(1994)28 Ιουνίου, 1994 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/οτές] ΜΑΡΙΟΣ Ι. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, Εφεσείων, ν. CARO TENEKEDZIAN, Εφεσίβλητου. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ.8146) Αμέλεια—Ευθύνη κατόχουακίνητηςιδιοκτησίαςέναντιεπισκέπτησχετικά μεδραστηριότητεςτουκατόχουσ'αυτή— Είναι ηίδια, ανεξάρτητααπό του αν ο επισκέπτηςείναιπροσκεκλημένος (invitee) ήαπλός αδειούχος (licensee) — Επισκέπτης σε πολυκατοικία πάρκαρετο αυτοκίνητο του στοχώροστάθμευσηςστοπροαύλιοτηςπολυκατοικίας, τουοποίονχώ- 5 ρου ηείσοδος ήτανανοικτήχωρίςοποιαδήποτεαπαγορευτική ήπροει δοποιητική πινακίδα— Σύγκρουσητον αυτοκινήτουτου συζύγουτης ιδιοκτήτριας τηςπολυκατοικίας με το αυτοκίνητο τον επισκέπτη ενώ εκείνο ήταν σταθμευμένο— Ο ιδιοκτήτης ήταν υπεύθυνοςέναντι του επισκέπτη, καιδενμπορούσε να ισχυρισθείτηνύπαρξηεσωτερικούκα- 10 νονισμού τηςπολυκατοικίαςμεβάσητονοποίο ηστάθμευσηστοχώρο εκείνοήταναπαγορευμένηακόμηκαιστουςενοίκουςτηςπολυκατοικίας. Ενώ ο εφεσείων οδηγούσε το αυτοκίνητο του προς ταπίσω μέσα στο προαύλιο πολυκατοικίας που ανήκε στην γυναίκα του, χτύπησε στο αυτοκίνητοτου εφεσίβλητου πουήτανσταθμευμένο εκεί καιπρο- 15 κάλεσε σ'αυτό ζημιές. Οεφεσείων δέχθηκε ότι ήτανένοχος αμέλειας, αλλάισχυρίσθηκε ότιδενυπήρχεευθύνηέναντιτουεφεσίβλητου,διότι οεφεσίβλητος δενείχεδικαίωμαναεισέλθειστοπροαύλιοκαινασταθ μεύσει εκεί πουείχε σταθμεύσει. Οεφεσίβλητος είχεεισέλθειστοπρο αύλιο της πολυκατοικίας απόανοικτή είσοδο στην οποίαδενυπήρχε 20 οποιαδήποτε απαγορευτικήήπροειδοποιητική πινακίδα,για να επι σκεφθείφίλητουσεκάποιοδιαμέρισματηςπολυκατοικίας. Ο εφεσεί ων ισχυρίσθηκε ότι με βάσηεσωτερικό κανονισμό τηςπολυκατοικίας δενεπιτρεπότανηστάθμευσηστοπροαύλιοσεκανένανούτεακόμακαι στους ενοίκους της πολυκατοικίας. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε- 25 ότιοεφεσίβλητος ήταννόμιμαστονχώροτουπροαυλίουκαιότιοεφε- 504 1A.A^\. Κυριακίδηςv. Tenekedzlan σείων είχεευθύνηέναντι του,καιεξέδωσεαπόφασηεναντίον τουγια τις συμφωνηθείσεςζημίες. Αποφασίσθηκεότι: 5 10 Ανεξάρτητα του ανοεπισκέπτης σεακίνητη ιδιοκτησία είναιπροσκεκλημένος(invitee) ήαπλόςαδειούχος (licensee), τοκαθήκοντουκα τόχου της ιδιοκτησίας σχετικά με δραστηριότητες του σ'αυτή είναιτο ίδιο. Στηνπροκειμένηπερίπτωση,ηύπαρξηανοικτήςεισόδουκαθώςκαι ηαπουσίαοποιασδήποτεαπαγορευτικήςήπροειδοποιητικήςπινακίδας ότιηείσοδοςστονχώροεκείνοήταναπαγορευμένη,καθιστούσετονεφεσίβλητοπου είχεμεταβεί στην πολυκατοικία για ναεπισκεφθεί ένοικο τηςπολυκατοικίας όχι επεμβασίααλλάνόμιμοεπισκέπτη. Κατάσυνέ πεια, ορθάτοπρωτόδικο Δικαστήριο είχε αποφασίσει ότιοεφεσείων ήταν υπεύθυνοςγιανααποζημιώσει τον εφεσίβλητογιατις ζημιές που είχεπροκαλέσειστοαυτοκίνητοτουμετηνσύγκρουσητουσ'αυτό. 15 Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Α. Π. ΦραγκεσκίδηςΑτό &Σία ν. ΙωάννηςΜάμα
