(1994)28Νοεμβρίου, 1994 [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/οτές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ, Εφεσείων- Εναγόμενος, ν. ΕΛΕΝΑΣ ΛΟΪΖΟΥ ΑΧΙΛΛΕΩΣ, ΑΝΗΛΙΚΟΥ ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑ ΤΡΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΚΗΔΕΜΟΝΟΣΤΗΣ (NEXT FRIEND)ΛΟΪΖΟΥ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ, Εφεσφλήτων-Εναγόντων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8361) Εργολήπτεςοικοδομών—Δικαίωμα είσπραξης αμοφής— Προϋπόθεση είσπραξης να είναιο εργολήπτης εγγεγραμμένος και κάτοχος ετήσιας άδειαςσύμφωνα με τοάρθρο 5
(4)τον Νόμου32/82 — Κατά πόσοτο "και" είναισυνδετικόήδιαζευκτικό— Κρίθηκεότι είναι διαζευκτικό. Εργολήπτεςοικοδομών—Δικαίωμα είσπραξηςαμοφής—Προϋπόθεση, δυνάμειτουάρθρου5
(4)τονΝ. 32/82, ναείναιοεργολήπτηςεγγεγραμ μένοςκαικάτοχοςετήσιαςάδειαςκατάτονουσιώδηχρόνο, δηλαδήτην ημερομηνία σύναψηςτης σύμβασης εργοληψίας — Η μεταγενέστερη απόκτηση ετήσιαςάδειας, έστωκαι με αναδρομική ισχύ, δεναλλάζει τηνκατάσταση. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοείχεαπορρίψειπροδικαστικάτηνανταπαίτησητου εφεσείοντα μετην οποίααξίωνε αμοιβήσαν εργολήπτης οικοδομών για υπηρεσίες που είχε προσφέρει στους εφεσίβλητους, εφαρμόζονταςτιςπρόνοιεςτουάρθρου5
(4)τουΝόμου32/82,πουπρο βλέπειότι"ουδείςμήεγγεγραμμένοςκαιμήκάτοχοςετησίαςαδείαςερ γολήπτης δικαιούταινα αξιώση δικαστικώς παρ'οιουδήποτεπροσώ πουτηνείσπραξιν αμοιβήςδι' υπηρεσίαςήδαπανάςαφορώσας ειςεργοληψίαν οικοδομικώνή άλλων τεχνικώνέργων". Κατάτονουσιώδη χρόνο της σύναψης της σύμβασης ανάληψης της εργοληπτικής εργα σίας οεφεσείωνήτανεγγεγραμμένος εργολήπτης οικοδομώναλλάδεν ήτανκάτοχοςετήσιαςάδειας. Η ετήσιαάδειατουχορηγήθηκεαργότε ραμεαναδρομικήισχύπουκάλυπτετηνπερίοδοσύναψηςτης σύμβα σης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι ουσιώδης χρόνος ήτανο 758 1 Α.Α.Δ. 5 10 Μονζούρης ν. Αχιλλέωςχ.ά. χρόνοςτηςσύναψηςτηςσύμβασηςκαιότικατάτονχρόνοεκείνοέπρε πενασυντρέχουν καιοι δύοπροϋποθέσειςτουάρθρου5
(4)γιανα δι καιούται ο εφεσείωνναεισπράξει την αμοιβή του. Επίσης έκρινεότι το γεγονός της χορήγησης μεταγενέστερα της ετήσιας άδειας με αναδρομικήισχύδενάλλαζετηνκατάσταση. Κατ'έφεση,οεφεσείωνισχυρίσθηκεότιηλέξη"και"στοάρθρο5
(4)τουΝόμου32/82έπρεπεναερμηνευθεί ωςσυνδετικήκαιόχιδιαζευκτι κή,δηλαδήότιγιαναεφαρμόζεταιτο άρθροέπρεπεένας εργολήπτης ναείναικαιμήκάτοχοςετήσιαςάδειαςκαιμήεγγεγραμμένος. Επίσης ισχυρίσθηκεότιηχορήγησητηςετήσιαςάδειαςμεαναδρομικήισχύδια φοροποιούσετηνκατάστασηυπέρτουεφεσείοντα. Αποφασίσθηκεότι: 15 20 25 (α) Από το κείμενο της σχετικής νομοθεσίας ήταν φανερό ότι ο σκοπός του νομοθέτη ήτανότι για να δικαιούται εργολήπτης οικοδομώνναεισπράξειαμοιβή έπρεπεναείναικαιεγγεγραμ μένος και κάτοχος ετήσιας άδειαςκατάτον ουσιώδη χρόνο, πουήτανοχρόνος σύναψηςτης σχετικής σύμβασηςανάληψης τωνεργοληπτικών εργασιών. Εξάλλου,ανοσκοπόςτουνομο θέτηήτανναείναι συνδετικό το "και"στο άρθρο5
(4)του Νόμου 32/82δεν υπήρχε οποιαδήποτεανάγκηναγίνειαναφορά στην ανάγκηκατοχής ετήσιας άδειας, εφόσον ένας μη εγγε γραμμένοςεργολήπτηςδενμπορούσεναείναικάτοχοςετήσιας άδειας. (β) Ουσιώδης χρόνος γιανααποφασισθείκατάπόσο εφαρμόζεται τοάρθρο5
(4)τουΝόμου32/82ήτανοχρόνοςτηςσύναψηςτης σύμβασης ανάληψης εργοληπτικών έργων και το γεγονός ότι χορηγήθηκε ετήσια άδεια μεταγενέστερα με αναδρομική ιοχύ δενάλλαζετηνκατάσταση. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 30 Υπόθεσηποναναφέρθηκε: Παναγιώτου&ΚωνσταντίνουConstructionsLtdν.Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 483/84, ημερ. 3.2.90. Έφεση. 35 Έφεση από τον εναγόμενο κατάτης ενδιάμεσης απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας (Α. ΙωαννίδηςΑ.ΕΑ) πουδό759 Μουζούρηςν. Αχιλλέωςκ.ό.
