1 Α.Α.Δ. 1Δεκεμβρίου,1994 [ΠΙΚΗΣ,ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΛΑΜΠΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Εφεσείων - εναγόμενος, ν. ΑΝΤΙΓΟΝΗΣΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑΣΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥ ΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΙ ΩΣ ΑΜΊΠΡΟΣΩΠΕΥΟΥΣΑΣΤΟΥΣ ΝΟΜΙΜΟΥΣΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΣ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΟΥΣ ΤΟΥ ΩΣ ΑΝΩΑΠΟΒΙΩΣΑ ΝΤΟΣ, Εφεσίβλητης-ενάγοι>σας. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ. 8397)- Αμέλεια— Τροχαίοατύχημα— Καταμερισμόςευθύνης—Σύγκρουσηαυ τοκινήτων κινούμενων σε αντίθετηκατεύθυνση περίπου στο κέ\τρσ του δρόμου— Απουσίαάλληςμαρτυρίας εκτός από τηνπραγματική — Καταμερισμός ευθι'τνης κατά2/3 στονοδηγότουαυτοκίνητοι'που θεωρήθηκε ότι έτρεχε με υπερβολική ταχύτητακαιπέρασετο κέντρο του δρόμουκαι συγκρούσθηκεμε τοάλλο αυτοκίνητο σεαπόστασί] Ι ποδιούαπό τοκέντροτουδρόμου, καικατά \β στονάλλοοδηγόπου θεωρήθηκεότι δενπήρεεπαρκήμέτρα γιανααποφιϊγει τη σύγκρουση, κρίθηκεορθόςαπό το Εφετείο. Τοόχηματύπουβανπουοδηγούσεοεφεσίβλητοςσυγκρούσθηκ?βί αιαμεαυτοκίνητοτύπουσαλούνπουοδηγούσεοΧρίστος Δημητρίου που ερχόταναπότηναντίθετηκατεύθυνσηστην οδό Λάρνακας στην Παλλουριώτισσα. Ο Χρίστος Δημητρίουσκοτώθηκεστο δυστύχημα Ηπραγματικήμαρτυρίαστηνυπόθεσηήτανότιησύγκρουσηείχε συμ βείσεσημείο 1 πόδιαπότομέσοτουδρόμουμέσαστηναριστερήπλευ ράσεσχέση μετηνκατεύθυνσητουεφεσίβλητου, ότι οΧρίστος Δημη τρίουείχεαφήσειίχνητροχοπέδησης59.5πόδια,ότιησύγκρουσηήταν βίαιηκαιότιτοσαλούνβρέθηκεσεαπόσταση65ποδοχναπότοσημ*ίο σύγκρουσης. Υπήρχεμεγάληορατότητακαιγιατουςδύοοδηγούς. Το πρωτόδικοΔικαστήριοβρήκεόχιοοδηγόςτουσαλούνέτρεχεμενπιοβολική ταχύτητακαι ότι είχε περάσει το μέσο του δρόμου και συ γκρουσθείβίαιαμετοβαν. Βρήκεόμωςότικαιοοδηγόςτουβαν tιχι 771 Γεωργίου ν.Δημητρίου κ.ά.
(1994)ευθύνη για το ατύχημα, διότι λόγω της μεγάλης ορατότητας είχετον χρόνο και επίσης τον χώροναλάβει μέτραγιααποφυγήτης σύγκρου σης. Καθόρισε δετηνευθύνησε2/3γιατονοδηγότουσαλούν και 1/3 για τον εφεσίβλητο. Κατ'έφεση,οεφεσίβλητος ισχυρίσθηκε ότιτοεύρηματουπρωτόόικουΔικαστηρίουγιατηνδυνατότηταλήψηςμέτρωναποτροπήςτουδυ στυχήματος απότονεφεσίβλητο δενείχεέρεισμα στηνμαρτυρία. 5 Αποφασίσθηκεότι: Από την ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστηρίου μαρτυρίακαταδεικνύετο ότι ο εφεσίβλητος είχεπράγματιτηδυνατότηταλήψηςμέτρων 10 αποτροπής τουατυχήματοςμε τονακινηθεί προς τααριστεράκαι να χρησιμοποιήσει ταφρένατου,πράγμαπουδενείχεκάνει,καικατάσυ νέπειαορθάτοπρωτόδικοΔικαστήριο τονείχεθεωρήσεισυνυπεύθυνο κατά 1/3γιατοατύχημα. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 15 Υπόθεσηπουαναφέρθηκε: Bakerv. MarketHarboroughIndustrialCo-operativeSocietyLtd, Wallace v.Richards (Leicester) Ltd[J953] I W.L.R.
