(1994)9Σεπτεμβρίου, 1994 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗ TOY GOMMA SAMI AHMET ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΣΤΥΝΟΜΙΑ, (ΑιτήσειςΑρ. 121/94,122/94, 123/94) Προνομιακά Εντάλματα —Αίτησηγια έκδοσηενταλμάτωνhabeascorpus για απελευθέρωση τωναιτητώνπου εκρατούντοδυνάμει διατάγματος τουΠρώτουΑειτουργούΜεταναστεύσεωςμεσκοπότηναπέλασητους από τηνΚύπρο—Κατά τηνημερομηνίαακρόασηςταδιατάγματασύλ ληψηςείχανανακληθείκαι οι αιτητές ήσανελεύθεροι — Κρίθηκε ότι 5 δενμπορούσεναεκδοθείένταλμαhabeascorpusότανοαιτητήςδενβρι σκότανπλέον υπό κράτηση, και τούτο παρά το γεγονός ότι ο αιτητής είχε ζητήσεινα εξετασθείη νομιμότητα τηςκράτησης τον για να επι διώξειαργότερα αποζημίωση γιαπαράνομηκράτηση δυνάμει τον άρ θρον 11.8τον Συντάγματος. 10 Στις 17.8.94,μεβάσηδιατάγματααπελάσεωςκαικρατήσεωςπουεί χε εκδώσει ο Πρώτος Λειτουργός Μεταναστεύσεως με βάση εξουσίες που του χορηγούσε το άρθρο 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανα στεύσεωςΝόμου,Κεφ. 5καιτροποποιήσεις,οι αιτητές συνελήφθησαν καιτέθηκανυπόκράτησηστακρατητήριατηςΑστυνομίας στις κεντρί- 15 κές φυλακές. Μεαιτήσεις τους ημερομηνίας 30.8.94 ζήτησαντηνέκ δοση ενταλμάτων Habeas Corpus για άμεσηαπελευθέρωση τους. Την 1.9.94ο Πρώτος Λειτουργός Μεταναστεύσεως ανακάλεσε ταδιατάγ ματααπελάσεωςκαικρατήσεωςκαιοιαιτητέςαφέθηκαναμέσως ελεύ θεροι. Κατάτην ημερομηνία της ακρόασηςτων αιτήσεων για έκδοση 20 ενταλμάτωνhabeascorpus οιαιτητέςήσανελεύθεροι, ζήτησανόμωςνα επιληφθείτοΔικαστήριο τωναιτήσεωντουςγιανα διαπιστωθείτονό μιμοήμητηςκράτησηςτους μεταξύ 17.8.94 και 1.9.94,ούτως ώστενα δικαιούνταιναεγείρουν αγωγήγιααποζημιώσεις δυνάμειτουάρθρου 11.8 του Συντάγματοςσε περίπτωση που θακρινόταν ότι ηκράτηση 25 τους ήτανπαράνομη. Οι Καθ'ωνηαίτησηισχυρίστηκαν ότι από την στιγμήπουοι αιτητέςείχαναφεθείελεύθεροι δενμπορούσανναεκδο θούντααιτούμεναεντάλματα. Οιαιτητέςεπικαλέσθηκαντηνυπόθεση Πολυκάρπου
(1991)1 Α.ΑΛ. 207, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο είχε 572 1ΧΛΛ. GommaSamiAhmet κ.ά. εκδώσειένταλμαcertiorariγιαακύρωση εντάλματοςσύλληψηςπουεί χεεκδοθείαπό ΕπαρχιακόΔικαστήριο,παράτοότιοαιτητήςείχεήδη αφεθείελεύθερος,ακριβώςγιαναδύναται μετάνααπαιτήσειαποζη μιώσειςγιαπαράνομηκράτηση. 5 10 15 20 Αποφασίσθηκεότι: (α) Τοένταλμαhabeascorpusείναι άμεσοδραστικόμέτρογιατην απελευθέρωση ατόμουαπόπαράνομη ήαδικαιολόγητηκράτη ση,είτεαπότιςαρχέςείτεαπόιδιώτηκαιείναιθεραπείαγιατο πρόσωποπουκρατείται. Δεν είναιτιμωρητικόμέτρο,ούτεμέτρογιααποζημίωση. Δενμπορείναεκδοθείότανέχειπαύσειη κράτηση. (β) Η υπόθεση Πολυκάρπου