(1989)1Α.Α.Δ. (Ε) 70, Edwards v.RailwayExecutive[1952]2All E.R. 430, Δημοκρατία ν.Παπαζησίμον
(1989)1 ΑΛΛ. (Ε)599, 20 BritishRailwaysBoardv. Herrington[1972] 1AllE.R. 749, RobertAddieandSons(Collieries)Ltdv. Dumreck[1929]A.C. 358. Έφεση. 25 Έφεση απότον εναγόμενοκατά της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρεστής, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 30Απριλίου, 1990 (Αρ. Αγωγής 7279/88)μετην οποία καταδικάστηκε στην πληρωμήαποζημίωσης γιατησυμφωνηθείσα ζημιάστο αυτοκίνητο του ενάγοντος και απορρίφθηκεηανταπαίτησήτου. Ο εφεσείων παρουσιάσθηκε Αυτοπροσώπως. Χρ. Χρύσανθου, για τον Εφεσίβλητο. 30 CUT.adv. wit. 505 Κυριακίδηςv. Tenekedzian
(1994)ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οΔικαστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Οεφεσείων δεναμφισβητείπλέον ότι ησύγκρουση τουαυτοκινήτουπουοδηγούσε μετοαυτοκίνητοτου εφεσίβλητου οφειλότανστηναποκλειστικήτουαμέλεια. Τοαυτοκί- 5 νητο τουεφεσίβλητου ήταν σταθμευμένο καιενώήταν απόλυτα ορατό,οεφεσείων προσέκρουσε σ'αυτόοδηγώνταςπροςταπίσω, χωρίς να το αντιληφθεί. Οεφεσείων επιδιώκει τον παραμερισμό της πρωτόδικηςαπόφασηςμετηνοποίακαταδικάστηκεστηνπλη ρωμή αποζημίωσης για τη συμφωνηθείσα ζημιά του εφεσίβλητου 10 καιαπορρίφθηκε η ανταπαίτησήτουεπειδή,όπωςυποστηρίζει,δεν υπείχε καθήκονεπιμέλειας έναντι του εφεσίβλητου. Η σύγκρουση έγινεστην αυλήπολυκατοικίαςπουανήκεστησύζυγο τουκαι, κα τάτον ισχυρισμό του,οεφεσίβλητος παράνομαστάθμευσετοαυτο κίνητο του εκεί. Οεφεσίβλητος υποστήριξε πως ήτανπροσκεκλη- 15 μένος (invitee)ήαδειούχος(licensee)αφούστάθμευσεστοπροαύλιο για ναεπισκεφθεί φίλητου,ενοικιάστρια διαμερίσματος τηςπολυ κατοικίας. Η δίκηδιεξάχθηκεπάνωστηβάσηπωςοεφεσείων,που είναιδικηγόροςκαιχειρίστηκε τηνυπόθεσητουπροσωπικά, ήτανο κάτοχοςτουπροαυλίου. 20 Ηκατάτο κοινοδίκαιο διαφοροποίησηωςπροςτο οφειλόμενο καθήκον ανάλογα μετοανοζημιούμενος είναι προσκεκλημένος ή απλός αδειούχος, άρθηκε με τον Occupiers' Liability Actτου1957 που ουσιαστικάυπήγαγεκαιτουςδυοστηνκατηγορίατων επισκε πτών (visitors)μετην αναγνώρισηέναντι τουςτουχαρακτηρίζαμε- 25 νου ως κοινού καθήκοντος επιμέλειας. ΕνώοOccupiers'Liability Act του 1957 δεν μαςαφορά,(όπωςκαιοομώνυμος του 1984) ορ θά σημείωσετοπρωτόδικο Δικαστήριο πως και κατά τοκοινοδί καιο οφειλότανκοινό καθήκονεπιμέλειας στους προσκεκλημένους και στους αδειούχους αδιακρίτως αναφορικάμεδραστηριότητες 30 τουκατόχουστοακίνητο(current operations -activityduty)σεαντι διαστολήπροςτοπιόπεριορισμένο καθήκοντουαναφορικάμετην στατική κατάστασητουακινήτου (occupancy duty). [Βλ. την ανά λυσητουθέματοςστηνΛ.Π. ΦραγκεσκίδηςΛτδ&Σία καιΆλλοςν. ΙωάννηςΜάμα
