσπιση. 45 Στυλιανίδης, Δ. Bullows ν.Νεοφύτουκ.ό.

(1994)Η εκδοχή της πλευράς των εναγουσών, όπως κατατέθηκε στο πρωτόδικοΔικαστήριο, είναι: Ηενάγουσα οδηγόςότανβρισκόταν σεαπόσταση απότονπροπορευόμενο ελκυστήρααποφάσισενατον προσπεράσει. Έδειξε με το δείκτη και μπήκε στη δεύτερη λωρίδα. Ενώ προχωρούσε στη δεύτερη λωρίδα,ο εναγόμενος, πουακολου- 5 θούσε,έδειξεμε τοδείκτηότι καιεκείνος θαπροσπεράσει,ακολού­ θησετηνενάγουσαοδηγό,οδήγησεδεξιότερααπότοαυτοκίνητοτης, το οποίο καταλάμβανε το αριστερό μέρος της δεξιάς λωρίδας. Η ενάγουσα οδηγός τον αντιλήφθηκε όταν έφτασε σχεδόνπαραπλεύ­ ρως της και για να αποφύγει πιθανήσύγκρουση μαζίτου έστριψε 10 αριστερά,εφάρμοσεταποδοφρενάτης,μεαποτέλεσματοαυτοκίνη­ τοτηςνασυγκρουστεί μετοπίσωμέροςτουελκυστήρα. Οεναγόμε­ νος προχώρησε και σταμάτησε σε κάποιααπόσταση μπροστά. Τα δύοαυτοκίνητα- εναγομένου καιενάγουσας-δενήλθανσεεπαφή. Ο εναγόμενος κατέθεσε ότι, αφού κοίταξε τον καθρέφτη μέσα 15 στοαυτοκίνητοκαιτονκαθρέπτηστηδεξιάπόρτατουαυτοκινήτου του, βεβαιώθηκε ότι στη δεξιά λωρίδα πίσω του δεν υπήρχε άλλο όχημα. Στηνπρώτη λωρίδα ακολουθούσε ένααυτοκίνητο, 500 πε­ ρίπου πόδια πίσω του. Έδειξε με το δείχτη ότι θα προσπεράσει. Οδήγησε στηδεξιά λωρίδα με σκοπόναπροσπεράσει τοαυτοκίνη- 20 τοτηςενάγουσας,πουήτανστηνπρώτηλωρίδα,ακριβώςπίσωαπό τον ελκυστήρα, και στη συνέχεια τον ελκυστήρα. Όταν έφτασε 1-2 μέτραπίσωαπότην ενάγουσα,στηδεξιάλωρίδα,καιτο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του ήταν παραπλεύρως του πίσω μέρους τουαυτοκινήτουτης,αυτήαπότομαοδήγησεπροςτηδεύτερηλωρί- 25 δαγιανατου"κόψει τοδρόμοκαιτον εμπόδισε". Ήχησετη σειρή­ νατου,εφάρμοσεταφρένακαιελάττωσε ταχύτητα. Ηενάγουσατό­ τεαντιλήφθηκε τηνπαρουσίατου,έστριψεπροςτηνπρώτηλωρίδα καικτύπησεπάνωστονελκυστήρα. Οεναγόμενοςπροχώρησε,προ­ σπέρασε ταδύοοχήματακαισταμάτησε. 30 Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφού αναφέρθηκε σε έκταση στις μαρτυρίες,τις οποίες αξιολόγησε, κατέληξε σταακόλουθαευρήμα­ τα: "

1. Στις8/8/90 γύρω στις 8.30 π.μ. η Ενάγουσα τηςαγωγής 5979/90Α.ΝεοφύτουοδηγούσετοαυτοκίνητοΥΚ 414 με 35 συνεπιβατιοα τη μητέρα της Ενάγουσα της αγωγής 5980/90Αν. Ιωάννουκαιταξίδευεπάνωστονκύριοδρό­ μο ΕρημηςΛεμεσούμεκατεύθυνσητηΛεμεσό.