(1994)θηκε στις 6 Φεβρουαρίου, 1991(Αρ. Αγ. 902/88),μετην οποία το πρωτόδικο δικαστήριο απόρριψε προδικαστικά την ανταπαίτηση τουεφεσείοντα γιααμοιβή τουσανεργολήπτηοικοδομών,ενώαυ τόςδενήτανκάτοχοςετήσιαςάδειας,κατάτονουσιώδηχρόνο. Ε. Φλονρέντζον γιαχ.Α. Κονκοννη,γιατον Εφεσείοντα. 5 Ν.Οικονόμου,γιατους Εφεσίβλητους. Cur. adv. wit. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.: ΗαπόφασηθαδοθείαπότονΠ.Αρτεμη,Δ. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Ηπαρούσαέφεση αφοράστην εκδίκαση προδι καστικά νομικού σημείου πουτο αποτέλεσμα της οδήγησε στην 10 απόρριψητηςανταπαίτησηςαπότοπρωτόδικοΔικαστήριο. Ο εφεσείοντας, πουήτανεργολήπτης οικοδομών, παρόλον ότι ήτανεγγεγραμμένος εργολήπτηςκατάτοχρόνοπουανέλαβετηνερ γασίαπουτου ανέθεσανοι εφεσίβλητοι,δενήτανκάτοχος ετησίας άδειας.Σεμεταγενέστεροστάδιοόμωςτουεκδόθηκεησχετικήάδεια 15 με αναδρομική ισχύ, έτσι ώστενακαλύπτει και τηνπερίοδο κατά τηνοποίαανέλαβετις προαναφερθείσεςεργασίες. Τοθέμαπουηγέρθηπροδικαστικάήτανκατάπόσοκάτωαπότις συνθήκες αυτές ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις τουάρθρου 5
(4)τουΝόμου32/82,πουτροποποίησετονπερίΕγγραφήςκαιΕλέγχου 20 τωνΕργοληπτών Οικοδομών Νόμοτου 1973. Τοπιό πάνωάρθροπρονοεί ταακόλουθα: "Ουδείς μηεγγεγραμμένος καιμήκάτοχοςετησίαςαδείαςερ γολήπτης δικαιούται να αξιώση δικαστικώς παρ' οιουδήποτε προσώπουτηνείσπραξιναμοιβήςδι'υπηρεσίαςήδαπανάςαφο- 25 ρωσαςειςεργοληψίανοικοδομικώνήάλλωντεχνικών έργων,..." ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοβρήκεπως,ασχέτωςτουότιησχετική άδειαεκδόθηκεστονεφεσείοντακαιείχεαναδρομικήισχύ,ώστενα καλύπτει την ουσιώδη περίοδοπουαφοράτηνυπόθεση,εντούτοις κατάτοχρόνο πουαναλήφθηκεη εργασίααπό τον εφεσείοντα δεν 30 υπήρχε τέτοια άδειακαιγι' αυτό,μεαναφορά XOLστηναπόφαση Παναγιώτον & Κωνσταντίνου Constructions Λτδ ν. Κυπριακής ΔημοκρατίαςΥποθ. Αρ. 483/84,ημερ. 3.2.90,όπουαποφασίστηκε παρόμοιοσημείο,απέρριψετηνανταπαίτησητουεφεσείοντα. 760 1 Α.Α.Δ. Μουξούρης ν. Αχιλλέως χ.ά. Αρτεμης,Δ. Ηεπιχειρηματολογία κατάτην ακρόασητης έφεσης επικεντρώ θηκε στην ερμηνεία πουπρέπει να δοθεί στο άρθρο5
(4)καικατά πόσο το **και"στην φράση"ουδείς μηεγγεγραμμένος και μη κάτο χοςετησίαςαδείαςεργολήπτης"πρέπειναερμηνευθεί ως συνδετικό 5 ήδιαζευκτικό. Ο ευπαίδευτοςσυνήγορος του εφεσείοντα υπέβαλε ότιη ερμηνείαπουπρέπειναδοθείείναι ότιτο"και"είναι συνδετι κό καιγιανα είχε εφαρμογήτο άρθροαυτόθαέπρεπεο εφεσείονταςναμηνήτανκάτοχοςετήσιαςάδειαςαλλάταυτόχροναναμην ήτανκαιεγγεγραμμένος. Καιεφόσον ήτανεγγεγραμμένος, δεν ικα10 νοποιούνταν και οι δύοπροϋποθέσεις τουάρθρουκαικατά συνέ πειατούτοδενείχε εφαρμογήστηνπερίπτωση. Αντίθετα,οευπαίδευτοςσυνήγορος τωνεφεσειόντων υποστήρι ξε ότι θαήτανπαράλογοναδοθεί μία τέτοια ερμηνεία και ότι θα έπρεπεναδοθείδιαζευκτικήερμηνείαστο "και"ωσάνναήταν"ή". 