clr/1994/1994_2_217.pdf

(4). 15 Ποινική Δικονομία — Εκδίκασηποινικών υποθέσεων— Λεπτομέ­ ρειεςαδικήματος— Ποιο το κριτήριογιαακύρωση τηςκαταδίκης λόγω παράλειψης παροχήςλεπτομερειών— Κατηγορία γιαπρό­ κληση'θανάτουλόγω επικίνδυνηςπράξηςκατάπαράβαση τονάρ­ θρου 210 του Ποινικού ΚώδικαΚεφ. 154— Το αδίκημαγια το 20 οποίο εκατηγορείτοο κατηγορούμενοςδεν είχε εξειδικευθείστις λεπτομέρειες— Η υποχρέωσηγιαπαροχήλεπτομερειώντον αδι­ κήματοςδενεκπληρώνεταιμε τονορισμόσύμφωναμετηνκατηγο­ ρούσααρχήτοναδικήματος. 25 30 ΕνώοεφεσείωνοδηγούσετοόχηματουστοδρόμοΛάρνακας Δεκέλειαςμεταχύτητα60χιλιόμετρατηνώρατραυμάτισεθανάσι­ μα πεζό ο οποίος εισήλθε στο δρόμο για να τον διασταυρώσει. Πριν διασταύρωσε τον δρόμο άλλος πεζός ο Μ.Κ. 2. Στηδεξιά πλευρά του δρόμου υπήρχε σταθμός βενζίνης.Η απόστασηπου χώριζετοαυτοκίνητοαπότοθύμαήταν 15μέτρακαι80εκατοστά. Η σύγκρουσησημειώθηκεσεαπόσταση2μέτρωνκαι90εκατοστών 217 Murrelv.Αστυνομίας

(1994)από τηνάκρητηςασφάλτου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αθώωσε και απάλλαξετον κατηγο­ ρούμενο στην κατηγορία της πρόκλησης θανάτου λόγω επικίνδυ­ νης πράξης κατάπαράβασητου Άρθρου 210 του Ποινικού Κώδι­ κα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε, και τον καταδίκασε για το 5 αδίκημα της αμελούς οδήγησης αφού διέταξε την προσθήκη της ανάλογηςκατηγορίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε την έφεση και αποφάνθηκε ότι: •

1. Η προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ηπαρουσία 10 του σταθμού βενζίνης στηδεξιά πλευρά τουδρόμου επαύξησε, στο πλαίσιο των γεγονότων της υπόθεσης το καθήκον του εφεσείοντα για επιμέλεια είναι εσφαλμένη.
2. Η παρουσία ενήλικου πεζού στο κράσπεδο του δρόμου δεν υποδηλώνει αφ' εαυτής την ύπαρξη κινδύνου έναντι του οποίου ** πρέπει να ληφθούν προφυλακτικά μέτρα. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει, όπως προέκυψε και σ' αυτήν την υπόθεση, αφότου ο πεζός αποπειράται να διασταυρώσει το δρόμο. Όταν εκδηλώθηκε ο κίνδυνος ηαπόστασητουαυτοκινήτου απότον πεζό και ηταχύ- * Λ τητα με την οποία το όχημα σύννομα διακινείτο δεν παρείχε εξ Ζ υ αντικειμένου τηδυνατότητααποτροπήςτης σύγκρουσης. Η έφεσηεπιτρέπεται με έξοδα.Η πρωτόδικη απόφασηπαραμερίζεται. Οκατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. 25 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: R ν Hammett [1993]RTR, 275Stylianou νPolice

