16Νοεμβρίου, 1994 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] TOUMBOUROS (ESTATES)LTD, Εφεσείοντες, ν. ΧΑΡΓΓΙΝΗΣ Χ. ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσιβλήκον. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 7872) Έφεση— Αποκλεισμός από τοπραπόδικοΔικαστήριο μαρτυρίας σχετι κήςμετις υπερασπίσειςπου ήγειρανοι εφεσείοντεςκαιμε τηναξιολο γηθώτηςαξιοπιστίαςτωνμαρτυοίον,από τηνοποίαεξαρτιότανηέκβα ση τηςυπόθεσης—Διατάχθηκεεπανεκδίκαση. 5 10 ί5 20 25 Τοκύριο επίδικο θέμα μεταξύ των διαδίκωνήτανο τρόπος απο πληρωμής τουτιμήματος πώλησης αριθμούδιαμερισμάτων καικατα στημάτων στο κτίριο των εφεσίβλητων στηΛευκωσία, που είχανπώ λησα στηνεφεσείουσα μεγραπτήσύμβαση. Τοεναπομείνανυπόλοιπο ήταν£68.55635. Η θέσητωνεφεσίβλητων ήτανότιτοποσόαυτόέπρεπενα πληρωθεί σ'αυτούς. Ηθέση της εφεσείουσας ήτανότι μεβάση παράλληλησυμφωνίαπουείχεγίνεικατάτηνπερίοδοτης υπογραφής τηςέγγραφηςσυμφωνίαςκαιμετά,ηπληρωμήτουτιμήματοςπώλησης γινόταν σεκοινό λογαριασμό στο όνοματουεφεσίβλητου Χ.Ιωαννίδη καιτουΧρ.Ψάλτη,οιοποίοιείχανσυνάψεικοινοπραξίαγιατηνοπο περάτωση του κτιρίου, του οποίου ηανέγερση είχε αρχίσει απότην εταιρείαΑ. Pieris(Alakatoudi)BeachCourtLtd,πουείχεαποτύχεινατο αποπερατώσει. Ηεφεσείουσα ισχυρίσθηκε ότιηκατάθεσητωνδιαφό ρωνδόσεων αποπληρωμήςτουτιμήματοςπώλησης στον κοινό λογα ριασμό ήταν ουσιώδης όρος για διασφάλιση της αποπεράτωσης του κτιοίου,διότι απότονκοινό αυτόλογαριασμό γίνονταν όλεςοιπλη ρωμέςπροςτουςδιάφορουςεργολάβουςγιατηναποπεράτωσητουκτι ρίου. Ηεπακόλουθος συνέπεια ότιγιαοποιαδήποτεπληρωμήχρεια ζότανκαιη υπογραφήτουΧρ. Ψάλτηαποτελούσε γιατην εφεσείουσα επιπρόσθετηεγγύησηγιατηνεκπλήρωση τηςσυμφωνίαςκαιτηνμεταβίβασητων αγορασθέντων υποστατικών σ'αυτήν. Ηεφεσείουσα είχε εκδώσει επιταγήγιατο πιο πάνωυπόλοιπο σταονόματατων δύοδι675 Toumbouros Ltd v.Ιωαννίδουχ.ά.
(1994)καιούχων τουκοινού λογαριασμού, μετάπουοεφεσίβλητος Χ. Ιωαννίδηςείχεδώσει οδηγίες γιατοκλείσιμοτου, τηνοποίαεπιταγήόμως, οι εφεσίβλητοι δεν είχαναποδεχθεί. Κατά την πρωτόδικηακροαματική διαδικασία,το Δικαστήριο με διάφορες ενδιάμεσες αποφάσειςτουδενείχεεπιτρέψει στην εφεσείου- 5 σαναπαρουσιάσει μαρτυρίασχετικά μεπληρωμές απότον πιοπάνω κοινό λογαριασμό σε τρίταπρόσωπα,ούτε νααντεξετάσει τον Χ. Ιω αννίδηγιατιςπληρωμές αυτές. Στη συνέχεια,αξιολογώντας τηναξιο πιστίατηςμαρτυρίαςτουΧ. ΙωαννίδηκαιτουΧρ. Ψάλτη,δέχθηκεσαν αληθινήαυτήτουΧ. Ιωαννίδηκαιαποφάσισεότιηεφεσείουσα όφειλε 10 να είχε καταβάλει το πιοπάνωυπόλοιπο στους εφεσίβλητους μόνο. Κατ' έφεση,ηεφεσείουσα ισχυρίσθηκε ότι μετον αποκλεισμό τηςπιο πάνω μαρτυρίαςτοπρωτόδικο Δικαστήριο την είχεεμποδίσει ναπα ρουσιάσει τηνυπεράσπισητης. 15 Αποφασίσθηκεότι: ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο λανθασμέναείχεαποκλείσει τηνμαρτυ ρίατηςεφεσείουσας πουείχεσχέσημεταχρέητηςκοινοπραξίαςπρος τρίτους, ως επίσης και μεπληρωμές απότον κοινό λογαριασμό προς τρίτους πριν απότην σύναψητης έγγραφης σύμβασης, διότι η μαρτυ ρίαεκείνηήτανσχετικήμετηναξιοπιστίατωνμαρτύρωνκαιμετηνθε- 20 μελίωση της υπεράσπισης της εφεσείουσας, πράγμαπου καθιστούσε τηναξιολόγηση της αξιοπιστίαςτων μαρτύρωναπότοπρωτόδικο Δι καστήριο ακροσφαλή,και που δεν άφηνε άλλη επιλογή στο Εφετείο απότουναδιατάξειεπανεκδίκασητηςυπόθεσης πάνωστο σημείο αυ τόμόνο. 25 Η έφεση επιτράπηκε μεέξοδα. Διατάχθηκε επανεκδίκαση ο)ς ανωτέρω. Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: Styiianou v.Papacleovoulou
(1982)1 C.L.R.
