1ΑΑ.Λ. 19Νοεμβρίου, 1994 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΓΓΗΡΙΟ [ΠΙΚΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ/στές] ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ, Εφεσείων, ν. ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ, Εφεσίβλητης. (ΈφεσηΑρ.31) Έφεση—Αξιολόγησημαρτυρίαςαπό τοπρωτόδικοΔικαστήριο—Εύρη μα τουπρωτόδικουΔικαστηρίουότι ο ισχυρόςκλονισμός τον γάμου οφειλόταναποκλειστικά στοπρόσωπο τουεφεσείοντα— Κρίθηκεότι δικαιολογείτο από τηνενώπιοντουΔικαστηρίουμαρτυρία, 5 10 15 20 Το πρωτοβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο απόρριψετην αίτηση του εφεσείοντα για διάλυση τουγάμου του μετην εφεσίβλητη λόγω ισχυρού κλονισμού, διότι βρήκεότι ο κλονισμός της έγγαμηςσχέσης οφειλόταναποκλειστικάστοπρόσωποτουεφεσείοντα. Κατ'έφεση,ο εφεσείωνδεναμφισβήτησε ταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου σχετικά μετηνδικήτουυπευθυνότηταγιατονκλονισμότηςέγγαμης σχέσης,όπωςγιαπαράδειγματοότιγιαχρόνιαδιατηρούσεεξωγαμικές σχέσειςμεάλλεςγυναίκεςκαιιδιαίτερααλλοδαπές,γιατιςοποίεςδα πανούσεσημαντικόμέροςτουεισοδήματοςτου,αλλάισχυρίσθηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο έπρεπενα είχεβρει συνυπεύθυνηκαιτην εφεσίβλητη,διότισεορισμένες περιπτώσειςαυτήείχεαρνηθείνασυνο δεύσει τον συζυγότης σεκοινωνικές εξόδους καιότι είχεαρνηθείνα συνδράμειστηνδανειοδότησητουσυζύγουτηςγιατηνχρηματοδότηση συνεταιρισμούτουσυζύγουτηςμετρίτοπρόσωποπροςτοοποίοηεφε σίβλητηδενέτρεφεκαμμιάεμπιστοσύνη. Αποφασίσθηκεότι: Υπό το φωςτων ευρημάτωνπσυ διατυπώνοντανστην απόφαση, πουείχανουσιαστικό έρεισμα στην μαρτυρία,ηετυμηγορίατου πρω- 707 Νεσχλέους ν.Σοφοκλέους
(1994)τόδικουΔικαστηρίου, ότιοκλονισμός τουγάμουοφειλόταναποκλει στικάσευπαιτιότητατουεφεσείοντα,ήτανδικαιολογημένη. Η έφεσηαπορρίφθηκε χωρίς έξοδα. 5 Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: ΖαχαρΙουν. Ζαχαρίου
(1993)1ΑΛΑ.159. 'Εφεση. Έφεση απότον αιτητήκατά της απόφασηςτουΟικογενειακού Δικαστηρίου Πάφου (Η.Νικολάου,Π.ΣεργίδηςκαιΤουμαζή (κα) ΔΛ.) πουδόθηκεστις 4 Μαρτίου,1994 (Αρ. Αίτησης 4/93) με την 10 οποίααπορρίφθηκετοαίτηματουγιαδιάλυσητουγάμουτουλόγω ισχυρούκλονισμού, μεέξοδαειςβάροςτου. Γ.Φιλίππου,γιατονΕφεσείοντα. ΚαμιάεμφάνισηγιατηνΕφεσίβλητη. Cur. adv. vult. 15 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσει οΔι καστής Γ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ,Δ. : Ο εφεσείων καιη εφεσίβλητη παντρεύτηκαν στις 29.7.1967,σεηλικία 16ετώνοπρώτοςκαι21ετώνηδεύτερη. Απέ κτησανπέντεπαιδιάταοποίαέχουναποκατασταθεί. 