1ΑΑΛ. 29 Ιουλίου, 1994 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΩΝ ΚΕΑΝ ΛΤΔ, Εφεσείοντες, ν. ΚΩΝΣΤΆΝΤΙΑς ΑΝΔΡΕΟΥ, Εφεσίβλητης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8750) Αμέλεια — Εργατικό ατύχημα— Συντρέχουσα αμέλεια— Περιστασιακή εργάτρια, την πρώτη ημέρατης εργασίαςτης,τοποθέτησετοχέρι της μέσα σεπεριστρεφόμενο κύλινδρο σεβάθος35πόντωνμεαποτέλεσμα να τραυματισθεί— Κρίθηκεότι ήταν και ηίδιαένοχοςσυντρέχουσας αμέλειαςσεποσοστό25%,παρά τοότι ηκύριαευθύνηβάρυνε τουςερ γοδότες τηςδιότι δεντηςείχαν δώσειτις απαιτούμενεςοδηγίες για τη χρήσητουμηχανήματος. Αποζημιώσεις — Ύ-ψος αποζημιώσεων — Ακρωτηριασμός τηςπρώτης φάλαγγας τουαντίχειρα, δείκτηκαιτουμεσαίουδαχτύλου τουαριστε ρούχεριούκοπέλλαςηλικίας 17χρονών—Γενικέςαποζημιώσεις£7.000 κρίθηκανέκδηλα ανεπαρκείςκαιαυξήθηκανσε£10.000. Η εφεσίβλητη, πουκατάτην ημερομηνία του ατυχήματος ήταν 17 χρονών,είχε προσληφθεί απότηνεφεσείουσα σανπεριστασιακήεργά τρια. Τηνπρώτηημέρατηςεργασίας,καιενώασχολείτο μετην συλλο γή"ψΰχαςαπόέναπεριστρεφόμενο κύλινδροτηςέπεσετοφτυαράκιμέ σασ'αυτόκαιστηνπροσπάθειατηςνατοπιάσειέβαλετοαριστερότης χέρι μέσα στον κύλινδρο σε βάθος 35 πόντων μεαποτέλεσμα να υπο στείακρωτηριασμότηςπρώτηςφάλαγγαςτουδείκτη,τουαντίχειρακαι τουμεσαίουδακτύλου. Υπέφερε αρκετούςπόνους,έχασετην λειτουρ γικότητα τουαριστερού τηςχεριού και είχε προβλήματαστο ναεργα σθεί εκτός οικίαςωςεπίσης στις οικιακές εργασίεςκαιπλείστες άλλες εργασίες. Επιπλέον είχε ψυχολογικά προβλήματακαι στο μέλλονπι θανόνναχρειαζότανναυποβληθεί σεπλαστικές χειρουργικές επεμβά σειςγιαβελτίωση τηςκατάστασηςτης. 553 ΚΕΑΝ ΛΤΔ v. Ανδρέου
(1994)To πρωτόδικο Δικαστήριο, αφούβρήκε ότι η εφεσείουσα δενείχε δώσειοποιεσδήποτεοδηγίεςστηνεφεσίβλητηγιατηνδιεξαγωγήτηςερ γασίας της, έκρινε ότι ηεφεσείουσα είχε αποκλειστική ευθύνηγιατο ατύχημακαιεπιδίκασευπέρτηςεφεσίβλητης,ί)£7.000σανγενικέςαπο ζημιώσεις, ϋ)£3500απώλειαμελλοντικών ημερομισθίων, iii)£640ει- 5 δικές αποζημιώσεις,καιiv) τόκο προς 6% ετησίως πάνωστις£7.640 απότηνκαταχώρισητηςαγωγής,πλέονέξοδα. Μετηνέφεσητηςηεφε σείουσα πρόσβαλετηναπόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουαναφο ρικά με την ευθύνη,ισχυριζόμενη ότι το