- 'Εφεση. Έφεση από τους Εναγόμενους κατά της απόφασης του Επαρ χιακούΔικαστηρίου Λευκωσίας (Δημητρίου,Αναπλ. Π.ΕΑ καιΝα θαναήλ, Ε.Δ. που δόθηκε στις 31 Μαρτίου,
- (Αρ. Αγωγής 5803/87), με την οποία απορρίφθηκανοι ισχυρισμοί των εφεσειό- 35 ντων -εναγομένων σύμφωνα με τους οποίους ηπληρωμή τουυπο676 30 1 ΑΛΛ. Toumbouros Ltd v. Ιωαννί&ου κ.ά. λοιπού μετην επίδικηεπιταγή,συνιστούσεεκπλήρωση τωνσυμβα τικών υποχρεώσεων τους,την οποίαοι εφεσίβλητοι δεν είχανδι καίωμανααρνηθούν. Ε.Βραχίμη,γιατους Εφεσείοντες. 5 Κ. Μιχαηλίδης,γιατους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Οι εφεσείοντες εξέδωσαν επιταγήγια 10 το ποσό των £68.556,35 πληρωτέα στη διαταγήτων Χαράλαμπου Ιωαννίδηκαι Χρ. Ψάλτηπρος εξόφλησητου υπολοίπου τουσυμ φωνηθέντος τιμήματος πώλησης τεσσάρων καταστημάτωνκαιπέ ντεδιαμερισμάτωνστοκτίριο"Χαριτίνη"στηΛευκωσία Τοκτίριο ανήκεστους εφεσίβλητους τουςοποίουςαντιπροσώπευεοΧ.Ιωαν15 νίδης. Η σύμβαση πώλησης υπεγράφηαπό τους εφεσείοντες και τους εφεσίβλητους. Οι εφεσίβλητοι δενδέχθηκανότι η έκδοσηεπι ταγής εις διαταγήκαι του Χρ. Ψάλτησυνιστούσε εκπλήρωση της συμβατικής τους υποχρέωσης. Ηαλληλογραφίαπουανταλλάγηκε άφησε τη διαφορά αγεφύρωτη και οι εφεσίβλητοι, με την αγωγή 20 τους,αξίωσαν αναγνωριστική δήλωση παράβασης απότους εφε σείοντεςτηςσύμβασης,απόφασηγιατουπόλοιποκαιδιάταγμαγια τηνπώλησητωνδιαμερισμάτωνκαιτωνκαταστημάτωνμεβάσηρη τόόροτων εννέαόμοιων συμβάσεων πουείχανσυναφθεί. Το πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας απέρριψε τους ισχυρισμούς τωνεφεσειόντων σύμφωναμετους οποίουςη πληρω μήτουυπολοίπουμετην επιταγή πουεκδόθηκεσυνιστούσε εκπλή ρωσητωνσυμβατικώνυποχρεώσεων τουςτηνοποίαοι εφεσίβλητοι δενείχανδικαίωμανααρνηθούν. Μετηνπρωτόδικηαπόφασηεπι λύθηκανκαιδυοεπίμέρουςζητήματαασύνδεταπροςτηβασικήδια30 φορά. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο έκρινεπωςηδιεκδίκησητωνεφε σειόντων γιααφαίρεσηαπότουπόλοιποτουτιμήματοςπέραντων παραδεκτώνκαιεπιπρόσθετουποσού£5.000δενήτανβάσιμη. Επί σης,ότιηαξίωσητωνεφεσίβλητων πωςοτόκοςθαέπρεπενααρχί ζει απότις 19 Δεκεμβρίου 1985 και όχι απότις 31 Μαρτίου 1986 35 όπωςισχυρίζονταν οι εφεσείοντες, δενυποστηριζόταναπότη μαρ τυρία. Αυτά ταδυοζητήματα δεναποτελούναντικείμενο τηςέφε σης. Οιλόγοιέφεσης αφορούνστοκεντρικόζήτημαόπωςτοσυνο- 25 677 Κωνσταντινίδης,Δ. Toumbouros Ltd ν. Ιωαννίδου κ.ό.