- Έφεση. Έφεση από τον εναγόμενο κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού 20 Δικαστηρίου Λευκακτίας (Σ.Ζ.Νικολαΐδης,Α.Ε.Δ.)πουδόθηκε στις 28.1.91 (Αρ. Αγαιγής 846/89) με τηνοποίακαταλογίστηκε ευθύνη 1/3 στον εφεσείοντα, αναφορικάμε αυτοκινητικό δυστύχημα που έγινε στη Παλλουριώτισσα στη διασταύρωση τα>νοδών Αγίου Δημητρίου και Λάρνακας. 25 Δ. Λφέρας, για τον Εφεσείοντα. AQ. Λοΐζον, για την Εφεσίβλητη. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Την απόφασητουδικαστηρίουθαδώσειοδικαστής Σ. Νικήτας. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Η έφεση αφορά αυτοκινητικό δυστύχημα που 772 30 1 A.A.A. Γεωργίου ν.Δημητρίου χ.ά. Νικήτας, Α. έγινενύκταστηνΠαλλουριώτισσα στηδιασταύρωσητωνοδώνΑγί ου Δημητρίου και Λάρνακας, που έχει σχήμα 'Τ'. Ο Χρίστος Λ. Δημητρίου, πουοδηγούσε το σαλούν LC416 κατά μήκος της οδού Λάρνακας με κατεύθυνση τηΛευκωσία,συγκρούστηκε βίαια με το 5 "Φολξβάγκεν"GE081 τύπουβάν. Τοαυτοκίνητο αυτόοδηγούσε ο εφεσείων στον ίδιοδρόμο,αλλάαπότηναντίθετηκατεύθυνση(προς Αγλαντζιά). Οοδηγόςτουσαλούν υπέκυψεστατραύματαπουυπέ στη κατά το δυστύχημα. Εφεσίβλητη είναι ησύζυγος του υπότην ιδιότητα της όμως σαν διαχειρίστριας της περιουσίας του. Οεκ10 καλώνπαραπονείταιγιατίτουαποδόθηκετο 1/3τηςευθύνηςγιατο συμβάν. Αντικείμενοτηςέφεσης είναι μόνον η υπαιτιότητα. Ημοναδικήουσιώδης μαρτυρίαστηνυπόθεσηπροήλθε απότον αστυνομικό πουδιερεύνησε τηνυπόθεση. Κατέθεσεσχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος, που ετοίμασε με βάσηκλίμακα, το 15 οποίον εξήγησε. Υπήρχαν και φωτογραφίες της σκηνής που λή φθηκαν απόφωτογράφο της αστυνομίας και επίσης προσκομίστη καν σαν τεκμήρια στην υπόθεση. Το αυτοκίνητο του Δημητρίου άφησείχνηφρένων59 1/2πόδια. Είναισεευθείαγραμμήπληντων τελευταίων 17 1/2 ποδιών, που έχουν κλίση προς τα αριστερά σε 20 σχέσημετηνπορείατου. Η σύγκρουση έγινεστην πλευράτουεφε σείοντα 1 περίπουπόδι απότοκέντρο τουδρόμουκαιπρος τοτέ λος της διασταύρωσης σύμφωνα μετην ίδια πορεία. Ο πρωτόδικος δικαστήςκατένειμε τα2/3τηςευθύνης στο νεκρό οδηγό. Συμπέρανεότι τοεπελθόν αποτέλεσμα ήτανκυρίωςαπότο25 _κο της συμπεριφοράς του οδηγού του σαλούν, ο οποίος οδηγούσε στο κέντρο του δρόμου μευπερβολική ταχύτητα. Ταίχνη φρένων, οι εκτεταμένες ζημίες στα δύο οχήματακαι ητελικήθέσητου σα λούν εκτός