2. Κρατούσε την πρώτη λωρίδα κυκλοφορίας. Μπροστά 46 Α.. Bullowsv. Νεοφύτου κ.ά. ΣτυλιανίΑης,,Δ. τηςπήγαινεενατράκτορμεαρ:εγγραφήςQC433 μεοδητ γότο μάρτυρα1Λάμπρου (Μ.Ε.3); Ακολουθείτοαπότον Εναγόμενο πουοδηγούσε τοαυτοκίνητοPV 335 πουκαι πάλιβρισκόταν στην πρώτηλωρίδα πίσωτης.
3. Τα τρία αυτά οχήματα οδηγούντο στην πρώτη· λωρίδα κυκλοφορίαςστησειράπουπροανάφερα ΟΜ.Ε.2 Σπύ­ ρουήτανοτελευταίος στησειρά. Αυτόςοδηγούσεέναδιπλοκάμπινο μεαρ.εγγραφής XG
5. Κάποια στιγμή η Ενάγουσα Νεοφύτου αποφάσισε να προσπεράσει το προπορευόμενο τράκτορ γ^ αυτό και έκαμεσαφήτηθέσητηςδείχνοντας μετοτραφικέϊτορότι θαμπειστηδεύτερηλωρίδα. Μπήκεστηδεύτερηλωρίδα και συνέχισετην πορείατης. Ο Εναγόμενος αποφάσισε καιεκείνος ναπροσπεράσει τοτράκτοροπότεέδειξεκαι ο ίδιος μετο τραφικέϊτορ του,μπήκε στη δεύτερηλωρί­ δακαιακολούθησε την ΕνάγουσαΝεοφύτου.
6. Μεδικήτης παραδοχήη Ενάγουσα Νεοφύτουδεν αντι­ λήφθηκε ότι ήδη τηνπροσέγγισεο Εναγόμενος μετο αυ­ τοκίνητο τουτηνώραακριβώςπουηίδιαείχε προσεγγί­ σειστοτράκτορστηνπροσπάθειατηςνατοπροσπεράσει.
7. ΗΝεοφύτου κρατούσε το αριστερό μέρος της δεύτερης λωρίδας κυκλοφορίας και δεδομένου του πλάτους της πουσύμφωνα μετοναστυνομικό μάρτυραείναι 113 πό­ διακαιτοπλάτος τουαυτοκινήτου της είναι 5π.4"και δεδομένου ότι σταδεξιά τηςυπήρχε χώρος παγκέττου 3 ποδών,ο Εναγόμενος προσπάθησε να προσπεράσει την Ενάγουσαδιάμέσουτουανοίγματοςτουχώρουπουπα­ ράμεινε προς ταδεξιάτης.
8. Η Ενάγουσα μέχρι τη στιγμή εκείνηδεν είχε εντοπίσει τον Εναγόμενο νατηνακολούθα. Μετάπουτονένιωσε ναβρίσκεται δίπλατηςαποφάσισεστην προσπάθειατης νααποφύγει σύγκρουση μετοαυτοκίνητοτου Εναγόμε­ νου να πατήσει φρένα εξ ου και ησημείωσητων ιχνών τροχοπέδησης πάνωστην άσφαλτομήκους 13πόδιακα­ ταφεύγονταςπροςτααριστερά στην προσπάθειατηςνα μπει πίσω απότο τράκτορπλην όμως ανεπιτυχώς γιατί τελικά συγκρούστηκε μετο τράκτορστο πίσω και δεξιό μέρος του, στο σημείοΧ τουΤεκμηρίου 1." 47 Στυλιανίδης, Δ. Bullows ν.Νεοφύτου κ.ά.