(1994)ψίσαμε και,στη συνέχεια, στο είδος της θεραπείαςπου δόθηκε σε σχέσημεαυτό. Οι γραπτές συμβάσεις πουυπογράφησανδεν αφήνουν αμφιβο λία ως προς το ποιοι είναι οι αγοραστές καιποιοί οι πωλητέςκαι, επομένως, οι δικαιούχοι στο τίμημα. Αυτό δεν αμφισβητείται. Η 5 θέση των εφεσειόντων ήτανπως υπεγράφησαναυτές οι συμβάσεις γιατί είχαν γίνει συνεννοήσεις που συνιστούσαν παράλληλη συμ φωνία,(collateral contract),σύμφωνα μετηνοποίατοποσό τουτι μήματοςδενθαπληρωνόταν απ' ευθείας στους εφεσίβλητους αλλά θακατατίθετοσεκοινότραπεζικόλογαριασμότωνΧ. Ιωαννίδηκαι 10 Χρ. Ψάλτη. Υποστήριξαν διαζευκτικά πως οι εφεσίβλητοι κωλύονταν από του να αξιώσουν πληρωμή στους ίδιους μόνο, και ότι, όπως θα έπρεπενα εξαχθεί απότο σύνολο των στοιχείων μεταξύτων οποί ων και το γεγονός της πληρωμής δεκάδωνχιλιάδων λιρών, μέχρι 15 την εκδήλωση τηςδιαφοράς,στοκοινό λογαριασμό, επήλθεδιαφο ροποίηση (variation) ως προς τον τρόπο πληρωμής, που δέσμευε τους εφεσίβλητους. Αναπτύχθηκαν επιχειρήματαενώπιοντουπρωτόδικουΔικαστη ρίου αλλά και ενώπιον μας σύμφωνα με ταοποία όσα συνέθεταν 20 τηνυπεράσπισητων εφεσειόντων δενκαλύπτονταναπότηνυπερά σπιση τους. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο διαφώνησε. Θεώρησε πως μεβάσητηνυπόθεση Stylianou v.Papacleovoulou
(1982)1C.L.R. 542 και την αγγλική νομολογία στην οποία αναφέρθηκε,ηονομα στική επίκληση των υπερασπίσεων δεν ήταν απαραίτητη από τη 25 στιγμή πουαπόταίδιατακατάτον ισχυρισμό τουςγεγονόταπρό βαλλε,ωςθέμανόμου,ηέγερση τους. Δεναμφισβητείταιη ορθότη τααυτήςτηςκρίσης τουπρωτόδικουΔικαστηρίου καιηέφεσηδεν μπορεί παράναεξεταστεί πάνωσ' αυτήτη βάση. Είναι το κύριο παράπονοτων εφεσειόντων πως το πρωτόδικο 30 Δικαστήριο, μεσειρά ενδιάμεσων αποφάσεωντου,τουςστέρησετη δυνατότητααπόδειξηςτων ισχυρισμών τουςμεαποτέλεσμανακρι θείη αξιοπιστία των Χ. Ιωαννίδη καιΧρ. Ψάλτηχωρίς ναπροσα χθείκαινααξιολογηθεί κρίσιμη μαρτυρία. Αποτελείγεγονός πωςη απόρριψητης εκδοχής γιαπαράλληλη συμφωνία αλλάκαιγιακώ- 35 λύμα κατά τις αρχές της επιείκειας (promisory estoppel) ήταν το αποτέλεσμα της αποδοχής της μαρτυρίας του Χ. Ιωαννίδηκαιβέ βαιατης απόρριψης εκείνης του Χρ. Ψάλτηστην έκτασηπουήταν διαφορετική. Επίσης είναι ορθόπως,όπως αποκαλύπτειημελέτη των πρακτικών,το ζήτημα του ποια μαρτυρία ήταν αποδεκτή ως 40 678 1ΑΛΛ. Toumbouros Ltd v. Ιωαννίδου κ.