20 ΜεαίτησητουστοΟικογενειακόΔικαστήριοοεφεσείωναξίωσε τηδιάλυσητουγάμουλόγω ισχυρούκλονισμού. ΤοΟικογενειακό Δικαστήριοέκρινεότιογάμοςείχεόντωςυποστείισχυρόκλονισμόόχι όμως για λόγο που συνιστούσε λόγο διαζυγίου. Ο κλονισμός προήλθε απόπράξεις και συμπεριφοράπου αφορούσαναποκλει- 25 στικά τον εφεσείοντα. ΤοΔικαστήριο απέρριψετους ισχυρισμούς τουότι ηεφεσίβλητη προκάλεσε τονκλονισμό τουγάμουήότισυ νέβαλεσ* αυτό. Ο ισχυρόςκλονισμός γάμουσυνιστάλόγοδιαζυγί ου μόνο εφόσον επέρχεται εξαιτίαςλόγου ο οποίοςαφορά είτετο πρόσωποτουεναγομένουήκαιτωνδυοσυζύγων [βλ.Αρθρο 3Β(β) 30 τουπερί της ΠρώτηςΤροποποίησηςτου ΣυντάγματοςΝόμουτου 1989(Ν.95/89)]. 708 1 ΑΛ.Δ. 5 10 15 20 Νεοχλέους ν.Σοφοκλέους Πικής,Δ. Ο εφεσείων προσβάλλει τοεύρηματουΟικογενειακούΔικαστη ρίου (απόφαση πλειοψηφίας) ότι ο ίδιος υπήρξε αποκλειστικά υπεύθυνος για τον κλονισμό του γάμου. Η μαρτυρία κατέδειξε, όπωςεισηγήθηκε,ότικαιησύζυγοςτουσυνέβαλε σ' αυτότοαποτέλεσμα. Προςυποστήριξητηςθέσηςτου,επικαλέσθηκετηνπαραδο χήτηςεφεσίβλητης ότισεορισμένεςμεμονωμένεςπεριστάσειςαυτή αρνήθηκεν' αποδεχθείπροσκλήσεις τουσυζύγου τηςγια κοινωνι κές εξόδους. Παραδέχθηκε(η σύζυγος) επίσης ότι σε μια περίπτω ση,12χρόνιαπριντηνυποβολήτηςαίτησηςδιαζυγίου,αρνήθηκενα συνδράμει στηδανειοδότηση (απότρίτους)τουσυζύγουτηςγιανα χρηματοδοτήσει τηδημιουργίασυνεταιρικούκαταστήματοςτουσυ ζύγουτηςμετρίτοπρόσωποπρος-στοοποίοδενέτρεφεκαμίαεμπι στοσύνη. Ηεισήγησηγιαανατροπήτων ευρημάτων τουπρωτόδι κουΔικαστηρίουέγινεπαράτηνπαραδοχήτου ιδίου,που αντανακλάταικαισταευρήματατουΔικαστηρίου,ότι μετάτηγέννησητου δεύτερουπαιδιούτουζεύγους οεφεσείων είχεσυστηματικά εξωγα μικές σχέσειςπουτον άφηναν πολλά βράδιαμακριάαπότο σπίτι τουκαιτουαπορροφούσανμέροςτουεισοδήματος του. Σεμιαπε ρίπτωσηείχεεξωγαμικές σχέσειςμεμιαγυναίκαγια 12συνεχήχρόνια. Αλλες εξωγαμικές τουσχέσειςτον έφεραν,μεταξύάλλων,να επισκέπτεταιτηΡουμανία(σε6ή7περιπτώσεις)γιατησυνέχισηή τηνανανέωσηδεσμών τουμεγυναίκες ρουμανικήςκαταγωγήςπου είχενωρίτεραγνωρίσειστηνΚύπρο. Ο εφεσείων, όπωςπροκύπτειαπό τημαρτυρία του,έτρεφεαποστροφήπροςτησύζυγοτουαπότηναρχήτουγάμου. Τηθεωρούσε, όπως είπε, αμόρφωτηκαι χωριάτισσα και ποτέ δεν τηναγάπησε, όπως ανέφερε στο Δικαστήριο. Είναι καταφανές ότι οι προσκλή σεις τουστη σύζυγο τουγιανυκτερινές εξόδους,ήτανπεριστασια