(1994)22Ιουνίου,1994 [ΠΙΚΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] . ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΕΜΒΡΙΩΤΟΥ, Εφεσείουσα, ν. ΜΑΡΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ, Εφεσίβλητου, (ΠολιτικήΈφεση8678) Συνταγματικό Δίκαιο—Δικαίωμα γιαεκδίκασηυπόθεσηςενώπιονΔικα στηρίουμέσα σεεύλογοδιάστημα—Άρθρο 30.2 τουΣυντάγματοςκαι άρθρο 6 τηςΕυρωπαϊκήςΣύμβασης ΠροστασίαςΑνθρωπίνωνΔικαι ωμάτων— Έναρξηακρόασηςυπόθεσηςκαιδιακοπήτηςγιαεννέαπε ρίπου μήνεςλόγω διορισμού τονΔικαστή στοΜόνιμο Κακονργιοδι- 5 κείο—Δεν αποτελούσεπαραβίασητουδικαιώματοςαυτού. Αμέλεια — Τροχαίοατύχημα— Μοτοσυκλετιστήςπου οδηγούσε τηνμο* τοσνκλέτατονκατάμήκοςτονδρόμουκτυπήθηκεαπόαυτοκίνητοπον ερχόταν από τηναντίθετηκατεύθυνση, είχεπροχωρήσειπρος το μέσο τον δρόμον ελαττώνοντας ταχύτηταγιαναστρίψειπρος ταδεξιά τον, 10 και προχώρησενα στρίψειπρος ταδεξιά ενώομοτοσνκλετιστής είχε φθάσεισχεδόνδίπλα του—ΚρίθηκεότιορθάτοπρωτόδικοΔικαστή ριο είχε αποφασίσει ότι αποκλειστική ευθύνηγια το ατύχημα είχεη οδηγόςτου αντοκινήτον— Κρίθηκεότι τίποτε από τη συμπεριφορά τηςοδηγούτον αντοκινήτονδεμπορούσεναθεωρηθείότιαποτελούσε 15 ένδειξηεπικείμενηςαμελούςοδήγησηςαπότηνοδηγότοναντοκινήτον. Την 1.12.87η εφεσείουσαοδηγούσετοαυτοκίνητοτηςστηνΛεωφό ρο ΜακαρίουΓ' στηνΛεμεσό μεπρόθεσηναστρίψει στηνδεξιάπάρο δο Ιωάννη Κυριακίδη. Οεφεσίβλητοςερχότανμετηνμοτοσυκλέτατου απότηναντίθετηκατεύθυνση. Ηεφεσείουσαελάττωσετηνταχύτητατης 20 καιπροχωρούσεαργάδιαγωνίωςπροςτοκέντροτουδρόμου,χωρίςνα σταματήσει εντελώς. Όταν ο εφεσίβλητος βρισκότανσχεδόν μπροστά απότοαυτοκίνητο της,ηεφεσείουσααύξησεταχύτηταγιαναστρίψει, καισυγκρούσθηκεμετηνμοτοσυκλέτα. 494 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Τεμβριώτου ν. Αντωνιάδη Ηαγωγήκαταχωρίθηκεστις 22.8.
- Υπήρξαν δύο τροποποιήσεις τις έκθεσης υπεράσπισης από την εφεσείουσα, η τελευταία από τις οποίες καταχωρίθηκετην 1.12.90 και ηαπάντησηκαταχωρίθηκε στις 7.12.
- Η ακρόασηάρχισεστις29.1.91,αλλάδιακόπηκεγιαεννέαπερίπουμήνες λόγω διορισμού τουΠροέδρουτουΔικαστηρίου στοΜό νιμο Κακουργιοδικειο. Στις 23.10.91,η ακρόαση συνεχίσθηκε και η απόφασηεκδόθηκε στις 30.1.
- ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο βρήκεαπό ταπιοπάνωγεγονότα ότι αποκλειστική ευθύνηγιατοατύχημαείχεη εφεσείουσα καιεπιδίκασευπέρτουεφεσίβλητου τασυμφωνηθένταποσάαποζημιώσεων. Κατ' έφεση,ηεφεσείουσα ισχυρίσθηκε ότι είχευπάρξειπαραβίαση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματοςτης για εκδίκασητης υπόθεσης της σεεύλογοχρονικό διάστημα, ιδιαίτεραλόγω τηςδιακο πήςτηςακρόασηςγιατηνπερίοδοκατάτηνοποίαοΠρόεδροςτουΔικαστηρίουείχεδιορισθεί στο Μόνιμο Κακουργιοδικειο. Επίσης ισχυ ρίσθηκεότιαπόταγεγονότατηςυπόθεσηςοεφεσίβλητος έπρεπεναεί χεευρεθεί ένοχος συντρέχουσας αμέλειας,διότι απότοντρόπο οδήγη σηςτηςεφεσείουσας έπρεπεναείχεαντιληφθεί ότιηεφεσείουσα επρό κειτο ναστρίψειπροςταδεξιάτης. Αποφασίσθηκεότι: (α) Η υπόθεσηείχεπροχωρήσει σεεκδίκασημεπερισσή σπουδή,η δεεισήγησηγιακαθυστέρησηστην εκδίκασητηςυπόθεσηςήταν παντελώςαβάσιμη. 25 30 (β) Από ταγεγονότα τηςυπόθεσης διαφαινόταν ότι η εφεσείουσα είχεπροβείσεόλατααναγκαίαδιαβήματαγιαναστρίψειπρος ταδεξιάκαιότιμόνοτηντελευταίαστιγμήκαιαπότομαείχεεκ δηλωθείηαμέλειατηςμετοναστρίψειδεξιάαδιαφορώνταςγια τογεγονός ότι οεφεσίβλητος ερχόταναπότηναντίθετηκατεύ θυνση μετην μοτοσυκλέτα του,ότι οεφεσίβλητος δενμπορούσεναείχεπροβλέψει ότιη εφεσείουσα θαήταναμελής,καιότι δενμπορούσεναείχεκάμειοτιδήποτεγιανααποφύγειτοατύ χημα,καιγι' αυτόορθάτοπρωτόδικοΔικαστήριο είχεβρειότι ηεφεσείουσα είχεαποκλειστικήευθύνηγιατοατύχημα. Η έφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 35 Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Βίκτωροςν. Χριστοδούλον
(1992)1 AAA 512, 495 Τεμβριώτου ν.Αντωνιάδη
(1994)ΜακρήςκαιΆλλοιν.Χ'Έναγγέλον
(1993)ί AAA.
- 'Εφεση. Έφεσηαπό την εναγόμενηκατάτηςαπόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού(Καλλής,Π.Ε.Δ.)πουδόθηκεστις30Ιανου αρίου, 1992 (Αρ. Αγωγής 3825/92) μετην οποίακαταδικάστηκενα 5 πληρώσειστον ενάγοντατοποσότων£8.500γενικέςαποζημιώσεις γιαοικονομικήζημιάκαισωματικέςβλάβεςπουυπέστησαναποτέ λεσματηςαμέλειαςπουεπέδειξεστηνοδήγησητουαυτοκινήτουτης. Χρ. ΚληρίδηςμεΜ. Φλωρίόη,γιατην Εφεσείουσα. Γ.Αγαπίου μεΣτ. Μουσιουτχα(χα),γιατονΕφεσίβλητο. 