ό. Κωνστανηνί&ης,Δ. σχετική και ποιαόχι ήτανκυρίαρχο κατάτην πρωτόδικη διαδικα σία." 5 10 15 20 25 30 35 40 Θα αναφερθούμε στη μαρτυρία που αποκλείστηκε ως άσχετη διαγράφονταςταυτόχρονατοπλαίσιο μέσαστο οποίοεξελίχθηκεη σχέση τωνδιαδίκων. Μπορούμεναβρούμετονπυρήναστηγραπτή συμφωνία εκμετάλλευσης του κτιρίου "Χαριτίνη" που συνάφθηκε στις 4 Μαΐου 1984 μεταξύτων εφεσίβλητων καιτης εταιρείαςΑκί νηταΧρ. Μ. ΨάλτηςΛτδ διατουδιευθυντήτηςΧρ. Ψάλτη. Ησυμ φωνίαπροσάχθηκεαφούαπορρίφθηκεαίτηση τωνεφεσίβλητων για διαγραφήτων παραγράφων τηςυπεράσπισης πουαναφέρονταν σ' αυτήκαι,στησυνέχεια, ένστασης τωνεφεσίβλητων κατάτηδίκη. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επέτρεψε την προσαγωγή της συμφωνίας, γιατί"αποτελεί ουσιαστικά τηνυπεράσπισητωνεναγομένων" αλλά καιγιατί κατάτηνκυρίαεξέτασητουΧ. Ιωαννίδηείχεγίνειαναφοράστην "κοινοπραξία"που δημιούργησε ησυμφωνία καισεποσά πουκατατέθηκανστοκοινό λογαριασμό πουαναφέρθηκε. Τηνανέ γερση του κτιρίου είχε αναλάβει αρχικά η εταιρεία Α. Pieris (Alaratoudi) Beach Court Ltd που όμως απέτυχε να τηναποπερα τώσει. Η συμπλήρωση του ανατέθηκε στην εργοληπτική εταιρεία Psaltis Constructions Ltd και, στη συνέχεια, υπεγράφη μεταξύ των εφεσίβλητων καιτης εταιρείας Ακίνητα Χρ. Μ.Ψάλτης Λτδ η συμ φωνίαεκμετάλλευσης μετηνοποίασυστάθηκε η αναφερθείσα'*κοινοπραξία". Δεν χρειάζεταινααναφερθούμε στις λεπτομέρειες της. Απέβλεπεστηνπροώθησητηςπώλησης τωνδιαμερισμάτωνκαιτων καταστημάτωντουκτιρίου,μετην εξαίρεση μερικών πουθα παρέ μεναν ως ιδιοκτησία των εφεσίβλητων και περιλάμβανε σύστημα συνεκμετάλλευσης καιδιαμοιρασμούτων εσόδων πουθααπέμεναν μετάτηνπληρωμήστους εφεσίβλητους τουσυνολικού κόστουςανέ γερσης, αποπεράτωσης και τελικής παράδοσης τουκτιρίου, άλλου ποσού ύψους £50.000που ήτανηυπολογισθείσα αξίατου κτιρίου κατά τον χρόνο εκείνο και επιπρόσθετα του ποσού των £27.000. Ήταν όρος της συμφωνίας πως όλαταέσοδααπό τις πωλήσεις θα καταθέτοντανανελλιπώς σεκοινό λογαριασμό μέσωτουοποίουθα πραγματοποιούντανκαιοι προβλεθείσες πληρωμές. Ότανυπεγράφησανοι εννέα συμβάσεις μεταξύ των διαδίκωνοκοινός λογαρια σμόςήδη λειτουργούσε. Πάνωστηβάσητηςυπεράσπισης τουςπου, όπως σημειώσαμε θεωρήθηκε ότι τουςκάλυπτε,οι εφεσείοντες επι χείρησαν τηνπροσαγωγήτης μαρτυρίαςπουθααποκάλυπτετη δέ σμευσητων εφεσίβλητων, συμβατική ήάλλη,νακατατίθεταιτοτίμημαστο κοινό λογαριασμό. Πρώταήτανηαπόπειρατουςνακαταδείξουντησημασίαπουεί χεγι' αυτούςηπληρωμήτουτιμήματος μεκατάθεση στοκοινόλο679 Κωνστανηνίδης,Δ. Toumbouros Ltd ν.Ιωαννίδουχ.ό.