(1994)Μεβάσηταευρήματααυτά,προέβησε συμπεράσματακαιαπο­ φάσισεότιτοατύχημαήταντοαποτέλεσμααλλαγήςτηςπορείαςτης ενάγουσας προς τααριστερά,ενέργεια πουυποχρεώθηκε νακάμει ένεκα τηςκακήςκαιαμελούς οδήγησης του εναγόμενου και,ως εκ τούτου,αυτόςήταναποκλειστικάυπεύθυνοςγιατοατύχημα. 5 Ο κ. Μυριάνθηςζήτησεαπό τοΔικαστήριο τούτοναανατρέψει ταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου καιναδεχθεί τηνεκδο­ χήτουπελάτητου. Βάσισε την εισήγηση τουαυτήσταίχνητροχοπεδήσεως -αφετηρία,πορεία,κατάληξη-στο πλάτος τουδρόμου και τουαυτοκινήτουτου εναγόμενου. Επεζήτησεναστηριχθεί και 10 στη μαρτυρία του οδηγού του ελκυστήρα, στην κατάθεσητηςενά­ γουσας οδηγούστην Αστυνομία, στην οποίαείπεότιδενείδεκανέ­ νααυτοκίνητοπίσωτης,καιστιςαποστάσειςμεταξύτωνοχημάτων που οδηγούνταν στο δρόμο εκείνο, όπως αναφέρθηκαναπό τους μάρτυρες. 15 ΣτοΔικαστικό μαςσύστημαη πρωταρχική ευθύνηγιατη διαπί­ στωση των γεγονότων ανήκει, κατ' εξοχήν, στο πρωτόδικο Δικα­ στήριο,τοοποίο έχει την ευκαιρίαναδεικαιναακούσει τουςμάρ­ τυρεςκαιναεκτιμήσει τηναξιοπιστίατουςσταπλαίσιατηςζωντα­ νήςατμόσφαιραςτηςδίκης. Αυτό,βεβαίως,δεδημιουργεί τεκμήριο 20 ότιηπρωτόδικη απόφασηείναιορθή. ΣτηνυπόθεσηPo/j*anwm v.Polykarpou

(1982)1 C.LR. 182,στις σελ. 194-195 ειπωθηκε:"Itis thepractice of anappellate Courtnottointerfere withthe verdict of the trial Court which had the advantage of hearing the 25 witnesses and watchingtheir demeanour unless some very strong ground is put forward establishing that the verdict is against the weightof theevidence. That this is amost salutarypractice there can be no doubt, as a study of the notes of evidence, even when taken with the utmost accuracy, cannot possibly convey to the 30 mindof aJudgethesameimpression whichtheoral examination of thewitnessesand their demeanour under that processwouldhave made upon the same Judge,if it hadbeen his duty tohearthecase in the first instance. It is for the appellant to show that the conclusions arrivedatby theCourt,appealed from, areerroneous. 35 Inacasewherethematterturnsonthecredibilityofwitnesses,itis obvious thatthe trial Court is in afar better position tojudgethe value of their testimony than we are. We are, of course, not obliviousof thefact, thatquite apartfrom mannerand demeanour, thereareothercircumstances whichmayshowwhether astatement 40 48 1 ΑΛΛ. Bullows ν. Νεοφύτουκ.