(1981)2 C.L.R. 245· KaunasaliasPombasν ThePolice

(1968)2 C.LR. 29· Long ν London TransportExecutive& Another [1959] 3 All E.R. 609. Έφεση εναντίον Καταδίκηςκαι Ποινής. Έφεσηεναντίον της καταδίκηςκαιτης ποινήςαπό τον Paul Lesley Murrel ο οποίος βρέθηκε ένοχος στις 18 Μαΐου, 1993 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 20867/91) στην κατηγορία 35 της αμελούς οδήγησης κατά παράβασητου άρθρου 8του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως 218 3 0 2ΛΛΛ. Murrelv.Αστυνομίας Νόμουτου 1972 (Ν.86/72), καικαταδικάστηκεαπό Παπα­ δοπούλου (κα),Α.ΕΛ. σε £200.· πρόστιμο, £46.- έξοδα καιστέρησηάδειαςοδηγούγιατρείς μήνες. Γ.Λονχαΐδης,γιατον εφεσείοντα. 5 Στ.Χσόρρη(χα), ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας,γιατους εφεσίβλητους. Ο/Γ. adv.vu/f. ι ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστής Γ.Μ.Πικής. 10 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Ηέφεση στρέφεται εναντίοντηςκαταδίκης του εφεσείοντα για αμελή οδήγηση κατά παράβαση του 'Αρθρου 8 του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων καιΤρο­ χαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (Ν86/72). Τοαδίκημα στο οποίο κρίθηκε ένοχος προστέθηκε κατάτο πέρας της 15 δίκηςαπότοδικαστήριο βάσειτωνπρονοιώντουΆρθρου 85

(4)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,ΚΕΦ. 155. Τοδικαστήριο προέβηστην τροποποίησητουκατηγορητη­ ρίου με την προσθήκη νέας κατηγορίας μετά την αθώωση και απαλλαγή του κατηγορουμένου από την κατηγορία 20 xt1S πρόκλησης θανάτου λόγω επικίνδυνης πράξηςκατά παράβασητου 'Αρθρου210 του Ποινικού Κώδικα, ΚΕΦ. 154 (όπωςτροποποιήθηκεαπότονΝ 111/89). Τοδικαστήριο αποφάσισεότι δεναποδείχθηκε τοαδι κημαπουαποτελούσε τοαντικείμενο τηςαρχικήςκατηγο 25 ρίας.Έκρινεόμως ότιείχεστοιχειοθετηθεί τοαδίκημα ηκ αμελούς οδήγησης καιαφού διαπίστωσε ότι ο κατιιγν\χη* μένος "δεν επηρεάζεται δυσμενώς απότην προοΟηκηνι>ς νέας κατηγορίας" διέταξε την προσθήκη και εξεδιικιν την καταδικαστικήετυμηγορία που αποτελεί το επαΝιχο Οεμα 30 της έφεσης. Η καταδίκη αμφισβητείται απύ τον εφεσείοντα για τρειςβασικάλόγους:219 Πικής,Α. Murrelν.Αστυνομίας

(1)Απουσία των προϋποθέσεων για την επίκλησητου Αρθρου 85

(4)του ΚΕΦ. 155. Η θέση του εφεσείοντα, όπως αναπτύχθηκε από το δικηγόρο του, είναι ότι δεν υφίσταντο οι προϋποθέσεις για την προσθήκηνέαςκατη­ γορίας. Η προσθήκη της προοιώνιζε το δυσμενήεπηρεα-5 σμό του δικαιώματος υπεράσπισης του κατηγορουμένου και οδήγησε στην πράξηστην αποστέρηση τηςυπεράσπι­ σης που θαμπορούσε ναπροβάλει στο αδίκηματηςαμε­ λούς οδήγησης.Αναγνωρίστηκεότι δεν αποκλείεται η κα­ ταδίκη κατηγορουμένου για το αδίκημα της αμελούς 1 0 οδήγησης μετά την απαλλαγή του από το αδίκημα το οποίοπροβλέπεται στο Αρθρο210 καιγιατοοποίο δικά­ στηκε. Ηδυνατότηταόμως αυτήσυναρτάταιάμεσα μετα γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν και περιβάλλουν το αδίκημα για το οποίο δικάζεται και την υπεράσπιση η 15 οποία προβάλλεται αφενός,καιτις πιθανέςυπερασπίσεις που θαμπορούσανναπροβληθούν εάντοαδίκημαγιατο οποίοκατηγορείτο εξαρχήςήτανεκείνοτης αμελούς οδή­ γησης, αφετέρου. Οκ.Λουκαΐδης αναφέρθηκεστην απόφαση τουΑγγλι- 20 κού Εφετείου στην R. v. Hammett [1993]RTR,275,όπου κρίθηκε ότι η δυνατότητακαταδίκηςγια το αδίκηματης αμελούς οδήγησης το οποίοπροβλέπεταιαπότο Άρθρο3 του Road Traffic Act του 1988, στο πλαίσιο της δίκης με αντικείμενο κατηγορία για το σοβαρότερο αδίκημα που προβλέπεται απότοΑρθρο 1του ιδίου νόμου,εκείνοτης 25 οδήγησης με αδιαφορία για την ασφάλεια άλλων (recklessness), συναρτάται άμεσα με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων της υπόθεσης και την πιθανότηταστέρη­ σης του κατηγορουμένου της δυνατότητας να προβάλει -^ υπερασπίσεις, η προβολή των οποίων δεν ήταναναγκαία γιατηνυπεράσπισητουστοσοβαρότεροαδίκημα. Η δικηγόρος των εφεσίβλητων υπέβαλε ότιπαρέχεται η δυνατότητα καταδίκης του κατηγορουμένου για αμελή οδήγησηστο πλαίσιο της δίκηςγιατηδιάπραξηαδίκημα- ^ τος κατά παράβαση του άρθρου 210 του ΚΕΦ. 154 Stylianou v.Police