(1994)γαριασμό. Ήθελαννατεκμηριώσουν πωςεξαιτίαςτηςπεριπέτειας της αποτυχημένης προσπάθειας ανέγερσης του κτιρίου από την εταιρείαΑ.Pieris(Alakatoudi)BeachCourt Ltdκαιτηςύπαρξηςχρε ών μεταξύτωνοποίωνκαιενυπόθηκοπροςτηνΕλληνικήΤράπεζα Λτδ, τους απασχόλησε τοζήτηματης εξασφάλισης τους ιδιαίτερα 5 αφούθαυπέγραφαντις συμβάσεις πώλησης καιθακατέβαλλαντο τίμημαχωρίς παροχήαπότους εφεσίβλητους τραπεζικήςεγγύησης ήδεύτερηςυποθήκης. Ήθελανναδείξουν πωςηκατάθεσητουτι μήματος στο κοινό λογαριασμό συνιστούσε την εξευρεθείσα λύση. Ο Χρ. Ψάλτης που ήτανκατά 50% μέτοχος και διευθυντής τους 10 ήταν επίσης μέτοχος στις εταιρείες πουανέλαβαντην συμπλήρωση της πολυκατοικίας και την εκμετάλλευση της. Το γεγονός ότιθα απαιτείτο και η δική του υπογραφήγια την απόσυρση χρημάτων από τον κοινό λογαριασμό θαεξασφάλιζε τηδιάθεσητων εσόδων τηςκοινοπραξίαςπροςαποπεράτωσητουκτιρίουκαιτελικάτηνεκ- 15 δόσητίτλων στοόνοματους. Οι εφεσίβλητοι συμφώνησανευχαρί στως γιατί θασυνάπτοντανοι συμβάσεις χωρίς το μεγάλο κόστος, ύψους χιλιάδων λιρών, μιας δεύτερης υποθήκης ή τραπεζικής εγ γύησηςυπέρτων εφεσειόντων. Γι' αυτόκαιστοτέλος,ότανοιεφε σίβλητοι μεγραπτέςοδηγίεςτουςπροςτηντράπεζααδρανοποίησαν 20 τον κοινό λογαριασμό, δεν επέμειναν απλώς στην πληρωμή του υπολοίπου απόκοινού στο Χρ. Ιωαννίδη και στο Χρ. Ψάλτη. Με τηνεπιστολήτουςημερομηνίας 18Μαρτίου1987,αφούεξήγησαντη θέση τους, αναφέρθηκανσε παράλειψη των εφεσίβλητων να επι σπεύσουν την έκδοση τίτλων και σε διατάγματα Δικαστηρίου που 25 βάρυνανταπωληθέντα. Μετηνεπόμενηδε,ημερομηνίας4Απριλί ου 1987,εξέφρασαντηνετοιμότητατουςναεξοφλήσουν τουπόλοι πο, όπως αντιλαμβανόμαστε μεκατευθείανπληρωμή,υπό ορισμέ νους όρους πουέκρινανότι θατους εξασφάλιζανεφόσον οι τίτλοι δενήτανακόμαέτοιμοι. 30 Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν επέτρεψε στους εφεσείοντες να αντεξετάσουν τον Χ. Ιωαννίδηωςπροςταχρέηπριναπότηνυπο γραφήτωνσυμβάσεων. Έκρινεπωςτοθέμαδενσχετιζότανάμεσα μετοεπίδικοζήτημα. Δεν μπορούμενασυμφωνήσουμε. Η μαρτυ ρία απέβλεπε στην απόδειξη αιτίας για σύναψη της παράλληλης 35 συμφωνίας που επικαλούνταν οι εφεσείοντες και, επομένως, δεν ήτανάσχετηπροςτηνπειστικότητατηςεκδοχήςτους. Ο Χ. Ιωαννίδηςκατέθεσε ότι δεν μπορούσε ναεξηγήσειγιατίοι εφεσείοντες εξέδωσαν την επιταγή των £68.556,35 στο όνομα του Χρ.Ψάλτηκαιαρνήθηκεότι έγινανοποιεσδήποτεπληρωμές απότο 40 κοινόλογαριασμό. Επίσης,ισχυρίστηκε πωςταμόναχρήματαπου κατατέθηκαν στο κοινό λογαριασμό ήτανοι £40.000τουενυπόθη680 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Toumbouros Ltd v. Ιωαννίδου χ.