(1991)1 Α.ΑΔ. 207 δενείχεσχέση με τηνπαρούσαυπόθεση,διότιεκείνηαφορούσεέκδοση εντάλμα τοςcertiorari,τοοποίοσύμφωναμετην Κυπριακή νομολογία δεν μπορεί να εκδοθεί σε περίπτωση που η προσβαλλόμενη πράξηαποτελείδιοικητικήπράξη,ενώστηνπαρούσαπερίπτω σηταεκδοθένταδιατάγματααπότονΠρώτοΛειτουργόΜετα ναστεύσεωςαποτελούσανδιοικητικέςπράξεις,πουμπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριοδυνάμειτουάρθρου 146τουΣυντάγματος. Οι αιτήσειςαπορρίφθηκαν. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Bamardo v.Ford[1892]A.C. 326, Πολυκάρπου
(1991)1 Α.ΑΛ.207, 25 Ramadan v.ElectricityAuthorityof Cyprus, 1 R.S.C.C. 49, Vassiu'ou v.DisciplinaryCommittees
(1979)1 C.L.R. 46, Economides v.MilitaryDisciplinaryBoard
(1979)1 C.L.R. 177, ReDroushiotis
(1981)1 C.L.R. 708, Frangos v.MedicalDisciplinaryBoard
(1983)1 C.L.R. 256, 30 Christofiv. Iacovidou
(1986)1 C.LR.236. 573 Comma Sami Ahmet κ.ά.
(1994)Αιτήσεις. Αιτήσειςμετιςοποίεςοιαιτητέςζητούντηνέκδοσηενταλμάτων Habeas Corpus adsubjiciendum,ταοποίαναδιατάσσουντηναστυ νομία να τους παρουσιάσει ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, γιανααφεθούνελεύθεροι και/ή αποφυλακισθούν. 5 Δ. ΚακονλλήςμεΑ. Αλεξάνδρου(δ/νίς),γιατους Αιτητές. Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Αρχηγό Αστυνομίας. ΣΤΥΛ1ΑΝΙΔΗΣ, Π.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με τρεις ξεχωριστές αιτήσεις οι αιτητέςζήτησαντην έκδοση ένταλμα- 10 των Habeas Corpus -ad subjiciendum -ταοποίανααπευθύνονται προς την Αστυνομία νατους παρουσιάσει ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου,γιανααφεθούνελεύθεροι και/ήαποφυλακισθούν. Οιαιτήσεις καταχωρίστηκανστις 30 Αυγούστου, 1994,καιορίστη καναπό τοΔικαστήριο τούτοτηνεπομένη- 31Αυγούστου, 1994. 15 ΟδικηγόροςτουΑρχηγού τηςΑστυνομίας Κύπρουδήλωσεενώ πιοντουΔικαστηρίου ότιοιαιτητέςσυνελήφθησανκαιεκρατούντο με Διατάγματαπου εξέδωσε στις 17 Αυγούστου, 1994, ο Πρώτος Λειτουργός Μεταναστεύσεως, μεβάσητις εξουσίες τις οποίεςέχει από το Αρθρο 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νό- 20 μου,(Κεφ. 105καιΝόμοιΑρ.2/72,54/76,50/88,197/89),μέχριςότου γίνουν οι αναγκαίεςενέργειες γιατηναπέλασητους. Οι αιτήσεις αναβλήθηκανγιαακρόασησήμερα. Ο ίδιος Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςδήλωσε σήμερα, και είναι παραδεκτόγεγονός καιαπό τηνπλευράτων αιτητών, ότι 25 ταΔιατάγματαΑπελάσεως καιΚρατήσεωςανακλήθηκαντην 1ηΣε πτεμβρίου, 1994,καιοι