1ΑΑΛ. 17Οκτωβρίου, 1994 [ΠΙΚΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΙΑΚΩΒΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Εφεσείων, ν. THE BERNOULLI TRADING CO.LTD., Εφεσίβλητης. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8299) 5 10 15 20 25 Αντιπρόσωπος— Σύμβαση γενομένη υπό αντιπροσώπουχωρίςαυτός να αποκαλύψει τηνιδιότητα τουήτοόνοματουαντυτροαωπευομένου— Δεσμεύειπροσωπικάτον αντιπρόσωπο, έστωκαι αν τα τιμολόγια εκ δόθηκαν στο όνομα εμπορικής επωνυμίας εγγεγραμμένης στο όνομα του αντιπροσωπευομένου— Άρθρο 190τουπερί ΣυμβάσεωνΝόμου, Κεφ. 149. Πολιτική Δικονομία — Δυνατότητα για καταχώρισηαγωγήςεναντίον προσώπουπου &£ξάνει εργασία με εγγεγραμμένηεμπορική επωνυμία αναγράφοντας την εμπορική επωνυμία αντί το όνομα τονπροσώπου —Δ.7, Θ.11 τωνΘεσμώνΠολιτικήςΔικονομίας—Η πρόνοιαείναιδυ νητικήκαι όχι υποχρεωτική. Με αγωγή της εναντίον του εφεσείοντα προσωπικά η εφεσίβλητη αξίωσε ποσό £172 υπόλοιπο λογαριασμού γιαπωληθέντα εμπορεύμα τα. Στασχετικά τιμολόγια αναγραφότανσαναγοραστής το Corinthia Hotel Apartments. Ο εφεσείων είχε υπογράψει τα τιμολόγια σανπα ραλήπτης, χωρίς να δώσει οποιαδήποτε ένδειξη ότι ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος οποιουδήποτε. Ο εφεσείων πρόβαλε σαν υπεράσπιση ότισεκάθεουσιώδηχρόνοενεργούσε σαναντιπρόσωποςτηςεταιρείας Meljay Estates, ιδιοκτήτριας του ξενοδοχείου Corinthia Hotel Apartments, που ήταν επίσης εγγεγραμμένη εμπορική επωνυμία. Το πρωτόδικοΔικαστήριο,αφούβρήκεότιοεφεσείων ουδέποτεείχεαπο καλύψει ότι συνήπτετηνσύμβασησαναντιπρόσωποςκαιόχι υπότην προσωπικήτου ιδιότητα, αποφάσισε,εφαρμόζονταςτοάρθρο 190του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, ότι ο εφεσείων ήταν προσωπικά υπεύθυνοςγιατοαξιούμενο ποσό. 629 Γεωργιάδηςv. Bernoulli Trad. Ltd
(1994)Κατ' έφεση,οεφεσείων υποστήριξε ότιη εφεσίβλητηόφειλε να είχε ερευνήσει και-να διαπιστώσει ότι'το ξενοδοχείο Corinthia Hotel ApartmentsανήκεστηνεταιρείαMeljay Estates και επίσηςόφειλενα εί χε κινήσει τηναγωγή εναντίον της1εμπορικής επωνυμίας Corinthia HotelApartments. 5 Αποφασίσθηκεότι: (α) Εφόσον οεφεσείων ουδέποτε είχε αποκαλύψειότι ενεργούσε σαν αντιπρόσωποςήτο όνοματουάντιπροσωπευομένου,ορθά τοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεαποφασίσειότιεφαρμοζόταντο . ,• άρθρο 190τουπερί ΣυμβάσεωνΝόμου,Κεφ. 149,δυνάμειτου 10 οποίου ο εφεσείων είχε προσωπική ευθύνηέναντι της εφεσί,ι \ βλητης. Το.