ά. ΚωνσταντινίΛης,Δ. κου δανείου που εκείνος εξασφάλισε από την Ελληνική Τράπεζα Λτδ. Του υποβλήθηκε πως κατατέθηκανκαι άλλα, αλλά δήλωσε άγνοιαγιαναδεχτεί στο τέλοςπωςπράγματιείχεσυμφωνηθεί στο πλαίσιοτης"κοινοπραξίας"νακατατίθενταιταέσοδααπότιςπωλήσειςστον κοινό λογαριασμό αλλάυπότον όροότι θαπληρώνο ντανσ* αυτόνγιανατακαταθέτειοίδιος. Αφούδέχτηκεστησυνέ χειαότι οι εφεσείοντες κατέθεσανπροκαταβολέςστον κοινό λογα ριασμό,ισχυρίστηκε πωςπαραπονέθηκεγιατίοικαταθέσεις έγιναν κατ' ευθείανκαι όχι μέσοντου. Θαέπρεπε,όπως ισχυρίστηκε, να γίνοντανσ*αυτόνοιπληρωμέςγιαναπληρώνει ο ίδιοςτιςδιάφο ρεςυποχρεώσεις. Υποβλήθηκετότε στο Χ. Ιωαννίδη ηερώτησηαν έγινεοποιαδήποτεκίνησητουκοινούλογαριασμούαπότονίδιοκαι τον Χρ. Ψάλτη. Απάντησε πως"έγινεκάποιακίνηση πουπληρώ σαμε ορισμένα ποσά για διαφημίσεις και £2.000που πληρώσαμε στον αρχιτέκτονα". Όταντουζητήθηκεναεπιβεβαιώσει ότι "ο λο γαριασμόςεκείνος εκινήθημόνογιαπληρωμέςδιαφημίσεων",ηγέρθη ένσταση. Κατάτους εφεσίβλητους το θέμα ήταν άσχετο. Την άποψηαυτήσυμμερίστηκε και το πρωτόδικοΔικαστήριο. Ηανα φοράστο θέματηςπληρωμής απότονκοινό λογαριασμό αποκλείστηκεγιατίοιπληρωμές έγινανσετρίτους"πουδενέχουνσχέσημε τηνυπόθεση". Ήταν όμως καθαρόπωςδεναπέβλεπεη ερώτηση στην εμπλοκή στηδιαδικασία των σχέσεων οποιουδήποτεαπό τους διαδίκουςμε τρίτους. Εκείνοπουενδιέφερε ήταντογεγονός ότι,σύμφωναμετη 25 θέσητωνεφεσειόντων,γίνοντανπληρωμέςπολλών χιλιάδων λιρών από τονκοινό λογαριασμό. Επειδήαυτέςοι πληρωμές προυπέθετανκαιυπογραφήτουΧ. Ιωαννίδη,ενόψειτωνόσωναυτός ισχυρί στηκεόπωςτασυνοψίσαμε,ήτανσχετικάτουλάχιστον μετηναξιο πιστίατου. Απέβλεπεη μαρτυρίαστοναδείξειπωςοΧ.Ιωαννίδης 30 θέλησενααποκρύψειτηναλήθεια,πάνωσεθέμαπουθεωρούσανως σημαντικό μέροςτηςυπόθεσηςτους. Οαποκλεισμός καιαυτήςτης μαρτυρίαςήτανλανθασμένος. Οι εφεσείοντες έκαμανκαιάλλες απόπειρεςγιαπροσαγωγήτέ τοιας μαρτυρίαςτονίζονταςτημεγάλη σημασίαπουτηςαπέδιδαν. 35 Δεν είχανβέβαιαπροοπτικήεπιτυχίαςενόψειτης ενδιάμεσης από φασηςπουείχεήδηεκδοθείαλλάπρέπεινασταθούμεσεμιααπόαυ τές. ΚατάτηνκυρίωςεξέτασητουΧρ.Ψάλτητουυποβλήθηκεερώ τησησε σχέσημετο ανπληρώθηκε οποιοδήποτεποσό στους αρχι τέκτονες κατάτηδιάρκειατηςκίνησηςτουκοινούλογαριασμού. Ο 40 συσχετισμός μεταπροηγηθένταήτανπροφανής. Αλλάεκείνο που χρειάζεταιναεπισημανθεί είναιη αιτιολογίαμετηνοποίαδενεπι τράπηκεηερώτησησεεκείνοτοστάδιο. Θεωρήθηκεότι "ερωτήσεις 681 Κωνσταντινίδης,Δ. ToumbourosLtd ν.Ιωαννίδουκ.ά.