15 Έχουμεεξετάσει μεπροσοχήτοσημείοπουηγέρθηκεκαιέχουμε καταλήξειστο συμπέρασμαότιη ερμηνείαπουπρέπειναδοθείστο "και"είναιδιαζευκτικήωσάνναήταν"ή". Στο σύγγραμμα Maxwell on the Interpretation of Statutes, 12η Έκδοσηστις σελ.232-233 αναφέρονται ταακόλουθα: 20 "In ordinary usage,"and" is conjunctive and "or" disjunctive. Buttocarry outtheintentionof thelegislatureitmaybenecessary toread "and"inplace of theconjunction "or", andvice versa. Ως παραδείγματα εφαρμογήςτηςπιοπάνωαρχής αναφέρονται ταπιόκάτωστησελ.233: 25 30 35 "The Disabled Soldiers Act 1601, for example, in speakingof property, tobeemployed for themaintenanceof"sickandmaimed soldiers,"referred tosoldierswhowereeithersickormaimed,and notonly tothose whowereboth. Theexpression "local andpublic authorities" in section 4
(2)of thePrevention of Corruption Act 1916 has been held by WinnJ. not to "mean authorities which are both local and public.(but) authorities which areeither local or public." Είμαστε περαιτέρω της γνώμης ότι αν σκοπός του Νομοθέτη ήτανναθεωρήσειτηνπρόνοιααυτήωςσωρευτικήγιαναέχειεφαρμογή ο Νόμος,δηλαδήότι για να μηδικαιούται ο εργολήπτης να 761 Αρτεμης,Δ. Μουζούρης ν.Αχιλλέως κ.ά.
(1994)αξιώσειδικαστικάτηνείσπραξηαμοιβήςθαέπρεπεόχιμόνο ναμην ήτανκάτοχοςάδειαςαλλάναμηνήτανούτεκαιεγγεγραμμένος,δεν θαυπήρχε καμμιάανάγκη ναπροστεθεί μετάτηφράση"ουδείς μη εγγεγραμμένος" καιη φράση"καιμη κάτοχος ετησίας αδείας", για τί ανδενήτανκάποιοςεγγεγραμμένος δεν θαετίθετο πιάθέμακα- 5 τοχής ετήσιας άδειας.Ενδεικτικό τηςπρόθεσης τουΝομοθέτηείναι καιτοάρθρο9
(1)τουιδίουΝόμουπουπρονοεί ότι: "Ουδείς εργολήπτης δύναται να αναλάβει εργασία εν σχέσει προς οικοδομικόν ή τεχνικόν έργοεκτός εάνούτος είναικάτο χος ετήσιας άδειας,..." Όσον αφοράτο θέματης αναδρομικής ισχύοςτων αδειώνσυμ φωνούμε μετοπρωτόδικοΔικαστήριο,ότιουσιώδης χρόνος ήτανο χρόνος ανάληψηςτης εργασίαςαπότον εφεσείοντα (δέστεκαι Παναγιώτου& Κωνσταντίνου (πιόπάνω))καισίγουρακατάτοχρόνο αυτόδενυπήρχε ετήσιαάδεια σε ισχύ. 10 15 Κατά συνέπεια βρίσκουμεότι υπήρξε παράβασητων προνοιών τουάρθρου5
(4),όπωςορθάαποφάσισετοπρωτόδικο Δικαστήριο. Γιατουςπιοπάνωλόγουςηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδασεβά ροςτου εφεσείοντα. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 20 762