εύρηματουΔικαστηρίουγια αποκλειστικήευθύνητηςήτανλανθασμένο,ενώηεφεσίβλητη μεαντέ- 10 φεσηπρόσβαλετούψοςτωνγενικών αποζημιώσεωνωςεπίσηςκαι αυ τότης αποζημίωσηςγιααπώλειαμελλοντικών ημερομισθίων, σανέκ δηλαανεπαρκές. Αποφασίσθηκεότι: (α) ΠαρόλοότιορθάτοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεκαταλήξειστο 15 συμπέρασμα πως η εφεσείουσα είχε την κύρια ευθύνη για το ατύχημα,διότι δενείχεδώσει οποιεσδήποτε οδηγίες στηνεφε σίβλητηγιατηνδιεξαγωγήτηςεργασίαςτης,εντούτοις,από τα γεγονότα όπωςδιαπιστώθηκαναπότοπρωτόδικοΔικαστήριο, καιιδιαίτερατογεγονόςότιηεφεσίβλητηπουήτανσεκαλήηλι- 20 κίανακρίνει τονκίνδυνοπουεμπεριείχε η πράξητης,είχετο ποθετήσει τοχέριτηςσεπεριστρεφόμενοκύλινδροσεβάθος35 πόντων με αποτέλεσμα να τραυματισθεί, καταδείκνυαντην ύπαρξησυντρέχουσας αμέλειας εκ μέρους της,που έπρεπενα καθορισθεί στοποσοστό του25%. 25 (β) Ενώαναφορικάμετιςεπιδικασθείσεςαποζημιώσειςγιαμελλο ντική απώλεια ημερομίσθιων δεν συνέτρεχε λόγος επέμβασης του Εφετείου, αναφορικάμετις επιδικασθείσεςγενικές αποζη μιώσεις,υπότιςπεριστάσεις,τοεπιδικασθένποσόήτανέκδηλα ανεπαρκέςκαιέπρεπενααυξηθείστις£10.000. 30 Ηέφεσηκαι ηαντέφεσηεπιτρά πηκαν εν μέρει χωρίς διαταγή γιαέξοδα. 'Εφεση. Έφεσηαπότους εναγόμενους κατάτηςαπόφασηςτου Επαρχία- 35 κοΰΔικαστηρίουΛεμεσού(Αναστασίου,Π.ΕΛ.)πουδόθηκεστις 29 Απριλίου, 1992 (Αρ. Αγαιγής2053/88)μετηνοποίαεπιδικάστηκετο ποσό ταϊν £11.640 σαν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις καιαπώ- 554 1 ΑΛΛ ΚΕΑΝΑΤΑ ν. Ανδοέου λεία μελλοντικών ημερομισθίων γιαατύχημαπουσυνέβη στοεργο στάσιοτων εναγομένων. Π. Παύλου,γιατους Εφεσείοντες. Χρ. Πουργονρίδης,γιατηνΕφεσίβλητη. 5 Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει οαδελφόςΔικαστής Γ.Παπαδόπουλος. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.: Ηεφεσίβλητη κατάτον ουσιώδηχρό νο ήτανένανεαρόκορίτσι 17χρόνων,πουεργοδοτήθηκεπεριστα10 σιακάστοεργοστάσιο τωνεφεσίβλητων. Τηνπρώτημέραπουπήρε δουλειά,ενώασχολείτο μετο μάζεματηςψύχοςαπό έναπεριστρε φόμενο κύλινδρο,τηςξέφυγε το φτυαράκι μετοοποίο μάζευετην ψύχα,έπεσεμέσαστονπεριστροφικόκοχλία,αυτήέβαλετοχέριτης γιανατο,μαζέψει φοβούμενηπωςηπεριστροφήτουμέσαστονκο15 χλίαθαπροξενούσε ζημιέςστημηχανή,αλλάδυστυχώςοπεριστρε φόμενοςκοχλίαςάρπαξεταδάχτυλατηςμεαποτέλεσματονακρω τηριασμότουαντίχειρατης,τουδείχτουκαιτουμεσαίουδαχτύλου τουχεριούτης. 