(1981)2 C.L.R. 245) -καιότι στηνπρο­ κείμενηπερίπτωση δεν υπάρχειτίποτε το οποίο να κατα­ δεικνύει ότι ασκήθηκεκακά η διακριτικήευχέρεια τουδι220 2 ΑΛΛ. Murrelν.Αστυνομίας Πιχής,Λ καστηρίου να διατάξει την προσθήκη νέας κατηγορίας κατ'επίκλησητωνπρονοιώντουΆρθρου 85

(4)του ΚΕΦ. 155. Δε θα επεκταθούμε σε διερεύνηση των διισταμένων 5 απόψεων που έχουν προβληθεί εφόσον έχουμε καταλήξει ότι τα ευρήματα του δικαστηρίου και οι λόγοι για τους οποίους κρίθηκε ότι αποδείχθηκε η κατηγορία της αμε­ λούςοδήγησηςδεθεμελιώνουν τοαδίκημα.

(2)Άρνηση του δικαστηρίου να διατάξει τηνπαροχή *0 λεπτομερειών τουαδικήματοςκάτωαπότοΆρθρο210.Η κατηγορία εναντίοντουεφεσείοντα ήτανγιααπερίσκεπτη ήεπικίνδυνηπράξηκατάπαράβασητου Άρθρου 210 του ΚΕΦ. 154. Η επικίνδυνη πράξη (αρχικά "απερίσκεπτη") εξειδικεύεται στις λεπτομέρειες του αδικήματος ως 15 "πράξημηαναγόμενη σε υπαίτιο αμέλεια". Ηπαράλειψη επακριβούς προσδιορισμού της πράξης ήγεγονότων που στοιχειοθετούν το αδίκημα αποστέρησε τον εφεσείοντα, όπωςέγινεεισήγηση,τηςγνώσης ουσιωδώνγεγονότωνγια τηνυπεράσπισητου. 20 Αντίθετα ηδικηγόροςτωνεφεσίβλητων υποστήριξεότι το κριτήριο για δυσμενή επηρεασμό της υπεράσπισης λόγω έλλειψης λεπτομερειών δε συναρτάται μόνο με τις λεπτομέρειες του αδικήματος αλλά μετοσύνολοτηςπλη­ ροφόρησης που παρέχεται στον κατηγορούμενο για το 25 αδίκημα, που στην προκείμενη περίπτωση περιλάμβανε τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και γραπτή μαρτυρίαηοποίαθαπροσαγότανστηδίκη(Ν 142/91). Και οι δυοπλευρές επικαλέστηκαν τηναπόφασηστην Panayiotis Foka Kannas alias Pombas v. Vie Police