του δρόμου σε απόσταση 65 ποδών απότο σημείοσύ γκρουσης επιβεβαιώνουν την ορθότητα του συμπεράσματος της 30 πρωτόδικηςαπόφασηςπουαφοράστηνταχύτητα. Ας σημειωθεί ότι τοόχηματουεφεσείοντα παρέμεινε ουσιαστικά επιτόπου. Παρόλο που κοντά στον τόπο του δυστυχήματος αρχίζει καμπή προς την Αγλαντζιά ηορατότητα,όπωςβρήκεοπρωτόδικοςδικαστήςκαιδεν αμφισβητήθηκε, είναι πάρα πολύ καλή και ξεπερνά τα500 πόδια. 35 Πρόκειται μόνογιαελαφριάστροφή. 40 Ακριβώςγιατολόγοαυτό, ότι,δηλαδή,η ορατότηταήτανκαλή, τοδίκασανδικαστήριο έκρινεότι οεφεσείων μπορούσε έγκαιρανα αντιληφθεί ότι τοάλλο όχηματαξίδευε στοκέντρο τουδρόμουέτσι ώστεναλάβειαποτρεπτικάμέτρα. Η παράλειψητουτονκαθιστούσε ένοχο αμέλειας την οποίανόρισε, όπωςπροεκτέθηκε,σε 1/
- Το συμπέρασμα αυτόδιατυπώνεται σε μίασύντομη παράγραφο. Πα773 Νικήτας, Δ. Γϊωργίου ν.Δημητρίου κ.ά.
(1994)ραθέτουμετοουσιαστικό μέρος: "Η αμέλεια αυτή συνίσταται στο ότι ο εναγόμενος ερχόμενος από αντίθετηκατεύθυνση απότον αποβιώσανταείχεν πολύμε γάλη ορατότητανα αντιληφθεί τον αποβιώσανταο οποίος εκινείτο εξαντιθέτου,νααντιληφθεί ότι αυτόςδιατηρούσε τομέσο τουδρόμουκαινακάμειελιγμό γιανααποφύγειτησύγκρουση. Ο εναγόμενος είχεν τόσοτονχρόνοόσοκαιτονχώροναελιχθεί προς τααριστεράπροςτηνσυμβολή τηςοδούΑγίου Δημητρίου μετηνοδόΛάρνακος,οχώρος οοποίος τουπαρέχετοήταν αρ κετόςκαιαυτόφαίνεται απότοσχέδιο." 5 10 Η απόφαση του αγγλικού Εφετείου στην Baker v. Market HarboroughIndustrial Co-operative Society Ltd., Wallacev. Richards(Leicester)Ltd.[1953]1 W.L.R. 1472,παρουσιάζειορισμέ νεςομοιότητες μετηνκρινόμενηκαιείναιχρήσιμονατηνέχουμευπό ψη για την αρχήπουδιατυπώνει. Ας σημειωθεί ότι στις δύο αυτές 15 υποθέσεις είχαν εκδοθεί,απόέμπειρους δικαστές,αντίθετες αποφά σεις. Μεδύολόγια τοδυστύχημα έγινε νύκτασε ίσιο δρόμομεταξύ οχημάτων που κινούνταν σε αντίθετηκατεύθυνση. Υπήρχε μόνοη πραγματικήμαρτυρία πουκατέγραψεσεσχέδιοτοαστυνομικόόργα νοπουδιερεύνησετοδυστύχημα Ελλείψει στοιχείων πουναδιευκρι- 20 νίζουν τησυμπεριφοράτωνενεχομένων οδηγώνθεωρήθηκαν εξίσου υπεύθυνοι. Είναιάξιαμνείαςησύνοψητηςυπόθεσης: "Where the evidence established that a collision between two motor-vehicles proceeding in opposite directions occurred in the centre of a straight road during the hours of darkness, when both 25 drivers were killed, the