10 ΠΙΚΗΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσειοδικαστής Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Ο εφεσίβλητος-ενάγων πέτυχε πλήρα>ςστην αγωγήπουκαταχώρισεστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού κατά της εφεσείουσας-εναγομένης, απότην οποία αξίωνε αποζημιώσεις 15 γιαοικονομικήζημιάκαισωματικέςβλάβεςπουυπέστησαναποτέ λεσματηςαμέλειαςπουεπέδειξεστηνοδήγησητουαυτοκινήτουτης. Ο ίδιος κατάτο χρόνο τουδυστυχήματος επέβαινετηςμοτοσυκλέταςτου. Η μηπαραδοχήευθύνηςκαιοδιαζευκτικόςισχυρισμόςτης πως ο εφεσίβλητοςήτανυπαίτιοςσυντρέχουσας αμέλειας,απορρί- 20 φθηκε απότο Δικαστήριο, που εξέδωσεαπόφαση υπέρ του γιατο ποσό πουείχεσυμφωνηθεί απότουςδιάδικουςπριναπότην έναρ ξητηςακροαματικήςδιαδικασίας. Στην υπόσυζήτηση έφεσηοσυνήγορος τηςεφεσείουσαςπρότει νε επανεκδίκασητηςυπόθεσηςγιατίκατάτον ισχυρισμότουπάρα- 25 βιάστηκε το συνταγματικό της δικαίωμα,πουκατοχυρώνεταιαπό τα άρθρα30.2 του Συντάγματοςκαι 6 της ΕυρωπαϊκήςΣύμβασης Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να προχωρήσει δηλαδή η εκδίκασητηςυπόθεσης μέσασεεύλογοχρονικόδιάστημα. Ότανέγινεαναφοράστιςημερομηνίες,κατάτιςοποίεςη υπόθε- 30 σηπέρασεαπόταδιάφορα στάδιαενώπιον τουπρωτόδικου Δικα στηρίου, διαπιστώθηκε παχ;ηεισήγησητουδικηγόρουτηςεφεσείσυσας ήτανόχι μόνον αβάσιμηαλλάκαιάδικη. Η αγωγή καταχω ρίστηκε στις22.8.
- Ηεφεσείουσα προέβησε δυο τροποποιήσεις της εκθέσεωςυπερασπίσεως της. Ητελευταία καταχωρίστηκε την 35 1.12.90καιηΑπάντηση τουεφεσίβλητου στις7.12.
- Πολύσύντο496 1 Α.Α.Δ. 5 Τεμβριώτου ν.Αντωνιάδη Αρτεμίδης, Δ. μα, στις 29.1.91,άρχισε ενώπιον του Δικαστηρίου η ακροαματική διαδικασία,πουήτανμακράκαικοπιώδης. ΟΠρόεδροςτουΔικα στηρίου,πουεπιλαμβανόταντηςυπόθεσης,διορίστηκε στο μεταξύ απότο Ανώτατο Δικαστήριο ως Πρόεδρος του ΜόνιμουΚακουργιοδικείου. Μόλις όμως του παρασχέθηκε ελεύθερος χρόνος,και συγκεκριμένα στις 23.10.91,συνέχισετην ακρόασητηςυπόθεσης η οποία και περατώθηκε σε δυοδικάσιμες. Εξέδωκε δε την εμπερι στατωμένηαπόφασητουστις30.1.
- Ενόψει των πιοπάνωδείξαμεαπό τηνέδρατηναντίδρασημας 10 στηνεισήγησητουσυνηγόρουτηςεφεσείουσας,γιατίκρίναμεπωςη υπόθεσηπροχώρησε στοΔικαστήριο μεπερισσήκαι παραδειγματι κή σπουδή. Οσυνήγορος τροποποίησετότετον ισχυρισμό του,για ,να μαςπροτείνει πωςηένσταση τουαφορούσε στο χρόνο πουμε σολάβησε απότης αναβολήςτης δίκης μέχρι της επανέναρξηςτης, 15 λόγω του διορισμού του δικάσαντος Προέδρου στο Μόνιμο Κα κουργιοδικειο. Μαςπαρέπεμψεδεσεπαλαιότερεςαποφάσεις,στις οποίες εκφράζεταιπράγματιη άποψηπωςηακρόασητηςυπόθεσης πρέπειναπροχωρεί απόημέραειςημέραν. Επισημαίνουμε επί του προκειμένου πως το δικαίωμαπου κα20 τοχυρώνεται στοάρθρο30.2 τουΣυντάγματος αφοράστηνεκδίκα σητωνυποθέσεων μέσασεεύλογοχρονικόδιάστημα. Καμιάπρό νοια δεν γίνεται που να σχετίζεται με την ενδιάμεση πορεία μιας υπόθεσης μέχρι της απόφασης. Ανεξάρτητα όμως απόαυτό,θεω ρούμε τηνεισήγηση τουδικηγόρουτηςεφεσείουσας παντελώςαβά25 σιμή. Ηεπίκληση δε απόαυτόν δυο πρόσφατωναποφάσεωντου Ανωτάτου Δικαστηρίου,πουάπτονταιτουδικαιώματοςπου συζη τούμε,δεν προσθέτει τίποτε στα επιχειρήματατουγιατί δεν έχουν σχέσηκαικαμιάεφαρμογήστηνπαρούσαυπόθεση. [Δες Βίχτωρος ν. Χριστοδονλον