κές. Ηεφεσίβλητη παραδέχθηκε ότι αρνήθηκεσε μερικέςπεριπτώ30 σειςναβγει έξω μετοσύζυγο τηςγιαλόγους άρρηκτασυνυφασμέ νους μετηφροντίδατηςοικογένειας- είτεγιατίταπαιδιάχρειάζο νταντη φροντίδατηςείτεγιατίοιοικονομικοί τουςπόροιήτανπε ριορισμένοι λόγωτουότιοσύζυγος τηςσπαταλούσε μεγάλο μέρος τουεισοδήματοςτουστιςάλλεςτουεξόδους. Ηέγνοιατηςήταννα 35 συνδράμειστηναποκατάστασητωνθυγατέρωντουζεύγους. Ησύ ζυγοςκατέθεσεότιδιατηρούσεκαιδιατηρείαισθήματααγάπηςπρος τοσύζυγοτηςκαιότι είναιπάντα έτοιμηνατο δεχθεί. 25 Αλλοιλόγοιπουεπικαλέσθηκε ο δικηγόρος τουεφεσείονταγια τηνανατροπήτηςπρωτόδικηςαπόφασης,εντοπίζονται σεαντιφά40 σεις μεταξύ των ισχυρισμών πουπρόβαλε ηεφεσίβλητη στηνυπε ράσπισητηςκαιστημαρτυρία της. Στηνυπεράσπισητηςπρόβαλε τονισχυρισμό ότιοαιτητής"...είναιπρόσωποανεύθυνο,άσωτοκαι 709 Πικής,Δ. Νεοκλέους ν.Σοφοκλέους
(1994)σπάταλοκαιήθελενακατασπαταλείτηνπεριουσίατης οικογένειας του μεάλλεςγυναίκες...". Δε διαπιστώνεται οποιαδήποτεαντίφασημεταξύτηςμαρτυρίας της εφεσίβλητης κρινομένης στο σύνολο της και των ισχυρισμών πουπρόβαλε στην υπεράσπιση της. Οιχαρακτηρισμοί σχετίζονται μεταγεγονότα προςταοποίασυναρτώνται. 5 Συνάγεταιαπότη μαρτυρίατης εφεσίβλητης ότι οι εξωγαμικές σχέσεις του εφεσείοντα απορροφούσαν μεγάλο μέρος του εισοδή ματοςτουενώησυμπεριφοράτουπροςταπαιδιάτουταοποίακτυ πούσε,αποτέλεσμα τουεκνευρισμού πουπροκαλούσεοδιπλόςτρό- 10 ποςζωήςτου,είχεδυσμενείς επιπτώσεις στα ίδια. Το Δικαστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία της εφεσίβλητης ως αξιόπιστη. Από τημαρτυρίατηςαβίασταπροκύπτειότι γενεσιουρ γόκαιμόνηαιτίαγιατονκλονισμότουγάμουαποτέλεσε ηαπιστία τουσυζύγουστους σκοπούςτουγάμου,πουείχεωςαποτέλεσματον 15 ισχυρό κλονισμό του [βλ. Ζαχαρίον ν. Ζαχαρίον
(1993)1 Α.Α.Δ. 159]. Τογεγονός ότι συνέβαλε στη συντήρηση της οικογενείας στο βαθμό που του επέτρεπαν οι άλλες του δραστηριότητες, δε μετα βάλλει την εικόνα ως προς τηγενική διαγωγήτου,την έλλειψη πί στηςπροςτογάμοκαιέλλειψη ουσιαστικού ενδιαφέροντος γιατην 20 οικογένεια πουέθετεσεδεύτερημοίρα. Υπό τοφωςτωνευρημάτωνπουδιατυπώνονταιστηναπόφαση, τα οποία ευρίσκουν ουσιαστικό έρεισμα στη μαρτυρία,η ετυμηγο ρία του Δικαστηρίου, ότι ο κλονισμός του γάμου οφειλόταν απο κλειστικά σευπαιτιότητατουεφεσείοντα,κρίνεταιδικαιολογημένη. 25 Ηέφεση απορρίπτεται. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαέξοδα Η έφεσηαπορρίπτεταιχωρίς διαταγή γιαέξοδα. 710