γεγονός ότι τατιμολόγια είχανεκδοθεί στοόνομα τουξενοδοχείου δενάλλαζετηνκατάσταση. . ,-,-.•|• (β) Η ύπαρξηεγγεγραμμένης εμπορικήςεπωνυμίας δεν υποχρέωνε , .,t ·,,rτην.εφεσίβλητη νακινήσει τηναγωγή τηςεναντίοντης-εμπορι- 15 . , , .,, ,ΠκήςαυτήςεπωλΤ)μίας,αλλάαπλώςττ]ςώιδεττινδυνατοτητα,αν j , ,,Μ-. -επιθυμούσε, να πράξειτούτο. .ι, . ι. . .• · , - Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. ,'Εφεση. .•••..·..*, , , Έφεση απότον εναγόμενο κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού 20 .,Δικαστηρίου Λάρνακας (Κραμβής,Ε.Δ.) πουδόθηκε σας 24Νοεμ βρίου, 1990(Αρ. Αγωγής 1073/90)υπέρ της εφεσίβλητης εταιρείας και εναντίον τουεφεσείοντα, εναγομένου γιαποσό £172.- πλέον έξοδα, ωςυπόλοιπο λογαριασμού που είχε προκύψει από τιςσυ ναλλαγές των διαδίκωντοκαλοκαίρι του
- 25 '. Ι' , , ,Κλ. Αντωνιάδης γιαΑ. Ποιητή,γιατον Εφεσείοντα. Ν..Χατζηϊωάννου,γιατην Εφεσίβλητη εταιρεία. Cur. adv.vult. 1 . ΠΙΚ.ΗΣ,Δ.: Τηναπόφασητουδικαστηρίουθα δώσει οδικαστής Σ. Νικήτας. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Εκκαλείταί ηαπόφασητουΕπαρχιακούΔικα στηρίουΛάονακαςυπέρτηςεφεσίβλητης εταιρείαςκαιεναντίοντου 630 30 1ΑΛΛ. Γεωργιάδηςv. Bernoulli Trad.Ltd Νικήτας, Α. εφεσείοντα/εναγομένου για£172 πλέον έξοδα. Τοποσό αυτόείναι υπόλοιπολογαριασμούπουείχεπροκύψει απότιςσυναλλαγές των διαδίκωντοκαλοκαίριτου
- Μεταξύ 17/6/88 και20/7/88 ηεταιρείαπρομήθευσε τον εφεσείο5 νταμεχημικάπροϊόντα, πουεισάγει καιδιανέμει εδώ, κατάλληλα γιαπισίνες. Τογεγονός είναιαναντίλεκτο. Ησυνολικήτουςαξία ήταν£
- Γιακάθεπώληση εκδόθηκεχωριστό τιμολόγιο τηςεται ρείας στο όνομα Corinthia Hotel Apartments. Είναι τέσσερα τιμο λόγιαταοποίαπροσκομίστηκαν κατάτηδίκησαντεκμήρια. Είναι 10 σημαντικό - καιπαραδεκτό - ότι υπογράφτηκανόλα απότονενα γόμενο. Οτελευταίος πλήρωσε £200έναντι,αφήνονταςυπόλοιπο £172 πουη εφεσίβλητη διεκδίκησε μετηναγωγήτης. Ο εφεσείωναρνήθηκεπωςείχεπροσωπικήευθύνηνατοεξοφλή σει. Ηυπεράσπισητουείναιπωςκατάτονκρίσιμο χρόνο ενεργού15 σευπόαντιπροσωπευτική ιδιότητα. Συγκεκριμέναπρόβαλετονισχυ ρισμό OTLοιδοσοληψίες τουμετηνεφεσίβλητη έγινανγιαλογαρια σμότηςεταιρείαςMeljayEstatesLtdκαιόχιυπότηνπροσωπικήτου ιδιότητα. Συνεπώςοποιεσδήποτε έννομεςσυνέπειες απότιςαυτο πρόσωπες ενέργειεςτου δεν τον αφορούν. Ηευθύνη,ανυπάρχει, 20 βαρύνειτηνενλόγω εταιρεία. Δεναμφισβητήθηκεότιοεφεσείων ήτανμέτοχοςκαιδιοικητικός σύμβουλος της Meljay Estates. Αςσημειωθεί ότι σ' αυτήανήκειη εμπορικήεπωνυμίαCorinthia Beach Hotel τηνοποίαείχεεγγράψει