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε)70]. Θαπροσθέταμεπωςαυτήη 35 πτυχήτουκοινοδικαίουβρήκετηνέκφρασητηςσας ίδιεςτιςδιατά ξεις τουάρθρου 51
(2)(β) τουπερί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Τοάρθρο,ενώθεσμοθετεί τηνύπαρξηκαθήκοντοςεπιμέ λειαςτουκατόχουακινήτουέναντιόλωντωνπροσώπωνπουνόμι μαβρίσκονται σ'αυτόήίων οποίωνη περιουσία βρίσκεται μέσαή 40 πάνωο' αυτόήτόσοπλησίον τουώστε,κατάτησυνήθηπορείατων 506 1 ΑΛΛ. Κυριακίδης v. Tenekedzian Κωνσταντινίδης, Δ. πραγμάτων,ναεπηρεάζονταιαπότηναμέλεια,δεναναγνωρίζειτέ τοιο καθήκον σε σχέσημε την κατάσταση,τη συντήρηση ήτην επι διόρθωση τουακινήτουέναντι απλούαδειούχου. Σ'αυτήτηνπερί πτωση, αναγνωρίζει μόνοκαθήκονπροςπροειδοποίηση τουαπλού 5 αδειούχου γιακάθεκρυμμένο ήλανθάνοντα κίνδυνο μέσα ή πάνω στοακίνητοτονοποίοοκάτοχοςγνωρίζει ή πρέπειναθεωρηθεί ότι γνωρίζει. Στοπλαίσιο αυτόκαιγιατουςσκοπούς αυτήςτηςρύθμι σης,τοάρθροπαρέχεικαιτονορισμό τουαπλούαδειούχου. Θατον παραθέσουμεγιατί ηαπόδειξητέτοιας ιδιότητας συνιστά ό,τι ελά10 χιστο μπορεί ναγεννήσει τοκοινό καθήκονεπιμέλειας όταν μιλού με για δραστηριότητες στο ακίνητο, έννοια που περιλαμβάνει και τηνοδήγηση αυτοκινήτου. Δεν αμφισβητείται πωςανορθά θεωρή θηκε ο εφεσίβλητος ως αδειούχος, ηέφεση πρέπει να απορριφθεί. Λέγειτο άρθρο: 15 "Forthepurposes of this section 'barelicensee' means any person wholawfully comes upon any immovableproperty otherwisethan (
- i)in connection with any business in whichthe occupier of the property is interested, or 20 (
- ii)in the lawful performance of any public duty under the provisionsof any enactment orotherwise, and includes theguests,not beingguests for reward,and the servants of theoccupier of any immovable property." Σεμετάφραση: 25 "Γιατουςσκοπούς τουπαρόντοςάρθρου'απλόςαδειούχος'σημαίνει οποιοδήποτε πρόσωποπουεισέρχεται νόμιμα σεακίνητη ιδιοκτησία άλλωςή (ι) συναφώς προς εργασία στην οποίαέχεισυμφέρον οκάτο χος της ακίνητης ιδιοκτησίας-ή 30 35 (ιι) κατάτηνόμιμηεκτέλεσηδημόσιουκαθήκοντοςδυνάμειτων διατάξεωνοποιουδήποτενομοθετήματος ήάλλως πως, και περιλαμβάνει τους προσκεκλημένους, που δεν είναι προ σκεκλημένοι επ' αμοιβή, και τους υπηρέτες του κατόχου οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας". Η ιδιότητατουαδειούχου μπορεί νααποκτάται ως αποτέλεσμα ρητήςάδειαςή νασυνάγεται απότησυμπεριφορά τουκατόχουστο 507 Κωνσταντινίδης,Λ. Κυριακίδηςv.Tenekedzian