(1994)που στοχεύουν σε απάντηση αναφορικάμε δοσοληψίες απότον κοινό λογαριασμό προς τρίταπρόσωπα εκτός των διαδίκωνστην παρούσαυπόθεση δεν πρέπει να επιτραπούνδιότι ξεφεύγουν από την υπεράσπιση όπως έχει διατυπωθείστην Έκθεση Υπερασπίσε ως...". Σαφώςόμωςδενετίθετοζήτημαπροώθησηςθέματοςάλλου 5 από εκείνο που το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε ότι εγειρόταν απότηνυπεράσπιση. Ηαπόρριψητων υπερασπίσεων των εφεσειόντων ήταντοαπο τέλεσματηςκρίσηςτουπρωτόδικουΔικαστηρίουωςπροςτηναξιο πιστίατωνδυοβασικώνμαρτύρωντωνδύοπλευρών. Τοπρωτόδι- 10 κοΔικαστήριοάχθηκεσ' αυτήτηνκρ^ίση αφούαποκλείστηκεη ανα φερθείσαμαρτυρία. Έχουμεκαταλήξειπωςδενυπάρχειεκλογήάλ ληαπότηνέκδοση διαταγήςγιαεπανεκδίκαση. Οι εφεσίβλητοι υποστήριξανπωςανεξάρτητα απότηνορθότητα τουαποκλεισμού της μαρτυρίαςπουαναφέρθηκε,τελικά είχαν τε- 15 θεί ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστηρίου αρκετάστοιχείααναφο ρικάμεταόσαήθελανναεισάξουνοιεφεσείοντες. Παρέπεμψανκυ ρίως στο γεγονός ότι κατατέθηκεκατάστασητου κοινού λογαρια σμούπουέδειχνε τιςκαταθέσειςκαιτιςαποσύρσεις απόαυτόν. Οι εφεσείοντες αντέτεινανπωςταστοιχεία αυτάδεν αποκάλυπταν το 20 σύνολοτηςεικόναςαλλάτοπιοσημαντικό είναιπως,όπωςπροκύ πτει,δενσυσχετίστηκαν προςο,τιδήποτεαφορούσεστηναξιοπιστία των μαρτύρων. Οι εφεσίβλητοι είχαν ενστεί και στην προσαγωγή τηςκατάστασηςτουκοινούλογαριασμού. ΤοπρωτόδικοΔικαστή ριοπεριορίστηκε νααναφέρειότιθατηνεπιτρέψει "στοπαρόνστά- 25 διο"προσθέτονταςπως "όσον αφοράτηνβαρύτηταπουθαδώσου με στο τέλος θα εξαρτηθεί στο τέλος της υπόθεσης". Η βαρύτητα ορισμένης μαρτυρίαςκρίνεται πάνταστο τέλος μέσα στο πλαίσιο τουσυνόλουτουαποδεικτικούυλικού. Η αναφοράσεαποδοχήτης προσαγωγής"στο παρόνστάδιο"δημιουργεί ερωτηματικάωςπρος 30 τοανπράγματιηενδιάμεσηαπόφασηέλυσεήαπέβλεψε στοναλύ σει τοζήτημαπουεγειρόταντότεκαιπουαφορούσεστησχετικότη τα της κατάστασης λογαριασμού. Όμως,ούτως ήάλλως, το πρω τόδικοΔικαστήριο,αφούυπενθύμισεστηντελικήτουαπόφασηπως επετράπηηπροσαγωγήδιαφόρωνεγγράφωννοουμένουότιηβαρύ- 35 τητά τους θααξιολογείτο μετά, κατέληξε στα ευρήματατου χωρίς να συσχετίσει τα πιο πάνωμε την αξιοπιστία των μαρτύρωνπου ήταν,γιατους εφεσείοντες, η βασικήχρησιμότητατους. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο εξέτασεδιαζευκτικάκαιτοαν,μετην υπόθεσηότι ημαρτυρίατουΧρ. Ψάλτηήταναξιόπιστη,τοαποτέ- 40 λεσμαθαήτανδιαφορετικό. Απέφυγε νακαταγράψεικάποιατελι682 1 ΑΛΛ. Toumbouros Ltd v. Ιωαννίδον κ.