20 Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε πως οι εφεσείοντες ήσαν οι αποκλειστικοίυπεύθυνοιγιατοδυστύχημα. Επεδίκασεδεστηνεφε σίβλητη το ποσό των£11.140,το οποίοαντιπροσωπεύει£7.000γε νικές αποζημιώσεις, £3.500 απώλεια μελλοντικών ημερομισθίων και£640ειδικέςαποζημιώσεις. Επεδίκασεδεκαιτόκοπρος6%ετη σίωςεπίτουποσούτων£7.640, πλέονδικηγορικάέξοδα. 25 OL εφεσείοντες με την έφεση τους προσβάλλουν το εύρηματου πρωτόδικουΔικαστηρίουωςπροςτηναμέλεια Κατάτηνεισήγηση τουςηεφεσίβλητηήτανηαποκλειστικάυπεύθυνηγιατοδυστύχημα, τουλάχιστον είναι υπεύθυνησε,μεγάλοβαθμόσυντρέχουσας αμέ λειας. 30 Από την πλευράτηςηεφεσίβλητη καταχώρισε ειδοποίηση στην έφεσητων εφεσειόντων καιζητάαπότο Εφετείο όπωςη απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου τροποποιηθεί.ώστενα αυξηθούν οι γενικές αποζημιώσεις,καθώςκαιοιαποζημιωσεις γιαμελλοντικές απώλειες εισοδημάτων. 555 Παπαδόπουλος,Δ. ΚΕΑΝ ΑΤΑ ν.Ανδρέου
(1994)Τα ευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου ως προς τοντρόπο πουέγινετοδυστύχημα συνοψίζονται σταπιοκάτω: "... και δέχομαι τηθέσηότι κανείς δεν τηςυπέδειξε πώςνα κά-. μνει την εργασία της εκείπου την έστειλαν και ότι τοατύχημα έγινεμετάπαρέλευση λίγων λεπτώνμετά πουη ενάγουσα έπια- 5 σεδουλειάστο μηχάνηματούτοόπουπήγεγιαπρώτη φοράαπό τονκαιρόπουεργοδοτείται απότους εναγόμενους. Δενυπήρξε αντίθετηή αντικρουστική μαρτυρίααπό τηνπλευράτωνεναγο μένων πλην τουγεγονότος ότι οι εναγόμενοι θεωρούν ότι η ερ γασίαστην οποίαεργαζότανη ενάγουσαήταντόσοαπλήκαιεύ- 10 κοληπουδενχρειαζόταννατηςεξηγήσεικανείςπώςνατηνκά μει. Εκείνοτώραπουχρήζειεξέτασης είναικατάπόσομεταγε γονότα που αναφέρονταιπιο πάνωυπήρξε αμέλεια εκ μέρους των εναγομένων Στηνπροκειμένη περίπτωση ευρίσκω ότι οι εναγόμενοι απέ- 15 τυχαν να δώσουν ικανοποιητικές οδηγίες στην ενάγουσα που ήτανένανεαρόπρόσωποηλικίας 17ετώνκαιχωρίςοποιαδήπο τεπείραστομηχάνημαπουαποτελούσε μέροςτηςεργασίαςεκεί νηςπαράτογεγονός ότιαυτήήτομιααπλήκαιεύκολη εργασία. Διαφωνώμετηθέσητωνεναγομένων ότιοιοδηγίεςπουδόθηκαν 20 στην Ενάγουσα να βοηθάτην Μ.