(1968)30 2C.L.R., 29 προςυποστήριξητωνθέσεων τους.Στηνυπό­ θεση εκείνη τονίζεταιότι οκατηγορούμενος έχειδικαίωμα ναζητήσει λεπτομέρειες τουαδικήματοςκατάτην έναρξη τηςδίκηςκαιόπωςσυνάγεταιαυτέςπαρέχονταιεφόσονη εγκληματικήπράξηδενεξειδικεύεται μετην αναγκαία λε35 πτομέρεια. Το κριτήριο όμως, όπως αποφασίστηκε στην ίδια υπόθεση,κατάπόσοη καταδίκητουκατηγορουμένου 221 IIutfeA. Murrelv.Αστυνομίας

(1994)είναι επιρρεπής σε ακύρωση λόγω παράλειψηςπαροχής λεπτομερειώντουαδικήματοςείναιουσιαστικόκαιτελικά εξαρτάταιαπότοσύνολοτωνστοιχείων ταοποίαείχεστη διάθεσητουοκατηγορούμενοςγιατηνετοιμασίατηςυπε­ ράσπισηςτου. Ούτε στα θέματαπουθίγονται μετο λόγοαυτόδε θα επεκταθούμε για τους λόγους που έχουμε νωρίτερα ανα­ φέρει. θεωρούμε όμως ορθόναεπισημάνουμε ότι η αξιό­ ποινη πράξηγια την οποία διωκότανο κατηγορούμενος δεν είχε εξειδικευθεί στις λεπτομέρειες. Ηυποχρέωση για 10 τηνπαροχήλεπτομερειών τουαδικήματοςδενεκπληρώνε­ ται μετονορισμό σύμφωναμετηνκατηγορούσααρχή του αδικήματος, όπως είχε συμβεί σ' αυτή την περίπτωση (πράξη μηαναγόμενησευπαίτιοαμέλεια).