ά. Κωνσταντινϋης,Δ. κήκρίση,τουλάχιστονωςπροςτηνκατ'ισχυρισμό παράλληλησυμ φωνία. Σημείωσεπωςθαδίσταζενασυμπεράνειότισυνάφθηκεπα ράλληλησυμφωνίαγιατίδενφαινότανότιησυμφωνία εκμετάλλευ σηςκαιστησυνέχεια οι αποδοθείσες στο Χ. Ιωαννίδηδηλώσεις εί^ 5 χαναπαραίτητααιτιώδησύνδεσμο μετηνυπογραφήτων συμβάσε ων πώλησης. Τοζήτημαδεν είναι καθαράνομικό. Ηεπίλυσητου προϋποθέτεισυγκεκριμένα ευρήματαωςπροςταγεγονότα. Δενθα επεκταθούμε, επομένως, αλλά θα σημειώσουμε μόνο πως δε μας φαίνεται πως για τους σκοπούς αυτούτου μέρους τηςαπόφασης 10 αποδόθηκεηουσίατηςμαρτυρίαςτουΧρ. Ψάλτηόπωςτησυνοψί σαμεπροηγουμένως. Θεωρούμεπωςείναιασφαλέστεροναυιοθετήσουμε τηνίδιαστά σηκαισε ό,τι αφοράτις διαζευκτικέςυπερασπίσεις των εφεσίβλη των. Είναι όμως ορθόναεπισημάνουμε πωςτοπρωτόδικοΔικα15 στήριο, ότανκατέληγε πως μεβάσητη μαρτυρίαδεν φαινόταν να υπήρχε η απαραίτητηαντιπαροχήπου θακαθιστούσε δεσμευτική τηνκατ*ισχυρισμό τροποποίησητωνσυμβάσεωνπώλησηςωςπρος τοντρόποπληρωμής,παρέπεμψεστημαρτυρίατουΧ. Ιωαννίδηότι ταποσάπουκατατίθεντοστοκοινό λογαριασμό θαδιατίθεντογια 20 τηνπληρωμήδιαφόρωνεξόδων σχετικά μετην ανοικοδόμηση του κτιρίου,περιλαμβανομένηςτηςαρχιτεκτονικήςαμοιβήςκλπ. Αλλά αυτήη μαρτυρίατουΧ. Ιωαννίδηήτανέντονααμφισβητούμενηκαι τελικάτοθέματωνπληρωμώναπότονκοινόλογαριασμόαποκλεί στηκε ως άσχετο. Περαιτέρω, εφόσον αναφερόμαστε στην κατ'. 25 ισχυρισμό τροποποίησητων συμβάσεων,είναι ορθόναυποδείξου με πως το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έστρεψε την προσοχή του προςτη μαρτυρία, στην οποίαπεριλαμβάνονταικαιοι ίδιες οι εν νέα συμβάσεις πώλησης, σύμφωνα με την οποίαότανυπογράφο ντανοισυμβάσειςτοποσότηςπροκαταβολήςήτανήδηπληρωμένο. 30 35 40 Τελικά,σε ό,τι αφορά στον διαζευκτικό ισχυρισμό γιακώλυμα, ηκρίσητουπρωτόδικουΔικαστηρίουπωςδενκαταδείχθηκεαπότη μαρτυρίατοαπαραίτητοστοιχείο τηςβλάβης,σαφώςείχεωςυπό βαθροταευρήματασταοποίαείχεκαταλήξεικαιόχιπλέοντηνυπο θετικήβάσητηςμαρτυρίαςτουΧρ. Ψάλτη. ΟΧρ. Ψάλτηςείχεαναφερθεί σεβλάβη πουθαυφισταντοοι εφεσείοντες αφούθα έχαναν τηνμόνηεξασφάλισηπουδιατείνοντανότιείχανκαιαυτήημαρτυ ρίαδενσχολιάστηκε σεσχέση μεαυτήτηνεπί μέρουςπτυχή. Ενόψει τουαποτελέσματοςστοοποίοαγόμαστεδενθαασχολη θούμεμετουςλόγους έφεσηςπουαναφέρονταιστοείδοςτωνθεραπειών πουδόθηκαν. Ηέφεσηεπιτυγχάνει με έξοδαυπέρτωνεφε σειόντων. Διατάσσεταιηεπανεκδίκασητηςυπόθεσης απότοπλή683 Κωνσταντινϋης,Α. Toumbouros Ltd ν.Ιωαννίδου χ.ά.
(1994)ρες ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίαςμεδιαφορετικήσύνθεση. Η επανεκδίκασηδενθααφοράσταδυοειδικάζητήματαπουεπιλύθη καν με σκεπτικό ανεξάρτητο αφούηαπόφασηως προς αυτά δεν αποτέλεσε αντικείμενο τηςέφεσης. .Τα ζητήματααυτάαφορούν (α) στο ποσό των£5.000το οποίοδενδέχθηκετοπρωτόδικοδικαστή- 5 ριοότιθαέπρεπενααφαιρεθείαπότοοφειλόμενοποσόκαι(β)στην ημερομηνία από την οποία θαέπρεπε,πάνωστη βάσηπου εξετά σθηκεκαιαποφασίστηκετοζήτημα,νααρχίσει ουπολογισμός του τόκου. Η έφεσηεπιτρέπεται με έξο- 10 δα. Διαταγή γιαεπανεχδίχα'οη. 684