αιτητέςαφέθηκανπάραυταελεύθεροι. Τώ ραείναι ελεύθεροι. Ηγέρθητοζήτημαανμπορείναπροωθηθείηαίτησηγιατηνέκ δοση των αιτούμενων ενταλμάτων Habeas Corpus, ενόψει του ότι, 30 παραδεκτά,οιαιτητέςέπαυσανναείναικρατούμενοικαιείναιελεύ θεροι. Ο Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςεισηγήθηκε ότι οσκο πός τηςδιαδικασίαςγιαέκδοσηεντάλματος Habeas Corpus είναιη 574 1ΑΛΛ Gomma Saml Ahmet κ.ά. ΣτυλιανίΛης, Π. έρευνα τουνομίμου τηςκράτησης και, ανη κράτησηδενείναι νόμι μη,ηέκδοσητουεντάλματοςγιααπελευθέρωση τουκρατουμένου. Οδικηγόροςτωναιτητώνεισηγήθηκε ότι,παρόλοότιαυτοί,από 1η Σεπτεμβρίου, 1994, είναι ελεύθεροι, το Δικαστήριο πρέπει να 5 ερευνήσει αν πριν την 1η Σεπτεμβρίου, 1994, οι αιτητές νόμιμα εκρατούντο,μεβάσηταπροαναφερθένταΔιατάγματα,καιναεκδώ σει εντάλματα Habeas Corpus, γιατο λόγο ou, ανήθελεαποφασι στεί ότι η κράτηση δεν ήταν νόμιμη, οι αιτητές δικαιούνται στην έγερση απαίτησηςγιααποζημίωση,μεβάση το Αρθρο 11.8 τουΣυ10 ντάγματος. Τοδικαίωμαελευθερίας καιπροσωπικής ασφάλειαςκατοχυρώ νεται από το Αρθρο 11 του Συντάγματος, το οποίο, ουσιαστικά, αποτελεί αντιγραφήτουΑρθρου5τηςΕυρωπαϊκήςΣυμβάσεωςδιά τηνπροάσπισιν των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καιτων Θεμελιω15 δώνΕλευθεριών, (Ε.Σ.Δ.Α.),ηοποίαείναι μέροςτηςέννομηςτάξης της Κύπρου,γιατί κυρώθηκε με τον περί της ΕυρωπαϊκήςΣυμβά σεως διάτηνπροάσπισιντωνΑνθρωπίνων Δικαιωμάτων (Κυρωτι κός)Νόμοτου 1962, (Αρ.39/62). Ηπαράγραφος2(στ) τουΑρθρου 11τουΣυντάγματος,η οποία 20 αντιστοιχεί μετοΑρθρο5(στ)τηςΕ.Σ.Δ.Α.,προνοεί ότι μπορείένας ναστερηθεί τηςελευθερίας τουστην περίπτωση"συλλήψεωςήκρα τήσεως ατόμουπρος παρεμπόδισιν της άνευαδείαςεισόδου εις το έδαφοςτηςΔημοκρατίας ήαλλοδαπού, καθ' ουεγένοντο ενέργειαι προςτονσκοπόν απελάσεωςήεκδόσεως." 25 30 Η παράγραφος 7τουΑρθρου 11αντιστοιχεί μετην παράγραφο
(4)τουΑρθρου 5τηςΕ.ΣΛ.Α. καιέχει:"7. Πας στερηθείς της ελευθερίας αυτού διά συλλήψεως ή κρατήσεως δικαιούται να προσφυγή εις το αρμόδιον δικαστήριον,ίνατούτοκρίνηταχέωςτηννομιμότητατηςκρατήσεωςκαι διάταξη τηναπόλυοιν αυτού, εάνηκράτησιςδενείναι νόμιμος." Στην επικράτειατης Δημοκρατίας της Κύπρουέχεικαθιερωθεί ότι αρμόδιοΔικαστήριο είναι τοΑνώτατο Δικαστήριο. Το Ανώτα τοΔικαστήριο,μεβάσητοΑρθρο 155.4 τουΣυντάγματος,έχειεξου σία να εκδίδει προνομιακά εντάλματα, μεταξύτων οποίων και τ«> 35 ζητούμενο ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus. Το ένταλμα αυτό έχειεισαχθεί απότηνΑγγλίαπρινακόματηνανακήρυξητηςΔημο κρατίας. 575 Στνλιανίδης, Π. Gomm a SamI Ahmet κ.ά.