Ε.3 Δήμητρα Γιάλλουρου σή μαιναν (εννοούσαν) μόνο να μεταφέρει τες σίγκλες και όχι να μαζεύει φλούδα. Εχω τηγνώμη ότι ηφράσηβοηθώκάποιοεν νοείπροσφέρω βοήθειακαι/ή κάμνωμέρος όλων των εργασιών που αυτός ασχολείται. Πέραντούτου ημαρτυρίατης Ενάγου- 25 σαςκαιτηςΜ.Ε.3είναικαθαρή,"ότικάμνωεγώνατοκάμνεικαι εκείνη*'. Γι' αυτούς τους λόγους ευρίσκω on οι Εναγόμενοι έχουν αμέλειακαιευθύνονταιγιατοπαρόνατύχημα." Από τα ευρήματατου πρωτόδικουΔικαστηρίου προκύπτεικα θαρά πως ο πρωτόδικος Δικαστής απέδωσε αποκλειστική ευθύνη 30 στους εφεσείοντες γιατί επιφόρτησαν την εφεσίβλητη μεκάποια δουλειά που εμπεριείχε το στοιχείο του κινδύνου, χωρίς να της έχουνδοθείοποιεσδήποτεοδηγίεςωςπροςτοντρόποτηςδιεξαγω γής της εργασίας,για να αποφευχθεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο δυ στύχημα. 35 Είναι εισήγησητουδικηγόρουτων εφεσειόντων ότι ηεφεσίβλη τηέφερε αποκλειστική ήΛίαιμεγάλη ευθύνη,γιατίήτανμιακοπέλα 17χρόνων και εχειρίζετο ένααπλούστατο μηχάνημα Ο κίνδυνος πουυπήρχεσεπερίπτωσηπουκάποιοςέβαζετοχέριτουμέσαστον περιστρεφόμενο κοχλίαήταντόσοεμφανής,πουδενχρειάζοντανει- 40 556 1 AAA. KEAN ATA v. Ανδρέου Παπαδόπουλος, Α. δικές οδηγίες ήπροφυλάξεις. Πέραντούτου,οκοχλίας ευρίσκετο σεέναβάθος30περίπουπόντωνπουέπρεπενακαταβάλεικάποιος συνειδητήπροσπάθειαγιαναβάλειτοχέριτουμέσα. Απετέλεσειδι αίτερολόγοέφεσηςηεισήγησηότιδενυπήρχεστηνΕκθεσηΑπαιτή5 σεωςισχυρισμός γιααμέλειατουείδουςπουδιαπίστωσετοπρωτό δικοΔικαστήριο. Επίσηςήτανη εισήγησητουκ. ΠαύλουότιτοΔι καστήριο κατά ένα γενικό τρόπο αποφάσισεπως η αποκλειστική ευθύνηβαρύνειτουςεφεσείοντες, χωρίςναεξετάσεικαθόλουτοθέ ματηςσυντρέχουσας αμέλειας, πράγμαπουήταντοβασικόεπιχεί10 ρήματωνεφεσειόντων κατάτηνεκδίκαση. Οκ.Πουργουρίδηςυπε στήριξετηνπρωτόδικηαπόφαση. Εισηγήθηκε ότι ηαναφοράστην Εκθεση Απαιτήσεως σεπαράλειψηπαροχήςοδηγιώνκαι γενικότε ρα σε παράλειψηδιατήρησης ασφαλούςσυστήματος εργασίας, κά λυπτετηνπερίπτωση. 15 Έχουμεεξετάσειμεκάθεδυνατήπροσοχήτιςεισηγήσειςτωνευπαιδεύτωνδικηγόρωντωνεφεσειόντων καιτηςεφεσίβλητης,σχετι κά μετο θέματης αμέλειας. Έχουμεκαταλήξει ότι τοπρωτόδικο Δικαστήριοορθάκαταλόγισεευθύνηστουςεφεσείοντες γιατουςλό γουςπουαναφέρονταιστην απόφασητου,οι οποίοιβρίσκουμε ότι 20 καλύπτονταιαπότηνΈκθεσηΑπαιτήσεως. Συμφωνούμε όμως με τονκ.