νομότυπα απότο1982στον Έφοροτων Εταιρειών· και ότι ήταν 25 ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου γνωστού σαν Corinthia Hotel Apartments στηΛάρνακα, το οποίοδιαθέτειπισίνα. Όμωςο διευ θυντήςτης εφεσίβλητης πουήτανκαιομόνος μάρτυραςπου κατέ θεσεεκ μέρους της είπε- καιέγινεπιστευτός - ότι δεγνώριζετίπο τε απόόλα αυτά. Ούτε ο ίδιος οεφεσείων του ανέφερε ποτέότι 30 ενεργούσεγιαάλλοπρόσωποφυσικόήνομικό. Ουσιαστικάοεφε σείων,πουστημαρτυρίατουείπεπωςη εφεσίβλητη δεζήτησεποτέ ναμάθειποίοςήτανοπραγματικόςχρεώστης,επιβεβαιώνει τηνπα ραπάνωεκδοχήτουμάρτυρατης εφεσίβλητης. Τοπρωτόδικοδικαστήριο,ενόψειτουγεγονότος ότιοεφεσείων 35 δικαιοπρακτήσας υπέγραψε όλα τατιμολόγια χωρίς ναδηλώσειή υπαινιχθεί με οποιοδήποτε τρόπο ότι ήταν αντιπρόσωπος της MeljayEstates,θεώρησεπωςαυτόςυπείχεπροσωπικήευθύνηγιατο χρέος πουο ίδιος,ομολογουμένως, συνήψε-καιότικατάτιςδιατά ξεις του άρθρου 190 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149,μπο40 ρούσεναεναχΦείπροσωπικάγι' αυτό. Καιπαρατήρησεότιυπότις 631 Νικήτας, Δ. Γεωργιάδηςv. Bernoulli Trad. Ltd
(1994)συνθήκες καιπεριστάσεις πουέγινεηδοσοληψία ηεφεσίβλητη δεν ήταν υποχρεωμένη να προβεί σεέρευνα για να ανακαλύψει ποίοι ήτανοι ιδιοκτήτεςτουξενοδοχείου. Οδικηγόροςτουεφεσείονταυποστήριξε ότιεπιβαλλόταντέτοια έρευναδεδομένουότι μετατιμολόγιαχρεώθηκεγιαταεμπόρευμα- 5 τατοξενοδοχείο Corinthia HotelApartmentsκαιπαράλληλαοεφε σείων τα είχευπογράψει σανπαραλήπτηςκαιόχισαναγοραστής. Γιατην ακρίβειαείχεθέσειτηνυπογραφήτουκάτωαπότιςτυπω μένεςλέξεις"ο λαβών". Ταστοιχείααυτάδείχνουνπωςάλλοςήταν ο πραγματικόςαγοραστής, οοποίος έπρεπενααναζητηθεί απότην 10 εφεσίβλητη. Οιπεριστάσεις λοιπόν έδειχναντοαντίθετοσυμπέρα σμααπ' εκείνο πουκατέληξε η πρωτόδικηαπόφαση. Είναι βολικό ναδούμεαπότώραπώςαντιμετώπισετοζήτημαοπρωτόδικοςδι καστής: "Όπως έχωεκτιμήσειταπράγματαβρίσκωότιοιενάγοντες εξέ- 15 διδαντατιμολόγια τουςστο όνοματουξενοδοχείουπροφανώς χάριν ευκολίας πιστεύοντας λογικά ότιοαγοραστής καιχρεώ στης των εμπορευμάτωνήτανοεναγόμενος εφόσον υπόγραφεο ίδιοςπροσωπικάτασχετικάτιμολόγιακαιχωρίςναδηλώνει ότι υπόγραφευπόάλληνεκτόςτηνπροσωπικήτουιδιότητα." 20 Περαιτέρω οκ.Αντωνιάδης υπέβαλε ότιεφόσον υπήρχεεγγε γραμμένη εμπορική επωνυμία η αγωγή έπρεπε απαραίτητα να στραφείκατάτηςCorinthiaBeachHotelόπωςεπιτάσσειοΘ. 