inference, in the absence of any other evidence enabling the court to draw a distinction between them, was that each driver was committing almost the same acts of negligence - failing to keep a proper lookout and to drive his vehicleon thecorrect sideof theroad - andaccordingly both were 30 equally to blame." Οκ. Λιβέρας υποστήριξε διαμακρώνότιτοβασικόσυμπέρασμα τηςπρωτόδικηςαπόφασηςότι ήτανδυνατόςαποτρεπτικός ελιγμός δεβρίσκει έρεισμα στη μαρτυρία. Αυτό θασήμαινε ότι ο εφεσείων έπρεπεναανέλθει στο πεζοδρόμιοτηςαριστερήςπλευράς(που αρ- 35 χίζει στοσημείο Κστο σχέδιο μετάτοχρησιμοποιήσιμοκράσπεδο). Ενώο οδηγός πουσκοτώθηκε είχε μεγαλύτεραπεριθώρια αποτρο πής λόγω της φύσης και τουεύρους των κρασπέδων στην πλευρά πουοδηγούσε. Οσυνήγορος είπενακόμηότιταπεριθώριααποτρε πτικήςενέργειαςήτανουσιαστικάανύπαρκταδιότιοεφεσείων προ- 40 774 1 Α.Α.Δ. 5 10 Γεωργίου ν.Δημητρίου κ.ά. Νικήτας, Δ. ερχόταν από τοστενότερο τμήματηςοδούΛάρνακος,πουήταν18 πόδια σεσχέσημετα23 πόδια πουήταντοσυνεχόμενο τμήμα της καιστοοποίοταξίδευετοβαν. Τόνισε επίσηςότιη σύγκρουσηέγι νεστηνπλευράτουεφεσείοντα. Αυτότοτελευταίοείναιορθόαλλά δεντοναπαλλάσσειτωνυποχρεώσεων τουκαιιδιαίτερατου καθή κοντος για τη λήψητων προσφερόμενων μέτρων αποσόβησηςτης σύγκρουσης. Ταιριάζειεδώηκατάληξητου Λόρδου Denningστην Baker,ανωτέρω: "Even assumingthat one of thevehicleswas overthecentre line, andthus toblame,theabsenceof any avoidingactionby theother vehiclemadethatvehiclealsoto blame." To εύρημακατά πόσονήτανδυνατή αποτρεπτικήενέργειααπό τον εφεσείοντα πρέπει να απαντηθείκαταφατικά. Ο λόγος είναι ότι, σύμφωνα με την αστυνομική μαρτυρία, το πεζοδρόμιο στο 15 οποίο αναφερθήκαμεήταν χωματένιο και μπορούσε να χρησιμο ποιηθείχωρίςκίνδυνοαπότηντροχαίακαιφυσικάτονεφεσείοντα. Ασφαλώς οοδηγόςτουσαλούνείχεμεγαλύτερηευχέρειαγιατίείχε στηδιάθεσητουκαλύτερακράσπεδα. Γιαυτόόμωςκαιεξαιτίαςτης ταχύτητας του του αποδόθηκεμεγαλύτερο ποσοστό ευθύνης. Πε20 ραιτέρωδεφαίνεταιοεφεσείωνναέκαμεχρήσητωνφρένωντουκά τι πουθαδιεύρυνε το φάσματων ενεργειών τουγια αποφυγήτου δυστυχήματος. Γιατουςλόγους αυτούςκρίνουμε πωςηεκκαλούμενη απόφαση ήταν ορθή και απορρίπτουμε όλους τους ισχυρισμούς περί του 25 αντιθέτου. Ηέφεσηαποτυχαίνειμεέξοδαεναντίοντουεφεσείοντα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 775