(3)Ταευρήματατουδικαστηρίουγενικά καιειδικάοι 1 5 λόγοιοιοποίοι παρατίθενταιστην απόφαση του δικαστη­ ρίου δεν θεμελιώνουν το αδίκηματης αμελούς οδήγησης. Τα ουσιώδη γεγονότα που περιστοιχίζουν την πρόκληση τουθανάτουτουθύματοςκαιπουκρίθηκανότι στοιχειο­ θετούν το αδίκημα της αμελούς οδήγησης είναι σεσυντο- 20 μίαταεξής: Ο εφεσείων οδηγούσε το όχημαVB24(τύπουσαλούν) στο δρόμο Λάρνακας-Δεκέλειας. Σεμικρή απόσταση έξω απότηνκατοικημένηπεριοχήκαιενώοεφεσείωνοδηγού­ σε τοαυτοκίνητο του στην αριστερή πλευρά του δρόμου25 πρόσεξε σε μικρήσχετικάαπόστασημπροστάτουπεζό να διασταυρώνει βιαστικά τοδρόμο απότααριστερά προς δεξιά. Μόλις οπρώτοςπεζόςολοκλήρωσετη διασταύρω­ ση του δρόμουκαιδεύτερος πεζός, το θύμα,αποπειράθη­ κα να κάμιειτοίδιο. 'Οταντοθύμαεισήλθεστο δρόμο ο 30 εφκοείυ/ν (το αυτοκίνητο του)βρισκόταν σε απόσταση αναπνοήςαπ'αυτόν.Η μικρήαπόστασηπουχώριζετοαυ­ τοκίνητο απότοθύμα(15 μέτρακαι80εκατοστά)δενπα­ ρείχε ουσιαστική δυνατότητα στον εφεσείοντα να πάρει μέτρα για την αποτροπήτης σύγκρουσης πουπροοιώνιζε 35 ηπράξητουκαιηοποίαεπακολούθησε μεμοιραίες συνέ­ πειες γι' αυτόν. Η σύγκρουση σημειώθηκε σε σημείο 2 222 5 2 ΑΛΛ. Murrelν.Αστυνομίας Πικής, Λ. μέτρακαι90 εκατοστάαπότην άκρητης ασφάλτου.Τογε­ γονός αυτό,σε συνδυασμό μετην απόστασηπουχώριζε το αυτοκίνητο από τον πεζό,όταν αυτός άρχισε ναδιασταυ­ ρώνει το δρόμο, υποδηλώνει ότι η σύγκρουση επεσυνέβη 5 σχεδόν αμέσως μετά την είσοδο του στο δρόμο. Πριν την είσοδο του στο ασφαλτωμένο μέρος και την παρεμβολή του στην πορεία του αυτοκινήτου ο πεζός βρισκόταν στο κράσπεδοτουδρόμου. Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε τον εφεσείοντα ένοχο 10 του αδικήματοςτης οδήγησης χωρίς την δέουσα επιμέλεια για τους εξής λόγους: Η παρουσίατουπρώτου πεζού στο δρόμο τουαπέσπασεστιγμιαία την προσοχή. Αν δεν συνέ­ βαινε αυτό θαπρόσεχε νωρίτερα την παρουσίατου θύμα­ τος οπόταν θα μπορούσε να ελαττώσει την ταχύτητα του 15 και ναπάρειπροφυλακτικά μέτρα για αποτροπήτης σύγ­ κρουσης. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση αποκαλύπτει τηνπροσέγγιση του δικαστηρίου στοθέμα:- 20 "Μετηνπαρουσίατου Μ.Κ.2 στο δρόμο να διασταυ­ ρώνει βιαστικά,του σταθμούβενζίνης σταδεξιάυπήρχε δυνατότητα κινδύνου και η μη λήψη μέτρων συνιστά αμέλεια (Long v. London Transport Executive and another[1959]3All E.R.609)." Ο Μ.Κ.2 στον οποίο αναφέρεταιτο δικαστήριο είναι ο πρώτος πεζός ο οποίος κατάθεσε ως μάρτυρας κατηγο25 ρίας. Λυσκολευόμεθα να αντιληφθούμε γιατί ηπαρουσία του σταθμού βενζίνης στη δεξιά πλευρά του δρόμου επαύ­ ξησε, στο πλαίσιο των γεγονότων της υπόθεσης, το καθή­ κον του εφεσείοντα για επιμέλεια· εκτός αν υποτεθεί, που θα συνιστούσε σφάλμα,ότι ηπαρουσίατου σταθμούκαθι30 στούσε εύλογα προβλεπτό γεγονός την πιθανότητα δια­ σταύρωσης απόπεζούς μιαςτόσο κεντρικής αρτηρίαςανε­ ξάρτητα από την τροχαία κίνηση στο δρόμο. Το καθήκον για επιμέλεια συναρτάται με ταγεγονότα της κάθευπόθε­ σης. Είναι θεμελιωμένο ότι το καθήκον για τη λήψη εξαι· " ρετικά αποτρεπτικών μέτρων γεννάται αφού εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο για την αποφυγήτου οποίου ο συνε­ τός οδηγός πρέπει να δράσει. Ηπαρουσίαενήλικου πεζού 223 Πιχής,Α. Murrelν.Αστυνομίας

(1994)στο κράσπεδοτου δρόμουδεν υποδηλώνει αφεαυτής την ύπαρξη κινδύνου έναντι του οποίου πρέπει να ληφθούν προφυλακτικά μέτρα. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει, όπωςπροέκυψε καισ' αυτή την υπόθεση, αφότουοπεζός αποπειράται ναδιασταυρώσειτοδρόμο.Όταν εκδηλώθη- 5 κε ο κίνδυνος ηαπόστασητουαυτοκινήτουαπότονπεζό καιηταχύτητα μετηνοποίατοόχημασύννομαδιακινειτο (60 χιλιόμετρα την ώρα)δεν παρείχε εξ αντικειμένου τη δυνατότητααποτροπήςτηςσύγκρουσης. Για τους πιο πάνω λόγους κρίνουμε ότι το αδίκημα 10 της αμελούς οδήγησης δεν αποδείκτηκε και επομένως η καταδίκη του κατηγορουμένου και η ποινή η οποία του επιβλήθηκε ως επακόλουθο (£200 πρόστιμο, στέρηση άδειας για 3μήνεςκαιδιαταγήγιατηνκαταβολή£46εξό­ δων)πρέπειναπαραμεριστούν. 15 Ηέφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα.Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται καιαπαλ­ λάσσεται. Ηέφεση&ιιτρέπεταίμεέξοδα. 224