(1994)Toένταλμα Habeas Corpus είναι άμεσοδραστικό μέτρο γιατην απελευθέρωσηατόμουαπόπαράνομηήαδικαιολόγητηκράτηση,εί τεαπότιςΑρχές, είτε από ιδιώτη. Είναιθεραπείαγιατοπρόσωπο πουκρατείται. Δεν είναι τιμωρητικό μέτρο,ούτεμέτρογιααποζη μίωση. Δεν εκδίδεταιότανπαύσειη κράτηση. 5 ΣτηνυπόθεσηBarnardoν.Ford[1892]A.C.326,οLord Halsbury, L.C.,είπεστησελ. 333:"... I cannot acquiescein theviewthat some of the learnedjudges below seem to have entertained, that if a Court is satisfied that illegaldetention hasceasedbeforeapplication for thewrithasbeen 10 made, nevertheless the writ might issue in order to vindicate the authority of theCourtagainstaperson whohasonce,thoughnotat the time of the issue of the writ, unlawfully detained another or wrongfullyparted withthecustody of another. MyLords,thisis a viewthat I cannotagreeto. Ithink,undersuch circumstances, the 15 writought nottoissueatall,as it isnottheappropriate procedure for punishing such conduct." Εφόσοδενυπάρχεικράτησηατόμων,γιατίαυτοίαφέθηκανελεύ θεροι την 1η Σεπτεμβρίου, 1994, δεν εκδίδονται τα εντάλματα Habeas Corpus. Ο δικηγόροςτωναιτητώνθέλει ναπροσβάλει τηνομιμότητατης κράτησης τους με ταΔιατάγματαπου εκδόθησαν μεβάσητονπερί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο. ΤαΔιατάγματααυτάαπο τελούν εκτελεστή διοικητική πράξη. Ίσχυσαν απότις 17 Αυγού στου, 1994, μέχρι τηνανάκλησητους-1η Σεπτεμβρίου, 1994. Ηει- 25 σήγηση του δικηγόρου των αιτητών για εξέταση της νομιμότητας τωνΔιαταγμάτωναυτών,πουείχανπεριορισμένη χρονική ισχύ,δε γίνεται δεχτή,ενόψει τουτερματισμού τηςκράτησης. Το Σύνταγμα προβλέπει ότι ηνομιμότητατων εκτελεστών διοικητικώνπράξεων μπορεί ναπροσβληθεί μεπροσφυγήκάτωαπότοΑρθρο 146. 30 Ο δικηγόρος των αιτητώναναφέρθηκεστην υπόθεσηΠολνχάρΛ»υ
(1991)1 Α.Α.Δ.207. Στηνυπόθεσηεκείνη,οαιτητήςζήτησετην έκδοση εντάλματος της φύσεως Certiorari γιατηνακύρωσηΕντάλ ματοςΣυλλήψεως, πουεκδόθηκεαπότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο. Ηφύσητου εντάλματοςCertiorari είναιδιαφορετική. ΣτηνΚύ- 35 προπεριορίζεται μόνοστιςδικαστικέςπράξειςκαιόχι στιςδιοικη τικές, λόγω της Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας που εισήχθη με το Αρθρο 146τουΣυντάγματος-(βλ.HusseinRamadanandElectricity 576 20 1ΛΑΛ. 5 Gomma Sami Ahmet κ.ά. Στυλιανί&ης,Π. Authority of Cyprusand Another 1 R.S.C.C. 49- Vassiliou and Another v.DisciplinaryCommittees
(1979)1 C.L.R. 46' Economides v.MilitaryDisciplinaryBoard
(1979)1 C.L.R.177-InreDroushiotis
(1981)1C.LR. 708-Frangos v.MedicalDisciplinaryBoard
(1983)1 C.LR. 256- ChristofiandOthers v.lacovidou
(1986)1 C.L.R. 236). ΗυπόθεσηΠολυκάρπου, ανωτέρω, δεν έχειεφαρμογήστην πα ρούσαυπόθεση. Γιατουςπιο πάνωλόγους, οιαιτήσεις απορρίπτονται. Οι αιτήοειςαπορρίπτονται. 577