ά. Στυλκχνίδης,Δ. is credible or not, and we should not hesitate to act upon such circumstances, if, inouropinion,theywarrantedour intervention." 5 ToΑνώτατο Δικαστήριο δενεπεμβαίνει σταευρήματατουπρω­ τόδικουΔικαστηρίου, εκτός εάνο εφεσείων ικανοποιήσει τοΔικαστήριο ότιη αιτιολογία είναιανεπαρκής,ή ότι ταευρήματαδενδι­ καιολογούνταιαπότη μαρτυρία,θεωρούμενης στοσύνολοτης. Με απροθυμία επεμβαίνει στα ευρήματαγεγονότων, εκτός στις περι­ πτώσεις όπουηδικαιοσύνητοαπαιτεί,ότανταευρήματααυτάδεν είναι εύλογα επιτρεπτάμεβάση ταπρωτογενήγεγονότα. 10 Οεφεσείων έχειτηνευθύνηναπείσει τοΔικαστήριοότιταευρή­ ματατουπρωτόδικουΔικαστηρίουείναιλανθασμένα- [βλ.,μεταξύ άλλων, Sofoclis Mamas v. The Firm "ARMA" Tyres

(1966)1 C.L.R.158'Marikkou Nearchouv.MariaDemetriPapaefstathiou

(1970)1C.LR. 109· Roussou v.Aristodemou

(1989)1C.L.R. 1215 Φοίβος Μανρίδης v. Rima J. Dharaghji and Others

(1990)1 AAA 1013]. To πρωτόδικο Δικαστήριο αξιολόγησε τη μαρτυρία με πολλή προσοχή. Έλαβε υπόψη του την πραγματικήκαι την προφορική μαρτυράα. Είχετηνευκαιρίαναδεικαιναπαρακολουθήσειταπρό20 σωπαπουκατέθεσανενώπιοντου. Μεαιτιολογίααπέρριψετημαρ­ τυρία του εναγόμενου και δέχθηκετην εκδοχή των μαρτύρων των εναγουσών. Εξετάσαμε μεπροσοχή τις εισηγήσεις του ευπαίδευτουδικηγό­ ρουγιατονεφεσείοντα,αλλάδενέχομεπεισθεί ότιπρέπειναεπέμ25 βουμε μεοποιοδήποτετρόποσταευρήματατων πρωτογενών γεγο-' νότων. Αναφορικά με τασυμπεράσματακαι την εφαρμογήτου νόμου, το Ανώτατο Δικαστήριο βρίσκεται στην ίδια καλή θέσηόπως το ΕπαρχιακόΔικαστήριοκαιέχειτηνίδιαευχέρειανακαταλήξειστα 30 δικάτουσυμπεράσματα. Ο εφεσείων ήτανένοχοςαμέλειας. Τοθέμαπουεγείρεται είναι,ανη εφεσίβλητη οδηγόςήτανένοχη συντρέχουσας αμέλειας. Ηπράξηαπόκλισης απότηνπορείαπροςτηναριστερήλωρίδα 35 του δρόμου και ησύγκρουοη με τον ελκυστήρα οφείλονταν, κατά κύριο λόγο, στην αμέλεια του εναγόμενου. Η ενάγουσα οδηγός, 49 Στυλιανίόης, Δ. Bullows ν. Νεοφύτουκ.ά.