Παύλουότι μεβάσηταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστη ρίουθα έπρεπεναείχεβρεθεί ότι καιηεφεσίβλητη ήτανένοχη συ ντρέχουσαςαμέλειας,τηνοποίαυπολογίζουμε σε25%γιατουςπιο κάτωλόγους: Είχεκαλήηλικίανακρίνει τονκίνδυνοπουεμπερι25 είχεη πράξη της. Παρόλοότιγιαπρώτηφοράεργαζότανσε εκείνο το ειδικό μέρος,δεν ήτανηπρώτηφοράπουεργαζότανστο εργο στάσιο. Ητοποθέτησητουχεριούτηςσεέναβάθος35πόντωνμέσα στον περιστρεφόμενο κοχλία ήτανσυνειδητή ενέργεια, στην οποία προέβηχωρίςνααναλογιστεί ενδεχόμενες συνέπειες. 30 Γενικέςαποίηίΐιώσεις: Έχουμεαναφέρειπροηγουμένωςότιηεφεσίβλητηαμφισβητείτα ευρήματατου Δικαστηρίου ως προς τις γενικές αποζημιώσεις,τις οποίες το Δικαστήριο χώρισε σε δύο κεφάλαια. Θα εξετάσουμε πρώτατοθέματηςαπώλειαςμελλοντικών απολαβών. 35 Οκ.Πουργουρίδηςεπιχειρηματολόγησε πωςτοποσότων£3.500 πουδόθηκεήτανχαμηλόκαιέπρεπεναδοθείέναμεγαλύτεροποσό. Αντίθετα οκ.Παύλουεισηγήθηκε πως τοποσόαυτόήτανυπέρμε τραψηλόκαιέπρεπενα μειωθεί. 557 Παπαδόπουλος,Δ. ΚΕΑΝ ΑΤΑ ν.Ανδρέου
(1994)Έχουμεεξετάσειτιςεισηγήσειςτουκ.Πουργουρίδηότιτοποσό αυτό είναιχαμηλό. Δεν έχουμε ικανοποιηθείπωςδικαιολογείταιη επέμβασημαςπροςαύξησητουποσού. Η "αντέφεση"ωςπροςαυ τότο σημείοαποτυγχάνει. Δεν έχειασκηθεί αντέφεσηότι τοποσό των £3.500για απώλεια μελλοντικών απολαβών ήταν υπέρμετρα ψηλόκαιδε μπορούμε ναεξετάσουμε τέτοιοθέμα. 5 Ως προς τιςγενικές αποζημιώσεις έχουμε εξετάσει με κάθε δυ νατήπροσοχήταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου,ταοποία συνοψίζονται ως εξής: "...ηενάγουσαυπέστηακρωτηριασμό(α)τουαντίχει^ος,(β)του 10 δείκτουκαι (γ)του μέσουδακτύλου,όλα στο ύψος τηςπρώτης φάλαγγος,ότι υπέφερε αρκετούςπόνους,έχασετη λειτουργικό τητατουαριστερούχεριούκαιέχειπροβλήματαστοναεργαστεί εκτόςοικίαςως επίσης καισης οικιακέςεργασίες όπωςτοπλύ σιμοτωνπιάτων,τοναστρώνειτοκρεββάτιτης,νακουμπώνει 15 τοπαντελόνι της,νακάνει μπάνιοκαιπλείστες όσεςάλλες πα ρόμοιαςφύσεως εργασίες. Αισθάνεται ναέχειψυχολογικάπρο βλήματα,και μελλοντικά θαχρειαστεί ναυποβληθεί σε πλαστι κέςχειρουργικές επεμβάσειςπροςβελτίωσητηςκατάστασηςτης. (Γεκμ.2) 20 Γιαόλαταπιοπάνωτραύματαόπωςβεβαίωςαυτάπεριγρά