11 της Δ.7των Κανόνων ΠολιτικήςΔικονομίας. Θαπαρατηρούσαμεευ θύςαμέσως ότιηδιάταξη,ανφυσικάεφαρμοζότανστοπροκείμενο, 25 παρέχειαπλώςτηδυνατότητασεπερίπτωσηπουπρόσωποδιεξάγει επιχείρηση υπόόνομαάλλοαπότοOLXOτουναενάγεταιστοόνομα εκείνο όπως συμβαίνει μεεμπορικό οίκο (firm name). Μίατέτοια ερμηνείαδικαιολογείταιαπότηχρήσητουδυνητικού"may" στοαγ γλικόκείμενο τηςδιάταξης. Επομένως δεδημιουργείταιυποχρέω- 30 ση,όπωςέγινεεισήγηση,παραβίασητηςοποίαςπροκαλείδικονομι κόήάλλοπρόσκομμα. Τοκύριο όμως θέμακατάτηνπρωτόδικη διαδικασίακαιτη συ ζήτησητηςέφεσηςήτανηαπόδοσηευθύνηςγιατησύμβασητουεφε σείοντα μετην εφεσίβλητη εταιρεία στον ίδιο. Το άρθρο 190 του 35 Κεφ. 149ενσωματώνει την αρχήότιστην περίπτωση πουοαντι πρόσωπος δεναποκαλύπτειστον τρίτο μετον οποίο συναλλάσσε ται τοόνομα του αντιπροσωπευομένου δεσμεύεται προσωπικάο ίδιοςκαι μπορεί ναδιωχθεί δικαστικά ΟιCheshire&Fifoot 'The Law ofContract"9ηέκδοση, 1976,αναφέρουνσχετικάστησελ. 472: 40 632 1ΑΛΛ. 5 Γεωργιάδηςv. BernoulliTrad.Ltd Νικήτας,Δ. "Whereanagent,havingauthoritytocontractonbehalfofanother, makes thecontract inhis own name,concealing thefact thatheis a mere representative,thedoctrine of theundisclosed principal comes intoplay. Bythis doctrineeithertheagent, orthe principal when discovered,maybesued;andeithertheagent ortheprincipal may suetheotherparty tothecontract." Εδώ ο εφεσείων όχι μόνο δεναποκάλυψε τοόνομα του αντιπροσωπευομένουαλλάούτεκαντηνύπαρξηαντιπροσώπευσης.Το εύρηματουδικάσαντοςδικαστηρίου,πουπαραθέσαμε,απαντάστις 10 αιτιάσεις του εφεσείοντα και υπό τιςπεριστάσεις κρίνεται απρό σβλητο. Θαμπορούσενααναφερθείακόμηότι ενισχύεται απότην αλληλογραφίατωνδιαδίκων. Οδικηγόροςτηςεφεσίβλητης έγραψε στον εφεσείοντα προσωπικά ζητώντας αποπληρωμή τουχρέους. Στηναπάντησητουοεφεσείων δενέκαμεκαμιάνύξηπωςτοχρέος 15 δενήτανδικότου. Είναιπράγματιδύσκολοσε μιάτέτοιαπερίπτωσηοαντιπρόσω πος νααπεκδυθείτων ευθυνών του εκτός ανκαταστήσει σαφή την πρόθεσητουόπωςφαίνεταιαπότοπαρακάτωαπόσπασμααπότον A.C.Dutt'The Indian Contract Act" 4ηέκδοση, 1969, σελ.1005: 20 25 "Theeffect ofS. 230 cl.
(2)readwithS.92isthat,ifonthefaceof a written contract an agent appears tobe personally liable,he cannot escape liability by evidence of any disclosure of his principal's nameapart from thecontract. Thepresumption isnot rebuttedbytheagent merely writingthewords"for principal" after his signature." Αναφέρεται εδώδιευκρινιστικάότιτοάρθρο230τηςΙνδικήςνο μοθεσίας είναιακριβώςτο ίδιο μετοκυπριακόάρθρο 190. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 30 633