(1994)πλαίσιο τουσυνόλουτων περιστάσεων. (Βλ. Edwards v. Railway Executive[1952]2AllE.R.430.) Οιδιάδικοιήτανάγνωστοιμεταξύ τους. Ηενοικιάστριαπουθαεπισκεπτότανοεφεσίβλητος,σύμφω να μετημαρτυρία,δενείχεδικαίωμακατοχήςή άλλοδικαίωμαως προςτηχρήσητουπροαυλίουτηςπολυκατοικίας. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο δέχθηκε ότι οεφεσίβλητος δεν στάθμευσε το αυτοκίνητο του στο προαύλιο παράνομααλλά δυνάμει άδειαςπουσυναγόταν απότησυμπεριφοράτουεφεσείοντα Ταστοιχεία πουσυνυπολόγι σεφαίνονταιστοπιχ» κάτωαπόσπασμααπότηναπόφασητου: 5 "Σημειώνωκατ'αρχήτογεγονός ότιυπάρχειείσοδος ειςτηναυ- 10 λήτηςπολυκατοικίας,η οποίαόπωςφαίνεταικαιαπότοτεκμή ριο 1 είναιανοικτή. Δενυπάρχειοποιαδήποτεμαρτυρίαότιηεί σοδος της αυλής ελέγχεται μεοποιοδήποτε τρόπο. Πρόκειται για μιαμεγάληκενήαυλή,στηνοποίαυπάρχουν4ή 5καλυμμέ νοι χώροι στάθμευσης και παρά τηθέσητόσο του εναγομένου 15 όσο και της συζύγου του ότι δεν επιτρέπουν σεάλλο πρόσωπο νασταθμεύει ούτεακόμακαιειςτηνενοικιάστριαφίλητουενά γοντα,διερωτάταικάποιοςγιατίοεναγόμενοςκαιησύζυγοςτου διατηρούν4χώρουςστάθμευσηςχωρίςναεπιτρέπουνσεάλλους πουμένουνστηνπολυκατοικίανατουςχρησιμοποιούν. Τοπλέ- 20 ον βασικόόμως τοοποίο το Δικαστήριο σημειώνει είναι τογε γονός ότιπουθενά εις το χώρο αυτόδεν υπάρχειοποιαδήποτε πινακίδα,ηοποίανααναφέρειότι ηείσοδος καιπαραμονή εις τον ανοικτόαυτόχώρο είναι απαγορευμένη. Οενάγονταςβρέ θηκεεκείόχιγιαοποιοδήποτεπαράνομοσκοπόαλλάγιαναεπι- 25 σκεφθεί πρόσωπο τοοποίο διέμενε ειςτην πολυκατοικία, της οποίαςπολυκατοικίαςπροέκτασηείναιη αυλή,εντός τηςοποί αςστάθμευσε τοόχηματου." Συμφωνούμε μετοπρωτόδικο Δικαστήριο. Δενμπορεί κάτω απότέτοιες συνθήκεςναισχυρίζεται οεφεσείων πωςοεφεσίβλητος 30 ήτανήμπορούσεκανναδιανοηθείότιήταν"επεμβασίας". Τοπρο αύλιοήτανπροσαρτημένοστηνπολυκατοικία, ήτανδιαμορφωμένο ως χώρος στάθμευσης καιεύλογα μπορούσε ναθεωρηθεί ότι ήταν επιτρεπτόναχρησιμοποιηθεί απόεπισκέπτες ενοίκωντηςπολυκα τοικίας. Η ιδιαίτερη διευθέτηση μεταξύ του εφεσείοντα και των 35 ενοικιαστών του,ήτανεσωτερικό τους θέμα. Στηναπουσίαάλλου στοιχείου, δενάγγιζετονεφεσίβλητο. (Βλ. σχετικάμετηθέσητων προσώπων που επισκέπτονται ενοικιαστές ακινήτου Chartesworth &Percy onNegligence7ηέκδοση,σελ.452,παραγρ.7-75 καιSalmond -HeustonontheLaw ofTorts 19ηέκδοση,σελ. 319. 40 508 1 ΑΛΛ. Κυριακίδηςv.Tenekedzian Κωνσταντινίδης, Δ. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο διατύπωσε και τηγνώμηπωςο εφε σείων δεν θα απαλλασσόταν ευθύνης ακόμα και στην περίπτωση πουθαεθεωρείτοότιοεφεσίβλητοςστάθμευσεπαράνομαστοπρο αύλιο. Αναφέρθηκεσχετικά στηνυπόθεσηΔημοκρατία ν. Ηλέκτρα 5 Παπαζησίμον
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε)599στηνοποίααναλύθηκεηαπό φασητηςΔικαστικής ΕπιτροπήςτωνΛόρδωνστηνυπόθεσηBritish RailwaysBoard v.Herrington [1972]1 All E.R. 749 πουανέτρεψε τηνπαραδοσιακήαντίληψη [Βλ.RobertAddieandSons(Collieries) Ltd v.Dwnbreck [1929]A.C. 358] ως προς τηνπλήρη ανυπαρξία 10 καθήκοντοςεπιμέλειαςέναντιπαρανόμωςεπεμβαίνοντος σε ακίνη τηιδιοκτησία. Δενχρειάζεταιναδούμεκατ'έφεσητοθέμααπόδια ζευκτικήσκοπιάκαιδενθαεπεκταθούμε. Ηέφεση αποτυγχάνεικαιαπορρίπτεταιμεέξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα 15 509