(1992)1 Α.Α.Δ. 512 και Μαχρής και Αλλοι ν. 30 Χ'Έναγγέλον0993) 1 Α.Α.Δ.203]. Προχωρούμε στην ουσίατηςέφεσης,τον ισχυρισμό δηλαδή του δικηγόρουτηςεφεσείουσας πωςτοπρωτόδικοΔικαστήριο,σύμφω να μεταευρήματατουως προςταπραγματικάγεγονότα,θα έπρε πε να καταλογίσει σοβαρό ποσοστό συντρέχουσας αμέλειας στον 35 εφεσίβλητο. Ταπιοουσιαστικά ευρήματατουΔικαστηρίουαναφο ρικά μεταγεγονότα είναι ταεξής. Την 1.12.87ηεφεσείουσαοδη γούσετοαυτοκίνητοτηςστηνλεωφόρο ΜακαρίουΓστηΛεμεσό με πρόθεσηναστρίψει στην δεξιάπάροδοΙωάννηΚυριακίδη. Οεφε σίβλητος ερχόταν μετη μοτοσυκλέτα του απότην αντίθετη κατεύ40 θυνση. Η εφεσείουσα ελάττωσε την ταχύτητατης και αργά αργά προχωρούσεδιαγωνίωςστοκέντροτουδρόμου,χωρίςνασταματή497 Αρτεμίδης, Δ. Τεμβριώτου ν.Αντωνιάδη
(1994)σει εντελώς. Όταν ο εφεσίβλητος βρισκόταν σχεδόν μπροστά από το αυτοκίνητο της η εφεσείουσα αύξησε ταχύτηταγια ναστρίψει, οπότανκαιτονκτύπησε. Τοεπίκεντροτηςεισήγησης τουδικηγόρουτηςεφεσείουσαςείναι πωςοεφεσίβλητος πρόσεξε ή θαέπρεπεναεπισημάνει,τηναμέλεια 5 τηςεφεσείουσας όπωςείχεεκδηλωθεί,ναπροχωρείδηλαδήπροςτο κέντρο του δρόμου χωρίς να σταματήσει εντελούς, και να πάρει ο ίδιοςκάποιοαποτρεπτικόμέτρο. Συμφωνούμε με τασυμπεράσματατου πρωτόδικουΔικαστηρί ου. Οεφεσίβλητος είδε την εφεσείουσα να ελαττώνει ταχύτητακαι 10 ναπροχωρείαργάστοκέντροτουδρόμου. Η πορείατουήτανελεύ θερηκαιείχεπροτεραιότηταδιάβασης. Ότανπλησίασεκαιβρισκό τανσχεδόν μπροστάστοαυτοκίνητοτηςεφεσείουσας,αυτήαύξησε ταχύτηταγιαναμπει στηνπάροδο,καιτονκτύπησε. Υπό τιςπερι στάσειςδενυπήρχετίποτεπουθαμπορούσενακάμειοεφεσίβλητος 15 για νααποφευχθείτο δυστύχημα. Επίσηςδεν συμμεριζόμαστε την άποψητουδικηγόρουτης εφεσείουσας πωςο εφεσίβλητος βρέθηκε μπροστά απόεκδήλωση αμέλειας εκ μέρους της,και επομένως θα έπρεπε να πάρει αποτρεπτικάμέτρα. Αντίθετα, ηκίνηση της εφε σείουσας στοδρόμομεσκοπόναστρίψειστην πάροδοήτανη ενδε- 20 δειγμένη. Ηαμέλεια τηςεκδηλώθηκε απότομα ότανο εφεσίβλητος ήτανμπροστάαπότοαυτοκίνητοτης. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδαεναντίοντης εφεσείουσας. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξο δα. 498 25