φονταιπιολεπτομερώς σας μαρτυρίεςκαιτοιατρικόπιστοποι ητικόπουπαρουσιάστηκεκαιταπροβλήματαπουηίδιαπεριέ γραψε ότι αντιμετωπίζει και έχοντας υπόψη μουτιςαποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότιστις περιπτώσεις των γενικών 25 αποζημιώσεων αυτές θαπρέπει να είναι τέτοιες πουνααποζη μιώσουν έναενάγονταγιαότιυπέφερεευρίσκω ότιτοσφαιρικό ποσότων£7.000είναιλογικόκαιδίκαιουπόταςπεριστάσεις,το οποίοαποτελείτονμέσοόροτωνδύοποσώνπουοιευπαίδευτοι συνήγοροι εισηγήθηκαν. Πέραντούτου καθοδηγητικές είναι οι 30 αποφάσειςParaskevaidesOverseasv.Christoti
(1982)1 C.L.R. pp. 789 καιεπίσης οιαποφάσειςEnglezoudesv. Westminster DredgingCoLtd(βιβλίο Φρ.Νικολαΐδη 6-12), Georghiou v. AntoniouWoodManufactureLtd(βιβλίοΦρ.Νικολαΐδη 6-36) σταποσάτων οποίων έγιναν οιαναγκαίεςαναπροσαρμογέςοι 35 οποίεςκαταλήγουνστοπιοπάνωποσό." Συμφωνούμε μετιςαρχέςπουέχουν εκτεθεί απότονπρωτόδικο Δικαστή,αλλάπιστεύουμεότιμεβάση ταευρήματατουκαιέχοντας υπόψηκαι την αισθητικήπλευράτουακρωτηριασμούπουπλήττει 558 1ΑΛΛ ΚΕΑΝ ΑΤΑ ν. Ανδρέου Παπαδόπουλος,Δ. μιακοπελλίτσα 17χρόνων μεόλαταεπακόλουθα,οι γενικές απο ζημιώσεις κάτωαπόαυτότοκεφάλαιοείναιυπερβολικάχαμηλές. 5 Αφούέχουμεσταθμίσει μεκάθεδυνατήπροσοχήταγεγονότατης υπόθεσης όπως εκτίθενται από τον πρωτόδικο Δικαστή και τα οποίαδεν αμφισβητήθηκαν,αυξάνουμετο ποσό τωνγενικών απο ζημιώσεων στις£10.
- Η έφεσηως προς την αμέλεια πετυγχάνει μερικώς, όπουκατα λογίζεται ευθύνηστην εφεσίβλητη25%. Η"αντέφεση"ωςπροςτοποσότωνγενικών αποζημιώσεωνεπι10 τυγχάνειπάλιμερικώς. Τοποσότων£7.000αυξάνεταιστις£10.
- Ευρίσκουμε ότι η ενάγουσα-εφεσίβλητη δικαιούται εις αποζη μίωσηγιατοποσότων£14.140μείοντοποσότων£3535,πουαντι προσωπεύει το 25% της δικής της ευθύνης. Το τελικό ποσό στο οποίοδικαιούταιείναι£10.
- Επίσης ηεφεσίβλητη, μεβάση την 15 πρωτόδικηαπόφασηπουδεν έχει εφεσιβληθεί αναφορικάμεαυτό το μέρος της,δικαιούταιεις τόκο προς 6% ετησίως επί του ποσού των£7.980απότις30/4/1988,ημερομηνίακαταχώρισηςτηςαγωγής. 20 Αναφορικά μεταέξοδατηςέφεσηςβρίσκουμε ότιδενδικαιολο γείταιέκδοσηδιατάγματοςωςπροςταέξοδα,νοουμένου ότιη έφε~ σηκαιη"αντέφεση"έχουν επιτύχει μερικώς. Ηέφεσηκαιαντέφεσηεπιτυγ χάνουνμερικώςχωρίςέξοδα. 559