(1994)όμως, μεδικήτηςπαραδοχήστοΔικαστήριο, σεκανέναστάδιοδεν κοίταξε ναδει ανυπήρχεαυτοκίνητο πουτηνακολουθούσε. Κατέ­ θεσεότι δεν είδε κανένααυτοκίνητο. Δεν αντιλήφθηκε το αυτοκί­ νητο του εναγόμενου όταν την προσέγγιζε σε οποιοδήποτε χρόνο, εκτός ότανήλθεδίπλατης. 5 Στοιχειοθετεί η παράλειψητηςαυτήσυντρέχουσα αμέλεια; Ο οδηγός,ο οποίος αποφασίζειναπροσπεράσει καιπροσπερνά, έχεικαθήκονναελέγχειτηντροχαίαπίσω του. Ηενάγουσα οδηγός παρέλειψεναεκτελέσειτοκαθήκοντηςαυτό. Δενείδεκαθόλουτοαυ­ τοκίνητο του εναγόμενου. Δεν είδεοποιοδήποτεαυτοκίνητο. Τοότι 10 έδειξε ότι θα προσπερνούσε δεν είναι αρκετό, στην παρούσα περί­ πτωση,νατην απαλλάξει απόευθύνη. Αν κοίταζεπίσω της,οπωσ­ δήποτε θα έβλεπετο αυτοκίνητο του εναγόμενου το οποίο τηνακο­ λουθούσεκαι,αφούέδειξεότιθαπροσπερνούσε,οδηγήθηκεστηδεξιά λωρίδα. Θαμπορούσε έτσιναλάβει έγκαιραπερισσότερα μέτραγια 15 τηνπροστασίατηςκαιτηναποφυγή τουατυχήματος. Μεβάσηταγεγονότα της παρούσαςυπόθεσης,η ενάγουσαοδη­ γός ήταν ένοχη συντρέχουσας αμέλειας, ηοποία συνέτεινε, σεκά­ ποιο βαθμό,στη σύγκρουση. Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών οι καθορι- 20 στικοί παράγοντες είναί:Ηυπαιτιότητακαιηαιτιώδηςσυνάφειαμεταξύτηςαμέλειαςτων δύο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί τοαντικείμενο τηςδίκης. Έχουμε καταλήξει ότι πρέπει να επέμβουμε στην εκκαλούμενη 25 απόφαση- ότι ο εναγόμενος είναι ομόνος υπεύθυνος. Αφούεξετάσαμε ταγεγονότα τηςυπόθεσης μετοπρίσμα τηςκοι­ νής λογικής και τηςκαθημερινής εμπειρίας,καταλήγουμε ότι ο εφε­ σείωνέχει80%τηςευθύνηςκαιηεφεσίβλητη οδηγός20%τηςευθύνης. Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου στην Αγωγή Αρ. 30 5980/90,της συνεπιβάτιδας,δεν επηρεάζεται απότο γεγονός ότι η οδηγός του αυτοκινήτου,στο οποίο ήταν επιβάτης,ήτανένοχησυ­ ντρέχουσας αμέλειας. Η απόφασηόμως στην ΑγωγήΑρ. 5979/90 πρέπει ναδιαφορο­ ποιηθεί ανάλογακαινα εκδοθεί απόφαση στην ανταπαίτησή. 50 35 1 Α.Α.Δ. Bullows v. Νεοφύτου κ.ά. Σημειώνουμε ότι η ανταπαίτησή είναι δικονομικά ξεχωριστή αγωγήκαιταΔικαστήρια πρέπειναεκδίδουναπόφασηστην αντα­ παίτησή,ανεξαρτήτωςτουαποτελέσματος. 5 Ηαπόφασηυπέρτηςεφεσίβλητης οδηγούδιαφοροποιείταιμετη μείωση,κατά20%,τουποσούσε£3.020,-. Εκδίδεταιαπόφασηστην ανταπαίτησήγια£140,- εναντίοντης,συνεισφορά τηςστοποσόπου επιδικάστηκευπέρτηςενάγουσαςστην Αγωγή Αρ.5980/90. Λαμβάνοντας υπόψη τα επίδικα θέματα στο πρωτόδικο Δικα­ στήριο,τηβάσητης έφεσης,τηνεπιχειρηματολογία,το αποτέλεσμα 10 και όλα ταάλλαπεριστατικάτης υπόθεσης,δεν επεμβαίνουμε στη διαταγήγιαέξοδαστοπρωτόδικοΔικαστήριο. Εκδίδουμεδιαταγή όπωςη εφεσίβλητη οδηγόςπληρώσει τοήμισυτωνεξόδων τουεφε­ σείοντα στηνέφεση. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Τοτροχαίοατύχημαπουέδωσετηβάση στην 15 αγωγήτηςεφεσίβλητης-ενάγουσας 1,έγινεστις8.8.90,τοπρωΐ,στον παρακαμπτήριοδρόμοΛεμεσού-Ερήμης. Οδρόμοςαυτόςείναιδι­ πλής κατευθύνσεως, με δύο ξεχωριστές λωρίδες στην κάθε κατεύθυνσηπλάτους 11'.5"ηκάθεμια(λωρίδα). Η εφεσίβλητη οδηγούσε το αυτοκίνητο της ΥΚ414 προς τηΛεμεσό,προπορευόταν δε του 20 αυτοκινήτου της ένας ανελκυστήρας, που οδηγούσε ο μάρτυρας ΓιαννάκηςΛάμπρου. Σεένασημείοτουδρόμου,όπουυπήρχεαπε­ ριόριστη ορατότητακαιστις δύοκατευθύνσεις,αποφάσισεναπρο­ σπεράσει τονανελκυστήρα. Έδειξε μετο σηματοδότητηςκαιακο­ λούθως μπήκεστη δεξιά λωρίδα. Ενώβρισκόταν πολύ κοντά στο 25 πίσω μέρος του ανελκυστήρα έστριψε πάλιν στα αριστερά για να μείνειπίσω απόαυτόν. Αποτέλεσματου ελιγμούήτανησύγκρου- * σητηςμετονανελκυστήρα. Σύμφωναμετη μαρτυρίατηςίδιας,και του Χρ. Σπύρου,πουακολουθούσε μετοόχηματουαυτότουεφεσείοντα-εναγομενου,PV335,ότανηεφεσίβλητηβρισκότανστηδεξιά 30 λωρίδα του δρόμου πολύ κοντά στον ανελκυστήρα και έτοιμη να τονπροσπεράσει,ο εφεσείων, πουτηνακολουθούσε, μπήκεκαιαυ­ τός στηδεξιάλωρίδαπλευρίζονταςόμως τοαυτοκίνητοτηςεφεσί­ βλητης. Ητελευταία αναγκάστηκενα επανέλθει στααριστεράγια να μείνει πίσω απότον ανελκυστήρα, ενώ ο εφεσείων προχώρησε 35 και την προσπέρασε. Ο οδηγός πουακολουθούσε τον εφεσείοντα και είδετησύγκρουση μεταξύτουαυτοκινήτουτηςκαιτουανελκυ­ στήρα,κατεδίωξετον εφεσείοντα καιτονανάγκασενα σταματήσει, ότανοτελευταίος διήνυσεκάποιααπόσταση. Η μαρτυρία στο πρωτόδικο Δικαστήριο της εφεσίβλητης, του 51 Αρτεμίδης, Δ. Bullows ν.Νεοφύτουκ.ά.

(1994)οδηγού του ανελκυστήρα Λάμπρου και του οδηγού τουδιπλοκάμπινουΣπύρουπαρουσιάζειτονεφεσείοντα ναπροσπαθείναπρο­ σπεράσει τηνεφεσίβλητηαπόταδεξιάτης,όταναυτήβρισκότανήδη στηδιαδικασία προσπέρασηςτουανελκυστήρα. Ο εφεσείωνδηλα­ δήπροσπέρασε καιταδύοοχήματαπουσχεδόν βρίσκονταντο ένα 5 δίπλα στο άλλο πλευρίζοντας τα, χρησιμοποιώντας μάλιστα το ασφαλτοστρωμένο παγκέτοπουυπήρχεστηδεξιάπλευράτηςλωρί­ δαςπορείαςτους. Μεδυολόγιαχρησιμοποίησε τοδρόμοωςνα είτ χετρεις λωρίδες στην κατεύθυνσητουπροςτηΛεμεσό. Ηεκδοχήτουεφεσείοντα ενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστηρίου 10 ήτανδιαφορετική. Ισχυρίστηκε πωςενώο ίδιοςβρισκότανστηδια­ δικασίαπροσπέρασης τηςεφεσίβλητης,η τελευταία έστριψεαπότο­ μαδεξιάγιαναπροσπεράσει τονανελκυστήρα,αποκόπτονταςέτσι τηνελεύθερηπορείατουκαιαναγκάζονταςτοννακάμειτον ελιγμό, πουπεριγράφωπιοπάνω. 15 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο,αφούαξιολόγησε τημαρτυρία,κατέ­ ληξεστο συμπέρασμα πως ηορθή εκδοχήήταναυτήτης εφεσίβλη­ της, που υποστηρίχθηκε σε όλα της τα σημεία απότους μάρτυρες Λάμπρουκαι Σπύρου. Ηεφεσίβλητη παραδέκτηκεπωςπροτούδείξειμετονσηματοδό- 20 τητης ότι θαπροσπερνούσε τον προπορευόμενο ανελκυστήρα,δεν ήλεγξεαντηνακολουθούσανοποιαδήποτε οχήματα. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα υποστήριξε ενώπιον μας πως η πρωτόδικη-απόφασηπρέπειναανατραπείκαιναγίνειαποδεκτόςο ισχυρισμός τουπελάτητου,ότιδηλαδήηεφεσίβλητη φέρειαπόλυτη 25 την ευθύνη, ήπωςέχειτομεγαλύτερο μέροςή έστωένασοβαρόπο­ σοστότης. Αυτέςοιακραίεςεισηγήσειςδεν μεβρίσκουν σύμφωνο. Σχολιά­ ζοντας ειδικάτο ζήτημαθα έλεγα πως οι δικηγόροι πρέπει ναεπι­ κεντρώνουν την επιχειρηματολογία τους στασημεία της υπόθεσης 30 πουείναισοβαράσυζητήσιμα. Σύμφωνα μετιςνομολογιακές αρχέςπουαφορούνσταστοιχεία επιμελούς οδήγησης είναιδεδομένηηευθύνηενός οδηγούσεδρόμο διπλής κατεύθυνσης να ελέγχει την τροχαίακίνηση που τον ακο­ λουθεί. Οπρωτόδικοςόμωςδικαστήςκατέληξε,πολύορθάκατάτη 35 γνώμη μου,στο συμπέρασμα πως τογεγονός ότι ηεφεσίβλητη δεν ήλεγξε προτού αρχίσει τη διαδικασία προσπέρασης, αν υπήρχε οποιοδήποτε όχημαπίσω της,δεν είχεκαμιάαιτιώδησυνάφεια με 52 1 Α.Α.Δ. Builows v. Νεοφύτου κ.ά. Αρτεμίδης, Δ. τοδυστύχημακαιτηδεδομένη ευθύνητηςγιατηδικήτηςασφάλεια. Επί τουπροκειμένου ο δικαστής λέει ταεξής στην απόφαση του, πουυποστηρίζονται πλήρως απότη μαρτυρία πουαποδέκτηκεως ορθήκαι αληθινή. 5 10 'Το τι συνέτεινε ναεπισυμβεί τοδυστύχημα ήταν η αμελής οδήγηση του εναγομένου πουπήγεναπροσπεράσει την ενάγου­ σαμέσααπότοπεριορισμένο χώροπουαυτήάφησε μεταξύτου δικού τηςαυτοκινήτου καιτηςδεξιάς πλευράς του δρόμουκαι μάλιστα κατά παράβασητων θεσμικών τουκαθηκόντων γιατί πήγεναπροσπεράσει ταυτόχροναδύοοχήματα, τοένατηςενά­ γουσας μάλιστα στην ίδιαλωρίδακαιτοδεύτερο τουΜ.Ε.3 οδη­ γούτουτράκτορπουδιακινείτο στηπρώτηλωρίδα." Το συμπέρασμα αυτό υποστηρίζεται πλήρως από τημαρτυρία πουέγινεαποδεκτή ωςορθήκαιτηναπόρριψητηςεκδοχήςτουεφε15 σείοντα. Γιατουςπιοπάνωλόγουςθααπέρριπτα την έφεση. Ηέφεσηεπιτρέπεταικατάπλειοψη­ φία.Η εφεσίβλητηναπληρώσει το 1/2 τωνεξόδων. 53